Erməni faşizmi – satanizmin irqçi təzahürüVandalizmin bəşəriyyətə bəlli olan tarixi, bizim eradan əvvəl 356-cı ildən, şöhrət qazanmaq üçün Efes şəhərindəki Artemida məbədini yandıran Herostratdan başlayır. “Vandalizm” sözünün etimologiyası isə qədim alman tayfası olan vandallarla bağlıdır:

Belə ki, Romanın Afrikadakı canişini Bonufasi imperiyaya qarşı qiyam qaldırdıqdan sonra kömək üçün vandallara müraciət edir və onlar Afrikadakı Roma torpaqlarını qəsb etdikdən sonra, 528-ci ildə burada Vandal dövləti yaradırlar. Daha sonra vandal ordusu Roma imperiyasının əyalətlərinə hücuma keçirlər. 455-ci ildə isə Romanı ələ keçirir, antik dövrə aid olan bütün mədəniyyət nümunələrini, ədəbi əsərləri, abidələri məhv edirlər. Vandalları digər işğalçılardan fərqləndirən əsas cəhət isə soyğunçuluq və quldurluğun onların mövcudluğu təmin edən əsas vasitə olması ilə bağlıdır. Məhz bu amil də nəticədə Vandal dövlətinin Yer üzündən silinməsinə səbəb olur.

Qeyd edim ki, vandallardan öncə romalılar da eramızdan əvvəl 146-cı ildə Korfagen dövlətini məhv etmiş, şəhəri xarabalığa çevirmişdilər. Bu baxımdan, qədim romalıların da vəhşilikdə vandallardan bir o qədər də fərqi olmayıb və Roma imperiyasının vəhşiliklərinin izlərini bu gün də Tunis ərazisində yerləşən Korfagen xarabalaqlarında görmək mümkündür.

Müasir dövrdə vandalizmdən söz açanda, daha çox faşist vandalizmindən, onun ən bariz nümunəsi kimi Sankt-Peterburq ətrafındakı saray-park komplekslərinin heç bir hərbi əhəmiyyət kəsb etmədikləri halda dağıdılmasından danışılır. Yaxud Talibanın 2001-ci ildə Buddanın nəhng heykəlini uçurması və ya İŞİD terror qruplaşmasının Nimrud Hatra şəhərindəki arxeoloji abidələrini, həmçinin Mosuldakı şumer, assuriya və vavilion mədəniyyətinə məxsus mədəniyyət nümunələrini darmadağın etməsi yada düşür. Roma imperiyasından, alman vandal tayfalarından başlayan dəşhətli dağıdıcı təfəkkürün izi, vaxtilə Platonun, Aristotelin və neçə-neçə dühanın əsərlərini inkivizisiyanın amansız vandalizmindən qoruyan, bugünümüzə çatdıran böyük İslam mədəniyyətində axtarılır. Halbuki Talibanın da, İŞİD-in də kimlər tərəfindən yaradıldığını, onların xidmətlərindən yararlananlar hər kəsdən yaxşı bilirlər. Və bu dağıdıcı təfəkkürün sahibləri, idarəediciləri bu gün ermənilərin Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində törətdikləri dəhşətli, bəşər tarixində tayı-bərabəri olmayan cinayətlərini görməzdən gəlməyə cəhd göstərir. Halbuki vandallar yalnız mədəniyyət abidələrini, alman faşistləri park-kompleksləri, Taliban və İŞİD isə dünyəvi dinlərə qədərki mədəniyyət nümunələrini dağıdıblar, yaşayış evlərini, infrastrukturu, kilsələri, ziyarətgahları, məscidləri, sosial obyektləri yox...

Məhz bu baxımdan, ermənilərin Azərbaycan ərazilərində törətdikləri cinayətlərə bəşəriyyətin bizə bəlli olan tarixində rast gəlmək mümkün deyil. Erməni faşizmi faşizmin bütün təzahürlərindən daha amansız və daha dəhşətlidir. Ermənizm vandalizmin ən amansız, ən qəddar nümunəsidir.

Bu arada, birinci dünya müharibəsində Qriqoryan kilsəsini öz ultramillətçi, dağdıcı təfəkkürlərinin ideoloji mərkəzinə çevirən ermənilərin ikinci dünya müharibəsində aşkara çıxan irqçi düşüncələri ilə bağlı, Vətən Müharibəsindən öncə qələmə aldığım araşdırmadan bir parçanı xatırlatmağın yerinə düşəcəyi qənaətindəyəm.

Haşiyə:

“1936-cı il, sentyabrın 17-də, ABŞ-da “Daşnaksütun” partiyasının nəzarətindəı olan “Ayrenik” qəzetində dərc olunan məqalədə deyilir: “Birinci Dünya müharibəsində məğlub olan, milli birlik, həmrəylik problemi yaşayan Almaniyanın qeyri-müəyyən, dolaşıq siyasəti onu heç yerə aparmırdı... Adolf Hitler hakimiyyətə gəldikdən sonra almanların qəlbindəki irqçi hisslərə toxunmaqla, milli dahilik mənbəyini ortaya qoymaqla məğlubiyyət əhval-ruhiyyəsinə son verdi...

Almaniya Birinci Dünya Müharibəsindən sonra heç vaxt Hitler hakimiyyətində olduğu kimi real, yaxşı düşünülmüş, planlaşdırılmış siyasət yürütməyib. Alman düşüncəsi heç vaxt indiki qədər belə ifadəli, dəqiq və zəngin olmayıb. Xaricilərin Hitler və faşizm haqqında nə deməsindən asılı olmayaraq, faşizm Almaniya və İtaliya kimi iki dövləti yenidən doğmaqla və canlandırmaqla özünü təsdiqlədi...”

Elə eyni mətbu orqanın 19-21 avqust 1936-cı il sayında Almaniyadan ABŞ-a yenicə qayıdan “Daşnaksütun” təmsilçilərindən biri yazır: “Yəhudilər bütün xalqlardan daha millətçidirlər və öz irqlərinin təmizliyi üçün fanatikcəsinə mübarizə aparırlar.

...Bəzən bu zəhərli elementlərdən xilas olmaq çox çətin görünür. Onlar xroniki xəstəliklər kimi daha dərində gizlənirlər. Bu zaman hansısa xalq onları ənənəvi olmayan üsullarla qırmağa başlayır və bu üsullar inqilabi üsullar kimi qəbul olunur. Cərahiyyə əməliyyatları zamanı qanın axması adi məsələdir. Belə vəziyyətlərdə diktatura xilaskar rolunda çıxış edir ”.
Ermənilərin irqi-dini təlimatlarının müəllifi, Ermənistanın paytaxtında “şərəfinə” 6 metr hündürlükdə abidə ucaldılan muzdlu, faşist Qaragin Njde ingilisdilli “Ayrenik Uikli”nin 10 aprel 1936-cı il tarixli sayında yazır:
“Təmiz irqli insan öz təmiz qanının ilahi təbiətinə inanır. İrq hər şeydən üstündür və yüksəkdə dayanır. İrq birinci yerdədir. Hər şey irq üçün. İrqi-dini təlimatlara görə, təmiz qanlıların eyni inamı, eyni rəhbərliyi, eyni siyasi rəmzləri var. Təmiz qanlı insanların öz geyimi, öz himni, öz adətləri, öz bayramları olacaq...

