Azərbaycan və Ermənistan siyasi partiya təmsilçiləri görüşdüVyanada Ermənistandan olan siyasi partiya təmsilçiləri ilə görüşümüz baş tutdu.

Avrasiya.net Report-a istinadən xəbər verir ki, bunu “Qarabağa dönüş” təşkilatının rəhbəri, deputat Tural Gəncəliyev bildirib.

Onun sözlərinə görə, görüş Avstriyanın dövlət qurumları və beyin mərkəzi nümayəndələrinin birgə təşkilatçılığı ilə olub.

T.Gəncəliyev deyib ki, görüşdə post münaqişə dövrünə aid məsələlər müzakirə edilib.
İran sonunun gəlməsini istəmirsə....Arzu Şirinova

Bəzən deyirlər ki, İranın əsl siması bəlli oldu. Xeyr, Iranın əsl siması İran adlı dövlət yaranandan, Azərbaycanı Rus imperiyası ilə birləşib ikiyə böləndən, Azərbaycanın Cənubunda fars-molla rejimini qurandan bəllidir.
Azərbaycanın müstəqil dövlət olaraq varlığı hər zaman fars-molla rejimini qorxuya salıb. Çünki müstəqil dövlət öz hüquqlarını bilir və bu istiqamətdə işini qurub, siyasətini yeridir. Ancaq nə yazıq ki, Ermənistan və onun havadarları Azərbaycanı 30 il geri atdılar. Sovet imperiyasının çöküşü ərəfəsində növbəti dəfə Ermənistan Azərbaycana torpaq iddiasını ortaya qoydu və Dağlıq Qarabağda (Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev demişkən “artıq Dağlıq Qarabağ adlı ərazi vahidi yoxdur”) fəaliyyətə başladı. Sovet İmperiyasının, sonradan Rusiyanın havadarlığı və maddi, silah-sursat dəstəyi ilə Ermənistan silahlı qüvvələri 20 Yanvar faciəsinin müsibətini yaşayan, özünə gəlməyən Azərbaycanın əzəli torpaqlarına silahlı hücumlar etməyə başladı. Xocalı faciəsini yaşadıq. Və bundan sonra faciələrimiz sanki sıraya düzüldü - Şuşa, Laşın, Kəlbəcər, Ağdam, Füzuli, Cəbrayıl, Qubadlı, Zəngilan.
Azərbaycan bu faciələri yaşayan ərəfədə kim deyə bilər ki, fars-molla rejimi və onun dini rəhbəri səsini qaldırdı, Ermənistanı işğalçı siyasətinə görə qınadı. Olubsa da, gözdən pərdə asmaq üçün ediblər. Arxada erməniyə arxa-dayaq durublar.

Azərbaycanla Ermənistanın sərhədləri bağlandıqdan sonra fars-molla rejimi Ermənistana madi-mənəvi dəstəyini əsirgəməyib. Erməniləri acından ölməyə, soyuqdan gəbərməyə qoymayıb. Hətta erməni silahlıları torpaqlarımızı işğal edib qənimətlər ələ keçirəndə İran bazarları onların üzünə açıq olub ki, satıb pul qazansınlar. Məscidlərimiz, dini abidələrimiz donuz yatağı kimi istifadə edilib. Sual olunur, “din, Allah, Peyğəmbər, İmam” deyib, yaxasını cırıb, səsini başına atan İranın ali dini rəhbəri, mollalar, niyə erməniyə dur demədiniz? Niyə bir dəfə də olsun ermənilərin bu əməllərini ifşa edən fətva vermədiniz? Çünki Ermənistanın işğalçılıq siyasəti fars-molla rejiminin maraqlarına tam uyğun idi. Elə zənn edirdilər ki, Ermənistanın işğalçılıq siyasəti davamlı olacaq, Azərbaycan işğal nəticəsində itirdiyi 20 faiz torpaqlarını geri almaq gücündə olmayacaq və Azərbaycan xalqı şərəfini, heysiyyatını itirən bir xalq kimi tarixdə qalacaq. Tam məsuliyyətlə deyə bilərəm ki, fars-molla rejimi bunu arzulayırdı, hətta Azərbaycanın bu durumda olması üçün dualarını belə əsirgəmirdilər. Ancaq İran adlanan dövlət bunun tərsini gördü.

