Sağlam zəmində formalaşan siyasət və təzahürləriFərəc Quliyev: “Hər kəs yeni dönəmə cəmiyyətdə özünü yeniləməklə başlamalıdır”

Pandemiyanın dünyada doğurduğu yeni dönəm özünə uyğun olaraq yeni cəmiyyətin formalaşması prosesində yeni tələblər irəli sürməkdədir. Ölkənin mövcud ictimai-siyasi sferasında cəmiyyətin rolu birmənalı qarşılanmır və əsas müzakirə mövzusu olaraq qalır. Siyasi cəmiyyət bu yeni dönəmdə hansı addımları atacaq və yaxud hansı milli əsasların üzərində dayanılmalıdır?

Bu və ya digər məsələlərlə bağlı Versus.az-a müsahibə verən istiqlalçı deputat, Milli Dirçəliş Hərəkatı Partiyasının (MDHP) sədri Fərəc Quliyev bir çox nüanslara diqqət çəkib.

- Fərəc bəy, Azərbaycanda siyasi münasibətlərin sağlam zəmində qurulması işində görülən addımları necə qiymətləndirirsiniz?

- Morqentaunun bir təsnifatında deyilir ki, ölkənin coğrafi mövqeyi, yeraltı, yerüstü sərvətləri, industirial qaynaqları nə qədər güclü olursa olsun insan amilindən düzgün istifadə olunmazsa milli gücün faydalılıq əmsalı arzuolunan səviyyədə təzahür edə bilməz. Ona görə də istənilən ölkədə, xüsusən Azərbaycan kimi ciddi problemlərlə, mürəkkəb geosiyasi şərtlərlə qarşı-qarşıya olan ölkələrdə siyasi münasibətlərin sağlam zəmində qurulması şox vacibdir. Azərbaycan öz iradəsindən asılı olmayaraq müharibə vəziyyətindədir, üstəlik dünyanın qəlbi deyilən bölgədə yerləişdiyindən böyük güclərin maraqlarının toqquşduğu platsdarmdır. Dövlət maraqlarımızın qorunmasında təkcə iqtidarın deyil, müxalifətin də, bütün vətəndaşların da üzərinə ciddi məsuliyyət düşür. Siyasi palitrada təbii fərqliliklər korporativ maraqlara yox, hamı üşün vazkeçilməz milli hədəflərə çatmanın əsasını və mahiyyətini təşkil etməlidir..

Cəmiyyətdə birliyin təmin olunmasında əlbətdə ki, iqtidar daha çox imkanlara malikdir. İlk addımlar da iqtidar tərəfindən atıldı və son zamanlar ölkənin siyasi həyatında xeyli ilkə imza qoyuldu. Prezidentin Ədalət Vəliyevin rəhbərliyi ilə yeni bir şöbəni yaratması siyasi münasibətlərin sağlam zəmində formalaşması siyasətinin təzahürüdür. Bu istiqamətdə həm yanaşma, həm də kadr seçimi çox uğurlu olub. Partiyalarla yeni ünsiyyət və dialoq, Parlamentdə müxalifət təmsilçilərinin rəhbərlkdə təmsilçiliyi də istəyin real addımlarla müşayət olunduğunu göstərir. Yeni siyasi konfiqurasiyanın formalaşmasında müxalifət də ondan asılı olan cavab addımlarını atmalıdır. Məncə ölkənin taleyinə məsuliyyətini anlayan siyasi güclər bu cür də davranacaq.


- Bu kadr islahatları Azərbaycana hansı faydanı verə bilər?

- Yuxarıda insan amilinə toxunduq. Qanunlar, sistem abstrakt nəsnə deyil. Bunlar insan fəaliyyəti ilə fərqli təqdimat oluna bilər. Baxın, Vergilər Nazirliyi ən bərbad nazirliklərdən biri idi. Prezidentin kadr dəyişikliyindən sonra eyni nazirlik Mikayıl Cabbarovun rəhbərliyində ən rəğbət olunan nazirliklərdən birinə çevrildı. Bunu Miqrasiya Xidməti, Diaspora Komitəsi, Qaçqınlarla bağlı Dövlət Komitəsi, Kənd Təssərrüfatı Nazirliyi və s üçün də demək mümkündür. Müxalifətdə olmaq yaxşılara da pis demək fəaliyyəti deyil. Gərək dürüst, bacarıqlı kadrlar təqdir oluna, yarıtmaz, korrupsionerlər göstərilə, cəza tələb oluna. Açığı, xüsusən son vaxtlar bəzi məmurların özbaşınaliğına son qoymaq ücün aparılan əməliyyatlar kadr siyasətinin davamlı olacağına cəmiyyətdə inam və rəğbəti artırıb. MTX “qara maskalıları” xalqın sevimlilərinə çevrilib. Məlum səbəblərdən imici zədələnmiş Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin də yeni rəhbərlik tərəfindən işinin ustalıqla qurulması bu qurumun cəmiyyətdə hörmətini bərpa edib. Bu son dərəcə çətin, həm də sevindirici haldır.

- Necə hüsab edirsiniz, Azərbaycan cəmiyyətində korrupsiya və rüşvətxorluğun olmaması üçün hansı addımlar atılmalıdır?

- İstənilən ölkədə korrupsiya və rüşvətxorluq halları olur. Əsas olan bu hallara qarşı mübarizə iradəsinin olmasıdır. Mən əlbətdə, yalnız cəza mexanizminin tətbiqini faydalı olduğunu ifadə etmirəm. Bu son “stop” addımıdır. Amma bu ölçü götürülənə qədər Prezident tərəfindən dəfələrlə məmurlara xəbərdarlıq olundu. Görünür bu istiqamətdə hələ xeyli işləmək lazım gələcək. Kadr seçimində yeni yanaşmalara ehtiyac var.

Məncə hansı siyasi düşüncənin daşıyıcısı olmasından asılı olmayaraq, bacarıqlı, dürüst kadrlara üstünlük vermək lazımdır. Bu, müxtəlif siyasi qüvvələrə hüquq verməklə yanaşı, həm də məsuliyyət yükü deməkdir. Hesabatlılıq və şəffaflıq maksimum təmin olunmalıdır.

Maaşların həddi, rüşvətin səddi olmalıdır. Ona görə də parlament bir çox dövlət idarələrində çalışan məmurların əməkhaqqının artırılması mexanizmi haqda qanunlarda düzəlişlər edib, bu yanaşmanı inkişaf etdirməlidir. Mən parlament fəaliyyətimdə qaldırdığım bir məsələnin də aktuallığını saxladığını düşünürəm. Hesab edirəm ki, kadr təyinatı vaxtı təyin olunan mütləq əmlakı, maddi durum haqqında bəyannamə təqdim etməlidir. Əlbətdə cəzalar da çox sərt olmalıdır. Ən mühümü isə odur ki, cəmiyyətdə hər kəs yeni dönəmə özünü yeniləməklə başlamalıdır. Bu ən faydalı yoldur.
"Hakimiyyətin addımlarını çox yüksək qiymətləndirirəm"Azərbaycan Liberal Demokrat Partiyası (ALDP) sədrinin siyasi məsələlər üzrə müşaviri Füzuli Kərimovun Baku News -a müsahibəsini təqdim edirik.

– Füzuli müəllim, növbədənkənar parlament seçkilərindən sonra, ALDP sədri Fuad Əliyev partiyanın növbədənkənar qurultayının keçirilməsini təklif etdi. Hazırda iş nə yerdədir?

- Bəli, növbədənkənar parlament seçkilərindən sonra, Sədr Aparatının ilk iclasında Fuad Əliyev bu təkliflə çıxış edib. Təklif səsə qoyuldu və səs çoxluğu ilə qəbul olundu. Sədr Aparatı qurultayın keçirilməsi təklifini Rəyasət Heyətinə göndərib. Nizamnaməyə əsasən növbədənkənar qurultayın keçirilməsinə partiyanın Rəyasət Heyəti qərar verir. Karantin dövrünə düşdüyünə görə, Rəyasət Heyəti toplana bilməyib. Karantin rejimi ləğv olunandan sonra Rəyasət Heyəti öz qərarını verəcək.

- İclası on-line keçirmək olmazmı?

- Sədr Aparatının iclaslarını on-line keçiririk. Amma qurultayla bağlı məsələni Rəyasət Heyətinin üzvləri on-line yox, görüşüb, normal iclasda müzakirə etməyə razılaşıblar. Çünki qurultayda fəaliyyət istiqamətlər müəyyənləşəcək. Və ən əsas məsələ təşkilatı məsələlər müzakirə olunacaq.

– Füzuli müəllim, xüsusi karantin müddəti mayın 31-nə gədər uzadıldı. Bəzi siyasətçilər buna etiraz ediblər. Sizin fikrinizcə, bu düzgün qərardı, yoxsa yox?

- Mən düşünürəm ki, bu düzgün qərardı. Qonşu ölkələrə baxsaq onlar da mayın axırına gədər karantin müddətini uzadıbar. Sadəcə bizim vətəndaşlar dözümsüzlik göstərərək evləri tərk edirlər. Ehtiyac olmadan çıxırlar küçələrə. Başa düşürəm ki, uzun müddət, iki aya yaxın, evdə oturmaq çox çətindir. Amma ən əsas məsələ sağlamlığ məsələsidir. Virusa yoluxmanın azalmasına baxmayaraq, vətəndaşlar yenə də tibbi maskadan istifadə etmirlər, marketlərdə sıxlıq var, məsafə saxlanılmır. Məncə koronavirusun sürətlə yayılmasının qarşısı alınıb, amma virusdan bir müddət qorunmaq lazımdır ki, xəstəliyin ikinci dalğası olmasın.

-İqtidar-müxalifət dialoqu baş verməsə də, hakimiyyətin bu istiqamətdə bir neçə müsbət addımlar atıb. Bu addımları necə qiymətləndirirsiz?