Bu gün Almaniya və İtaliya ona görə güclüdürlər ki, millət olaraq öz irqlərinin maraqları ilə nəfəs ala və onu sevə bilirlər”.

Qaragin Njde Hitlerin gənclərə xitabən dediyi şüarlardan birinin sözlərinin yerini dəyişərək, erməni gəncliyinin tərbiyəsi üçün daha sərt, daha amansız faşizm modelini seçmişdi: “Gənclik, ürək və dəmir”. Njde, Mandalyan, Darbinyan və digər faşist ideoloqlarının ardıcılları olan erməni gəncləri öncə “irqçi vətənpərvərlər” adlandırılırdılar, sonra isə faşist cəlladları onlara “Seqakron” – “İrqçi inanclılar” adını verdilər...

Məhz bu irqçi inanclılar Azərbaycan torpaqlarında Alban kilsələrini darmadağın etdilər, albanlara-azərbaycanlılara məxsus dini və mədəniyyət abidlərini erməniləşdirdilər. Çünki onların inancı Tanrıya deyil, qondarma, saxta, mifik tarixə söykənən ultrairqçi ideyalara idi... Əslində erməni faşizmi satanizmin kilsə daxilində gizlədilmiş və xristianlığın aşıladığı humanizm dəyərlərinə meydan oxuyan təzahürüdür. “İrqçi inanclılığın” təməlində bütün digər millətlərə qarşı nifrət aşılandığı üçün, bu qanlı ideologiya ən yaxşı halda satanizmlə müqayisə oluna bilər.

Qeyd edim ki, tarix boyu xristianlıq ermənilər üçün ultramillətçilik ideyalarının pərdələnməsi üçün vasitə olub və qondarma, mövcud olmayan tarix üzərində tərbiyə olunan radikal erməni millətçiləri heç zaman xristianlığın gerçək dəyərlərinin daşıyıcısı olmayıblar.
Bunu xristianlığa qarşı ən kəskin və hətta düşmən mövqedə dayanan pavlikian təriqətinin məhz ermənilərlə bağlığı da sübuta yetirir. Tarixi faktlar sözügedən təriqətin üzvlərinin təkcə ermənilərin yaşadığı ərazilərdə xristianlığın təbliğ etdiyi dəyərlərə və humanizm prinsiplərinə qarşı savaş açmadıqlarını, xristiqanlıq əleyhinə çıxış edən bu erməni təriqətinin daha geniş əraziləri öz ağuşuna aldığını sübuta yetirir. Xristianlığa mahiyyət etibarilə heç bir aidiyyatı olmayan bu erməni təriqətin üzvləri Bizans imperatorları tərəfindən “dindənkənar” elan edildikdən sonra Qərbə doğru hərəkət ediblər. Orta əsr Avropasını araşdıran təqdqiqatçılar pavlikianığı Bizansdan Avropaya daşıyan erməni tacirlərinin apardıqları təbliğat nəticəsində bu antixristian təriqətinin təsiri altında boqomil, katar, albiqoy təriqətlərinin yarandığını qeyd edir, bu təriqətlərin çoxsaylı insan ölümünə bais olduğunu bildirilər. Və eyni zamanda vurğulayırlar ki, XI-XII əsrlərdə albiqoy müharibələri Fransanın cənubunun tamamilə boşalmasına səbəb olub. Kəsəsi, pavlikianlıq da, satanizm də mahiyyət etibarilə Tanrıya asilik, inanclı insanlara nifrət üzərində qurulan cərəyanlardır və ermənilərin ANTİXRİST təfəkkürü, özünü vaxtilə işğal etdikləri Azərbaycan ərazilərində törətdikləri cinayətlərdə də büruzə verir.

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına müsahibəsində erməni faşizminin bütün bəşəriyyət üçün təhlükəli olduğunu deyəndə, məhz bu tarixi həqiqətlərdən çıxış edir, yüksək mədəniyyət və humanizm ideyalarının daşıyıcısı olan bir xalqın lideri kimi insanlığa səslənirdi.

Sitat: “Dünya tarixində bir çox müharibələr olub. Ancaq bu qədər qəddarlıq, bu qədər düşmənçilik, məncə, dünya müharibə tarixində olmayıb. Hətta İkinci Dünya müharibəsi ilə müqayisə etsək, o vaxt belə vəhşiliyə yol verilmirdi, dini abidələr dağıdılmırdı. Bütün bunları biz yaxşı bilirik. Erməni faşizmi bütün ölkələrdə olmuş faşizmlərin ən eybəcəridir, ən qəddar faşizmdir. Biz bu müharibədə təkcə öz ərazi bütövlüyümüzü bərpa etməmişik, həm də erməni faşizmini məhv etmişik. Bu, bizim tarixi missiyamızdır - təkcə Azərbaycan xalqı qarşısında yox, dünya qarşısında. Erməni faşizmi məhv edilib. Onu məhv edən Azərbaycan xalqı olmuşdur. Bu gün Ermənistanda bəzi revanşist qüvvələr baş qaldıranda bilməlidirlər ki, onların başı lazım olarsa, istənilən zaman əziləcəkdir. Biz imkan verə bilmərik ki, erməni faşizmi yenə baş qaldırsın. Biz imkan verə bilmərik, Ermənistan yenə də öz ordusunu o vəziyyətə gətirib çatdırsın ki, bizə hansısa bir təhdid olsun. Biz əgər mümkün olan təhdidi təsbit etsək, dərhal onu məhv edəcəyik. Bunu hər kəs bilməlidir - həm Ermənistan, həm də onun havadarları. Çünki bu, milli müdafiədir, milli təhlükəsizlik məsələsidir”. Bununla paralel olaraq, biz əməkdaşlığa da hazırıq - baxmayaraq ki, Ermənistan azərbaycanlılara qarşı dövlət səviyyəsində soyqırımı törətmişdir. Baxmayaraq ki, bizim bütün tarixi, dini abidələrimiz dağıdılıb, biz gələcəyə baxmalıyıq. Biz, əlbəttə ki, erməni vəhşiliyini heç vaxt unutmayacağıq.”

Unutmayacağıq və bağışlamayacağıq! Çünki sivil bəşəriyyərin gələcəyi ədalətin və humanizmin vəhdətindədir!