2020-ci il sentaybrın 27-də Azərbaycanın Ali Baş Komandanı İlham Əliyev torpaqlarımızda anti-trrror əməliyyatına başlamaq əmrini verdi. Müzəffər ordumuz bir-bir kəndlərimizi, şəhərlərimizi qanları, canları bahasına azad etdilər. Və bütün dünya, eləcə də fars-molla rejimi azad edilən yurdlarımızda erməni vandallarının cinayət əməllərinin şahidi oldular. Azərbaycan torpaqlarını işğaldan azad etməyə başladığı andan etibarən qardaş Türkiyə mənəvi, siyasi dəstəyini əsirgəmədi. Bu dəstək hazırda da davam edir. Türkiyənin ardınca Pakistan, İranın “sionist” adlandırdığı İsrail də Azərbaycanı dəstəkləyən ölkələr sırasında yer aldı. Fars-molla rejimi isə Vətən Müharibəsinin 10-cu günü səsini qaldırdı. Bu zaman yenə də gözdən pərdə asmaqla məşğul idi. Çünki digər tərəfdən İran maşınları Ermənistana yardımlar dışıyırdı. Bundan duyuq düşən Cənubi Azərbaycandankı soydaşlarımız fars-molla rejiminin Ermənistana yardımına əngəl oldular. Həmin vaxtlar neçə maşın yandırıldı, yararsız hala salındı. Təbii ki, rejimin siyasəti davam edirdi. Ermənistan Gəncəni, Tərtəri, Bərdəni, hətta Bakı ətrafını da raket atəşlərinə tutdu. Gəncədə, Tərtərdə, Bərdədə dinc əhali atılan raketlərin, qrad qurğularının nəticəsində şəhid oldu, evləri dağıldı. Baş verənlərin hansı birində fars-molla rejiminin səsini eşitdik. Heç birində. Çünki özləri və ermənilər demişkən-qardaşlarından heç vaxt vaz keçməyəcəklər.

Vətən Müharibəsi cəmi 44 gün çəkdi. Və Ermənistan məğlub edilərək üçtərəfli (Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan) bəyanata imza atmaq məcburiyyətində qaldı. Həmin bəyanatda bəndlərdən biri də Zəngəzur dəhlizinin açılmasıyla bağlıdır ki, fars-molla refimi bu dəhlizin açılmaması üçün bütün iyrənc resurslarını işə salıb. Bilir ki, dəhlizin açılması Azərbaycanın güclü olması, Ermənistanın sülh sazişinə imza atması, Türkiyənin bölgədə möhkəmlənməsi, söz sahibi olması və c. deməkdir. Bu isə, İranın maraqlarına cavab vermir. Və başlayıb Azərbaycana hədə-qorxu gəlməyə. Daha bilmir ki, Azərbaycan 30 il bundan əvvəlki Azərbaycan deyil. Artıq güclü oldusu, vuran biləyi, ucalan səsi var. Daha bilmir ki, Cənubi Azərbaycandakı 35 milyon türkün aşıb-daşan səbri də bir yerə qədərdi. Bu səbr tükənən vaxt İranın sonu gələ bilər. İran sonunun gəlməsini istəmirsə....
Lavrovdan İran nazirini pərt edən açıqlamaCənubi Qafqaz ətrafında cərəyan edən hadisələr kontekstində Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstana, İran, Rusiya və Türkiyənin daxil olacağı “3+3” formatının yaradılması təşəbbüsünü müzakirə etdik. İran bu təşəbbüsə müsbət yanaşır, eyni mövqeyi Azərbaycan və Türkiyədə də müşahidə edirik. Hazırda ermənistanlı həmkarlarımızla işləyirik. Hesab edirik ki, yaşadığı problemlərə rəğmən Gürcüstan da regionun sürətli inkişafı üzrə bu cür konsultasiyalar mexanizminin yaradılmasında öz marağını görə biləcək.

Avrasiya.net Report-a istinadən xəbər verir ki, bunu Rusiya XİN rəhbəri Sergey Lavrov iranlı həmkarı Hüseyn Əmir Abdullahian ilə görüşündən sonra keçirilmiş mətbuat konfransı zamanı bildirib.

“Biz burada (regionda) hərbi aktivliyin artırılmasına, təxribatçı təlimlərə qarşıyıq. İranlı dostlarımızın bugünlərdə sərhəd yaxınlığında keçirdiyi təlimlərlə bağlı Azərbaycanın da ifadə etdiyi narahatlıqlar mövcuddur”, - Lavrov deyib.
"Hacı Qalibi çox döymüşəm" - Hafiz Hacıyevİranın Ali dini lideri Xameneinin Azərbaycandakı nümayəndəsi Ocaq Necatın Bakıdakı ofisi bağlanıb. Dünən polis əməkdaşları və digər mütəxəssislərin iştirakı ilə ofisin yerləşdiyi “Hüseyniyyə” məscidinə baxış keçirilib. Təhlillər nəticəsində müəyyən edilib ki, şəhərin bir neçə yerində son günlər COVID-19 virusuna yoluxanların sayı artıb.