- Bu addımları çox yüksək qiymətləndirirəm. ALDP yaranan gündən, yəni 20 il bundan qabaq iqtidar-müxalifət dialoqun tərəfdarı olub. Bununla bağlı bir neçə dəfə təşəbbüs göstərib. Partiya olaraq bu illər ərzində siyasət, iqtisadi, sosial proqramlara dair onlarla təklif verib. Bəziləri qəbul olunaraq həyata keçirilib. Ən son təklif, ALDP sədri Fuad Əliyevin xüsusi karantin müddətinin mayın axırına gədər uzadılması təklifi olub. Görürsüz ki, təklif qəbul olunaraq karantin müddəti uzadılıb. Bax budur iqtidar-müxalifət münasibətlər çərçivəsində birgə fəaliyyət. ALDP ilk partiyadır ki, #evdəqal kampaniyasına qoşuldu, ən aktiv iştrakçısı oldu, iclasları on-line keçirməyə başladı. Deməli, iqtidar-müxalifət münasibətləri normal olanda, biz bütün məsələləri birlikdə müzakirə edə bilərik. Bəyəm müxalifət bunu istəmirdi?
“Azərbaycan polisi bir daha sübut etdi ki, hər an xalqının keşiyində durmağı bacarır”Ramiz Alıyev: "Hər birimiz çəkilən əziyyətləri heç etməmək və böyük itkilərə səbəb olmamağımız üçün qoyulan qaydalara əməl etməliyik"

Bildiyimiz kimi, Azərbaycan koronavirus pandemiyasına qarşı əksər dövlətlərdən daha çevik addımlar atdı. Həmçinin dövlətimiz koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizədə dünyada öz fəal rolunu oynayır. Mövcud vəziyyət göstərir ki, koronavirus xəstəliyi uzunmüddətli prosesdir. Məhz buna görə də xəstəliyin yeni dalğasının yaranmaması üçün hələlik karantin rejiminin bütün tələblərinə, o cümlədən şəxsi gigiyena, özünütəcrid, kütləvi toplantılara yol verilməməsi, distansiya saxlanması və s. qaydalara riayət olunması zəruridir. Bu və digər məsələlərlə bağlı politoloq Ramiz Alıyev qəzetimizə müsahibə verib.

- Koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizədə Azərbaycan dövləti dünyada nə dərəcədə fəal rol oynayır?

- Əvvəla, onu deməliyik və xüsusən də vurğulamalıyıq ki, koronavirus (COVİD 19) pandemiyası dünyanı öz cənginə alanda Azərbaycan o dövlətlərdən oldu ki, öz xalqının sağlamlığını iqtisadiyatına qurban vermədi. Bəli, biz açıq deməliyik ki, əksər ölkələr iqtisadiyyatının zəifləməsinə görə koronavirusla açıq şəkildə mübarizə aparmaqda çətinlik çəkdi, çünki bütün ölkələrin qarşısında iki seçim var idi; ya iqtisadiyyat, ya xalqın sağlamlığı. Azərbaycan dövləti isə əlbətdə ki, ölkə başcısı İlham Əliyevin qətiyətli addımı və ciddi tapşırıqları ilə xalqımızın sağlamlığını önə çəkərək bir çox inkişaf etmiş ölkələrə nümunə olduğunu göstərdi. Bunun nəticəsi idi ki, bir çox ölkələr Azərbaycan dövlətinin bu pandemiya ilə mübarizə formasını öz ölkəsində tətbiq etməyə başladılar. Buna bir çox xarici ölkə mətbuatında biz şahidi olduq. Cənab Prezidentin ciddi tapşırığı və şəxsi nəzarəti ilə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah yaradıldı və bütün aidiyyətı qrumlar həmin qərargahın üzvü olaraq adına uyğun formada operativlik nümayiş etdirdilər. Mən burada xüsusən Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşlarını, tibb işçilərini, KİV nümayəndələrini qeyd etmək istərdim. Sözün həqiqi mənasında bir qəhramanlıq nümayiş etdirdilər bu sahədə fəaliyyət göstərən insanlar. Azərbaycan polisi bir daha göstərmiş oldu ki, hər an xalqının keşiyində durmağı bacarır. Tibb işçilərimizin də fədakarlığı olduqca bir qəhrəmanlıq idi, eyni zamanda KİV nümayəndələrinin xalqımızın və dövlətimizin yanında olmasını qeyd etməliyik. Bir sözlə, bildirməliyəm ki, xalq ilə dövlətin birliyi, xalqın öz liderinə inamı bir daha özünü göstərmiş oldu.

- Dövlətimizin koronavirus pandemiyası ilə bağlı atdığı addımlar nə kimi öz müsbət effektini verir?

- Dövlətimiz mütərəqqi addımlar atdı, həm virusa yoluxmanın qarşısını almaq məqsədi ilə vaxtında qabaqlayıcı tərdbirlər həyata keçirərək izolyasiya tədbirləri, karantin rejiminin tətbiq olunması, həmçinin də vətəndaşlarına maddi yardımlar etməklə bir növ dünyanın bəlasına çevrilən bu virusu xalqımızdan uzaqlaşdırmağı bacardı. Onun nəticəsidir ki, bu gün biz koronavirusa görə ən az insan itkisi olan ölkələrdən biriyik. Doğrudur, ölkənin iqtisadi sahəsinə bütün dünya ölkələrində olduğu kimi ciddi zərbə oldu, ancaq fikirimin öncəsində dediyim kimi, cənab Prezident öz xalqının sağlamlığını iqtisadiyyatdan daha öndə tutdu və bu da ancaq güclü liderlərə, xalqını sevən rəhbərə məxsus xüsusiyyətdir. Hesab edirəm tarixə yazılacaq qətiyyətli bir addım idi. Ölkə ərazisində karantində olan insanlara göstərilən dəstək, xəstəxanalarda müalicə üçün yaradılmış şərait, böyük bir klinikanın istifadəyə verilməsi insanlarımıza dövlətin vermiş olduğu dəyərdir. Fikir versəniz görərsiniz ki, pandemiya dövründə Prezident və ölkənin Birinci vitse-prezidenti, demək olar ki, öz xalqının yanından bir anlıq da olsa kənara çəkilmədilər və hər zaman onların yanında oldular, açılışlar etdilər, xalqa tövsiyələr verdilər, polislər və tibb işçilərinə xüsusi hörmət və ehtiramlarını bildirdilər. Bütün bunlar, həqiqətən alqışa layiq hadisələr idi. Buna görə idi ki, parlamentdə Milli Məclisin rəhbərliyi başda olmaqla bütün deputatlar həkimlərimizi, polislərimzi və digər əziyyəti olan peçşə sahiblərini ayaq üstə alqışladılar. Xatırlayırsınızsa, bu addımı ilk dəfə olaraq cənab Prezident İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehraiban xanım Əliyeva atmışdır. Bu bir örnək və əziyyəti olan peşə sahiblərinə hörmət əlaməti idi. Həm də gələcəkdə o peşəni seçəcək gənclərə bir motivasiya idi.

- Karantin rejimi günlərində Azərbaycan həkimləri, polisləri və jurnalistlərinin əməyini necə qiymətləndirərdiz?

- Onların fədakarlığına ən yüksək qiyməti ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyeva vermişdir. Həmin peşə sahiblərini ayaq üstə alqışlayaraq, onlar haqqında dəfələrlə xoş sözlər deyərək həmin peşə sahiblərinə çətin, məsuliyyətli və şərəfli işlərində bir stimul vermiş oldular. Tibb sahəsində çalışan insanların günlərlə öz ailə üzvlərini görə bilməməsi və özlərini riskə ataraq həmin xəstəliklə üz-üzə dayanıb mübarizə aparmaları böyük bir fədakarlıq tələb edirdi. Eyni zamanda insanlar bu virusa yoluxmasın deyə gecə-gündüz xidmət edən polis əməkdaşları və Daxili Qoşunun əməkdaşlarının necə mülaiyim formada insanlara yanaşmaları, hər bir vətəndaşa öz doğmaları kimi yaxınlaşaraq mədəni formada onlara problem haqqında məlumatlar vermələri, onları incitmədən evlərinə yola salmaları, həqiqətən də bütün inkişaf etmiş ölkələrin hüquq-mühafizə orqanlarına nümunə ola biləcək addımlar idi. Mən bir məqamı da qeyd etməliyəm ki, bildiyiniz kimi, pandemiya dövründə bütün peşə sahibləri aztəminatlı ailələrə dəstək nümayiş etdirirdilər və təsirlisi də o idi ki, bizim polis əməkdaşlarımız xidmətdən çıxandan sonra öz yaşadığı, ya da xidmət etdiyi ərazidə ehtiyacı olan ailələrə maddi dəstək olurdular və bu anlar da dəfələrlə bir çox həm yerli, həm də xarici mətbuatda gündəm oldu. Ona görə ki, biz də xarici mətbuatı izləyirik və bir çox ölkələrdə pandemiya dövründə polisin insanlara qarşı kobud davranışlarını, insaları təhqir etmələrini görürük. Ancaq bizim polislərimiz həm insanlarımızın keşiyində dayanaraq onları incitmədən, karantin rejimini pozulmağına imkan vermir, həm də öz ehtiyacı olan insanlara maddi köməkilklərini göstərirlər, hətta xidmət etdikləri yerdə sahibsiz qalan heyvanlara və quşlara belə, yemək alıb verirdilər. Ona görə də mən düşünürəm ki, sözün həqiqi mənasında həm polislərimizə, həm də həkimlərimizə nə qədər təşəkkür etsək yenə də azdır.

- Yeni koronavirus dalğasının yaranmaması üçün insanlar əsas nəyə diqqət etməlidirlər?

- Bilirsiniz, dövlətimizin qoymuş olduğu sərt karantin rejiminin nəticəsidir ki, bu gün bizdə koronavirus pandemiyasına görə ən az insan itkisi qeydə alınıb. Ona görə də mütləqdir ki, arxayınlaşma olmasın, qoyulan qadağalara ciddi əməl olunsun. Bəzi ölkələrdə karantin rejimi yumuşadıldı və insanlar bundan sui-istifadə etdiklərinə görə yenidən xəstəlik alovlanmanmağa başladı. Buna görə də bizim hər birimiz özümüz özümüzə nəzarət etməli və qadağaları ciddi qəbul etməliyik ki, yenidən karantin rejimləri yaranmasın və sərtləşməsin. Dövlətimiz bütün lazimi addımları atdı və nəticəsi də göz önündədir, əgər, biz qaydalara əməl etməsək hesab edirəm ki, bizim ölkəmizdə də yenidən bu virus alovlana bilər. Ona görə də hər birimiz çəkilən əziyyətləri heç etməmək və böyük itkilərə səbəb olmamağımız üçün qoyulan qaydalara əməl etməliyik. Cənab Prezidentin də dediyi kimi BİZ BİRLİKDƏ GÜCLÜYÜK!