Elçin Mirzəbəyli
Əməkdar jurnalist, “Xalq Cəbhəsi” qəzetinin Baş redaktoru
Baş redaktor: “Prezidentin sərt mövqeyi Ermənistan qədər Rusiyanı da cavab verməyə məcbur edir” “Bəzi bədxahların Xankəndidə keçiriləcək paradla bağlı məğlubiyyət adı altında cəmiyyətə sırımaq istədikləri təxribatçı məlumatlar, təhlillər də nəticə verməyəcək. Necə ki, Vətən müharibəsi başlayanda gizli-aşkar efirlərdən “qələbə qazana bilmərik”, “məğlubiyyətimiz qaçılmazdır” və s. kimi məlumatlarla cəmiyyətdə xof yaratmaq istəyənlərin fikirləri fiaskoya uğradı. Bu dəfə də elə olacaq”.

Bunu Cebhe.info xəbər portalı və “Cümhuriyət” qəzetinin baş redaktoru Rəfail Becanov deyib.

O bildirib ki, Xankəndidə parad keçirilməsi ilə bağlı məlumatların dövriyyəyə buraxılması da, hazırlıqla bağlı görüntülərin yayılması da növbəti təxribatdır:

“Bu, həm də Azərbaycanın zəfərinə kölgə salmaq cəhdidir. Təəssüf ki, xarici dairələrin əlində alət olan bəziləri də qəsdən törədilən və cəmiyyətin fikrini yayındırmaq məqsədi güdən bu məlumatları şişirtmək, öz niyyətlərini güdməkdən çəkinmirlər. Hərəsinin də ağzından bir avaz gəlir. Biri “məğlubiyyət” deyir, biri “geri çəkilmək” və s. Bu məqamda dövlətin yanında olmaq əvəzinə dövlətin əleyhinə olan cəbhədə yer alırlar. Üzdə vətənsevər olub özlərini ürəyiağrıyan kimi göstərsələr də, daxildə sevinirlər ki, Azərbaycanın Qarabağ zəfərinə kölgə sala biləcəklər. Azərbaycan cəmiyyəti reallığı dərk edir. Prezident İlham Əliyev AzTV-yə müsahibəsində cəmiyyətdəki bütün suallara tam aydınlıq gətirdi. Bilmədiyimiz çox şeyi bildik, məlumatlandıq. İndi hər kəsə aydındır ki, istər 44 günlük müharibə dövründə, istərsə ondan sonrakı müddət ərzində bizə qarşı hansı təxribatlar törədilib və törədilir. Prezident müsahibəsində bildirir ki, ixrac üçün qadağan edilən və ölümcül “İsgəndər-M” raketlərinin Ermənistanın əlinə düşməsi qeyri-mümkündür və burada iki yol var, ya gizli şəkildə verilib, yaxud da qaçaqmalçılq yoluyla oğurlanıb. Bu suallara Ermənistan və Rusiya aydınlıq gətirməlidir. Bu, Prezidentin qəti mövqeyidir və Azərbaycan xalqı da Prezidentin bu mövqeyini qətiyyətlə müdafiə edir, dəstəkləyir. Bu suallar cavab gözləyir”.

R.Becanov qeyd edib ki, hər iki halda yeni bir mənzərə də ortaya çıxır:

“Əgər verilibsə, Rusiyanın bir daha beynəlxalq hüquq nomalarına əməl etmədiyi aşkar görünəcək. Əgər oğurlanıb qaçaqmalçılıq yoluyla Ermənistana çatdırılıbsa, bu da Rusiyada korrupsiyalaşmış oliqarxların ordunu da, bu silahları da öz qurbanlarına çevirdiyinin göstəricisi olacaq. Yəni hər iki hal Rusiya dövləti və hakimiyyəti üçün ciddi problemdir. Deməli, Rusiya artıq öz ordusunun daxilində, hərbi-sənaye kompleksində baş verənlərə nəzarəti itirib. Rusiya mətbuatında “Azərbaycan və Türkiyə birlikdə “İsgəndər-M” raketlərinin qalıqlarını Suriyadan gətirib və Şuşaya qoyublar” kimi iddia və ittihamlar da problemin Rusiyada ajiotaj yaratdığını göstərir. Amma nə qədər çalışsa da, Rusiya bu kimi təxribatlarla vəziyyətdən çıxa bilməz.

Çünki Prezidentin dediyi kimi, Azərbaycan dövlətinin əlində tutarlı faktlar var. Xankəndidə parad keçiriməsi məsələsinin də qəfil gündəmə gəlməsinin, Rusiyada yaşayan 120 min azərbaycanlının deportasiya edilməsi ilə bağlı rus mətbuatında dövriyyəyə buraxılan xəbərlərin kökündə də məhz Azərbaycanın sərt mövqeyi və israrı dayanır. Hərbi Qənimətlər Parkının açılışı, orada raketin qalıqlarının nümayiş olunması və Azərbaycan ərazisinə atılan “İsgəndər-M” raketləri ilə bağlı Prezidentin sərt mövqeyi Ermənistan qədər Rusiyanı da məsuliyyətli olmağa və cavab verməyə məcbur edir. Vəziyyətdən çıxmaq, cəmiyyətimizdəki birliyi parçalamaq və fikrimizi yayındırmaq üçün parad keçirilməsi, deportasiya və s. müxtəlif təxribatçı məlumatlar yayırlar və Azərbaycan cəmiyyətindəki həmrəyliyə zərər vurmaq istəyirlər”.
Prezidentin çıxışını İrəvan yozdu - XİN-dən cavabAzərbaycan Respublikasının Prezidenti hər zaman olduğu kimi, fikirlərini kifayət qədər aydın və konkret şəkildə ifadə edib. Əgər Ermənistan XİN-i eşitdiklərini istədiyi şəkildə yozaraq təqdim etmək istəyirsə, bu artıq onların mənfur niyyətinin göstəricisidir.

Avrasiya.net xəbər verir ki, bu sözləri Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsinin rəisi Leyla Abdullayeva bildirib.

Ermənistan XİN-in Azərbaycan Prezidentinin Ermənistana qarşı güc tətbiq etmək təhdidi ilə çıxış etdiyini iddia edən şərhinə cavab verən XİN rəsmisi deyib:

"Dövlət başçımızın fikirlərini təfsir etmək istəyənlərin diqqətinə çatdırmaq istərdik ki, Azərbaycan Prezidenti 20 aprel tarixli müsahibəsində Azərbaycana qarşı Ermənistanda baş qaldıra biləcək revanşizmdən və ərazi bütövlüyümüzə ola biləcək təhdidlərdən bəhs edib və “əgər mümkün təhdidi təsbit etsək, onu məhv edəcəyik... çünki bu, milli müdafiədir, milli təhlükəsizlik məsələsidir” - deyə vurğulayıb. Bu isə Ermənistan XİN-in iddia etdiyi kimi, Ermənistanın ərazi bütövlüyünə təhdid deyil, əksinə Ermənistan tərəfindən Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri çərçivəsində ərazi bütövlüyünə ola biləcək hər hansı təhdidi cavablandırmaq qətiyyətimizin göstəricisidir.