Məlum olub ki, həmin yerlərdən biri də “Hüseyniyyə” məscididir. Buna görə də həmin yerlər, o cümlədən də məscidin fəaliyyəti dayandırılıb.

Hazırda orada epidemioloji xidmət tərəfindən müvafiq tədbirlər görülür.

Müasir Müsavat Partiyasının sədri Hafiz Hacıyev Modern.az-a deyib ki, İranın Bakıdakı mədəniyyət ocağı çoxdan bağlanmalı idi.

“Mədəniyyyət ocağının bağlandığından və Ocaq Necat ağanın karantinə alındığından xəbərim var”,- deyə H.Hacıyev bildirib.

Özünün nə vaxtsa “Hüseyniyyə” məscidinə getməsinə gəlincə, H.Hacıyev bu barədə sosial şəbəkələrdə yayılan xəbərləri təkzib edib. Partiya sədri Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin qudası, sabiq deputat hacı Qalib Salahzadənin onun İran agenti olduğuna dair iddialarına da münasibət bildirib:

“Mən heç vaxt Ocaq Necatın ofisinə getməmişəm, ona görə də karantinə alına bilmərəm. Ora gedən Allahşükür Paşazadədir, hazırda karantinə alınıb.
Şeyxin qudası hacı Qalib mənimlə bağlı “Hafiz Hacıyev İran agentidir” deyib. Onun bu iftiranı səsləndirməsi səbəbsiz deyil. Çünki mən “Azərbalıq” Dövlət Konserninin sədri olduğum vaxtlarda hacı Qalibi çox döymüşəm. İranın birinci agenti elə hacı Qalibin özüdür, o da həbs olunmalıdır”.
Tehranı “Böyük Turan” ideyası narahat edir“Azərbaycanla İranın qarşıdurması hərbi əməliyyatlara gətirib çıxarmayacaq. Tehranın təzyiqi sadəcə psixoloji hücumdur”.

Bu barədə Rusiya KİV-nə açıqlamasında Rusiya Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunun Yaxın və Orta Şərqin Öyrənilməsi Mərkəzinin baş elmi əməkdaşı Vladimir Sajin söyləyib.

Ekspert İranın Azərbaycana hərbi müdaxilədən qorxduğunu da əlavə edib.

“İranla Azərbaycanın qarşıdurmasının “isti faza”ya keçməsini gözləmirəm. Bu İranın psixoloji hücumudur. Böyük müharibəyə gətirib çıxaran deyil. Tehran anlayır ki, Azərbaycanla təkbətək döyüşən deyil, Türkiyə də qoşulacaq. Tehran isə Ankara ilə döyüşmək istəmir. Ona görə belə gərginlik var”- deyə Sajin açıqlama verib.

Ekspert Azərbaycan sərhədi yaxınlığında baş tutan təlimlərin miqyas və məkan baxımından misli görünməmiş olduğunu əlavə edib.

“Dünən başlayan Türkiyə-Azərbaycan təlimləri də tezliklə başa çatacaq. Türkiyə ilə Azərbaycan hər şeyə hazır olduqlarını göstərdi. İran da göstərdi. Hər şey burda bitəcək”.

Ekspert İranla Azərbaycanın münasibətlərinin gərgin qalacağını düşünür. Rəsmi Tehran 44 günlük müharibədən sonra yaranmış yeni geosiyasi konstuksiyada təsirinin azalmasından narahatdır. Həm də Zəngəzur dəhlizi Tehranı narahat edir.

“Azərbaycanla Türkiyə Zəngəzur dəhlizinin açılmasına hazırlaşır. Burada avtomobil və dəmir yolu xətti inşa olunacaq və Türkiyədən Naxçıvana, oradan isə Azərbaycanın əsas əraziləri birləşəcək. Xəzər dənizindən isə hamısı türkdilli olan Mərkəzi Asiya respublikaları ilə əlaqə qurulacaq. Bu isə Ərdoğan tərəfindən “Böyük Turan”nın yaradılması iddiasıdır. Bu İranı narahat edir və onlar Qafqazda təsirlərinin azalmasını görürlər”- deyə Vladimir Sajin açıqlama verib.

modern
“Gərək qeyd-şərtsiz 7 rayonu qaytaraydıq” - Paşinyandan etiraflar + VİDEOLitvada səfərdə olan Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Qarabağ münaqişəsi və Şuşa ilə bağlı danışıb.