Palitranews.az
Əmr gözləyirik, düşmən hər an məhv edilə bilər – General
Avrasiya.net Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Hərbi məsələlər şöbəsinin müdiri general-polkovnik Məhərrəm Əliyevin Trend-ə müsahibəsini təqdim edir:

- Cənab general-polkovnik, bildiyimiz kimi bugünlərdə Rusiya Federasiyasının xarici işlər naziri Sergey Lavrov Ermənistan -Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin mərhələli həlli ilə bağlı bəyanat səsləndirib. Lakin Ermənistan rəhbərliyi növbəti dəfə qeyri-konstruktivlik nümayiş etdirərək, danışıqlar prosesini pozmaqla yanaşı, işğal altındakı ərazilərimizi geri qaytarmayacaqlarını bəyan ediblər. Siz bu məsələyə necə münasibət bildirərdiniz?

- Əslində, Ermənistan rəhbərliyinin, eləcə də bu ölkənin xarici işlər idarəsinin işğalçılıq mövqeyindən çıxış edən bəyanatlar səsləndirməsi, Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllinə dair əldə edilən razılaşmalardan boyun qaçırması bir daha qarşı tərəfin məqsədini açıq-aşkar bəlli edir və söz yox ki, Azərbaycanın öz torpaqlarını hərbi yolla azad etməsi hüququ öz qüvvəsində qalmaqdadır.

Lakin eyni zamanda, Azərbaycan dövləti danışıqlar prosesində münaqişənin hüquqi çərçivədə və sülh yolu ilə həllinin tərəfdarı olduğunu da bəyan edib. Bu baxımdan, hesab edirəm ki, Ermənistan rəhbərliyinin hər dəfə bu proseslərdən müxtəlif üsullarla yayınması cəhdləri Azərbaycana başqa çıxış yolu qoymur.

Biz həmçinin daha bir mühüm amili də xatırlamalıyıq ki, Ali Baş Komandanımız, Prezident İlham Əliyev cənabları bir sıra nüfuzlu beynəlxalq tribunalarda dəfələrlə öz qətiyyətli mövqeyini bəyan edib. İstər Münhen Təhlükəsizlik Konfransında, istərsə də MDB dövlət başçılarının iştirakı ilə keçirilən “Valday” klubunda çıxış edən cənab Prezident İlham Əliyev Qarabağın Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olduğunu, işğalçılıq siyasəti ilə əsla barışmayacağını vurğulayıb. Əbəs deyil ki, məhz “Qarabağ Azərbaycanındır və nida işarəsi” bəyanatı hazırkı gündə də işğalçı erməni hərbi-siyasi dairələrini ciddi şəkildə narahat etməkdədir.

Onu da düşünürəm ki, onlar sadəcə qorxularını xalqdan bu cür uğursuz bəyanatları ilə gizlətməyə cəhd göstərirlər. Ümumiyyətlə, danışıqlar masasından imtina edən erməni tərəfi birmənalı şəkildə anlamağa məhkumdur ki, onların bu cür davranışları nə həmin dövlətə, nə də erməni xalqına yaxşı heç nə vəd etmir.

- Məhərrəm müəllim, sizcə sadə erməni xalqı münaqişənin davam etməsində nə qədər maraqlıdır, ümumiyyətlə, Ermənistan hakimiyyətinin məlum fikrini bütövlükdə xalqın fikri ilə eyni müstəvidə tutmaq nə qədər mümkündür?

- Mən elə düşünmürəm. Sadə erməni xalqı ümumiyyətlə bir-birini müxtəlif yollarla dəyişən hakimiyyətlərin maraqlarını bölüşmür. Tarix və sənədlər sübut edir ki, münaqişənin təməli xaricdə yaşayan erməni lobbisinin və əsasən də ultra-millətçi, eləcə də terror maraqlarından çıxış edən Daşnaksyutun təmsilçiləri tərəfindən qoyulub. Yəni bu məkrli planın işlənib-hazırlanmasında sadə erməni xalqı iştirak etməyib. Biz dəfələrlə şahidi olmuşuq ki, sadə xalq müharibəyə qarşı etiraz səsini ucaldır, Qarabağda hərbi xidmətə göndərilən və həlak olan gənclərin anaları münaqişəyə son qoyulmasını tələb edirlər. O da əbəs deyil ki, cənab Prezident İlham Əliyev bu məsələyə də münasibətini bildirib. Ölkə başçımız vurğulayıb ki, əgər erməni əsgəri Qarabağda ölmək istəmirsə, Ermənistan rəhbərliyi işğalçı siyasətinə son qoymalı, torpaqlarımızı tərk etməlidirlər.

- Yeri gəlmişkən, cənab Prezident İlham Əliyev işğal altında qalan torpaqlarımızın hər an azad ediləcəyi ilə də bağlı bəyanatlar səsləndirib və vurğulayıb ki, Azərbaycan güclü dövlətdir və Azərbaycanın güclü Ordusu var...

- Bəli, bu bir reallıqdır və dünya birliyi tərəfindən də qəbul edilən gerçəklidir ki, güclü Orduya və ən müasir hərbi sənaye imkanlarına malik olan Azərbaycanın Silahlı Qüvvələri beynəlxalq aləmin müxtəlif ordu reytinqlərini müəyyən edən cədvəllərində, sorğu nəticələrində yüksək mövqeyə sahibdir. Ona görə də hesab edirəm ki, əgər Azərbaycan danışıqlar masasında oturursa, hərbi güc, hərbi qüdrət faktoru da nəzərə alınır.

Əslində ortada olan faktlar da bu reallığı əks etdirməkdədir. Misal üçün, bu gün Ermənistanın hərbi-siyasi dairələrindən tutmuş ən sadə vətəndaşına qədər hər kəs bilir və dərk edir ki, Azərbaycanın 2016-cı ildəki Aprel uğuru, habelə 2018-ci ildə əldə etdiyi Günnüt qələbəsi davam edə və zəfər bayrağımız işğal edilmiş bütün ərazilərimizdə dalğalana bilər. Ona görə də, müxtəlif uğursuz və ucuz təfəkkürlü bəyanatları ilə necə deyərlər, sudan quru çıxacaqlarını sanırlar. Amma göründüyü kimi kökündən yanılırlar. Azərbaycanın qüdrətli Silahlı Qüvvələri nəinki regionun, eləcə də beynəlxalq təhlükəsizliyin təmin olunmasında, qorunmasında əsaslı mövqeyə malikdir. Artıq illərdir ki, Azərbaycan zabiti və əsgəri istər NATO təlimləri çərçivəsində, istərsə də ayrı-ayrı ölkələrlə keçirilən iri miqyaslı hərbi təlimlərdə, habelə beynəlxalq terrorla mübarizə məsələlərində öncül yerlərə sahib olmaqdadır.

O cümlədən, Azərbaycan xalqı da öz Ali Baş Komandanının verəcəyi əmrini gözləyir və hər an işğal altında qalmış ərazilərinin azad olunması üçün səfərbər olmağa hazır olduğunu sərgiləyir. Bu dövlətimizin, xalqımızın danılmaz haqq səsidir və ona görə də, işğalçılar unutmamalıdırlar ki, Azərbaycanın yalnız güclü diplomatiyası deyil, hərbi ritorika faktoru da mövcuddur. Yəni Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin cəfəng, publikaya hesablanmış ucuz fikirlərindən fərqli olaraq, Azərbaycanın dövlət rəhbərliyi tərəfindən səslənən bəyanatlar əməli işlərlə isbata yetirilir.

- Cənab general-polkovnik, artıq aylardır ki, dünyada koronavirus pademiyası ayaq-açıb yeriyir, müxtəlif ölkələrdə, eləcə də Ermənistanda bu vəziyyətin qarşısının alınması istiqamətində acizlik nümayiş olunur. Hətta ordu sıralarında yoluxma hallarının qarşısı alınmırsa, onda Ermənistan rəhbərliyi nəyə arxayındır?

- Çox doğrudur ki, artıq illərdir regional və beynəlxalq layihələrdən təcrid olunmuş Ermənistan dövləti paralel olaraq koronavirus pandemiyasından da ağır zərbələr alır, ölkə daha ağır vəziyyətə doğru sürüklənir. Deyərdim ki, dünyanın COVID-19-la mübarizə apardığı bir dönəmdə, hətta aparıcı dövlətlərin belə, müxtəlif böhranlarla üzləşdiyi bir vaxtda heç bir hərbi, sosial və iqtisadi dayağı olmayan işğalçı Ermənistanın məlum davranışı və hər hansı “möcüzəyə” ümid etməsi qeyri-ciddilik təsiri bağışlayır.

Ermənistan rəhbərliyi boğazdan yuxarı bəyanatlar səsləndirməkdənsə, yaxşı olardı ki, hərbi hissələrində koronavirusa yoluxma hallarının qarşısını almaq istiqamətində tədbirlərini görsünlər. Çünki erməni mətbuatından da izlədiyimiz kimi, artıq işğalçı ölkənin ordu sıralarında kifayət qədər infeksiyaya yoluxma halları mövcuddur. Yəni bu, təkzibolunmaz bir faktdır.

Bilirsiniz, artıq COVID-19 reallığından sonra dünyanın həm siyasi, həm də iqtisadi düzəni və imkanları dəyişilir və işğalçı ölkə bunu anlamağa məhkumdur. Onlar əgər dövlətlərinin yaşamasını, ayaqda qalmasını istəyirlərsə belə lüzumsuz iddialarından əl çəkməli, münaqişənin həlli istiqamətində tələb olunan qaydalara riayət etməlidirlər. Əgər bir ölkənin ordusunda virus tüğyan edirsə, bu ordunun hansı üstünlüyündən danışmağa dəyər? Ona görə də hesab edirəm ki, ümumiyyətlə, Ermənistanın başqa çıxış yolu da qalmayıb – onlar ya müvafiq həll variantına boyun əyməli, ya da prosesdən kənara çəkilərək, ağır nəticələrə gətirib-çıxaracaq müqəddəratları barədə düşünməlidirlər.

- Məhərrəm müəllim, demək belə nəticəyə gəlmək olar ki, əslində işğalçı ölkənin hərbi-siyasi dairələrinin məlum bəyanat və inadkarlıqları onlara heç də yaxşı müqəddərat vəd etmir?