Xatırlatmaq istərdim ki, dövlət başçısı müsahibəsində, eyni zamanda Azərbaycanın əməkdaşlığa hazır olduğunu söyləyib, Ermənistanın azərbaycanlılara qarşı dövlət səviyyəsində törətdiyi soyqırımı və tarixi, mədəni, dini abidələrimizin dağıdılmasına rəğmən bizim gələcəyə baxmalı olduğumuzu vurğulayıb.

Dəfələrlə və ən yüksək səviyyədə bəyan edildiyi kimi, Azərbaycan beynəlxalq hüququn prinsipləri, xüsusilə də dövlətlərin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və beynəlxalq sərhədlərin toxunulmazlığı əsasında Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılmasına hazırdır. 10 noyabr 2020 və 11 yanvar 2021-ci ildə imzalanmış üçtərəfli bəyanatların icrası da elə məhz buna xidmət edir. Ermənistan isə təəssüf ki, üçtərəfli bəyanatın icrası əvəzinə, yalan və iftira dolu fikirləri ilə həm öz əhalisini zəhərləyir, həm də beynəlxalq ictimaiyyəti yanıltmağa çalışır".
Başqa dövlətin ölkəmizdə parad keçirməsi Azərbaycan qanunlarına ziddir - BəyanatAzərbaycan Liberal Demokrat Partiyasının BƏYANATI

Azərbaycan müzəffər ordusunun 44 gün apardığı Vətən müharibəsində qələbə çaldı. 8 Noyabr bizim erməni faşistlərin üzərində qazandığımız Qələbə günümüzdir. Biz faşızm üzərində olan 9 may Qələbə gününü də qeyd edirik.

ALDP olaraq hesab edirik ki, bu iki Qələbə bayramları günləri xalqımız üçün müqəddəsdir.

Məlum olduğu kimi, 10 noyabr 2020-ci il tarixində üç dövlət başçılarının imzaladığı Bəyanatda Rusiya sülhməramlıların Laçın dəhlizi və Qarabağın dağlıq hissəsinə yerləşdirilməsini razılığa gəliblər.

ALDP olaraq hesab edir ki, Rusiya öz imzasına sadiq qalmadı. İlk günlərdən Rusiya sülhməramlıları öz missiyasını aşan hərəkətlərə yol veriblər. Azərbaycan ictimaiyyətində Rusiya sülhməramlılarının Qarabağın dağlıq hissəsində yerləşdirilməsi, heç də birmənalı qarşılanmayıb.

ALDP hesab edir ki, Rusiya sülhməramlılarının 9 May paradı keçirməsi sülhməramlı mandata uyğun deyil və ziddir. Onların müvəqqəti yerləşdiyi ərazi - Azərbaycan ərazisidir. Bu ərazidə başqa dövlətin əsgərlərinin parad keçirilməsi Azərbaycan qanunlara və beynəlxalq qaydalara ziddir.

Azərbaycan “İsgəndər-M” raket qalıqlarının Şuşa şəhərində tapılması ilə bağlı verilən sorğuya cavab almayıb.

ALDP hesab edir ki, Şuşada Rusiyaya məxsus “İsgəndər-M” raketin qalıqlarının tapılması və Rusiya sülhməramlıların mandatına uyğun olmayan hərəkətləri nəzərə alaraq onların Azərbaycandan vaxtından əvvəl çıxarılması məsələsi müzakirə olunmalıdır.
ABŞ-ın Zəngəzurla bağlı məkri - Mübahisəli sənəd yayıldıTarixçi alim, dosent Zaur Əliyev Zəngəzurun ermənilərə necə verilməsi ilə bağlı indiyə qədərki tarixi faktlardan fərqli bir araşdırma ilə çıxış edib.

Kult.az xəbər verir ki, Zəngəzur Ermənistanın sovet hakimiyyətini qəbul etməsi qarşılığında bolşevik Rusiyasının ermənilərə hədiyyəsi kimi tarixdə təsbit edilib. Belə ki, 1920-ci il 10 avqustda Rusiya K(b)P-nin Qafqaz Bürosu Azərbaycanın bolşevik rəhbərliyinin razılığı olmadan Naxçıvanın Şərur-Dərələyəz bölgəsini Ermənistana vermək bərədə qərar çıxarır, Qarabağ və Zəngəzur isə Azərbaycanla Ermənistan arasında “mübahisəli ərazilər” elan olunur. 1920-ci il noyabrın 29-da Ermənistanda sovet hakimiyyətinin qurulduğu elan olunur, bir gün sonra, 1920-ci il noyabrın 30-da Azərbacan K/b/P MK Siyasi və Təşkilat bürolarının birgə iclasının qəbul etdiyi qərarla Zəngəzur Ermənistana verilir.

Z.Əliyev isə Zəngəzurun Azərbaycan Cümhuriyyəti zamanı verilməsi barədə iddia ilə çıxış edib və ABŞ Konqresindən əldə etdiyi sənədləri paylaşıb.

Təbii olaraq sual yaranır: Zəngəzur iddia edildiyi kimi, 1920-ci ilin yanvarında artıq ermənilərə verilmişdisə, onda 1920-ci ilin 10 avqustunda Rusiya K(b)P-nin Qafqaz Bürosu niyə bu qədim yurdumuzu “mübahisəli ərazi” adlandırmalı idi?

Bu təzadlara və mübahisələndirmələrə baxmayaraq, tarixçi alimin yazısının ictimaiyyətə və tarixçilərə təqdim edirik:

Zəngəzurun ermənilərə verilməsinin memarı Amerika Birləşmiş Ştatatları, Azərbaycan Cümhuriyyətinin qurucularını aldadan isə Antanta dövlətlərinin Ermənistana ali komissar təyin etdiyi ABŞ ordusunun polkovniki V.Haskelin müavini polkovnik Ceyms Rey idi.

Qısa desək, Zəngəzurun və hətta Naxçıvanın ermənilərə verilməsi Amerikanın istəyi və planı idi, bu planın reallaşması və həyata keçməsi üçün təlimat alaraq bura göndərilən Ceyms Rey idi.

İndi daha ətraflı:

Zəngəzurun 1919-cu ildə ermənilərə verilməsini göstərən, 1919-cu il noyabrın 23-də Tiflisdə üç Cənubi Qafqaz respublikasının təmsilçilərinin iştirakı ilə keçirilən sülh konfransının danışıqlarının stenoqramının surəti və müqavilənin üz qabığını sizlərə təqdim edirəm. Bu sənədi uzun zamandır axtarırdım və nəhayət, Amerika Konqres kitabxanasına yazdığım məktubun cavabı gəldi. Sənədin tam surətini mənə elektron formada göndərdilər.

