NATO Rusiyaya savaş səbəbi verməklə, Kremli sınağa çəkir...Kreml bu hərbi-siyasi alyansın təhdid taktikasına reaksiya verə bilməzsə, Rusiyanın öz sərhədləri içərisinə sıxışdırılması sürətlənə bilər...

Avrasiya.net xəbər verir ki, bunu politoloq Elçin Xalidbəyli deyib.

Onun sözlərinə görə, NATO-nun “təhlükəsizlik çətiri” altında olan Baltikyanı ölkələrdən Litva Rusiyanın Kalininqrad vilayətinə öz ərazisindən yüklərin daşınmasına qadağa qoydu. Rusiya buna kəskin şəkildə etiraz etdikdən sonrasa, Litva həmin qadağanı daha da sərtləşdirdi və öz ərazisindən Rusiyaya məxsus yük avtomobillərinin hərəkətini də blokladı:

"İndi Rusiya olduqca çətin vəziyyətə düşüb. Belə ki, Kreml üçün Rusiyanın Kalininqrad vilayətinin təchizat prosesi ciddi problemlə üzləşib. Ona görə də, Rusiya Litvaya sərt şəkildə xəbərdarlıq edib ki, yükdaşımalara qoyulan qadağa dərhal ləğv olunmalıdır. Əks halda, Rusiya öz maraqlarını qorumaq üçün təxirəsalınmaz addımlar atmaq hüququnu özündə saxlayır.

Yəni, Kreml NATO üzvü olan Litvanı Rusiya qoşunlarının hərbi müdaxiləsi ilə hədələyir. Litvanı Kalininqrad vilayətinə yükdaşımaları bərpa etmək məqsədilə savaşa başlayacağı ilə təhdid edir. Və bu, Ukraynadan fərqli olaraq, Rusiyanın hərbi gücü qarşısında tab gətirmək şansı olmayan Litva üçün ilk baxışdan olduqca təhlükəli xəbərdarlıq təsiri bağışlayır".

Bununla belə, Litvanın rəsmi dairələrində Rusiyanın təhdidlərinin ciddi narahatlıq doğurduğu qətiyyən müşahidə olunmur. Böyük ehtimalla Litva “Kalininqrad qərarı”nı ABŞ və NATO-nun tövsiyyəsi ilə qəbul etmiş də ola bilər. Yəqin ki, bu addımın qarşılığında Rusiyanın hərbi müdaxiləsi olarsa, NATO-nun Litvaya tam dəstək verəcəyi ilə bağlı təminat verilib:

"Onu da qeyd edək ki, ABŞ və digər önəmli NATO ölkələrinin Rusiyanın Litvaya qarşı təhdidlərinə reaksiyası da bu ehtimalı təsdiqləyir. Xüsusilə də ABŞ Litvaya qarşı Rusiyanın hərbi müdaxiləsinə dərhal uyğun cavab veriləcəyini bəyan etməsi Kremli daha təmkinli davranmaq məcburiyyətində qoya bilər. Çünki, hazırda Rusiya NATO ilə birbaşa silahlı toqquşmalarda qətiyyən maraqlı deyil.

Məsələ ondadır ki, ABŞ bu məsələyə münasibətdə NATO nizamnaməsinin 5-ci bəndini xüsusi olaraq, xatırladır. Həmin bəndə görə, əgər, hər hansı NATO ölkəsinə qarşı hücum olarsa, bu, ümumilikdə hərbi-siyasi alyansa yönəlik hərbi müdaxilə kimi qəbul edilir. Ağ Ev də bəyan edib ki, ABŞ NATO-nun “bir üzv ölkəyə qarşı hərbi hücum hamıya yönəlik savaşdır” prinsipinə sadiqdir. Və bu, o deməkdir ki, Rusiya Litvaya qarşı savaşa başlayarsa, ABŞ başda olmaqla, bütün NATO ilə birbaşa müharibə aparmaq məcburiyyətində qala bilər".

Bütün bunlar onu göstərir ki, Rusiya və NATO arasında savaşın başlaya biləcəyi qətiyyən istisna deyil. Sadəcə, belə bir qlobal savaşın başlanıb-başlanmayacağına hazırda yalnız Kreml qərar verə bilər. Əgər, Kreml Litvaya qoşun yeritmək potensialına sahib olduğuna əmin olarsa, belə bir fəlakət ssenarisi reallığa çevrilə bilər. Əks halda, Rusiyanın bütün bu baş verənlərə sükutla cavab verməkdən başqa çıxış yolu qalmayacaq.

Hər halda, Litva ilə Ukrayna qətiyyən eyni situasiyada deyil. Ukrayna NATO ölkəsi olmadığından bu hərbi-siyasi alyans Rusiya ilə silahlı toqquşmadan yayınmağa üstünlük verdi. Litva variantındasa, NATO istəməsə belə, Rusiya ilə müharibədə iştiraka məcbur olacaq. Hətta Litvaya qarşı təhdidlərə tez-tələsik verilən sərt reaksiyalar Rusiyanın NATO tərəfindən növbəti, həm də daha ağır və daha dərin “savaş bataqlığı”na çəkilməsinin planlaşdırıldığını da düşünmək olar".