- Təbii ki, bu belədir. Hesab edirəm ki, Ermənistanın hərbi-siyasi və diplomatik dairələri qeyd edilən faktları bir daha nəzərdən keçirməli, təhlillərini aparıb, sağlam düşüncə ortaya qoymalıdırlar. Əks halda, Azərbaycanın şanlı Ordusu Ali Baş Komandanımız cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında düşməni qısa müddətdə məğlub edib, üçrəngli bayrağımızı azad edilmiş torpaqlarımızda dalğalandıracaq. Bu gerçəkliyə isə kimsənin şübhəsi olmamalıdır.
Bu, ermənilərə ilk mesajımız ola bilər – Millət vəkili
Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (BAXCP) sədri, millət vəkili Qüdrət Həsənquliyevin müsahibəsini təqdim edirik:

- Qüdrət bəy, Qarabağla bağlı xarici işlər nazirlərinin vasitəçilərlə birgə apardıqları danışıqların nəticələrinə dair açıqlamaya və Ermənistan Xarici İşlər Naziri Mnasakanyanın son bəyanatına münasibətinizi bilmək istərdik.

- Azərbaycan 1994-cü ildə Ermənistan tərəfindən torpaqlarımızın işğal edilməsinin qarşısını ala bilmədiyini görüb, onunla atəşin dayandırılması haqqında saziş imzalamağa məcbur oldu. Müharibələrdə kimin haqlı olmasından asılı olmayaraq uduzan tərəf qalib tərəfin bütün tələblərinə boyun əyib, onun kapitulyasiya haqqında təqdim etdiyi sənədə imza atır.

Şükürlər olsun ki,o zaman atəşkəs haqqında saziş imzalamaqla Azərbaycan daha alçaldıcı sülh müqaviləsi imzalamaqdan xilas oldu. Biz müharibəni uduzarkən mövcud olan beynəlxalq vəziyyət hazırda dəyişməyib. Ermənistandan fərqli olaraq bizim hərbi-siyasi müttəfiqlərimiz yoxdu. Bunu Ermənistan xalqı da, rəsmiləri də bilir. Ona görə də bizi aşağılayan və sümüklərimizi belə sızıldadan açıqlamalar verməkdən çəkinmirlər. Mətbuatda vicdan və ləyaqət əzabının yuxularını ərşə çəkdiyi çarəsiz vətəndaşlarımızın Qarabağın bizim olmasını özümüzə sübut etməyə çalışmasını, ah-nalə edib türk olduğumuz üçün türk dövlətlərindən, müsəlman olduğumuz üçün müsəlman ölkələrindən, hüququn aliliyindən danışdıqları üçün Qərbdən imdad diləmələrini, hamısının mənasız olduğunu başa düşənlərin isə Allahdan kömək istəməsini görüncə adamın ürəyi parça-parça olur.

Ancaq hər bir azərbaycanlının keçirdiyi bu hisslər heç nəyi dəyişmir. Müharibəyə başlayacağımız halda İranın, Rusiyanın və Qərbin dəstəklədiyi Ermənistana qarşı yanımızda olacaq müttəfiq tapa bilməmişik. Hərbi-siyasi müttəfiqlərimiz olmadığı üçün bitərəfliyimizi elan edib , “Qoşulmayanlar Hərəkatına” üzv olmuşuq. Bütün bu reallıqları bilə-bilə hazırda müharibə etmək təşəbbüsü ilə çıxış edən soydaşlarımıza demək istəyirəm ki, bu intihara bərabər olardı. Ona görə də biz status-kvonun qorunub saxlanması üçün danışıqları davam etdirib ermənilərin alçaldıcı – “işğal olunmuş ərazilərin məskunlaşdırılması” siyasətinə və Qarabağın müstəqilliyinin onlar üçün keçilməz bir şərt olması barədə açıqlamalarına dözməkdəyik. Vəziyyəti dəyişə bilərikmi?! Düşünürəm ki, hə! Bunun üçün zaman itirmədən bazar iqtisadiyyatının elementləri olan iqtisadiyyatdan real bazar iqtisadiyyatına keçməliyik. Bunu bizdən ixracatımızın 90%-dən çoxunu təşkil edən xam neftin maya dəyərindən aşağı satılması da tələb edir. Yubanmadan Dünya Ticarət Təşkilatına üzv olmalıyıq. İslahatları həyata keçirmək məqsədilə Birinci vitse-prezidentin sədrliyi ilə, xaricdən dəvət olunmuş peşəkar mütəxəssislərin də qatıldığı, xüsusi Komissiya yaradılmalı, qarşıya qoyulan vəzifələr bir il ərzində əsasən yerinə yetirilməlidır. İqtisadiyyatda şəffaflıq təmn olunmalı, mülkiyyət növündən asılı olmayaraq biznes fəaliyyəti ilə məşğul olan bütün şirkətlərin maliyyə dövriyyəsi,gəlirləri və ödədikləri vergilər barədə ictimaiyyətə ətraflı məlumat verilməlidir. Dövlət mülkiyyəti geniş miqyasda, bəzən investisiya qoyuluşu qarşılığında simvolik məbləğə belə, özəlləşdirilməlidir. Yerli və xarici şirkətlərə investisiya müsabiqələrinə qatılmaq üçün xüsusi dəvətnamələr göndərilməlidir. Dövlət satınalmaları və tenderlərin keçirilməsində aşkarlığı təmin etmək üçün qanunvericilikdə ciddi dəyişikliklər edilməlidir. Nəhayət ki, Ələt azad iqtisadi zonası fəaliyyətə başlamalı,Naxçıvan MR azad iqtisadi zona elan olunmalıdır. Bundan başqa müqavilə əsasında formalaşan peşəkar ordu quruculuğu tez bir zamanda yekunlaşmalı, Ordunun rəhbərliyi xalqın etimad göstərdiyi milli kadrlarla gücləndirilməlidir. Məhkəmə-hüquq islahatları dərinləşdirilməli, mülkiyyət toxunulmazlığını təmin edəcək müstəqil məhkəmə hakimiyyəti formalaşdırılmalıdir.

Qarabağ probleminin həllində əsas söz sahibi Rusiya olduğundan onunla danışıqlara başlanılmalıdır. Əgər Rusiya ərazi bütövlüyümüzün bərpa olunmasına mane olmazsa, biz MDB-yə üzv olan ölkələrin Avropa İttifaqı modelində inteqrasiya olunması təşəbbüsü ilə çıxış edib, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına üzv ola bilərik. Yox, əgər Rusiya bu şərtləri qəbul etməzsə Azərbaycan digər GUAM ölkələri ilə birlikdə Qərbə və NATO-ya inteqrasiya yolu tutmalıdır. İndi seçim edib qərar vermək zamanıdır. Əgər heç bir halda Ermənistana təzyiq göstərilməsinə nail ola bilməsək islahatları başa çatdırıb Böyük Vətən müharibəsinə başlamalıyıq. Azərbaycan dağılsa belə, Ermənistanı da kimin müdafiə etməsindən asılı olmayaraq məhv etməliyik. Bu xalqımızın ləyaqət məsələsidir. Bundan öncə isə erməniləri belə bir müharibənin olacağına inandırmalıyıq.

Hesab edirəm ki, hazırda İlham Əliyev ali baş komandan kimi həm qeyd etdiyim islahatları həyata keçirib xalqı Böyük Vətən müharibəsi üçün səfərbər etmək, həm də Orduya “torpaqları azad et” əmrini vermək gücündə olan dövlət adamıdır. Buna heç kim şübhə etməsin. Sadəcə kadr islahatları davam etdirilməli, Prezidentin komandası çəkinmədən problemləri və onların həllinə dair öz fikirlərini Prezidentə deməyi bacaran, peşəkar kadrlarla gücləndirilməlidir.

Xalqımız isə islahatların dərinləşdirilməsinə dəstək olmalı, Qarabağın azadlığı üçün daha ciddi kadrlarla, daha çevik xarici siyasət yürüdülməsini tələb etməlidir. Xalqımızın əzmini nümayiş etdirmək üçün mayın 28-i Respublika günü bütün ictimai-siyasi qüvvələrin iştirakı ilə “Azadlıq” meydanında bir milyon insanın iştirak edəcəyi “İşğala son qoy, torpaqlarımızı azad et” tələbi ilə mitinq keçirmək ermənilərə ilk mesajımız ola bilər.
“Vətən həsrəti qərib ölkədə cəhənnəmi yaşamaqdır” - EKSKLÜZİV
Rəşid Məmmədov: "Azərbaycana tez-tez gedib-gəlsəm də, içimdəki o torpaq yanğısı soyumur"

"Daim hiss edirəm ki, ruhumun bir hissəsi Azərbaycandadır"

Dünyanın dörd bir yanında yaşayan, orada diaspor təşkilatları, Azərbaycan cəmiyyətləri tərkibində çalışan, fəaliyyət göstərən, müxtəlif təşkilatlara rəhbərlik edən soydaşlarımız günümüzdə ölkəmizin haqq səsinin yaşadıqları dövlətin ictimiayyətinə, rəsmi dairələrinə çatdırılmasında fəal iştirak edir, Azərbaycanımızı layiqincə təmsil edirlər. Günümüzdə ölkəmizi Azərbaycandan kənarda layiqincə təmsil edən təşkilatlardan biri də "QALA" Yunanıstan-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətidir. Fəaliyyət göstərdiyi qısa bir müddət ərzində bir sıra mühüm layihələrə imza atıb, tədbirlər keçirən cəmiyyət, iki ölkə arasında əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi istiqamətində qarşıdakı müddətdə bir sıra addımlar atmağı hədəfləyib. "OLAYLAR"-a verdiyi müsahibədə "QALA" Yunanıstan-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin sədri Rəşid Məmmədov həm rəhbərlik etdiyi təşkilatın fəaliyyəti, həm də qarşıda duran məqsəd və vəzifələrdən danışıb.

-Rəşid bəy, ilk sualım "QALA" Yunanıstan-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin fəaliyyəti ilə bağlıdır. Rəhbərlik etdiyiniz cəmiyyət nə zamandan fəaliyyət göstərir və əsas fəaliyyət istiqamətlərinə nələr daxildir?