Avrasiya.net “BBC News Azərbaycanca”ya istinadən xəbər verir ki, Paşinyan sözlərinə görə, müharibədən yayınmaq üçün torpaqları geri qaytarılmalı idi:

“Bu gün çoxları müharibəyə yol verməməkdən danışır. Bunun yeganə şərti ərazilərin qaytarılması idi. Odur ki, müharibəyə yol verməmək üçün biz əraziləri qaytarmalıydıq. Ən azı beş rayonu, o biri iki rayon məsələsi başqadır. Əslində isə gərək qeyd-şərtsiz 7 rayonu qaytaraydıq”.

Şuşa barədə də danışan Paşinyan bildirib ki, bu şəhər ermənilərin nəzarəti altında olarkən heç bir yaşayış binası tikilməyib:

“Bu gün əlehdarlar Şuşa haqqında danışırlar. Bəs, 30 il ərzində Şuşada neçə yaşayış binası tikililib? Cavab verirəm, heç biri. Pulları olmayıb? Nədir bunun səbəbi? Məncə, cavabı aydındır”.

Görüş iştirakçılarından birinin “Yəqin saxlaya biləcəklərinə əmin olmayıblar” replikasına “bunu siz dediniz, mən yox” cavabını verib.

İranın Azərbaycana qarşı aqressivləşməsinin səbəbləri - Rusiyadan AÇIQLAMA“İranla Azərbaycan arasında vəziyyətin belə gərginləşməsi çətin ki, müharibəyə səbəb olsun, amma İran Azərbaycandan yük daşımalarında güzəşt gözləyir, Ankaranın bölgədə artan təsirindən də ciddi narahatdır”.

Bunu Rusiya Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun direktor müavini Aleksandr Skakov Tehran və Bakı arasında münasibətlərin gərginləşməsini şərh edərkən bildirib. O deyib ki, İran özünün bölgəyə yük daşımalarının təhlükəsizliyini təmin etmək və Türkiyənin Azərbaycana təsirini azaltmaq istəyir.

Rusiyalı ekspertin sözlərinə görə, iki ölkə arasındakı gərginliyin hərbi əməliyyata gətirəcəyi ehtimalı azdır.

“İndi daha çox əsəb savaşı gedir. Çünki İran II Qarabağ müharibəsindən sonra özünü kənarda hiss edir”.

Aleksandr Skakov bildirib ki, İran II Qarabağ müharibəsi nəticəsində heç bir şey qazana bilmədi.

“Amma gözlədiyindən də az itirdi, çünki Tehrana görə xoşbəxtlikdən Qarabağda heç bir Amerika və ya NATO sülhməramlıları görünmədi. Buna baxmayaraq, Türkiyə və İsrailin Azərbaycandakı mövqelərinin möhkəmlənməsi İranda həyəcan yaratmaya bilməz", - Skakov deyib.

Onun sözlərinə görə, İranın narazılığına yüklərin Ermənistana daşınması zamanı Gorus-Qafan yolunda Azərbaycan tərəfindən yaradılan maneələr də səbəb olub.

“Hazırkı mərhələdə nəqliyyat kommunikasiyalarının işləməsi İran üçün çox vacibdir”.

Aleksandr Skakov bildirib ki, İran Azərbaycanla sərhədə qoşun yığmaqla yanaşı, talış problemindən də rəsmi Bakıya qarşı istifadə edə bilər.

"Ümumiyyətlə, daha qlobal miqyasda danışsaq, Tehranda görürlər ki, Azərbaycan bölgədə həddindən artıq irəliləyib. Və rəsmi Tehranda bunu dayandırmaq istəyi var", - Skakov bildirib.

Ekspertin fikrincə, İran Azərbaycandan güzəştlər gözləyir.

“Bu da istisna deyil, çünki Tehranla münasibətlərin kəskin şəkildə pisləşməsi indi Bakının da maraqlarına cavab vermir.

İran tərəfi Türkiyənin Azərbaycanda artan təsirindən də narahatdır. Ankaranın rolunu mümkün qədər məhdudlaşdırmaq İranın xeyrinədir. İranın Türkiyəyə Suriyada da "cavab verə biləcəyi” istisna deyil".


Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstanın birgə təlimlərinə gəlincə, Aleksandr Skakov bildirib ki, rəsmi Tbilisi mümkün olan yerdə olmağa çalışır.
İranın düşmənçiliyi molla müstəvisindən siyasi müstəviyə keçib“Prezident İlham Əliyev azad olunmuş Xudafərinə səfəri zamanı İrana xoş mesaj vermiş, qonşuluq münasibətləri, iqtisadi əlaqələrin inkişafında bölgənin rolunu vurğulamışdı. Ölkə başçısı fəaliyyəti zamanı hər zaman qonşuluq münasibətləinin yüksək səviyyədə olmasına çalışıb. Buna rəğmən İran tərəfi erməni sevdasından vaz keçə bilmir”.