Digər tərəfdən, Böyük Britaniyanın da bu məsələyə münasibəti maraq doğurur. Belə ki, rəsmi London həm NATO dövlətlərini, həm də bütün Avropa ölkələrini Rusiya ilə birbaşa müharibəyə hazır olmağa çağırıb. Böyük Britaniya əmindir ki, belə bir savaşın baş vermə ehtimalı o qədər də uzaqda deyil. Ona görə də, NATO və Avropa ölkələri öz hərbi xərclərini artırmalı, öz hərbi potensiallarını daha da gücləndirməli və Rusiyanın savaş meydanında məğlub edilməsinə tam hazır olmalıdırlar:

"Göründüyü kimi, dünyanın iki nəhəng ölkəsi – ABŞ və Böyük Britaniya NATO ilə Rusiya arasında müharibənin baş verə biləcəyini qətiyyən istisna etmirlər. Üstəlik, bunu törədə biləcək addımlar atmaqla yanaşı, həm də ciddi şəkildə hazırlaşırlar. Və belə anlaşılır ki, Ukrayna savaşının müxtəlif bəhanələrlə daha da böyüdülərək, qlobal savaşa çevrilməsi ilə bağlı da müəyyən planların qurulmaqda olduğundan şübhələnmək üçün əsaslar hər halda, var".
Elçin Mirzəbəyli GÜCLÜ OlMANIN düsturundan yazıbAzərbaycan Prezidentinin Özbəkistana rəsmi səfəri, hər iki ölkənin liderinin qeyd etdiyi kimi qarşılıqlı münasibətlərdə sıçrayış effekti yaradacaq səfərdir. Həm də gözlənilən, arzulanan və hər iki qardaş xalqın sonsuz sevgisi, sevinci ilə müşaiyət olunan tarixi bir səfər...

Azərbaycanda Özbəkistanı çox sevirlər. Bəlkə də qardaş ölkədə təsəvvür edildiyindən daha çox... Hətta regional və qlobal proseslərə tamamilə əks baxış bucağından yanaşan, ölkənin, bölgənin və dünyanın gələcəyini fərqli görən insanlar da, Özbəkistana və qardaş özbək xalqına az qala eyni sevgi, eyni hörmətlə yanaşırlar. Şübhə etmirəm ki, bu, Özbəkistanda da belədir. Bütün bunlar, dostluq, qardaşlıq bağlarımızın, ortaq dəyərlərimizin, mədəniyyətimizin, tariximizin köklərinin nə qədər dərində olduğunun sübutudur. Biz azərbaycanlılar pisliyi bağışlaya bilirik, amma yaxşılığı, gerçək dostluğu, qardaşlığı, səmimi, təmənnasız sevgidən doğan dəstəyi heç vaxt unutmuruq. Azərbaycan torpaqlarının işğal altında olduğu və işğaldan azad edildiyi dönəmdə özbək xalqının mərd, ləyaqətli, ağayana duruşu, kədərimizə də, sevincimizə də eyni dərəcədə şərik olması heç vaxt unudulmayacaq.

Azərbaycan və Özbəkistan, hətta SSRİ dövründə də, mərkəzi hakimiyyətin bütün təqib və təzyiqlərinə baxmayaraq, dostluq, qardaşlıq münasibətlərini qoruyub saxlamağı, haqsızlığa, ədalətsizliyə qarşı birgə mübarizə aparmağı bacarıblar. Azərbaycana, Ümummilli lider Heydər Əliyevə, eləcə də özbək xalqının böyük oğlu Şərəf Rəşidova qarşı erməni millətçilərinin və onlarla eyni düşüncəni paylaşan Mixail Qorbaçovun atdığı saysız-hesabsız cinayət xarakterli addımlar, qdlyanların, ivanovların SSRİ-nin türk və müsəlman respublikalarının gerçək liderlərini nüfuzdan salmaq üçün dəridən-qabıqdan çıxmaları və bütün bunların Azərbaycan və Özbəkistanın müstəqil inkişaf etmək perspektivinə qarşı, eləcə də hər iki xalqın bu perspektivi gerçəkliyə çevirə biləcək liderlərə sahib olduqları üçün həyata keçirildiyi heç vaxt yaddan çıxarılmayacaq. Heydər Əliyevi Özbəkistanda, həm də qardaş respublikanın ən çətin günlərində nümayiş etdirdiyi ədalətli, qətiyyətli mövqeyə görə sevirlər. Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana rəsmi səfəri çərçivəsində Daşkənddə Heydər Əliyev Meydanının açılış mərasiminin keçirilməsi də bu sevginin bariz nümunəsi hesab oluna bilər. Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev də öz nitqində qeyd etdi ki, Heydər Əliyevin adını daşıyan yenilənmiş küçənin və orada qoyulmuş abidənin açılışı ondan ötrü böyük şərəfdir və bu, öz xalqının həqiqi liderinə və Özbəkistanın yaxın dostu olmuş dahi insanın xatirəsinə ehtiramın əlamətidir.

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana rəsmi səfəri çərçivəsində iki dövlət arasında imzalanan sənədlərin əhatə etdiyi istiqamətlər də sübuta yetitir ki, ortaqlıda qarşılıqlı münasibətlərin strateji müttəfiqlik müstəvisinə yüksəldilməsi üçün siyasi iradə, potensial və yol xəritəsi var.