-chr("39")chr("39")QALAchr("39")chr("39") Yunanıstan-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyəti 13 fevral 2017 cı-il ildə Yunanıstanın Saloniki şəhərində dövlət qeydiyyatından keçib. Cəmiyyət yarandığı gündən Yunanıstanda yaşayan azərbaycanlıların hüquqlarının qorunması, Yunanıstanda yaşayan azərbaycanlı icmasının davamlı yaşayışı və inkişafı üçün dəstək göstərilməsi, Azərbaycan dilinin öyrənilməsi, etnik və intellektual dəyərlərin irəliləməsi üçün ön şərtlərin formalaşdırılması, Yunanıstanda Azərbaycan tarixi və Azərbaycanda Yunanıstan tarixi kimi etnik və mədəni dəyərlərin sərgilənməsi və mübadiləsi istiqamətində fəaliyyət göstərib. Eyni zamanda Yunanıstanda və Azərbaycanda, həmçinin digər xarici ölkələrdə fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatları ilə birlikdə tədbirlərin təşkil edilməsi, elmi tədqiqatların, görüşlərin, seminarlar və dəyirmi masa toplantıların, xeyriyyə tədbirlərinin, marafonlar və digər tədbirlərin təşkili, iki ölkə arasında mədəni özəlliklərin daha yaxşı başa düşmək üçün qarşılıqlı mədəni tədbirlərin təşkili, Azərbaycan diasporunu təmsil edən oxşar beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələr yaradılması və genişləndirilməsi, Yunanıstan ilə Azərbaycan arasında əlaqələrin genişləndirilməsi və möhkəmləndirilməsi, turizm sahəsində Yunanıstan-Azərbaycan əlaqələrinin ön şərtlərinin irəli sürülməsi, iki ölkə arasındakı iqtisadi, ticarət və iş sahələrinin hərəkətə keçirilməsi istiqamətlərini məqsəd kimi müəyyən edib.

- Azərbaycandan kənarda fəaliyyət göstərən hər bir təşkilat, hər bir cəmiyyət heç şübhəsizdir ki, Vətənimizin siması, Azərbaycanın haqq səsinin həmin cəmiyyətə çatdırılması deməkdir. Bu mənada "QALA" Yunanıstan-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyəti Azərbaycan həqiqətləri, ölkəmizin üzləşdiyi işğal faktının yunan ictimaiyyətinə çatdırılmasında hansı addımlar atır, tədbirlər görür?

-"QALAchr("39")chr("39") Cəmiyyəti də bütün diaspor təşkilatları kimi Azərbaycanımızın haqq səsini və üzləşdiyimiz işğal faktlarını Yunanıstan cəmiyyətinə çatdırır. Qarabağın Azərbaycanın tərkib hissəsi və bizim əzəl dədə-baba torpağımız olduğu, erməni hərbi təcavüzü nəticəsində bir milyondan artıq soydaşlarımızın Qarabağ və Ermənistandan qaçqın və məcburu köçkün vəziyyətinə düşməsi haqqında məlumat verilir. Hər il Xocalı qətliamı, 31 Mart soyqırımı və qanlı 20 Yanvar hadisələri haqqında sənədli filmlər nümayiş etdirilir, broşur və DVD videolar paylanılır və tədbirlər keçirilir. Tədbirlərimizə yerli İcra Hakimiyyəti nümayəndələri, bələdiyyələr, QHT fəalları, Saloniki şəhərində yerləşən fərqli dövlətlərin konsulluqları, universitet müəllimləri, iş adamları, yunan və yerli türk, gürcü və başqa gənclər, tələbələr dəvət olunurlar. Yerli kütləvi informasiya vasitələri üçün də Azərbaycanımızın haqq səsi və üzləşdiyimiz işğal haqqında məlumatlar veririk.

-Rəhbərlik etdiyiniz cəmiyyətin əsas fəaliyyət istiqamətlərindən birini təbii ki, Yunanıstanla Azərbaycan arasında dostluq əlaqələrini daha da inkişaf etdirmək, möhkəmləndirmək təşkil edir. Bu mənada "QALA" yaxın vaxtlarda Bakı ilə Afina arasında dostluq münasibətlərinin bir qədər də inkişaf etdirilməsi istiqamətində hansısa layihələr, tədbirlər həyata keçirməyi düşünürmü?

-"QALAchr("39")chr("39") Cəmiyyətinin məqsədi, vurğuladığımız kimi iki ölkə arasındakı dostluq əlaqələrini daha da möhkəmləndirmək, inkişaf etdirmək və yeni layihələr, tədbirlər həyata keçirməkdir. Cəmiyyət olaraq ötən müddət ərzində Azərbaycan mədəniyyətinin təbliği istiqamətində də çoxlu tədbirlər keçirmişik. Qarşıdakı müddətdə də görüləcək tədbir və layihələrimiz çoxdur. Bunlardan ən vacib təşəbbüslərimizdən biri Azərbaycanın dahi şairlərindən birinin büstünün burada qoyulması və gələcəkdə Saloniki şəhəri ilə Azərbaycanın Gəncə və yaxud da Sumqayıt şəhərləri arasında dostluq münasibəti yaratmaqdır.

-Ümumiyyətlə, cəmiyyət olaraq iki ölkə arasındakı mövcud əlaqələr, dostluq münasibətlərindən razısınızmı?

-Bildiyimiz kimi Azərbaycan-Yunanıstan əməkdaşlığı çoxşaxəli xarakter daşıyır. İki ölkə arasında əlaqələr 1992-ci ilin aprel ayında qurulub. Yunanıstanın Azərbaycandakı səfirliyi 1993-cü ildən, Azərbaycanın Yunanıstandakı səfirliyi isə 2004-cü ildən fəaliyyətə başlayıb. Azərbaycan-Yunanıstan parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu 2000-ci ildə yaradılıb. Azərbaycan-Yunanıstan əlaqələrinin mühüm hissəsi enerji təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. İki ölkənin əlaqələri strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan-Yunanıstan dövlətləri arasında ikitərəfli münasibətlər bütün sahələrdə-siyasi, iqtisadi, kənd təsərrüfatı, mədəni və s. sahələrdə əlaqələr inkişaf edir.

-Rəşid bəy, Dünya Azərbaycanlılarının II və III qurultayında çıxışı zamanı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyev bildirmişdi ki, səfirliklərlə diaspor təşkilatları, Azərbaycan cəmiyyətləri arasında münasibətlər daha da inkişaf etməli, koordinasiyalı şəkildə fəaliyyət göstərilməlidir. Bu mənada Yunanıstandakı Azərbaycan səfirliyi ilə əlaqələriniz hansı səviyyədədir və cəmiyyətinizin keçirdiyi tədbirlərə səfirlik tərəfindən dəstək göstərilirmi?

-chr("39")chr("39")QALAchr("39")chr("39") Yunanıstan-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyəti Yunanıstanda qeydiyyatdan keçmiş və fəaliyyət göstərən ilk və yeganə diaspor təşkilatıdır. "QALA" Cəmiyyəti olaraq, Cəmiyyətin məqsədlərinə uyğun şəkildə Yunanıstanda Azərbaycan mədəniyyəti, tarixi və Heydər Əliyev kursunun təbliği ilə əlaqədar xeyli tədbirlər həyata keçirib, təqdimatlar reallaşdırıb, yerli festivallarda Azərbaycan stendi ilə çıxış edib, Azərbaycan və azərbaycançılıq ideyalarını tərənnüm etməkdən hər zaman qürür hissi duymuşuq və Azərbaycan Respublikasının Yunanıstandakı səfirliyi ilə Azərbaycan dövlətinin maraqlarına xidmət istiqamətində tərəfdaşlıqlar qurmuşuq. Səfirliyimizin hər zaman mənəvi dəstəyini hiss edirik və sizin qəzetiniz vasitəsilə Azərbaycan Respublikasının Yunanıstandakı səfirliyinə də təşəkkürümüzü bildiririk.

-Yunanıstanda təxminən nə qədər azərbaycanlı yaşayır və onlarla iş hansı səviyyədə qurulur?

-Yunanıstanda təqribən 400-500 nəfər azərbaycanlı yaşayır. Onların əksəriyyəti uzun illər burada məskunlaşdıqlarına görə artıq Yunanıstan vətəndaşlığı əldə edib. Ona görə də rəsmi qeydiyyatda olan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı nisbətən azdır. Amma heç bir həmvətənimiz öz milliyətini danmır. Onu da mütləq şəkildə qeyd etməliyəm ki, Yunanıstan azərbaycanlıları arasında yetərincə milli birlik var.

-Məlumdur ki, bu günlər bütün dünya koronavirus pandemiyası ilə üz-üzədir və ayrı-ayrı ölkələrdə yaşayan soydaşlarımız sərhədlərin, hava uçuşlarının ləğvi səbəbindən Vətənə dönmək üçün müyyən çətinliklərlə qarşılaşdılar. Yunanıstanda yaşayan azərbaycanlılar, yaxud orada təhsil alan tələbələrimiz arasında da belə bir hal yaşandımı və cəmiyyyət olaraq onlara hansısa köməklik göstərə bildinizmi?

-Hamımıza məlum olduğu kimi COVİD-19 koronavirus pandemiyası dünyada geniş vüsət alıb. Təəssüf ki, bu bəla Yunanıstandan da yan keçməyib. Qısa da olsa məlumat vermək istərdim ki, Yunanıstanda yaşayan soydaşlarımızın sağlamlıq durumları normal və qənaətbəxşdir, mütəmadi olaraq hər biri ilə əlaqə saxlayırıq. Afina şəhərində yaşayan və hazırda burada olan soydaşlarımıza hər hansı problemlə bağlı Azərbaycan Respublikasının Yunanıstandakı səfirliyinin qaynar xətt xidməti, eləcə də Saloniki şəhərində "QALA" Cəmiyyətinin qaynar xətti vasitəsi ilə əlaqə saxlaması rica olunur: Fürsətdən istifadə edib qaynar xətt nömrələrimizi də bir daha diqqətə çatdırıram. Afina şəhəri və ətraf regionlar üçün qaynar xətt +306948259093

Saloniki şəhəri və ətraf regionlar üçün qaynar xətt +306996942726

-Son olaraq bilmək istərdim, Azərbaycandan kənardan ölkəmiz necə görünür və Azərbaycan, Vətən üçün darıxdığınız anlarda təsəllini nə ilə tapırsınız?