Bunu Modern.az-a açıqlamasında Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vahid Əhmədov son günlər gərginləşən İran-Azərbaycan münasibətlərindən danışarkən bildirib.

V.Əhmədov deyib ki, bu münasibətlər tarix boyu hamar olmayıb:

“Biz bunu 44 günlük müharibədə də gördük. İran açıq-aydın şəkildə Ermənistana hər cür dəstək verdi. Yalnız müharibənin bitməsinə 1 gün qalmış, hər şey həll olunduqdan, Azərbaycan öz torpaqlarını azad etdikdən sonra guya müdafiəyə başladılar. Bu gün İranın Azərbaycana qarşı atdığı addımlar müsəlman dövətinə, İslam dövlətinə yaraşmır. Biz həmişə İranla münasibətləri normal səviyyədə saxlamağa çalışmışıq. Dövlət başçısı İran sahibkarlarına Azərbaycanda dərman zavodu, avtomobil zavodu işlətməyə icazə verdi, İran əhalisinin Azərbaycana gediş-gəlişində maneə yoxdur.

Daxili İşlər Nazirliyi, Dövlət Gömrük Komitəsi, Sərhəd Qoşunları Zəngəzurda post qurdu, yoxlamalara başladı, amma İran tərəfi yenə də Ermənistana hansısa yollarla yardım etməyə çalışır. Hətta Arazboyunca təlimlərin başlanılması faktiki olaraq Azərbaycana güc göstərməkdir”.

44 günlük müharibədə İsrailin Azərbaycana dəstəyi danılmazdır. Amma bizim münasibətlərimiz kiməsə qarşı yönəlik deyil. Ona görə İran bu məsələni şişirtməyə çalışmasın”.

Parlamentarinin sözlərinə görə, əvvəllər İranın Azərbaycana olan kini qeyri-rəsmi, molla səviyyəsində idi:

“Artıq rəsmilər də bu məsələyə qoşulublar. Məsələni gərginləşdirmək istəyirlər. Digər tərəfdən, İran faktiki olaraq, Ermənistanla yaxınlaşmaqla, Rusiyaya qarşı təxribat aparmaq istəyir. Bir növ Ermənistanı öz çətiri altına almaq istəyir ki, Rusiya buna heç cür imkan verməz.

Digər tərəfdən, Rusiya və Türkiyənin yaxınlaşması, müəyyən məsələlərlə bağlı birgə qərar vermələri İran tərəfindən qəbul edilmir. Çünki İran bu məsələlərdən kənarda qalır. Molla rejimi elə molla rejimidir. Hazırda İrana qarşı hər tərəfdən sanksiyalar, iradlar var. Belə bir məqamda İranın Azərbaycanı hədəf seçməsi heç də uğurlu deyil, onlar çox böyük səhv ediblər. İran anlamalıdır ki, Azərbaycan güclü dövlətdir. Və istədiyi vaxt öz mövqeyini ortaya qoymaqda söz sahibidir. İran başa düşməlidir ki, Azərbaycan 1990-cı illərin Azərbaycanı deyil”.

V.Əhmədovun İran tərəfi uzun müddət Azərbaycana qarşı təhdid və təxribatlar aparıb:

“İlham Əliyev Prezident seçiləndən sonra münasibətləri normallaşdırıb, müəyyən güzəştlərə gedib, dəstək verib, İran sahibkarları üçün şərait yaradıb. İranın Ermənistanla çox sıx əlaqələri var. İran Arazboyu bəzi işləri görəndə elə bilirdi ki, Xudafərin də tamamilə onlarındır və orada hökmranlıq edəcəklər. Amma cənab Prezidentin göstərişilə Arazboyu Azərbaycan ərazisində köklü işlərə başlanılıb. Orada ölkəmizin üçrəngli bayrağı yüksəlib. İran bütün bunları qəbul etmək istəmir”.