Azərbaycan və Özbəkistan qarşıdakı illərdə, müasir dövrdə mühüm əhəmiyyət kəsb edən bir sıra strateji layihələri gerçəkləşdirməyi planlaşdırırlar və hər iki ölkənin ərazisindən keçən nəqliyyat dəhlizlərinin imkanlarından maksimum dərəcədə yararlanmağa çalışacaqlar. Həm İlham Əliyevin, həm də Şavkat Mirziyoyevin mətbuata bəyanatlarında yer alan fikirlərdən də bəlli oldu ki, nəqliyyat kommunikasiyalarının inkişafı qarşıslıqlı münasibətlərdə əsas strateji istiqamətlərdən biridir. Qeyd edim ki, həm Azərbaycan, həm də Özbəkistan ərazisindən çoxsaylı beynəlxalq və regional nəqliyyat dəhlizləri keçir. 2018-ci ildən etibarən, Özbəkistan nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsinə, ölkənin logistik mimkanlarının genişlənməsinə böyük önəm verir. Azərbaycan isə bu istiqamətdə, artıq uzun illərdir ki, mühüm layihələr həyata keçirir və bu proses davam etməkdədir. Dünyada baş verən dəyişikliklər və yaranan yeni reallıqlar nəticəsində nəqliyyat dəhlizlərinin diversifikasiyası və təhlükəsilziyinin mühüm faktora çevrildiyini nəzərə alsaq, həm Azərbaycan, həm də Özbəkistanın olduqca mühüm və strateji əhəmiyyət kəsb edən geostrateji mövqelərə sahib olduqlarını müəyyənləşdirə bilərik. Bu xüsusda TranXəzər beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin yaxın perspektivdə subregion üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən istiqamətə çevrilə biləcəyi perspektivinin də yüksək olduğunu söyləmək mümkündür. Özbəkistanın TransXəzər nəqliyyat dəhlizinə marağının artması və sözügedən istiqamətdə yeni layihələrin həyata keçirilməsində maraqlı görünməsi də mövcud reallıqlardan qaynaqlanmaqla yanaşı gələcəyə yönəlmiş strateji addımlardır. Ortaq layihələr və nəqliyyat dəhlizlərinin inteqrasiyası, şübhəsiz ki, Azərbaycanla Özbəkistanı bir-birinə daha sıx şəkildə bağlayacaq.

Azərbaycanın uzun illərdən bəri yürütdüyü, ölkənin güclü bir dövlətə çevrilməsi istiqamətində həyata keçirilən siyasətin real nəticələrə gətirib çıxarması və nəhayət, 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan Zəfər, Türk xalqlarının dövlətçilik tarixində mühüm yerə malik olan qardaş Özbəkistanda da rəğbətlə qarşılanıb və eyni zamanda qarşılıqlı münasibətlərin inkişafına, ortaq və təhlükəsiz gələcəyin perspektivinə olan inamı daha da artırıb. Prezident Şavkat Mirziyoyevin öz çıxışında “biz hər şeyi edirik ki, güclü Özbəkistan və güclü Azərbaycan olsun” sözlərini dilə gətirməsi də, şübhə etmirəm ki, İlham Əliyevin “güclü olmaq” düsturunun və ortaqlıda olan real nəticələrin qardaş ölkə tərəfindən yüksək dəyərləndirildiyinin və qarşılıqlı münasibətlərdə əsas götürüldüyünün sübutudur.

İlham Əliyevin “bu gün Xəzər, Mərkəzi Asiya, Cənubi Qafqaz regionlarının sülhə və sabitliyə ehtiyacı var” deməsi isə Azərbaycan Prezidentinin subregionun gələcəyinə yönəlik strateji baxış bucağından xəbər verir və bu baxış bucağının güclülərin ittifaqı üçün əsas siyasi-ideoloji amilə çevriləcəyinə şübhə etmirəm. Çağdaş dünyanın reallıqları belədir: Güclü olmasan sənə hörmət bəsləməyəcəklər. Azərbaycan ərazilərinin işğal altında olduğu zaman kəsiyində yaşadıqlarımızdan çıxardığımız nəticəni xalqımız və dövlətimiz üçün əsas hədəf kimi müəyyənləşdirməyimiz bizə qalib gəlməyin yeganə yolunu öyrətdi. Çox xoşdur ki, qardaş dövlətin başçısı da məhz bu amili nəzərə alaraq, güclü olmağın zərurətindən söz açır və müasir dünyada bunun alternativinin olmadığını bildirir.

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana səfəri çərçivəsində əldə olunan razılaşmaların, atılan addımların, deyilən sözlərin hər biri, qarşılıqlı əməkdaşlığın təməl faktorlarına və gələcəyinə işarə etməklə yanaşı, bütövlükdə Türk Dünyasının ortaq hədəfləri üçün də mühüm əhəmiyyətə malikdir.
Son olaraq, Prezident İlham Əliyevin nitqindən iki iqtibas gətirməklə, səfərin və imzalanan sənədlərin nə qədər mühüm əhəmiyyət daşıdığına diqqət çəkmək istəyirəm. Sitat:

“Strateji tərəfdaşlığın dərinləşdirilməsi və qarşılıqlı fəaliyyətin genişləndirilməsi haqqında siyasi Bəyannamə çox qlobal xarakter daşıyır. Bu, mahiyyətcə gələcək fəaliyyətimizin yol xəritəsidir. Orada xarici siyasətimizin prioritetləri əksini tapıb, dövlətlərimizin ərazi bütövlüyünün, müstəqilliyinin, suverenliyinin qarşılıqlı dəstəklənməsi ifadə olunub, eləcə də həyat fəaliyyətinin müxtəlif istiqamətləri üzrə konkret məsələlər və hədəflər müəyyən edilib”.

“...Bu gün mən biz ərazi bütövlüyümüzü bərpa edərkən özbək xalqının və Özbəkistan Prezidentinin Azərbaycana göstərdiyi dəstəyi xüsusi qeyd etmək istərdim. Azərbaycanlılar bunu çox yaxşı bilir, qardaşlıq münasibətini xatırlayır və yüksək qiymətləndirirlər. Özbəkistan Prezidentinin sözləri, bizim Qələbəmiz münasibətilə təbrikləri – bütün bunlar, təbii ki, Azərbaycanda dost sözü, qardaş sözü kimi qəbul edilir. Biz bunu yüksək qiymətləndiririk və öz tərəfimizdən biz də bütün məsələlərdə Özbəkistanın, özbək xalqının yanındayıq. Bugünkü səfər buna daha bir sübutdur”.

...Düşünürəm ki, təqdim etdiyim iqtibaslarda Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin perspektivini və bu perspektiv üçün möhkəm təməl formalaşdıran məqamları aydın şəkildə görmək mümkündür. Hədəf GÜCLÜLƏRİN İTTİFAQIDIR. Ədalətin qılıncı güclülərin əlində olanda daha kəsərli olur!