-Vətəndən uzaqlarda yaşasam da hər zaman ürəyim, qəlbim Azərbaycanımızla döyünür. Buradan hər zaman ölkəmlə bağlı bütün hadisələri izləyir, mütəmadi olaraq orada baş verən proseslərdən xəbərdar oluram. Azərbaycana tez-tez gedib-gəlsəm də, içimdəki o torpaq yanğısı soyumur. Daim hiss edirəm ki, ruhumun bir hissəsi Azərbaycandadır və hazırkı həyatımda çatışmayan yeganə şey isə vətənimdir. Həyatda elə anlar olur ki, vətən sənin bir addımlığında olur, amma əl uzadırsan ona çata bilmirsən. Azərbaycanımın hər qarış torpağı mənim üçün cənnətdir, əzizdir. Vətən həsrəti qərib ölkədə cəhənnəmi yaşamaqdır, vətən sevgisi, necə olursa olsun, vətənini cənnət bilməkdir, insanları necə olursa olsun, onları ən yaxşı bilməkdir. Vətən üçün darıxdığım zaman milli musiqimiz saz və muğamı dinləyirəm.

Süleyman İsmayılbəyli
20 partiyanın qeydiyyatının ləğv olunması məsələsi qaldırılmalıdır - Partiya sədriAzərbaycan Liberal Demokrat Partiyasının (ALDP) sədri Fuad Əliyevin Avrasiya.net-ə müsahibəsi.

- Fuad müəllim, Azərbaycan Respublikasının Baş naziri Əli Əsədov ölkədə karantin rejimin 04 may 2020-ci il tarixinə qədər uzadılması barədə qərar qəbul edib. Bu gözlənilən idi? Bəlkə xüsusi karantin rejimini adi karantin rejimilə əvəzlənərdi?

- Hesab edirəm ki, bu düzgün qərardı. Bəli, bu gözlənilən idi. Ona görə ki, dövlətin işsizliklə bağlı yardımları aprel-may ayları nəzərdə tutulub. Başqa bir məsələ var. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın gündəlik məlumatlarına əsasən virusa yoluxanların sayında azalma müşahidə olunur. Bu yaxşı bir göstəricisidir. Amma, dünyanın əksər ölkələr və xüsusilə qonşu ölkələrin sərhədlərini bağlaması, karantin rejimin may ayının əvvələrinə qədər uzadılması xəbərlərini nəzərə alsaq, bizim karantin rejimini aprelin 20-dən ləğv olunması düzgün addım olmazdı. Mənim fikrimcə, mayın axırına qədər uzadıla, daha düzgün olardı.

- Parlamentdə olan partiyalar və parlamentən kənarda olan bəzi partiyaların karantin rejimilə bağlı fərqli müraciətləri olub. Parlamentdən kənarda olan partiyalar hesab edirlər ki, karantin rejimi onların fəaliyyətini məhdudlaşdırır və heç olmasa sədrlərə sərbəst evdən çıxmaq , fəaliyyət göstərmək üçün icazə verilməlidir. Bu barədə sizin fikirləriniz maraqlı olardı.

- Birincisi, özləri üçün imtiyazı istəyən, evdən çıxmaq üçün, fəaliyyət göstərmək üçün bəzi partiya sədrləri #evdəqal kampaniyasının ən aktiv iştrakçılardı. Bu baxımdan onların o müraciətə imza atmaların hesab edirəm ki, məntiqsizdir. İkincisi, hesab edirəm ki, karantin dövründə siyasi fəaliyyətə yox, daha çox maarifləndirmə işlərə üstünlük vermək lazımdır. Biz öz fəaliyyətimizlə vətəndaşlara gstərməliyik ki, karantin rejimin qaydalarını riayət edirik. Həkimin yanına, marketə gedəndə icazə alırıq, küçəyə çıxanda tibbi maska taxırıq və s. Pandemiya vaxtında nə siyasi fəaliyyət ola bilər? Partiyanın yığıncaqlarını keçirə bilmirsən, kütləvi aksiyalar keçirə bilmisən və s. Bunları edə bilmiriksə niyə bizə, yəni partiya sədrlərinə xüsusi icazə lazımdır? Karantinin birinci günündən partiya on-line rejimə keçib. Bütün iclaslarımızı internet vasitəsilə keçiririk. Bəlkə də bəzi partiyaların buna da imkanı yoxdur, amma bu o demək deyil ki, onlara xüsusi icazə verilməlidir.

- Partiyaların fəaliyyətindən danışdız. Hakimiyyət yeni siyasi konfiqurasiyanın formalaşması, demokratik cəmiyyət quruculuğu, siyasi partiyaların inkişafına dair islahatlar və iqtidar-müxalifət münasibətlərində siyasi dialoqun formalaşması istqamətində bir neçə addımların atılması ilə də özünü göstərir. Bu addımlar gələcəkdə partiyaların fəaliyyətinə müsbət təsiri olacaqmı?

- Hər şey hakimiyyətin iradəsindən asılıdır. Bu cür addımlar davamlı olsa hesab edirəm ki, müsbət nəticə verəcək. Proporsional seçki sisteminə qayıtmaq partiyaların inkişafına böyük təkan verəcək. Kompleks seçki islahatları olmalıdır. Mərkəzi Seçki Komissiyasının (MSK) və aşağı seçki komissiyaların formalaşdırılmasında parlamentdən kənarda olan partiyalar da iştrak etməlidirlər. Bu diyişikləri etmək üçün referendumun keçirilməsi lazımdır. Hesab edirəm ki, birinci seçkiləri qarışıq keçirmək, 50 faiz majoritar, 50 faiz isə proporsional. Amma gələcəkdə seçkiləri 100 faiz proporsional seçki sisteminə keçmək lazımdır.

- Siz indi qeyd etdiz ki, hakimiyyət bu müsbət addımları atsa gələcəkdə nəticə verəcək. Bu müsbət addımlardan biri də keçən həftə oldu. İki siyasi partiyanın rəsmi qeydiyyata alınması oldu.

- Ümumiyyətlə, partiyaların qeydiyyat məsələsi keçmişdə böyük bir problemə çevrilmişdır. Bu qeydiyyat məsələsinə bir az sərbəstlik vermək lazımdır. Əqər qaydalara uyğun bir qrup vətəndaş yığıncaq keçirib siyasi təşkilatın yaranmasını bəyan edirsə, onda bu təşkilat qeydiyyata alınmalıdır. Və əgər növbəti qurultaya qədər, yani ki, 3-4-5 il ərzində heç bir fəaliyyəti olmayıbsa, prezident, parlament və bələdiyyə seçkilərində iştrak etməyibsə, onda qeydiyyatı ləğv etmək lazımdır. Baxın, indiyənə qədər 55 partiya qeydiyyata alınıb. İndi 57 oldu. Bu 55 partiyadan 20-nin az, çox fəaliyyəti var. Qalanların isə səs, sorağı yoxdur. Amma MSK-ya hesabatlar verilir. Bircə bu il 55 partiyadan 35-i hesabat verib. Deməli artıq 20 partiyanın qeydiyyatının ləğv olunması məsələsi qaldırılmalıdır. Digər bir məsələyə toxunmaq istərdim. Belə fəaliyyətsiz partiyalar var ki, hətta parlamentdə təmsil olunurlar. Nə parlamentdə fəaliyyət göstərirlər, nə də ki partiya guruculuğunda. Baxmayaraq ki, parlamentli partiya olduğuna görə dövlət büdcəsindən maliyyəşirlər, amma heç bir iş görmürlər. Bu baxımdan yuxarıda qeyd etdiyim kimi, referendumda parlamentdən kənarda olan partiyaların maliyyələşmə məsələsini qoymaq lazımdır. Parlamentdən kənarda fəaliyyəti olan partiyalar dövlət büdcəsindən maliyyəşməlidir. Dünyada belə bir praktika var. Bütövlükdə isə partiyaların qeydiyyatı plüralizimə, cəmiyyətin inkişafına böyük təkan verəcək addımdır.
Aqil Məmmədov: “Çox ciddi qərarlar qəbul edilib”
Milli Məclisin deputatı Aqil Məmmədov: “Prezident İlham Əliyev üçün prioritet insanların sağlamlığıdır”

Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkədə koronavirus (COVID-19) pandemiyasına qarşı genişmiqyaslı tədbirlər görülür, məşğulluğa və sosial rifaha dəstək məqsədilə fəal siyasət bəyan edilib. Dövlət başçısının 19 mart 2020-ci iltarixli Sərəncamının icrası ilə bağlı təsdiqlənmiş Tədbirlər Planında məşğulluğa və sosial rifaha dəstək məqsədi ilə 4 istiqamət üzrə 10 tədbir əksini tapıb. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən elan edilən yeni dəstək tədbirləri ilə bağlı 2,5 milyon vətəndaşı əhatə edən məşğulluq və sosial rifah istiqamətinə 600 milyon manat vəsait ayrılıb. Verilən qərarlar, atılan addımlar koronavirus pandemiyası şəraitində yetərlidirmi? Bu aparılan işlər hansı nətəcələr doğuracaq? Bu və başqa məsələlərlə bağlı Bizimyol.info saytının suallarına Milli Məclisin deputatı Aqil Məmmədov cavab verib.

- Aqil müəllim, hökumət koronavirusla bağlı sosial rifah paketi təsdiq edib. Rəsmi statistika deyir ki, bu paketdə nəzərdə tutulduğuna görə, 300 min muzdlu işçinin əməkhaqlarının bir hissəsi maliyyələşdirilir və təqribən 300 min fərdi sahibkara dəstək verilir. Bütün bunlar əmək bazarında canlanma tendensiyasıdırmı?

- Öncə qeyd edim ki,Koronavirus pandemiyası ölkəmizdən də yan keçməyib, digər dünya ölkələrinin iqtisadiyyatına göstərdiyi mənfi təsir bütün ölkələr kimi Azərbaycan iqtisadiyyatına da öz neqativ təsirlərini göstərir. Koronavirusla mübarizədə möhtərəm Cənab Prezident İlham Əliyevin ciddi və təxirəsalınmaz addımları virusun ölkəmizdə geniş yayılmasının qarşısını almış,pandemiyadan zərər çəkmiş sahələr tez bir zamanda müəyyənləşdirilmiş və dövlət dəstəyinin göstərilməsi ilə bağlı proqramlar hazırlanmışdır. Cənab İlham Əliyev dövlət qarşısında ilk növbədə insanların sosial rifahını prioritet məsələ kimi qoymuş, onlara sosial dəstək göstərilməsi üçün sosial paketlər hazırlanmışdır.Belə ki, sosial rifah paketinin icrası çərçivəsində dövlət və qeyri-dövlət sektoru üzrə iş yerlərinin və işçilərin əməkhaqqı gəlirlərinin qorunması üçün əməli işlər aparılıb. Elektron sistem üzərindən gündəlik nəzarət həyata keçirilib.Sizin də qeyd etdiyiniz kimi bu paketin əhatə dairəsi çox böyükdür.Xüsusi ilə bu istiqamətdə işlər davam edəcəkdir.Qeyd etmək istəyirəm ki,300 min muzdlu işçinin əməkhaqlarının dövlət tərəfindən ödənilməsi ilə bağlı qərarın verilməsi koronavirusla bağlı xüsusi karantin rejimi nəticəsində ehtimal olunan işsizliyin qarşısını alıb və dəstək paketi nəticəsində əmək müqavilələrinin sayı artıb.

