Məğlubiyyət buradan başlayır...
(Napoleonun rus kəndlisi ilə hekayəsi və Rusiyada necə məğlub olması) Hazırlayan: Nebil Küzeci
Napoleon Bonapartın rus kəndlisi ilə bağlı hekayəsi, 1812-ci il Fransa işğalı qarşısında "Rusiya milli ruhu"nu və "mənlik qüruru"nu təcəssüm etdirən məşhur xalq rəvayətlərindən biridir. Lakin tarixi baxımdan bu hekayə rəsmi sənədlərdə öz əksini tapmır və daha çox "propaganda" və ya milli əfsanə kimi təsnif edilir.
Hekayənin tarixi qiymətləndirilməsi:
Dövrün mənbələrində yoxluğu: Napoleonun ən kiçik detalları belə qeyd edən zabitlərinin xatirələrində, eləcə də o dövrün rəsmi Fransa və ya Rusiya hərbi hesabatlarında bu hadisəyə rast gəlinmir.
Napoleonun xarakteri: Tarixi faktlara görə, Napoleon yürüşünün əvvəlində rus kəndlilərini "təhkimçilik hüququ"nu (köləliyi) ləğv etmək vədi ilə öz tərəfinə çəkməyə və onları çara qarşı üsyana səsləməyə çalışırdı. Buna görə də, xalqı özündən uzaqlaşdıra biləcək sadə bir kəndliyə qarşı təsadüfi "sadist" davranış nümayiş etdirməsi siyasi cəhətdən məntiqsiz görünür.
Milli simvolizm: Bu hekayə, XIX əsr Rusiya ədəbiyyatında (məsələn, Tolstoyun "Hərb və Sülh" əsəri kimi) fransız "divini" məğlub edənin yalnız ordu deyil, həm də Rusiya xalqı olduğu ideyasını gücləndirmək üçün yayılan qəhrəmanlıq hekayələrinə çox bənzəyir.
Hekayənin təfərrüatları:
Fransanın böyük imperatoru general Napoleon Bonapart Avropada tam nəzarəti ələ keçirdikdən sonra Rusiyanı işğal etmək qərarına gəlir. Napoleon Rusiyaya doğru irəliləyərkən Avropa şəhər və kəndlərindən keçəndə insanlar onun möhtəşəm kortejinə baxmaq üçün evlərindən çölə axışardılar.
Rusiya torpaqlarına daxil olarkən o, yorulmaq bilmədən, böyük əzmlə tarlasını şumlayan belibükük bir rus kəndlisini görür. Kəndli Napoleonun karvanına heç bir əhəmiyyət vermir və maraq göstərmir.
Napoleon mühafizəçilərinə və komandirlərinə deyir: "Görmürsünüzmü, Avropanın qızları mənim keçidimi görmək üçün otaqlarından həsrətlə çıxdıqları halda, bu rəzil rus kəndlisi mənim kortejimə tərəf baxmır bile?"
Napoleon korteji saxlatdırır və kəndlinin gətirilməsini əmr edir. Kəndlini əlləri bağlı halda gətirirlər. Napoleon soruşur: "Niyə işini dayandırıb mənim kortejimə baxmadın?" Kəndli cavab verir: "Sənin kortejin mənə lazım deyil, mənim üçün öz torpağım daha önəmlidir." Napoleon: "Mənim kim olduğumu bilmirsən?" Kəndli: "Sənin kim olduğun məni maraqlandırmır." Napoleon: "Bilməlisən ki, mən sənin ölkəni işğal edəcək Napoleonom!" Kəndli: "Sən rəzil bir işğalçısan və mənim ölkəmi işğal etmək üçün çox kiçiksən."
Napoleon deyir: "Adımı hər zaman özünlə daşımalısan ki, məni hər an xatırlayasan." O, əsgərlərinə əmr edir: "Adımı onun qoluna həkk edin." Əsgərlər dəmiri qızdıraraq kəndlinin qoluna silinməz bir damğa kimi Napoleonun simvolu olan "N" hərfini dağlayırlar.
Rus kəndlisi heç tərəddüd etmədən orağını qaldırır və həmin qolunu kəsib atır. Qolunu Napoleonun tərəfinə tullayaraq, əsgərlərin və zabitlərin heyrəti içində deyir: "Sənin əlinin toxunduğu bu əl mənə lazım deyil! O, çara və vətənə məxsusdur. Adını da götür get, sənin kimi rəzil bir işğalçının adını daşımaq mənim üçün utancdır!"
Napoleon ətrafındakılara baxaraq o məşhur sözünü deyir: "Məğlubiyyət məhz buradan başlayır."
Və həqiqətən də, onun Rusiyadakı acınacaqlı məğlubiyyəti beləcə başlayır.
Hekayədən çıxan nəticə:
Nə vaxt ki, bir vətəndaş öz torpağına və vətəninə sevgi ilə bağlı olar, o, qələbənin yaşıl sünbüllərini əkmiş olar və heç vaxt məğlubiyyəti qəbul etməz. Heyf ki, öz torpağını, xalqını və davasını ucuz qiymətə satan xainlər hər zaman olub və hələ də var. Nə qədər təəccüblüdür!