Deputat İranın Ermənistan kimi kiçik dövlətə dəstək verməsi səbəblərinə də aydınlıq gətirib:

“İranda 40 milyona yaxın azərbaycanlı yaşayır. Onlar da son vaxtlar aktivləşiblər, İranın Azərbaycana qarşı olan bu addımlarını dəstəkləmir və etiraz aksiyaları keçirirlər. İranın istəyi Ermənistanı Rusiyanın tərkibindən çıxarıb Qərbə meylləndirmək, Ermənistandan Azərbaycana qarşı istifadə etməkdir ki, onun bu niyyəti çox böyük yanlış, çox böyük səhvdir”.
İranın növbəti özünüifşasıİRNA: İranın Cənubi Qafqaza münasibəti bölgədəki etnik və dini məsələlərə deyil, regionun geosiyasi və coğrafi əhəmiyyəti amilinə söykənir

İran Azərbaycana qarşı ənənəvi düşmənçilyinin ən iyrənc və ən məkrli tərəfini nümayiş etdirməklə, “İslam həmrəyliyi” haqqında hay-küyünün və tor tutmuş gözlərə kül kimi üfürdüyü dini-ideoloji təbliğatının mahiyyətini, getdikcə daha çılpaq şəkildə ortyaya qoyub.

Belə ki Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanın Tehrana səfəri ətrafında gülünc siyasi şoular düzənləyən mollakratiya təmsilçiləri, ona İranın dövlət informasiya agentliyinin – İRNA-nın resurslarında Azərbaycanın əleyhinə təbliğat aparmaq üçün tribuna verməyi və hətta bu məqsədlə istiqamətləndirici suallar ünvanlamağı da unutmayıblar.

Ararat Mirzoyanın İRNA-nın tribunasından ölkəmizə qarşı səsləndirdiyi ənənəvi böhtan və yalanlara xüsusi diqqət ayırmaq niyyətində deyiləm. Məqsədim Mirzoyandan daha çox, İranın mövcud rejiminin “din və məzhəb birliyi, qardaşlığı, həmrəyliyi” üzərindən yürütdüyü siyasətin nə qədər puç, nə qədər riyakar olduğunu nümayiş etdirməkdir.

Bu səbəbdən, İRNA-nın bəzi suallarını və təbii ki, bu suallara Ararat Mirzoyanın cavablarını dəyərli oxucularımızın diqqətinə çatdırmaq istəyirəm.
Öncə İRNA-nın Mirzoyana ünvanladığı suala diqqət yetirək:
“İranın Cənubi Qafqaza münasibəti bölgədəki etnik və dini məsələlərə deyil, regionun geosiyasi və coğrafi əhəmiyyəti amilinə söykənir. Ermənistan İranın bu yanaşmasını necə dəyərləndirir?”

Qeyd edim ki, İRNA İranın rəsmi dövlət informasiya agentliyidir və bu agentliyin ünvanladığı suallar da rəsmi Tehranın mövqeyini, siyasi baxışlarını ifadə edir.
İRNA (rəsmi Tehran) Ermənistanın xarici işlər nazirinin diqqətinə çatdırır ki, İran üçün etnik və dini məsələlər önəmli deyil. Yəni açıq şəkildə din amilinin İranın siyasətində, xüsusilə də Cənubi Qafqaza münasibətdə heç bir əhəmiyyət daşımadığını bildirir və bəlkə də tarixində ilk dəfə həqiqəti dilə gətirir. O zaman Mirzoyana sual ünvanlayan rəsmi Tehranın təbliğat və təxribat ruporu İRNA-ya, həmçinin İranın dini-siyasi, əmmaməli-əmmaməsiz, mərkəzi və əyalət mollalarına sual olunur: Belə olduğu halda “müsəlmanların həmrəyliyi”, “din və məzhəb qardaşlığı” haqqında 32 ilə yaxındır üyütdüyünüz nədir? Hansı haqla bütün dünyada, o cümlədən Cənubi Qafqazda “müsəlman qardaşlarınızı” himayə etdiyinizi bildirirsiniz? Necə olur ki, məkrli planlarınıza, boyunuzu dəfələrlə keçən iddia və maraqlarınıza gələndə “müsəlmanların bir-birinə qardaş olduğunu” deyirsiniz, amma uzun illərdən bəri müsəlmanların torpaqlarını işğal altında saxlayan, onları soyqırımına məruz qoyan, evlərindən didərgin salan, körpələrini, qadınlarını süngüdən keçirən, məscidlərində donuz saxlayanların yanında yer alırsınız?

Budur sizin saxta dini təəsübkeşliyiniz və İRNA vasitəsilə Ermənistanın xarici işlər nazirinə ünvanladığınız sualla özünüzü bir daha ifşa etdiniz.
Nə qədər ki, unutmamışam, bunu da yazım: Gör nə gündəsiniz ki, özünüz kimi bir övuc saxta müsəlman istisna olmaqla, dünya müsəlmanlarının və vicadını itirməyən bütün insanların lənətlədiyi, bəşər tarixinin ən ağır müharibə cinayətlərini törətmiş, Azərbaycan Ordusu tərəfindən darmadağın edilmiş Ermənistanın xarici işlər nazirinin ünvanınıza üfürəcəyi bir ağızlıq tərifə ehtiyac duyursunuz...