- Rəsmi məlumatlara görə, DOST İş Mərkəzi vasitəsilə aprel-may ayları üzrə 50 min ödənişli ictimai iş yerinin yaradılmasına başlanıb. Bunun üçün 30 milyon manat vəsait ayrılıb. Ödənişli ictimai işlər aztəminatlı əhali təbəqələrinin sosial vəziyyətinə necə təsir edir? Başqa ölkələrin təcrübəsində ödənişli ictimai iş yerlərinin yaradılması kimi bir hal varmı?

-Ödənişli iş yerlərinin yaradılması o baxımdan yaxşıdır ki, onlar ödənişli ictimai işlərdə işləməklə maddi vəziyyətlərini yaxşılaşdıra bilərlər. Koronavirus pandemiyası dövründə işsiz vəziyyətə düşmüş şəxslər müqavilə bağlamaq şərti ilə işlə təmin ediləcəkdir.Bu məqsədlə dövlət ilkin olaraq 30 milyon manat vəsait ayırıb.Bu iş yerləri 50 min nəfər üçün nəzərdə tutulsa da aprelin 17-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyev Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri Sahil Babayev və İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarovun iştirakı ilə video bağlantı formatında keçirilən iclasda vurğulamışdır ki, ödənişli iş yerlərinin sayı 50 mindən 90 minə çatdırılsın. On minlərlə adamı əhatə edən bu sosial paket müvəqqəti dövr üçün həmin insanların həm iş qabiliyyətinin saxlanılması baxımından əhəmiyyət kəsb edir, həm də bu insanlara yardım şəklində deyil, öz əməyinin qarşılığında vəsait almasına köməklik göstərir. Dünyanın əksər inkişaf etmiş ölkələrində sahibkarlara və ailələrə dəstəklə bağlı proqramlar icra olunur.

- Məlumat verilir ki, 9-17 apreldə 140 min işsiz üçün 190 manat birdəfəlik ödəmə təmin edilib. Bunların arasənda müqavilə əsasında işləməyənlər də olub. Bu, qeyri-leqal əmək bazarının aşkara çıxarılması və gələcəkdə gizli – müqaviləsiz işləyənlərin əmək bazarına daxil olması baxımından bu addımı necə qiymətləndirisiniz?

-Xüsusi karantin rejiminin tətbiqi ilə işini itirən qeyri-formal işləyən şəxsələrə, eyni zamanda işsiz kimi qeydiyyatda olan şəxslərə ölkə üzrə yaşayış minimumu səviyyəsində 190 manat birdəfəlik ödəmələrin verilməsinə başlanılıb. Bu ödəmələr aprel, may aylarını əhatə etməklə iki ay müddətində veriləcəkdir. Möhtərəm Cənab Prezidentin tapşırığı ilə birədəfəlik ödəmələr 600 min şəxsi əhatə edəcəkdir.Hesab edirəm ki, bu gün məşğulluq xətti ilə işsizlərin qeydiyyata alınması imkan yaradacaq ki, həm onların sosial müdafiəsi ilə yanaşı olaraq gələcəkdə iqtisadi şəffaflaşmağa böyük təkan verəcək, həm də insanlar artıq görəcək ki, rəsmi müqavilə olduğu halda fors-major hallarda dövlətin dəstəyini əldə etmək olar. Məşğulluğa cəlb edilmiş insanlarla müqavilələrin bağlanması gizli əmək bazarında müqaviləsiz işləyən şəxslərin azalmasına səbəb olacaqdır.Cənab President də öz çıxışında vətəndaşlara səsələnərək bildirmişdir ki, işə daxil olarkən mütləq əmək müqaviləsi bağlanmasını tələb etsinlər.Biz bununla həm özümüzü sığorta etmiş olarıq , eyni zamanda qeyri-leqal əmək bazarının qarşısını ala bilərik.

- Belə fikirlər səsəslənir ki, 190 manat çox deyil və ehtiyacı olan kəsimin az bir hissəsini əhatə edir. Təklif olunur ki, dövlət bütün vətəndaşlara eyni səviyyədə və daha yüksək ödənişlər etsin. Belə bir ödəniş hamıya və eyni qaydada ödənilərsə, o zaman dövlətin buna imkanı çatarmı? Bəzi fikirlər də var ki, dövlətin strateji ehtiyatlarından geniş istifadə olunsun və sair. Bu fikirlərin əsası varmı?

-Bu gün dövlətin yetərincə iqtisadi gücü var və iqtisadi gücümüzün artırılması sahəsində işlər uğurla davam etdirilir. Ölkə rəhbərinin göstərişi və tapşırığı ondan ibarətdir ki, ehtiyacı olan insanlar bu paketdən yararlansınlar. Məqsəd isə ondan ibarətdir ki, ən ağır şəraitdə, ehtiyac içində yaşayan ailələrin sosial müdafiəsi güclənsin.

- Aqil müəllim, hökumət işsizlikdən sığorta ödənişlərinin əhatə dairəsinin genişləndirilməsini müzakirə edir. Əmək müqaviləsinin müddəti bitmiş şəxslərədə işsizlikdən sığorta ödənişi şamil ediləcək. 2020-ci il üçün bu növ ödənişin 20 min nəfəri əhatə etməsi nəzərdə tutulur. Bu haqda nə deyə bilərsiniz?

-Təbii ki, imzalanan bütün qərarların, atılan addımların hər biri vətəndaşlarımızın sosial rifahının yüksəldilməsinə yönəlib. “İşsizlikdən sığorta haqqında” qanunun tələbinə uyğun olaraq bu məsələlər öz həllini tapacaqdır.Bu qanunun məqsədi Azərbaycan Respublikasının əmək bazarında riskin götürülməsinə əsaslanan münasibətlərin və yeni maliyyələşmə mexanizmlərinin yaradılması, sığorta olunanların itirilmiş əmək haqlarının kompensasiya olunması və işsizliyin yaranması hallarının qarşısının alınması üçün qabaqlayıcı tədbirlərin görülməsi yolu ilə əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsinə təminat verməsidir.Qanunda dövlət orqanının və ya hüquqi şəxsin ləğv edilməsi və ya işçilərin sayı və ya ştatların ixtisar edilməsi nəticəsində əmək münasibətlərinə xitam verilmiş şəxslərə şamil edilir.Burada ödənişin miqdarı işçinin sığorta stajından aslı olaraq, işsizlik müddətinin davamlılığına uyğun dəyişir.



Bu ölkəmizin gələcəyi üçün çox mühüm seçimdir - Tahir MirkişiliMilli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Tahir Mirkişili koronavirus pandemiyasının Azərbaycan və dünya iqtisadiyyatına təsiri ilə bağlı "Qafqazinfo"ya müsahibə verib.

Həmin müsahibəni təqdim edirik:

- Pandemiyanın dünyanın böyük ölkələrinin iqtisadiyyatlarını eyni anda vurması qeyri-adi haldır. Dünya ölkələri bu vəziyyətdən hansı addımlar atıb daha az zərərlə çıxa bilər? Virusun hazırda qlobal iqtisadiyyata təsirini necə qiymətləndirirsiniz?

- Pandemiyanın dünya iqtisadiyyatına təsiri çox böyükdür. Dünya iqtisadiyyatı heç vaxt bu miqyasda təhlükə ilə üzləşməmişdi. 2-ci dünya müharibəsindən sonra ilk dəfə 2009-cu ildə qlobal ÜDM 0.7% azalıb. Amma artıq FİTCH Agentliyi qlobal ÜDM-in 2020-ci ildə 2.8% azalacağını proqnozlaşdırır. Bu çox böyük itkidir. Eyni zamanda, neftin qiymətinin aşağı düşməsi də dünya iqtisadiyyatına öz mənfi təsirini göstərməkdədir. Əksər ölkələr virusun yoluxma əhatəsini azaltmaq üçün vətəndaşların sağlamlığı üçün məhdudlaşdırıcı tədbirlər həyata keçirirlər. Bu tədbirlər iqtisadi fəallığa da ciddi təsir etməyə başlayır. Təbii ki, karantin şəraiti daimi ola bilməz, amma karantindən çıxma tədbirləri ciddi düşünülməli və mərhələli şəkildə olması məqsədəuyğundur. Virusun yayılmasının artması və ya yeni virusun yayılması ehtimalının hələ də qalması iqtisadi fəallığın bərpası zamanı yeni davranış qaydalarına əməl edilməsini zəruri edəcək. Yəni, məsələn, məsafədən işləmək, daim maska taxmaq, qapalı məkanlarda az sayda insanların olması, iclasların keçirilməməsi və s. Bir çox ölkələr artıq karantin tədbirlərini yumşaldılması üçün ilkin planları açıqlayırlar.

- Ölkəmizdə də koronavirus pandemiyasından zərər çəkmiş sahibkarlara və onların muzdlu işçilərinə maliyyə dəstəyi proqramına start verilib. Vergi güzəştlərinin və tətillərinin verilməsi, sosial sığorta haqları üzrə yüklərinin azaldılmasının sahibkarların hazırkı pandemiya şoku şəraitindən çıxmasına təsiri necə olacaq?

- Azərbaycanda 1-ci rübün iqtisadi yekunları müsbətdir. Aparılan iqtisadi islahatlar iqtisadiyyatımıza belə şəraitə tab gətirməyə və fəaliyyət göstərməyə imkan yaradıb. Ehtiyatlarımız da kifayət qədərdir.