Elçin Mirzəbəyli
"Bu Forumun Azərbaycanda keçirilməsi ölkəmizin uğurudur"Məhz cənab İlham Əliyev tərəfindən Qlobal təhlükəsizliyin qorunmasına hesablanmış mövzuya istinad edilməsi Azərbaycanın mövcud dünya nizamında xüsusi rolundan xəbər verir..

Bunu mətbuata açıqlamasında siyasi ekspert‚ politoloq Mirsamir Məmmədov deyib.

M. Məmmədov bildirib ki‚ IX Qlobal Bakı Forumunun Azərbaycanda keçirilməsi və dünyanın təhlükəsizliyi üçün mühüm mövzuya toxunulması bir daha Azərbaycanın dünya birliyində önəmli yerə sahib olmasının göstəricisidir. Xüsusilə məhz ölkəmizin təşəbbüsilə "Qlobal Dünya Nizamına Təhdidlər" adlı dünya üçün çox önəmli və ciddi bir mövzunun müzakirə edilməsi də dövlətimizin başçısının dünya ictimaiyyətinə bir töhfəsidir.

Cənab İlham Əliyevin IX Qlobal Bakı Forumunun açılışında səsləndirdiyi fikirlər və verdiyi mesajlar dünya ictimaiyyəti üçün önəmli və diqqətə alınmalı çıxış idi. Bu Forumun Azərbaycanda keçirilməsi də ölkəmizin uğurudur.

Cənab İlham Əliyevin bütün çıxışları hər zaman dünya ictimaiyyəti üçün yeniliklərə səbəb olub və istiqamət mexanizmasına çevrilib. Hazırda dünya üçün bir çox təhdidlər mövcuddur. Bu‚ ilk öncə Koronavirus pandemiyası‚ digər xəstəliklər‚ təbii resursların tükənmə ehtimalları‚ ekologiyanın çirklənməsi‚ narkomaniya‚ terrorizm‚ etnik separatizm halları‚ milli‚ irqi və dini zəmində münaqişələr və bir çox ciddi problemlər planetimizi ağır təhdid altında saxlayır. Qlobal Dünya Nizamına olan açıq təhdidlərin IX Qlobal Bakı Forumunda müzakirə edilməsi mövcud dünya üçün təhdid və təhlükələrin qarşısının alınmasında müəyyən bir rol oynamasına zəmin yaradacaq. IX Qlobal Bakı Forumu özlüyündə Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun yüksəlməsi deməkdir‚ deyə M. Məmmədov qeyd edib.
"Özbəkistan və Azərbaycan arasında münasibətlərin yeni mərhələsi başlayır"Azərbaycan xalqının Orta Asiyadakı qardaş respublikalar arasında Özbəkistana qarşı münasibəti həmişə daha çox istiliyi, səmimiyyəti ilə fərqlənib. Özbəklərin də Azərbaycan musiqisinə, ədəbiyyatına və insanlarımıza xoş münasibəti barədə eyni sözləri demək mümkündür. Çünki bizi ortaq tarixi köklər, eyni milli-mənəvi dəyərlər birləşdirir.

Ölkələrimiz arasında siyasi əlaqələr də kifayət qədər yüksək səviyyədədir. Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevin 2021-ci il martın 31-də Türk Dövlətləri Birliyinin videokonfrans formatında keçirilmiş Zirvə görüşündə Azərbaycan xalqını 44 günlük müharibə nəticəsində Qarabağın işğaldan azad olunması və tarixi ədalətin bərpa olunması münasibətilə ürəkdən təbrik etməsi də dostluq və qardaşlıq əlaqələrimizin yüksək səviyyədə olmasının göstəricisidir.

Biz həmin vaxt Özbəkistan dövləti ilə yanaşı sıravi özbəklərin də Azərbaycanın haqq işinə mənəvi dəstəyini açıq hiss edirdik. Və bu gün Özbəkistanın dövlət başçısı Şavkat Mirziyoyevin Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə birlikdə Daşkənddə Heydər Əliyev Meydanının açılışı zamanı etdiyi çıxışında İkinci Qarabağ müharibəsində qazandığımız Qələbə münasibətilə Azərbaycan xalqını qardaş özbək xalqı adından və öz adından bir daha səmimi-qəlbdən təbrik edərək, “Bütün bu illər ərzində Özbəkistan beynəlxalq hüquq əsasında Azərbaycanın ərazi bütövlüyü mövqeyində möhkəm dayanıb”, deməsi həqiqətən də çox qürurvericidir. Məsələyə "Dost da, düşmən də dar gündə bilinər" prizmasından baxdıqda özbəklərin bu cür prinsipial mövqeyini təqdirəlayiq, müsbət hal kimi qiymətləndirməliyik.

Bu gün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfərinin ümummilli lider Heydər Əliyevin Özbəkistana 25 il əvvəlki səfərinin tarixi ilə üst-üstə düşməsi də heç də təsadüfi hadisə deyil. Bu səfərlər arasında məntiqi bağlılıq var. Bu o deməkdir ki, bizim dostluq və müttəfiqlik münasibətlərimiz, soy birliyimiz əbədidir, davamlıdır və əlaqələrimiz də daima yüksələn xətt üzrə inkişaf edir.

Özbəkistan Mərkəzi Asiyanın "açar ölkə"si, geosiyasi və geoiqtisadi proseslərdə həlledici həlqəsi hesab olunur. Bu baxımdan, Özbəkistan-Azərbaycan əlaqələrinin yüksək strateji münasibətlər səviyyəsinə çatdırılması bütün Türk dünyasının gələcək taleyində olduqca mühüm rol oynaya bilər.