Demək, Ermənistanla Azərbaycan arasında bağlanan bu sazişi Azərbaycan və Ermənistanın baş nazirləri N.Yusifbəyli və A.Xatisov, təminatçı sifəti ilə ABŞ tərəfindən Ceyms Rey və Gürcüstanın xarici işlər naziri E.Gegeçkori imzalamışdılar.

Bu sazişin imzalanmasına aparan yol 1919-cu il yanvarın 25-də Azərbaycan hökumətinin mühüm bir qərarı idi: “Şuşa, Cavanşir, Cəbrayıl və Zəngəzur qəzaları Gəncə quberniyasının tərkibindən çıxarılaraq, həmin qəzalardan ibarət Qarabağ general-qubernatorluğu yaradılsın”.

Şuşa şəhəri general-qubernatorluğun mərkəzi seçildi.

Azərbaycanın birinci hökumətində hərbi nazir olmuş Xosrov bəy Sultanov Qarabağ general-qubernatoru təyin edildi. Ermənilərin narahat olduğunu görən, Zəngəzurun Azərbaycan Cümhuriyyəti tərkibində qalmasına qarşı çıxan Amerika dərhal üçtərəfli görüş keçirilib, “sülh sazişi”nin imzalanması tapşırığını Ceyms Reyə verir. Bu tapşırıq gələnə qədər Azərbaycan Cümhuriyyətinin ordusu Zəngəzuru ermənilərdən tamam təmizləmək üzrə idi. Xosrov bəy Sultanov, Sultan bəy Sultanovun başçılığı ilə ordu erməniləri geri qovmaqda davam edirdi. Müharibədə ermənilərin geri çəkilməsi, məğlub olması Amerikanı çox narahat edirdi. Buna görə də amerikalı polkovnikin inadı və məkrli planı ilə ikitərəfli sazişi imzalamaqla Ermənistan və Azərbaycan hökumətləri razılığa gəlmişdilər ki, bundan sonra silaha əl atmayacaqlar, hər iki hökumət Zəngəzura gedən yolların açılması üçün tədbirlər görəcək, sərhəd məsələləri də daxil olmaqla, bütün mübahisəli problemlər sülh konfransının qərarına qədər yalnız sülh yolu ilə həll ediləcək, barışıq əldə edilmədikdə polkovnik Ceyms Rey münsiflər məhkəməsi sifətində tədbirlər görəcək, danışıqlar aparmaq üçün iki ölkə bərabər sayda nümayəndələr seçəcək və mübahisəli məsələlər müzakirə ediləcək, tərəflər bu sazişin müddəalarına vicdanla əməl edəcəklər.

Müqavilənin 3-cü maddəsinə belə bir bəndin - “Ermənistan-Azərbaycan sülh konfransı tərəfindən məsələ həll olunana qədər Zəngəzurun administrativ idarəçiliyi Amerika Birləşmiş Ştatları nümayəndəsinin nəzarəti altında qalmalıdır” - əlavə edilməsi Ceyms Reyin əl-qolunu açırdı və ona geniş səlahiyyət verirdi. Buna görə də Azərbaycan ordusu regionda sülhün bərqar olması üçün Ceyms Reyin təkidi ilə Zəngəzurdan çıxmalı olur. Azərbaycan Cümhuriyyəti amerikalı polkovnikə, yəni Amerikaya güvəndiyi üçün, qan tökülməsinin qarşısının alınması üçün bu addımı atır.

Amerikanın planının ikinci mərhələsi bundan sonra işə düşür: Azərbaycan ordusunun çıxması ilə Zəngəzur qəzasının Oxçupir, Davidan, Atqız, Şəbədək, Anişu və Quşçular kəndlərinə ermənilər hücum edərək, kütləvi qırğınlar törədib, Girətag və onun ətraf kəndlərini, Dərələyəz qəzasında isə Köçbəy, Qısır, Martiros, Qayalı, Leyliqaçan, Vəlyalar, Göyərçin, Çaykənd və İtdil kəndlərini ələ keçirib azərbaycanlıları ordan qovurlar. Bu hücumlar 1920-cı ilə qədər davam edir və o ilin yanvarın 21-dən 26-dək Zəngəzurun 3-cü sahəsində 48, 4-cü sahəsində 3 kəndi işğal edərək bütün kəndlərinin işğalını başa çatdırırlar.

Erməni qüvvələrinin böyük hərbi üstünlüyü qarşısında Zəngəzurdan Naxçıvana və ətraf ərazilərə görünməmiş bir qaçqın axını başlayır. Zəngəzurdan qonşu Cəbrayıl və Cavanşir uyezdlərinə təxminən 50 min nəfər sığınmaq məcburiyyətində qalır.

Ermənilərin bu basqınları nəticəsində ümumilikdə 100-dən çox kənd məhv edilir, ümumi ölü sayı 10 minə çatır. Zəngəzur tamamilə azərbaycanlılardan boşadılmağa başlayır.

Bu hadisəyə qədər 72% azərbaycanlı, 28% isə erməni yaşayan Zəngəzurda azərbaycanlıların sayı kəskin azalır. Ermənilər bura köç edərək məskunlaşmağa başlayırlar.

Bununla bağlı Paris sülh konfransında da Azərbaycan nümayəndələri Ceyms Reylə görüşüb, ona lazımi materiallar təqdim etmişdilər. Lakin bu sənədlər və materiallar Amerika Prezidentinə və Antanta üzvü olan dövlət başçılarına təqdim edilmədi. Çünki polkovnik Ceyms Rey ermənilərin maraqlarını müdafiə edirdi.

Beləliklə, Zəngəzur məsələsi Paris Sülh Konfransında müzakirədən kənarda qaldı.

Naxçıvan isə Azərbaycanın ərazisi kimi qaldı. 1920-ci ilin yanvarında sonuncu Amerika əsgəri Naxçıvan torpağını tərk etdi. Beləliklə, bölgə əhalisinin güclü müqaviməti və inadlı mübarizəsi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin isə ciddi diplomatik səyləri bu növbəti təxribat aktının qarşısını vaxtında aldı və ermənilərin Naxçıvanı ABŞ-ın yardımı ilə ələ keçirmək niyyətinin növbəti dəfə həyata keçirilməsinin qarşısı alındı.

Bir sözlə Azərbaycan Cümhuriyyətinə qarşı ən böyük düşmən siyasəti keçirən amerikalılar sadəcə Zəngəzuru ermənilərə verib gedirlər, Naxçıvan və Qarabağ isə Cümhuriyyətin sayəsində Azərbaycan tərkibində qalır.
Ramiz Həsənov vəzifədən çıxarıldı, səfir göndərildiRamiz Ayvaz oğlu Həsənov Azərbaycan Respublikası xarici işlər nazirinin müavini vəzifəsindən azad edilib.

