"İran yeni – hüquqi və diplomatik cəbhə açmaq qərarına gəlib"

İran Birləşmiş Millətlər Təşkilatına sərt ifadəli rəsmi məktub göndərərək, beş ərəb ölkəsindən - Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Qətər, Bəhreyn və İordaniyadan son hərbi əməliyyatlar zamanı dəymiş ziyana görə əhəmiyyətli maliyyə təzminatı ödəməsini tələb edərək böyük sürpriz addım atıb.

Rəsmi məktubda İranın Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı nümayəndəsi Əmir Səid İrvani bu ölkələrin sadəcə neytral tərəflər olmadığını, Amerika və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarında birbaşa və ya dolayısı ilə iştirak etdiyini vurğulayıb.

İiraqlı tarixçi, İraq Respublika Strateji Tədqiqatlar Mərkəzinin direktoru və İraq-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin rəhbəri Mötəzz Muhi Əbdülhəmid (Mutaz Mohi Abdulhamid) Avrasiya.net-ə deyib ki, Tehran bu ölkələri logistik dəstək verməklə və ya hava məkanından və ərazilərindən zərbələrin həyata keçirilməsi üçün istifadəsinə icazə verməklə beynəlxalq hüququ açıq şəkildə pozmaqda ittiham edib və İran bunu “hüquqi məsuliyyət və təzminat tələb edən tərəfdaşlıq” hesab edir:

"İranın bu addımında diqqəti çəkən məqam ondan ibarətdir ki, o, maddi ziyana görə kompensasiya tələbi və obyektlərin və infrastrukturun dağıdılması tələbi ilə məhdudlaşmayıb, həm də “mənəvi itkilər” kimi təsvir edilənləri də əhatə edib.

İranın bu addımı xüsusilə bölgədə davam edən atəşkəs və gərginliyin azaldılması səyləri, Pakistanda regional və beynəlxalq tərəflərin himayə etdiyi son danışıqların uğursuzluğu nəzərə alınmaqla çox həssas bir zamanda atılıb".

O, qeyd edib ki, lakin bu mesaj göstərir ki, İran istənilən danışıqlara paralel olaraq, Vaşinqtonun regiondakı müttəfiqlərinə təzyiqi silahı kimi istifadə edərək və açıq mesaj göndərərək yeni – hüquqi və diplomatik cəbhə açmaq qərarına gəlib:

“Bizə qarşı müharibədə istənilən iştirak nəticələri ilə qarşılaşacaq”.

Mesajın arxasında nə dayanır: Təzyiq yoxsa hüquqi tədbir?

Biz inanırıq ki, bu ağıllı addım sadəcə hüquqi manevrdən daha çox ola bilər; o, həm regional, həm də beynəlxalq miqyasda daha böyük məsələlər üzrə danışıqlar mövqelərini yaxşılaşdırmaq üçün güclü sövdələşmə vasitəsidir:

"Eyni zamanda, bu, iştirakçı ölkələri çox çətin vəziyyətə salır, onları beynəlxalq forumlarda potensial qarşıdurma və ya eskalasiyanın qarşısını almaq üçün mürəkkəb danışıqlara girmək arasında seçim etməyə məcbur edir".