Təsadüfi deyil ki, bu səfər zamanı tərəflər arasında 19 sənədin imzalanması nəzərdə tutulur. Bu da onu göstərir ki, birgə səylər sayəsində Özbəkistan ilə Azərbaycanın münasibətləri artıq yüksək strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə çatıb və konkret məzmun kəsb etməkdədir. İndi iki dost və qardaş ölkə - Özbəkistan və Azərbaycan arasında münasibətlərin yeni mərhələsi başlayır. Xeyirli-uğurlu olsun!

Əlisahib Hüseynov,
Milli Həmrəylik Partiyasının sədri
Azərbaycanı dünyaya tanıtdıran dahi şəxsiyyətAzərbaycanın artıq dünyada öz çəkisi və sözü olan bir ölkədir. Bu nailiyyətlərin təməli isə məhz Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub. Xüsusən də 90-cı illərin əvvəllərində Sovetlər Birliyinin dağılması, müttəfiq adlanan ölkələrin öz müstəqilliyini yenidən bərpa etməsi dünyanın düzənini dəyişməyə başlamışdı. Azərbaycan da öz müstəqilliyini bərpa etdi. Lakin tez bir zamanda ölkə xaosa büründü. İqtisadi-siyasi böhran, digər tərəfdən 80-ci illərin sonundan baçlanmış erməni təcavüzü. Bütün bunlar yenicə əldə olunmuş müstəqillik üçün ciddi təhlükə idi.

1993-cü ilin may.-iyun aylarında ölkədə vətəndaş müharibəsi və müstəqilliyin itirilməsi təhlükəsi yarandığına görə, Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevin hakimiyyətə gətirilməsi tələbini irəli sürmüş və ölkənin o dövrkü rəhbərliyi onu Bakıya dəvət etməyə məcbur olmuşdur. 1993-cü ilin 15 iyun tarixində Heydər Əliyev xalqın təkidli tələbi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi. Həmin gün parlamentin tarixi iclasında Heydər Əliyev çıxış etdi: “Azərbaycan Respublikasının bugünkü ağır, mürəkkəb və gərgin vəziyyətini tam məsuliyyətlə dərk edirəm. Bu vəzifəni üzərimə götürərək öz məsuliyyətimi anlayıram və bunların hamısını rəhbər tutaraq əlimdən gələni edəcəyəm. Ali Sovetin sədri kimi Azərbaycan xalqının tarixi nailiyyəti olan Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini qorumağı, möhkəmləndirməyi, inkişaf etdirməyi özüm üçün əsas vəzifələrdən biri hesab edirəm. Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi 1918-ci ildə yaranmış ilk Azərbaycan Demokratik Respublikasının ənənələri əsasında, müasir tələblərlə, dünyada gedən proseslərlə bağlı olaraq təmin olunmalıdır. Bu sahədə mən daim çalışacağam və heç kəsin şübhəsi olmasın ki, ömrümün bundan sonrakı hissəsini, harada olursa-olsun yalnız və yalnız Azərbaycan Respublikasının müstəqil dövlət kimi inkişaf etməsinə həsr edəcəyəm. Bununla əlaqədar olaraq bildirmək istəyirəm ki, mənim fikrimcə, Azərbaycan Respublikası, bundan sonra onun başına nə gəlirsə-gəlsin, müstəqilliyini itirməyəcək, yenidən heç bir dövlətin tərkibinə daxil olmayacaq, heç bir başqa dövlətin əsarəti altına düşməyəcək.”

İlk gündən parlamentarizm ənənələrinə sadiq qalan Ulu Öndər aşkarlıq prinsipinə üstünlük verdi. Belə ki, Milli Məclisin iclasları, mətbuat konfransları, respublika əhəmiyyətli müşavirələr birbaşa yayımla televiziya ekranlarına verildi. Ölkədəki vəziyyət olduğu kimi xalqa çatdırıldı. İctimai-siyasi həyatdakı gərginliyin aradan qaldırılması üçün lazımi tədbirlər görülməyə başlandı.
24 iyun tarixli iclasında Milli Məclis Prezident səlahiyyətlərinin Ali Sovetin sədri Heydər Əliyevə verilməsi barədə qərar qəbul etdi. Bununla da bütün hadisələr dövlətin nəzarətinə götürüldü, bu isə xalqın iradəsinə tabe edilməsi demək idi.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1993-cü il iyunun 15-dən oktyabrın 3-dək Ali Sovetə rəhbərlik etdiyi dövrdə parlamentarizm ənənələri yeni nəfəs, yeni qüvvə aldı. Eləcə də Ordu quruculuğu sahəsində mühüm qərarlar qəbul edildi. “Şəhid adının əbədiləşdirilməi və şəhid ailəsinə edilən güzəştlər haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul olundu. Konstitusiyada və müxtəlif hüquqi sənədlərdə zamanın tələblərinə uyğun dəyişikliklər edildi.

Ən təhlükəli vəziyyət yaranmış separatçı cəhtlər və vətəndaş qarşıdurması idi. Avqustun 7-də cənub bölgəsində “Talış-Muğan Respublikası” elan olunmuşdu. Bununla əlaqədar Heydər Əliyev avqustun 13-də parlamentdə həmin bölgədən olan deputatlar, ziyalılar, ağsaqqallarla görüşüb vəziyyəti müzakirə etdi. Avqustun 17-də isə Milli Məclis “Azərbaycan Respublikasının Lənkəran, Astara, Masallı, Lerik, Yardımlı, Cəlilabad və Biləsuvar rayonlarında yaranmış vəziyyət haqqında” Qərar (https://e-qanun.az/framework/8527) qəbul edərək “Talış-Muğan Respublikası” avantürasına siyasi qiymət verdi. Tezliklə əhalinin istəyi ilə bu bədnam iddiaya son qoyuldu.
Ulu Öndərin yüksək peşəkarlığı və vətəninə dövlətinə və xalqına sadiqliyi sayəsində parlamentin ruhunu kökündən dəyişdi, Milli Məclisə siyasi mədəniyyət gətirdi. Onun iclası aparmaq tərzi, fikirlərini dəqiq əsaslandırması, çıxışların məğzini tutmaq bacarığı, qiymətli fikirləri ümumiləşdirmək qabiliyyəti özlüyündə parlamentin üzvləri üçün yeni bir örnək, əsl parlamentarizm məktəbi idi.