Deməli belə, necə deyirsiniz, “xub”, dinin İranın siyasətində sadəcə siyasi oyunlar üçün alət olduğunu etiraf etdiniz. İndi keçək, sizin sevimli qardaşınız, dostunuz Ararat Mirzoyanın cavabına:
“Ermənistan İranla ikitərəfli yaxın qonşuluq münasibətlərini yüksək dəyərləndirir. Ermənistan-İran əməkdaşlığı sülh, inkişaf və mədəniyyətlərarası dialoqu gündəmində əsas mövzu kimi saxlayan ölkələr üçün nümunə ola bilər.

Qədim sivilizasiyaların daşıyıcısı olan Ermənistan və İran kimi ölkələr üçün dini və milli dözümlülük, qarşılıqlı hörmət və etimad, həmçinin gələcəyə görə qarşılıqlı məsuliyyət xarakterik xüsusiyyətlərdir”.

İRNA Ararat Mirzoyanın bu cavabının qarşılığında ona heç bir sual ünvanlamayıb. Yəni soruşmayıb, sən hansı milli, dini dözümlülükdən danışırsan ki, təmsil etdiyin ölkə azərbaycanlıları etnik təmizləməyə məruz qoyub, bir milyona yaxın müsəlmanı öz yurdundan didərgin salıb, qəbirlərini dağıdıb, sümüklərini təhqir edib, oğurlayıb, məscidlərində donuz saxlayıb, ziyargahlarını dağıdıb? İRNA, həmçinin Ermənistanın xarici işlər nazirinə onun hansı haqla mədəniyyətlərarası dialoqdan danışıdığı barədə sual da vermir. Yəni demir ki, “ay filan-filan şüdə”, əgər sənin ölkən belə dialoq tərəfdarı idisə, o zaman hansı səbəbdən azərbaycanlıara onların dini və etnik mənsubiyyətinə görə divan tuturdu, işğala və onun nəticəsində yaranan münaqişəyə son qoyulması üçün 28 ilə yaxın davam edən sülh danışqılarından yayınır, yeni torpaq və yeni müharibə iddiaları ilə çıxış edirdı... Soruşmursa, deməli Ararat Mirzoyanın cavabları rəsmi Tehranı-rəsmi İRNA-nı qane edir və yuxarıda haqqında söz açdığım sual elə bu cavabı almaq üçün verilib.

İRNA-nın Ararat Mirzoyana ünvanladığı başqa bir suala nəzər salaq. Beləliklə, İranın dövlət informasiya agentliyi bölgədə münaqişə mənbəyi olan Ermənistanın xarici işlər nazirindən soruşur ki, “onun İranın bölgədə sabitliyin qorunub saxlanılmasında oynadığı rol barədə qənaəti necədir”.

Ermənistanın xarici işlər naziri isə deyir ki, İranın regiondakı gərginliyin azaldılması və sabitliyin təmin olunması istiqamətindəki rolu və potensialı göz qabağındadır: “Bunun parlaq nümunəsi İranın Ermənistanın sərhədlərinin toxunulmazlığı ilə bağlı dəqiq mövqeyini ifadə etməsidir. Biz hesab edirik ki, İranın regiondakı rolunun genişlənməsi təkcə bizim ölkələrin dostluğu və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığına deyil, həmçinin regionun təhlükəsizliyi, əminamanlığına və çiçəklənməsinə də müsbət təsir göstərəcək.
Həm sualdan, həm də cavabdan “xoruzun quyruğu” açıq-aşkar görünür: İran uzun illərdən bəri bəlağətli və saxta nitqlə “din qardaşı” adlandırdığı və haqlı mövqeyinin sübuta ehtiyacı olmayan Azərbaycanın yox, MirzoYAN-ların YANındadır, Ermənistanın ən yaxın müttəfiqi roluna daha açıq şəkildə sahiblənib.
Əslində göz önündə olan bir daga göz önünə sərgiləndi. Bəlli oldu ki, İran uzun illərdən bəri Azərbaycan torpaqlarının Ermənistanın işğalı altında qalması, Azərbaycanın zəif düşərək öz ərazi bütövlüyünü təmin etmək iqtidarında olmaması üçün əlindən gəlin edib. Və Müzəffər Azərbaycan Ordusunun qələbəsini özü üçün böyük faciə kimi dəyərləndirir. Əyalət, cəhalət və xəyanət mollalarının da havaya üfürdükləri sözlər, sadəcə ucuz və İran pulu qədər dəyərsiz təbliğat vasitəsindən başqa bir şey deyil.