Avrasiya.net xəbər verir ki, bununla bağlı Prezident İlham Əliyev sərəncam imzalayıb.

Prezidentin digər sərəncamı ilə Ramiz Ayvaz oğlu Həsənov Azərbaycan Respublikasının İspaniya Krallığında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilib.
Rəsmi nümayəndələr bir araya gəldi - İclasAzərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində məsələlərin mərkəzləşdirilmiş qaydada həlli məqsədilə yaradılmış Əlaqələndirmə Qərargahının nəzdində fəaliyyət göstərən İdarələrarası Mərkəzin Minalardan və partlamamış hərbi sursatlardan təmizləmə üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası keçirilib.

İşçi Qrupdan Avrasiya.net-ə verilən məlumata görə, iclasda Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyinin, eləcə də Müdafiə Nazirliyi, Fövqəladə Hallar Nazirliyi, Dövlət Sərhəd Xidməti və digər müvafiq dövlət qurumlarının məsul nümayəndələri iştirak edib.

Azad edilmiş torpaqlarda mina və partlamamış hərbi sursatların təmizlənməsi fəaliyyətinin icra olunması işlərinin əlaqələndirilməsi məqsədilə aidiyyəti dövlət orqanlarının nümayəndələrinin cəlb olunduğu Minalardan və partlamamış hərbi sursatlardan təmizləmə məsələləri üzrə İşçi Qrupunda işğaldan azad edilmiş ərazilərdə təmizləmə fəaliyyəti üzrə həftəlik hesabatlar dinlənilib, hesabatlarda əksini tapmış məsələlər müzakirə olunub.

Aidiyyəti qurumlar tərəfindən qarşıya qoyulmuş plana əsasən bir neçə infrastruktur, nəqliyyat, həmçinin torpaq sahələrinin minalardan təmizlənməsi işləri başa çatdırılıb və aidiyyəti üzrə təhvil verilib. Eləcə də, minatəmizləmə fəaliyyətinin səmərəli şəkildə davam etdirilməsi məqsədilə bu sahədə birgə humanitar minatəmizləmə standardlarını əsas tutaraq qurumlararası təlimlərin həyata keçirilməsi məqsədəuyğun hesab edilib.

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə minatəmizləmə fəaliyyətinin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən müəyyən edilən əsas prioritetlər və verilən tapşırıqlar nəzərə alınmaqla icra edilməsi, bu məqsədlə bütün aidiyyəti qurumlar tərəfindən görülən işlərin İşçi Qrupu vasitəsilə İdarələrarası Mərkəzlə effektiv şəkildə əlaqələndirilməklə icra edilməsinin, hər bir qurum tərəfindən bu proseslərdə aktiv və qarşılıqlı əməkdaşlıq şəraitində, vahid bir strategiya ilə fəaliyyət göstərilməsinin təmin edilməsi və görülən işlərə töhfə verilməsinin vacibliyi vurğulanıb.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 24 noyabr tarixli Sərəncamı ilə yaradılmış Əlaqələndirmə Qərargahına Prezident Administrasiyasının rəhbəri Samir Nuriyev rəhbərlik edir.
Ermənistanın Zəngəzur dəhlizinə bağlı xilas yolu və... Paşinyanın yalançı ritorikasıErmənistanın çökməkdə olan iqtisadiyyatının xilas yolu Azərbaycan və Türkiyə ilə əməkdaşlıqdan keçir. Bu fikir uzun illərdir müzakirə olunur və bu gün Azərbaycan ərazi bütövlüyünü əldə etdikdən sonra daha da real səslənir. Lakin Ermənistan rəhbərliyinin bunu anlaması xeyli vaxt aparsa da, nəhayət, Paşinyan öz həmvətənlərinə bunu etiraf edib.

Belə ki, Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın Rusiyaya səfəri zamanı Moskvada yaşayan erməni hüquqşünaslarla keçirdiyi qapalı görüşdən səs yazısı yayılıb. Təhlükəsizlik xidməti həmin görüşə qatılanlardan mobil telefonları və smartfonları əvvəlcədən yığıb. Görüşün qapalı olduğu onların nəzərinə çatdırılıb, məlumat sızmasının qarşısını almaq üçün digər tədbirlər görülüb. Buna baxmayaraq, Paşinyanın çıxışının bir hissəsini “Armvoice” Teleqram kanalı tərəfindən yayılıb. Məlum olub ki, Ermənistan rəhbəri Qarabağda müharibənin başlamasına görə faktiki olaraq Rusiyanı günahkar sayır. “Ola bilsin dövlət başçısından belə şeylər eşitmək yersizdir, amma hesab edirəm elə situasiyadır ki, bir-birimizə bunu deməyə məcburuq. Mən qəti əminəm ki, Azərbaycanın Naxçıvana yolunu açmaqla kommunikasiyaların açılmasına nail ola bilsək, bu bizim böyük uğurumuz olar. Təsəvvür edin, bizim Rusiya və İranla dəmir yol əlaqələrimiz olacaq. Biz şirkətlərdən investisiya yatırmağı xahiş edirik, amma pomidor yetişdirməklə güclü iqtisadiyyat qurmaq olmaz, sənaye, metallurgiya, İT sahəsi olmalıdır”, - səs yazısında deyilir.

Qeyd edək ki, Paşinyan xəlvətdə əməkdaşlığın faydalarından danışsa da, aşkarda müharibə bəyanatları səsləndirir. O zaman bu iki fərqli ritorikanın səbəbi nədir?

“Yeni Müsavat”a danışan politoloq Elçin Mirzəbəyli vurğuladı ki, Paşinyanın başqa çıxış yolu yoxdur: “Ölkəyə sərmayənin cəlb edilməsi üçün edilən bütün cəhdlər nəticəsiz qalır, çünki Ermənistanın bu gün düşdüyü kollaps vəziyyəti buna imkan vermir. Digər tərəfdən Ermənistan təbii resursları olmayan və iqtisadiyyatı asılı vəziyyətdə olan bir ölkədir. Son 20 ildə Ermənistana yatırılan sərmayələrin 40 faizi Rusiyaya məxsusdur. Bu rəqəm daha yüksək ola bilər. Bu isə Vladimir Putinin səsləndirdiyi rəqəmdir. Lakin bu müddət ərzində Rusiyanın yatırımları belə Ermənistan iqtisadiyyatını xilas edə bilməyib. Bu da təbiidir, çünki ölkə iqtisadiyyatının inkişafı üçün lazım olan bir çox mühüm tələblər var ki, Ermənistanın düşdüyü durum buna uyğun gəlmir. Qonşu dövlətlərlə münasibətləri, Türkiyə və Azərbaycanla mövcud olan vəziyyət buna imkan vermir. Gürcüstan isə Ermənistan iqtisadiyyatını dirçəldəcək gücdə deyil. Gürcüstan iqtisadiyyatına yatırılan sərmayələr bilavasitə Azərbaycanla bağlı olduğu üçün, rəsmi Tiflis bu istiqamətdə hər hansı addım ata bilməz. Bu günə qədər absurd layihələrlə bağlı İranla aparılan danışırlar, eyni zamanda Ermənistan ərazisindən keçməsi nəzərdə tutulan , 3 milyard dollar investisiya tələb edən dəmiryolu layihəsi ilə bağlı mülahizələr də nəticəsiz qaldı”.