Ümumxalq məhəbbətini qazanmış Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycan xalqının yaddaşında qurucu və xilaskar dövlət xadimi kimi əbədi olaraq yaşayacaqdır. Ulu Öndər Heydər Əliyev öz xilaskarlıq missiyasının öhdəsindən yüksək səviyyədə gəlmişdir.
Bu böyük şəxsiyyət dünyanın qabaqcıl dövlətlərinin təcrübəsində uğurla sınaqdan çıxmış müsbət inkişaf modellərinin potensialına müraciət edərək, Ulu Öndər onların Azərbaycan reallıqlarına adaptasiyasına müvəffəq olmuşdur. Qısa müddətdə ölkəyə investisiya axınını stimullaşdıran müasir innovativ inkişaf modelinin gerçəkləşdirilməsinə nail olmuşdur.

“Azərbaycan dövlətinin strateji yolu yalnız demokratiya, sərbəst iqtisadiyyat prinsiplərinin bərqərar olması, bazar iqtisadiyyatı və sahibkarlığın inkişafıdır” – sözlərini demiş Ulu Öndər 1993-cü ildən başlayaraq bu amallar uğrunda mübariz fəaliyyətini aparmışdır. Dövlətçiliyin əsasları qoyuldu, müstəqil dövlətin Konstitusiyası qəbul edildi, milli ideologiyamız və onun əsasını təşkil edən azərbaycançılıq məfkurəsi qəbul olundu. Demokratik inkişafla bağlı önəmli qərarlar, qanunlar qəbul edildi və bazar iqtisadiyyatına keçid təmin olundu.

Çox nadir hallarda dövlət şəxsiyyətə görə tanınır. Məhz Heydər Əliyevin böyüklüyü, uğurlu siyasəti sayəsində Azərbaycan qısa müddət ərzində dünyada tanınan nüfuzlu bir dövlətə çevrildi, xarici siyasətdə böyük dönüş yarandı və uğurlar əldə olundu. Dünyanın aparıcı dövlətləri və beynəlxalq təşkilatları Azərbaycana ciddi diqqət yetirməyə başladı və ölkəmiz beynəlxalq münasibətlər sisteminin suveren faktoruna çevrildi.

Bir sözlə bu gün Heydər Əliyev ideologiyasının, başlatdığı uzaqgörən siyasətinin və layiqli davamçısı mnöhtərəm Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin uğurlu fəaliyyəti sayəsində regionun lider, dünyanın aparıcı dövlətinə çevrilib.

Qarat Qaratov
35 saylı Xətai üçüncü DSK-nın sədri
IX Qlobal Bakı Forumu beynəlxalq təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirəsi üçün mükəmməl platformadır Bu gün Azərbaycanda müxtəlif formatlarda beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsi bir növ ənənəvi hala çevrilmişdir. Növbəti belə tədbirlərdən biri olan 16 iyun 2022-ci il tarixdə “Qlobal dünya nizamına təhdidlər” mövzusunda keçirilmiş IX Qlobal Bakı Forumudur. Bu Forumunda aparılan müzakirələr və fikir mübadilələri dünya gündəmində yer alan ən mühüm problemlərin araşdırılmasına və həllinə töhfə verəcək. Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi qlobal problemlərin həlli yollarını araşdıran və bu barədə dünya ictimaiyyətini məlumatlandıran beynəlxalq mərkəzə çevrilib. Forumda çıxış edən Azərbaycan Respublikasının prezidenti cənab İlham Əliyev bildirdi ki, təhlükəsizlik məsələləri Beynəlxalq arenada bu gün əsas məsələlərdən birinə çevrilib. Bu səbəbdən də Beynəlxalq Bakı Formu bunun üçün mükəmməl bir platformadır.

Ona görə də qarşıdan gələn böhranla mübarizədə aparıcı beynəlxalq institutların, habelə aparıcı maliyyə institutlarının rolu müəyyən olunmalıdır. Beynəlxalq təşkilatlar və ölkələr ərzaq böhranının nəticəsi olacaq miqrantların potensial artımı ilə bağlı vəziyyəti diqqətdə saxlamalıdırlar.

Cənab Prezident bildirdi ki, Azərbaycan müharibədə qalib gəldi, müharibə ədalətli idi, müharibə labüd idi və ədalətin, beynəlxalq hüququn və Azərbaycan xalqının milli ləyaqətinin bərqərar olunması ilə nəticələndi. İndi biz sülh haqqında danışırıq. Cənubi Qafqaz üç Cənubi Qafqaz ölkəsinin müstəqillik illəri ərzində parçalanmışdır. Ermənistanın işğalı səbəbindən o, 30 il ərzində parçalanmışdır. İndi sülh, əməkdaşlıq yaratmaq vaxtıdır və Azərbaycan bunun üzərində çalışır. Ermənistan isə beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən işğalçı və təcavüzkar kimi tanınıldı. Müharibə bitdikdən sonra hər kəs onların işğal zamanı hansı dağıntıları törətdiklərini gördü. Azərbaycan sülhü sabitlik və regionun dayanıqlı inkişafı naminə istəyir.