Elçin Mirzəbəyli
Tehran rusların qapısını döyür: Abdullahianın Moskvaya təcili səfəriİranın xarici işlər naziri Hüseyin Əmir Abdullahian Rusiyada səfərdədir: Lavrovla görüşdə regionu müzakirə edəcək; Tehran Cənubi Qafqazda statusunun nə olacağını anlamaq üçün son qapını döyür;

Abdullahian Moskvada jurnalistlərə açıqlamasında bildirib ki, “Tehran Moskvadan regionda “sionistlər və terrorçular”ın mövcudluğuna reaksiya gözləyir”

İsrailin bölgədə mövcudluğunu iddia edən İranın “terrorçular” açıqlamasının iki mənası var:

Birincisi, mümkün müdaxiləyə əsas yaratmaq məqsədilə beynəlxalq siyasətdə artıq ənənəyə çevrilən “təhlükəyə” istinad edir;

İkincisi, “terrorçular” ifadəsi burada Türkiyə və Pakistana işarədir;

İran Türkiyənin adını hallandırmaqla milli kəsimin (Arazın hər iki tərəfində) etirazını körükləmək, o cümlədən, Türkiyə və Pakistanı birbaşa qarşısına almaq istəmir: “sionist” iddiası ilə dini kəsimi “ümumi düşmənə” qarşı birləşdirməyə, “terrorçu” iddiası ilə regional təhlükənin olduğu rəyini göstərməyə cəhd edir;

Tehranın Moskvadan əsl istəyi də bəllidir: Zəngəzur dəhlizinin qarşısını almaq; İranın bölgədə statusunu aydınlaşdırmaq;

Abdullahianın “Lavrovla görüşdə biz Cənubi Qafqazdakı proseslər haqqında mövqelərimizi çatdırmaq niyyətindəyik. Gözləyirik ki, Rusiya regionda sərhədlərin mümkün dəyişikliyinə həssas reaksiya verəcək” açıqlamasında da niyyət etiraf olunur.

İran Zəngəzur dəhlizi ilə yanaşı, Azərbaycan-Ermənistan sərhədlərinin delimitasiyasının reallaşmasına da qarşı çıxır: hesab edir ki, bu proses Bakının Zəngəzur üzərində təsir imkanlarını artıracaq və Tehranın Cənubi Qafqaza girişi tamamilə bloklanacaq; əslində Bakının təsir imkanlarının güclənməsi reallığı var, lakin Azərbaycan bundan hansısa üçüncü ölkəyə qarşı yox, regional əməkdaşlıq üçün istifadə etmək niyyətindədir; Tehran Bakıdan asılı vəziyyətə düşməyi qəbul etmir;

Abdullahianın Moskvaya səfəri iki nəticəni çıxarmağa imkan verir:

1. Ermənistanla danışıqlarda (Ermənistan XİN rəhbəri Mirzoyanın Tehran səfəri) istədiklərini ala bilməyiblər və İrəvan qərarverici qapının Moskva olduğuna işarə vurub;

2. Soçi görüşündə (görüşdən öncə və sonra yazdığımız kimi) Ərdoğanla Putin Suriya və Cənubi Qafqaz üzərində anlaşma əldə edib və bu, anlaşma Tehranın bölgəyə girişini əngəlləyir: Abdullahian rusların mövqeyini dəyişməyə çalışacaq;
Qafqazda gərginlik pik həddə çatdığı vaxt Əsəd ordusunun İdlibə hücum hazırlığına dair məlumatların yayılması da diqqət çəkir: Suriya rejimi Soçi görüşündən öncə rusların dəstəyi ilə İdlib razılaşmasını pozurdu, Soçidə anlaşmadan sonra isə Əsədi İran dövriyyəyə buraxır; Əsəd Soçi razılaşmasından narazıdır və Tehran Cənubi Qafqaz cəbhəsinə paralel olaraq, Suriya cəbhəsini də açır və hər iki cəbhədə qarşısında Ankara ilə Moskva var;

İranın son ümidi Putin-Paşinyan görüşünə qədərdir, hərçənd, nəticə hasil etmək çətin görünür. Qarabağ münaqişəsinin həllində birgə iştirak edən tərəflər bölgənin gələcəyinə də birgə qərar verdilər və bu gələcəkdə İran yoxdur.



Asif Nərimanlı