Politoloq vurğuladı ki, indiki şəraitdə Ermənistanın yeganə çıxış yolu ölkənin logistik imkanlarının artırılması və tranzit ölkəyə çevrilməsidir: “Bundan başqa Ermənistana gəlir gətirəcək hər hansı layihə yoxdur. Belə bir şəraitdə şübhəsiz ki, yeganə çıxış yolu Azərbaycanla münasibətlərin qaydaya salınmasından keçir. Bu - ərazi iddialarından əl çəkmək, Türkiyə ilə Azərbaycan arasında açıqlacaq dəhlizin imkanlarından istifadə etməkdən ibarətdir. Düşünürəm ki, Paşinyan bunu dərk edir və məlum fikirləri səsləndirib. Çünki alternativ yoxdur. Sadəcə xəritəni açıb qarşısına qoysa, reallıqların nədən ibarət olduğunu görə bilər. Kommunikasiyalar açılarsa və iqtisadi müstəvidə müəyyən təmaslar yaranarsa, bu bütövlükdə prosesə təsir göstərə bilər. Mən artıq Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ifadəsinin işlədilməsini doğru saymıram. Münaqişə faktiki olaraq yoxdur. Hazırda söhbət post münaqişə dövründə mövcud olan reallıqlardan və Ermənistanın bu reallıqlarla barışması üçün lazım olan zaman kəsimindən söhbət gedir”.

Ermənistan rəhbərliyinin savaş ritorikasına gəlincə, E.Mirzəbəyli bunu seçkiöncəsi vəziyyətlə əlaqələndirdi: “Digər tərəfdən ölkədə seçkilərin keçirilməsi və seçkiöncəki müəyyən ritorik bəyənatların səsləndirilməsi, qarşılıqlı ittihamların ortaya çıxması təbii qəbul olunmalıdır. Seçkinin taleyini belə postmüharibə dövrü və bütövlükdə vətən müharibəsinin yaratdığı reallıqlar həll edəcək. Onu qeyd edək ki, bu ilin iki ayında Ermənistan iqtisadiyyatında geriləmələr hətta müharibə dövründən də üstün bir vəziyyətdədir. Büdcə defisiti dəhşətli bir hal alıb, bu günə qədər Ermənistanda görünməyən vəziyyətə çatıb. Əhalinin ÜDM-dəki payı 11 min dollardan 3 min dollara enib. Bu da çox acınacaqlı göstəricidir. Təcili addımlar atılmasa Ermənistandakı bu acınacaqlı vəziyyət daha dəhşətli hal alacaq.

Müharibə ehtimalı yoxdur. Müharibə indiki dövrdə zəmanətçi dövlət kimi çıxış edən Rusiyanın özünə də sərf etmir. Bu çox ciddi bir problem yarada və bütövlükdə Rusiyanın missiyasını da şübhə altına ala bilər. Belə bir mövqe yoxdur, nə Azərbaycan, nə Türkiyə, nə də digər müttəfiqlərimiz buna yol verməyəcək. Hətta Rusiya tərəfindən də bildirilib ki, Ermənistan tərəfindən müharibəni yenidən başlatmaq cəhdləri bu ölkə üçün intihar deməkdir. Bu səbəbdən təkrar müharibə ehtimalı yoxdur. İndiki şəraitdə monipulyativ davranışlar seçkilərə hesablanıb. Aydındır ki, Ermənistandakı revanşçı qüvvələrin barajı aşmaq ehtimalı həddindən artıq zəifdir. Digər rusiyapərəst qrupun, özünü müəyyən qədər mərkəzçi və neytral kimi göstərməyə çalışan “Çiçəklənən Ermənistan” Partiyasının da parlamentdə təmsil olunmasının səbəbi Nikol Paşinyan və tərəfdarları tərəfindən hökumətin formalaşması baş tutmazsa, təkbaşına koalisiya hökumətinin yaradılmasına cəhd göstərməkdir. Rusiya hakimiyyətdə olacaq qrupda öz nümayəndəsinin yer almasına çalışır ki, gələcəkdə hakim partiya hər hansı addım atarsa, o zaman hökumət böhranı yaratmaq mümkün olsun. Digər tərəfdən Köçəryan və digərlərinin parlamentdə yer almasına çalışır ki, revanşist qüvvələr üçün tribuna yaratsın, onlar ehtiyac duyulduqda, sifariş aldıqda təzyiq addımlarını atsınlar. Bütün bunlar Rusiyanın Ermənistanda nəzarəti əldə saxlamaq üçün həyata keçirdiyi önləyici tədbirləridir".
"Rəsmi Bakı siyasi müdriklik və diplomatik çeviklik nümayiş etdirir"ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin yaydığı son bəyanat hər nə qədər mənasız və məzmunsuz olsa da, amma gözlənilən idi. Onlar Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin son çıxışlarında həmsədrlərin ünvanına səsləndirdiyi haqlı tənqidlərdən sonra necə deyərlər, qış yuxusundan ayıldılar və hərəkətə keçdilər. Lakin hərəkətə keçməkləri isə özünü günün normal saatlarında yox, gecə vaxtı tələm-tələsik bəyanat yaymaqları ilə göstərdi.

Belə ki, Azərbaycan Ordusunun 44 günlük müharibə nəticəsində torpaqlarımızı işğaldan azad etməklə Dağlıq Qarabağ münaqişəsini çözməsindən və 10 noyabr Bəyanatından irəli gələrək Rusiya-Türkiyə formatının ortaya çıxmasından sonra faktiki olaraq işsiz qalan, autsayder vəziyyətinə düşən həmsədrlərin bu bəyanatı əslində "mən də varam" (və yaxud, "biz də varıq") ismarıcından başqa bir şey deyil. Və bu ismarıc həm acizanə ismarıcdır, həm də eyni zamanda müəyyən hiyləgər planlardan xəbər verir.