Minsk qrupunun fəaliyyətinə gəldikdə isə ATƏT-dən mandat almış bu qrup 28 il ərzində heç bir nəticə əldə etmədi. Münaqişə həll olunub. Minsk qrupu tərəfindən işlənib hazırlanmış Madrid prinsipləri həll olunub. İndi biz Ermənistanla münasibətləri normallaşdırmağın yolları barədə düşünməliyik, sülh müqaviləsi imzalamalıyıq. Azərbaycan Qarabağ münaqişəsini həll etdikdən sonra Minsk qrupunun fəaliyyətinə artıq ehtiyac yoxdur. Minsk qrupu funksiyasını itirib.
Azərbaycan hər iki ölkənin sərhədlərinə və ərazi bütövlüyünə qarşılıqlı hörmət etmək və tanımaq, indi və gələcəkdə hər hansı bir ərazı iddialarından qarşılıqlı şəkildə çəkinmək prinsipi də daxil olmaqla, beynəlxalq hüququn beş əsas prinsipini və bizim təklifin əsasını təşkil edən başqa prinsipləri də irəli sürdü.

Ermənistan 2020-ci il 10 noyabr tarixli imzalanmış Üçtərəfli Bəyanata əməl etməlidir. Kommunikasiyaların açılması təmin edilməlidir. Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə əlaqəsi olmalıdır. Ermənistan tərəfindən kapitulyasiya aktının imzalanmasından bəri bir il yarımdan çox vaxt keçib, lakin indiyədək heç bir çıxış təmin olunmayıb. Bu, Ermənistan tərəfindən Üçtərəfli Bəyanatın müddəalarının pozulmasıdır və bu, regionda bir disbalans yaradır.

Bir sözlə regional sülhün fundamental elementlərindəndən biri Zəngəzur dəhlizinin açılması məsələsinin ən qısa zamanda həlli məsələsidir. Əgər bizə bu əlaqə yolu təqdim edilməyəcəksə sülh haqqında danışmaq çətin olacaq və Azərbaycanın Ermənistanla birgə yaşayış və normal qonşuluq münasibətlərinin qurulmasına yönəlmiş bütün səyləri uğursuz olacaq.

Cənab Prezident onu da diqqətə çatdırdı ki, Azərbaycanın bütün əhalisinin hüquq və təhlükəsizliyi Konstitusiya ilə təmin edilir. Azərbaycan çoxmillətli ölkədir və erməni əhalisi Azərbaycanın heç də ən böyük milli azlığı deyil. Ölkənin Konstitusiyasına görə, bütün millətlərin nümayəndələri bərabər hüquqa malikdir, o cümlədən, illər boyu Azərbaycanda yaşayan ermənilər.
Dağlıq Qarabağ adlı yer yoxdur. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Azərbaycan parlamentinin qərarı ilə 1991-ci ilin sonlarında ləğv edilib (https://ə qanun.az/framework/6783; https://e-qanun.az/framework/6785).

Bizim ərazimizdə belə bir inzibati struktur yoxdur. Bu səbəbdən, dırnaqarası statusla bağlı istənilən istinad yeni Tarixi nöqteyi-nəzərdən Azərbaycanın bunu etməyə hüququ var. Ötən əsrin tarixində aydın göstərilir ki, 1920-ci ilin noyabrında, Azərbaycanın sovetləşməsindən sonra sovet hakimiyyəti Azərbaycanın tarixi parçası olan Zəngəzuru Ermənistana birləşdirdi.

Güntəkin Sabir qşzı
147 saylı Texniki – Humanitar təmayüllü liseyin tarix müəllimi
PA rəsmisi İran səfiri ilə görüşdüAzərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri üzrə şöbə müdiri Hikmət Hacıyev İranın Azərbaycandakı səfiri Seyid Abbas Musəvi ilə görüşüb.

Avrasiya.net xəbər verir ki, bu barədə Abbas Musəvi Tvitter hesabında yazıb.

“Bu gün mən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi hörmətli Hikmət Hacıyevlə görüşdüm. Görüşdə 2 qonşu ölkənin münasibətləri müzakirə edildi” – A.Musəvi qeyd edib.
Rəfiqə Hüseynzadənin nəzarətsiz qoyduğu qurumunun dövlətə borcu üzə çıxdı- ŞOK RƏQƏMAzərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Şirkətinin SOCAR Ekologiya İdarəsinin dövlətə vergi borcu üzə çıxıb.

AMİA.AZ xəbər verir ki , idarənin 4 milyondan çox (4040670.28 AZN ) borcu yaranıb.

Nizamnamə kapitalı 835 min 444 manat olan idarənin qanuni təmsilçi Azər Əliyev Həsən oğludur. Ancaq SOCAR Ekologiya İdarəsinin kuratoru Rəfiqə Hüseynzadədir.

Belə ki, Rəfiqə Hüseynzadə SOCAR-da ekologiya üzrə vitse-prezidentdir.32gun.az

Terrorçular İsveç silahları istifadə edir - Akarİsveç istehsalı olan AT-4 tank əleyhinə silah var. İraqın şimalında və Suriyada həyata keçirdiyimiz əməliyyatlarda terrorçuların istifadə etdiyi bu silahların çoxunu ələ keçirdik.

Bunu Türkiyə milli müdafiə naziri Hulusi Akar deyib.

“Biz görüşlərimiz zamanı onların bütün fotoşəkillərini və seriya nömrələrini açıqladıq. Terror təşkilatlarına hər cür dəstək verdikdən sonra birgə müdafiə təşkilatında müttəfiq olaraq yer almaq tələbinin böyük bir uyğunsuzluq olduğunu hesab edirik”, - Akar bildirib.
Ermənistan məğlubiyyətdən dərs çıxarmalıdır“Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü sual altına qoyacaqsa, Azərbaycan üçün Ermənistanın ərazi bütövlüyünü sual altına qoymaqdan başqa çıxış yolu olmayacaq” – Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev iyun ayının 16-da Bakı şəhərində keçirilmiş “Qlobal dünya nizamına təhdidlər” mövzusunda IX Qlobal Bakı Forumunda çıxış edərkən bu fikirləri bildirmişdir.

Qeyd etməliyik ki, beynəlxalq səviyyəli tədbirlərin ölkəmizdə yüksək səviyyədə təşkili və keçirilməsi Azərbaycanın dünyada olan nüfuzunun ən böyük göstəricilərindən biridir. Dünyanın 50-dən artıq ölkəsini təmsil edən nümayəndələrin iştirakı ilə keçirilmiş Forumda ölkə başçımız cənab İlham Əliyevin çıxışı və Azərbaycanla Ermənistan arasındakı münasibətlərdən geniş bəhs etməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edirdi. Belə ki, bu kimi çıxışlar və bəyanatlar Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında və erməni yalanlarının ifşasında olduqca önəmlidir.

Cənab Prezident xüsusi olaraq vurğulamışdır ki, Azərbaycan əldə etdiyi tarixi qələbə nəticəsində tarixi ədaləti bərpa edərək beynəlxalq hüququn prinsiplərinin yerinə yetirilməsini təmin etmişdir. Azərbaycan dövləti üçün hazırda Qarabağ problemi həll olunaraq birdəfəlik gündəlikdən çıxmışdır. Bizim bu gün əsas istəyimiz regionda sülhün və sabitliyin əldə edilməsidir. Çünki Ermənistanın uzun illərdir davam edən təcavüzkar siyasəti nəticəsində Cənubi Qafqazda sülh və sabitlik pozulmuş və uzun illər davam edən münaqişə burada yaşayan xalqların həyatına mənfi təsir göstərmiş və regionun inkişafı istiqamətində ən böyük əngəl olmuşdur. Azərbaycan dövləti 44 günlük Vətən müharibəsində mənfur düşməni ağır məğlubiyyətə uğradaraq öz torpaqlarını işğaldan azad etməsinə baxmayaraq qonşu Ermənistanla münasibətlərin normallaşmasında və sülh müqaviləsinin imzalanmasında maraqlıdır.

Bu istiqamətdə əldə edilmiş qarşılıqlı anlaşmalar xüsusilə Ermənistan tərəfindən icra edilməlidir. Ermənistanda mövcud olan bəzi revanşist qüvvələr bir sıra böyük dövlətlərin dəstəyi ilə hazırki Ermənistan iqtidarına təzyiq göstərmək yolu ilə bu sülhün təmin edilməsini yubatmağa çalışırlar. Xüsusilə Ermənistanın bəzi dairələrindən Qarabağın statusu ilə bağlı müzakirələrin başladılması üçün müraciətlərin edilməsi ikitərəfli münasibətlərin normallaşmasına ciddi təsir göstərməkdədir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin də dəfələrlə vurğuladığı kimi Dağlıq Qarabağın statusu məsələsi artıq gündəlikdən çıxıb. Çünki Dağlıq Qarabağ adında Azərbaycanda inzibati ərazi yoxdur. 1991-ci ilin sonlarında Azərbaycan parlamenti tərəfindən Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti ləğv edilmişdir. Ermənistan tərəfinin Qarabağın statusu ilə bağlı ortaya atdığı məsələ əslində Ermənistanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü sual altına qoymasıdır. Məhz qarşı tərəfin bu formada təxribatçı siyasət yürütməsi məqsədli xarakter daşımaqla iki dövlət arasında imzalanacaq sülhün qarşısında maneə yaradır.

Ermənistanın ərazi bütövlüyümüzə qarşı təxribatçı addımlarına qarşı isə Azərbaycanın tarixi-nöqteyi nəzərdən irəli sürəcəyi və Ermənistanın ərazi bütövlüyünü sual altında qoyacaq kifayət qədər arqumentləri və tarixi faktları mövcuddur. Hər birimizə məlumdur ki, indiki Ermənistan ərazisinin böyük hissəsi tarixi Azərbaycan torpaqlarıdır. Azərbaycanın şimal hissəsi Çar Rusiyası tərəfindən işğal edildikdən sonra ermənilər Şərqi Anadoludan və İran ərazisindən tarixi torpaqlarımıza köçürülmüş və demoqrafiq vəziyyət ermənilərin xeyrinə dəyişdirilmişdir. Azərbaycan sovetləşdikdən sonra isə əvvəlcə Şərur-Dərələyəz, daha sonra isə Qərbi Zəngəzur Ermənistana peşkəş edilmişdir. Tarixi ərazilərimiz olan bu torpaqlarda tarixən soydaşlarımız yaşamışdır. Lakin Çar Rusiyasının və Sovet Rusiyasının xalqımıza qarşı yürütdüyü düşmənçilik siyasəti nəticəsində soydaşlarımız bu tarixi ərazilərimizdən mərhələli şəkildə deportasiya edilmişdir. Təəssüf ki, Sovet dövründə Ermənistanın ərazilərimizə olan iddiaları sonrakı dövrlərdə də davam etmişdir. Yalnız Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1969-cu ildə Azərbaycanda hakimiyyətə gəlməsi ermənilərin torpaqlarımıza qarşı olan iddialarının qarşısına sədd çəkmişdir.

Hazırda Ermənistan tərəfinin yenidən Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü sual altında qoyacaq bəyanatlar verməsi də təsadüfü deyildir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin də dəfələrlə vurğuladığı kimi, Ermənistan 2-ci Qarabağ müharibəsindəki məğlubiyyətindən dərs çıxarmalı və torpaqlarımıza qarşı təcavüzkar siyasətinə birdəfəlik son qoymalıdır. Məhz bu sayədə regionda davamlı sülh və sabitlik yaranar, inkişaf əldə edilə bilər.

Rəşad Rəhmanov
Siyəzən şəhər 2 saylı tam orta məktəbin direktoru