Məlum məsələdir ki, ABŞ və Fransanın timsalında Qərb yenidən prosesə qayıtmaq istəyir. Qərb Cənubi Qafqazda cərəyan edən geopolitik proseslərdən kənarda buraxılması ilə heç cürə razılaşa bilmir. Ancaq bu da bir gerçəklikdir ki, hazırda Minsk Qrupunun indiki formatda regionda görə biləcəyi elə də mühüm bir iş qalmayıb. Düzdür, Türkiyə ilə birlikdə yeni formatda iştirak edən və 10 noyabr üçtərəfli razılaşmasının yerinə yetirilməsi prosesində vasitəçilik rolunu daşıyan Rusiya hansısa məqamda Azərbaycanı güzəştlərə məcbur etmək və ya Türkiyəni neytrallaşdırmaq üçün Minsk Qrupu həmsədrləri formatının yenidən tam gücüylə canlandırılmasına təşəbbüs göstərə bilər. Elə sözügedən sonuncu bəyanatı imzalayanların arasında rusiyalı həmsədr İqor Popovun da imzasının olması onu göstərir ki, 5 ay öncəki situasiyadan fərqli olaraq hazırda Rusiya Minsk Qrupu həmsədrlərinin "offsayd"da qalmasında yox, yenidən fəallaşmasında maraqlıdır. Lakin həmsədrlər fəallaşıb da nə edəcəklər, hansı işi görə biləcəklər, bax, bu suala hələlik onların özləri də düz-əməlli, qane edici bir cavab tapa bilmirlər.

Əlbəttə, həmsədrlərin postmünaqişə dönəmində hansısa humanitar missiyalarda iştirak etmələri mümkündür. Məsələn, tutaq ki, həmsədrlər məcburi köçkünlərin öz evlərinə qayıtması, işğalçı ölkənin Azərbaycana təzminat ödəməsi, müharibə canilərinin məhkəmə qarşısına çıxarılması kimi məsələlərdə aktivlik göstərə bilərlər. Amma bütün bu kimi təklif və ideyalar öncə rəsmi Bakıya təqdim edilməli, hər bir detal Azərbaycanın dövlət başçısı ilə razılaşdırılmalıdır.

Eyni zamanda Prezident İlham Əliyevin Belarus Respublikasının Prezidenti Aleksandr Lukaşenko ilə birlikdə mətbuata bəyanatla çıxış edərkən Minsk Qrupu ilə bağlı verdiyi tövsiyyəni həmsədrlər özləri üçün "yol xəritəsi" hesab edərək yeni və tutarlı təkliflərlə, ideyalarla çıxış etməlidirlər. Hesab edirəm ki, İlham Əliyevin həmin açıqlamasını həm həmsədrlərin özlərinə, həm də onların təmsil etdikləri ölkələrin liderlərinə xatırlatmaqda fayda var. Azərbaycan Prezidenti bildirib: "Bizim xarici işlər naziri mənə bu gün məruzə etdi ki, Minsk qrupunun fəaliyyəti ilə bağlı mənim dünənki şərhimdən sonra həmin qrup bəyanat verib. Təbii ki, mən o bəyanatla tanış olacağam. Lakin necə deyərlər, ümidvaram ki, Minsk şəhəri ilə bağlı bütün başqa formatlar sülh yolu ilə nizamlanacaq. Biz Ermənistanla münaqişəni demək olar 30 il müddətində sülh yolu ilə nizamlamaq istədik. Danışıqlar prosesinə sadiq olmağımız da bizim niyyətlərimizə dəlalət edir. Buna görə də münaqişənin hərbi-siyasi yolla nizamlanmasında təqsirkar, əlbəttə, işğalçı ölkədir. Əgər onlar müharibədən əvvəl və hətta müharibə dövründə də bizim ərazilərimizi tərk etmək barədə mənim çağırışlarıma, israrlı tələblərimə qulaq assaydılar, müharibənin nəticələri Ermənistan üçün bu dərəcədə ağrılı olmazdı. Bütün təqsirlər onlardadır... Mən Aleksandr Qriqoryeviçə onu da dedim ki, Minsk şəhəri ilə bağlı bir format artıq keçmişdə qalıb. Minsk qrupu mövcuddur, lakin münaqişə nizamlanıb. Minsk qrupunun nə ilə məşğul olacağı bizə hələ məlum deyil. Biz onlardan kreativ ideyalar gözləyirik".

Gördüyümüz kimi İlham Əliyev Minsk Qrupunun bu günkü durumu və gələcək taleyi ilə bağlı mövqeyini tam açıq şəkildə ifadə edib. Yəni ki, rəsmi Bakı istəsə bu mövzunu qapada bilər, həmsədrlərin vasitəçilik missiyasından ümumiyyətlə, tamamilə imtina da edə bilər. Lakin rəsmi Bakı siyasi müdriklik və diplomatik çeviklik nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyev həmsədrləri münaqişədən sonra yaranmış yeni vəziyyətdə, yeni reallıqlarda nə kimi işlər görə biləcəkləri barədə düşünməyə və müzakirələrə dəvət edir. Yəni ki, bununla Azərbaycan olaraq bir daha müzakirələrə açıq olduğumuzu, sülhün bərqərar olmasına xidmət edə biləcək hər bir faydalı təklifi dəyərləndirməyə hazır olduğumuzu hər kəsə nümayiş etdirdik.

İndi baxaq görək bizim bu xoşgörülü davranışımızın qarşılığında həmsədrlər qərəzsiz davranmağı, "ikili standart"lardan əl çəkməyi və az da olsa hansısa faydalı, rasional təkliflərlə çıxış etməyi bacaracaqlarmı? Hərçənd ki, Minsk Qrupunun 30 illik fəaliyyətsizliyi ümid üçün zərrə qədər yer qoymasa da belə, lakin biz onlara son dəfə şans verməklə gələcək geosiyasi və diplomatik proseslərdə özümüz üçün əlavə manevr imkanları yaratmış olacayıq.

Əlisahib Hüseynov
Milli Həmrəylik Partiyasının sədri
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi Paşinyana şeirlə CAVAB VERDİAzərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsi Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyanın ölkə parlamentində söylədiyi iddiaları şərh edib.

Nazirlikdən Avrasiya.net-ə verilən şərhdə bildirilib ki, 14 aprel tarixində Ermənistan parlamentində çıxış edən baş nazir Nikol Paşinyan növbəti sərsəmləmələri ilə diqqət çəkməyə çalışıb.

“N.Paşinyanın söylədiyi heç bir fikir şərh olunmağa belə layiq deyil.

Ağır məğlubiyyətdən nəticə çıxarmayan baş nazir Paşinyana elə onun istinad etdiyi şeir dili ilə izah etmək istərdik. Hüseyn Cavidin dediyi kimi:

Yurdumuzu çiynəyən
Sayğısız hər kim olsa.
İnan ki, çox sürmədən,
Diz çökəcək qarşıda.”