3 milyard manatı keçən dövlət dəstək proqramının əsas məqsədi pandemiyanın insanlara və sahibkarlara təsirini minimuma endirməkdir. Proqramın həcmi də xeyli böyükdür. Burada həm də əsas diqqət düzgün təhlillərin aparılmasına və ədalətliliyə yönəlib. İlkin yardım kimi pul vəsaitlərin artıq sahibkarlara və vətəndaşlara köçürülməsi düşünürük ki, onların sosial-iqtisadi həyatlarına müsbət təsir edəcək. Eyni zamanda, vergi güzəştləri və müxtəlif iqtisadi stimullaşdırıcı addımların atılması ilə bağlı atılacaq addımlar sahibkarlıq subyektlərini iqtisadi fəallığı artırmağa, öz itkilərini kompensasiya etməyə, daha çox resursa sahib olmağa və beləliklə də iqtisadi artıma dəstək verməyə imkan yaradacaq.

- TƏBİB rəhbəri və ÜST-ün nümayəndəsi açıqlamalarında hələ bir il normal həyata qayıda bilməyəcəyimizi dedi. Sizcə, Azərbaycan iqtisadiyyatı buna hazırdırmı? Bildirilir ki, hazırda dünyada səhm bazarları ən riskli vəziyyətə düşüb. Qiymətli kağızlar bazarında trilyonlarla dollar itki olub. Bəs, bu hal Dövlət Neft Fondunun aktivlərinə necə təsir edəcək?

- Virusun təhlükəli olması bizi daim hər situasiyaya hazır olmağa məcbur edir. Azəbaycan dövlət başçısı insan sağlamlığının iqtisadi fəallıqdan önəmli olduğunu bəyan edib. Bu ölkəmizin gələcəyi üçün çox mühüm seçimdir. Virusla mübarizə müddətinin uzun ola biləcəyi bizdən bu şəraitdə yeni iqtisadi davranış qaydalarına uyğunlaşmağı tələb edir. Bu məsələdə həm də vətəndaşlar da məsuliyyətli olmalı və öz həyat və sağlamlıqlarının qorunmasında maraqlı olmalıdırlar. Düşünürəm ki, hər iki tərəf (sahibkar-vətəndaş) nə qədər çox sosial məsuliyyətlə yanaşsalar, o qədər tez yumşalma tədbirlərinə getmək mümkün olacaq. Amma virusun yayılmasının artması şəraitində biz yenidən karantin şəraitinə qayıtmağa da hazır olmalıyıq.

- Koronavirus təhlükəsinə görə yaranan qlobal dalğalanmalar Azərbaycanın ticarət dövriyyəsinə necə təsir göstərəcək? Dünyada iqtisadi gücə malik ölkələrdə pandemiyadan sonra yaranmış problemlər bizim qeyri-neft sektoru üzrə ixracatçılarımıza necə təsir edəcək?

- Qlobal dalğalanmalar istənilən ölkəyə, həmçinin Azərbaycanın ticarət dövriyyəsinə təsir edəcək. Düzdür, yük daşımaları üçün ölkələr məhdudiyyət qoymayıblar, amma pandemiya bütün ölkələrdə tələbi azaldıb. Bu isə istənilən halda ixracın azalmasına gətirib çıxaracaq. Amma bu şərait həm də gələcək sürətli inkişafa nail olmaq üçün yaxşı bir sınaqdır. Hər bir sürətli inkişaf böhrandan sonra başlayır. Əsas bu şəraitdən yaxşı nəticələr çıxarmağı bacarmaqdır.

- Ümumiyyətlə, karantindən sonra dünya iqtisadiyyatında vəziyyətin necə olacağı ilə bağlı təxminləriniz varmı? Pandemiyanın dünya əmək bazarına təsirlərini azaltmaq üçün hansı istiqamətlər seçilə bilər?

- Müxtəlif proqnozlar var. Bir çox təhlillərdə 2020-ci ili dünya iqtisadiyyatı üçün itirilmiş il sayanlar da var. Dünya iqtisadiyyatının 2021-ci ildən tez artım göstərə bilməyəcəyi artıq məlumdur. Amma pandemiyadan sonrakı dünyada texnologiyaların hökmran olacağı, idarəetmədə, qərarların qəbulunda, iqtisadi münasibətlərdə yeni texnoloji davranışların həlledici olacağı məlumdur. Hansı ölkə bu bilik və davranışlara daha çox hazır olacaqsa, onlar daha sürətli inkişaf edəcəklər.

- Qonşu ölkələrdə də fövqəladə vəziyyətin müddəti artırıldı. Prezident də ötən gün açıqlamasında karantinin uzadılacağının anonsunu verdi. Siz bununla bağlı nə düşünürsünüz?

- Düşünürəm ki, karantin hələlik uzadılmalıdır. Virusun yenidən yayılması indiyə qədər Azərbaycanın əldə etdiyi müsbət nəticələri dəyişə bilər. Dövlətin bu qədər səyi hədər gedə bilər. Burada çox ehtiyatlı olmaq lazımdır. Dövlətin də siyasəti belədir. Amma paralel olaraq yumşaldılma tədbirlərinin də hazırlanması məqsədəuyğundur. Cənab Prezident müvafiq qurumlara bu barədə artıq tapşırıq verib.

- Karantində qalmaq insanları bəzi artıq məsrəflərdən azad edib. Siz necə düşünürsüz, karantin insanlar üçün hansı əlavə xərclər yaradır?

- Bəzi sahələr üzrə əlavə xərclər yarada bilir. Məsələn, kommunal xərclər arta bilər. Amma həm də bir çox sahələrdə də xərcləri azaldır. Digər tərəfdən də dövlət artıq elektrik xərclərində dəstək və sosial dəstək proqramları həyata keçirir. Karantinin çox mühüm sosial və gələcək iqtisadi əhəmiyyəti var. Karantinin sərt olması gələcək iqtisadi artımın sürətli olmasına birbaşa təsir edir. Ona görə də hər kəsin dövlətin karantin rejimi tələblərinə əməl etməsi həm onun özünün sağlamlığı, həm də ölkəmizin gələcək sürətli inkişafı üçün çox mühümdür. Hər kəs Azərbaycanın gələcək inkişafı naminə öz fədakarlığını əsirgəməməlidir.
Əli Kərimli Azərbaycanın əleyhinə olan xarici dairələrin əlində maşaya çevrilib - Komitə sədriAvrasiya.net Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin sədri Sadiq Qurbanovun “AzPolitika.info”-ya müsahibəsini təqdim edir.

- Sadiq müəllim, bir sıra müxalif dairələr Azərbaycan hökumətinin koronavirus pandemiyası ilə bağlı tədbirlərini, xüsusən dəstək proqramlarını yetərli hesab etmir, tənqid edirlər. Sizcə bu tənqidlər nə dərəcədə əsaslıdır?

-Fikrimcə, bu tənqidlərin tam əsassız olduğunu xüsusi olaraq sübut etməyə ehtiyac yoxdur. Koronavirus böyük bəlaya çevrilərək 100 mindən çox insanın həyatına son qoyub. Bütün ölkələrdə koronavirusla bağlı problemlər yaşanır. Azərbaycan da dünyanın bir parçası olaraq bu problemlə üz-üzə dayanıb. Ancaq sevindirici haldır ki, Prezident İlham Əliyevin düşünülmüş siyasəti nəticəsində, hökumətin qabaqlayıcı tədbirləri ilə ölkəmizdə vəziyyəti nəzarət altında saxlamaq mümkün olub. Məhz Azərbaycan hökumətinin çevik reaksiyası sayəsində koronavirus pandemiyası bir çox ölkələrdən fərqli olaraq, ölkəmizdə katastrofik həddə çatmayıb, mən inanıram ki, bundan sonra da çatmayacaq və Azərbaycan bu pandemiyadan ən az itkilərlə çıxmış dövlətlərdən biri olacaq. Baxmayaraq ki, Azərbaycan koronavirusun ilk yayıldığı ölkə olan Çinlə geniş iqtisadi əlaqələrə malik olub, virusun ən çox yayıldığı İranla isə həmsərhəd, qonşudur, bu günə olan rəqəmlər ondan xəbər verir ki, hökumətimiz qarşıya qoyulan məqsədin öhdəsindən uğurla gəlir, yoluxma və ölüm sayına görə ən yaxşı mövqelərdən birində durmuşuq. Aprelin 16-nə olan məlumata görə, ölkəmizdə 1268 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 640 nəfəri müalicə olunaraq sağalıb, 15 nəfər vəfat edib. Yəni letal sonluq 1 faiz ətrafındadır. Bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə isə bu göstərici 6-7 faizdən yuxarıdır.

Son günlərin statistikası da görülən tədbirlərin effekt verdiyini və müsbətə doğru meyillənmə olduğunu göstərir.

Məsələnin iqtisadi tərəfinə gəlincə, bu istiqamətdə də tənqid üçün heç bir boşluq buraxılmayıb. Prezident İlham Əliyev pandemiyanın sosial-iqtisadi təsirlərinin aradan qaldırılması üçün 2.5 milyard manat ayırıb, müəyyən əhali qruplarına, sahibkarlara maddi yardımların edilməsinə artıq başlanılıb. Bu işlər başlanğıcdır, düşünürəm ki, dövlətin iqtisadiyyata, sahibkarlara və aztəminatlı əhali qruplarına dəstək proqramları qarşıda da davam etdiriləcək. Nəzərə almaq lazımdır ki, bütün dünyada pandemiya hələ davam edir, nə qədər davam edəcəyini də heç kim proqnozlaşdıra bilmir. Bu bəla tam aradan qalxmadan onun vurduğu zərbələrin miqyasını müəyyənləşdirmək mümkün deyil.

Azərbaycan dövləti, iqtidarı hər zaman olduğu kimi öz vətəndaşının yanındadır. Fürsətdən istifadə edib qərəzli şəkildə Azərbaycan iqtidarına hücum edənlər bu dəfə də sonda məyus olacaqlar. Xalqımız Prezidentimiz cənab İlham Əliyevin və Birinci vitse-prezident Mehriban xanımın bu pandemiya günlərindəki gərgin fəaliyyətini, atılan addımları, həyata keçirilən dəstək proqramlarını yüksək qiymətləndirir. Bunu görməmək mümkün deyil. Əsas odur ki, bütün dünya iqtisadiyyatına ölümcül zərbə vuran koronavirus pandemiyasına, eyni zamanda neftin qiymətinin kəskin ucuzlaşmasına baxmayaraq, Azərbaycan hökuməti heç bir sosial layihəni təxirə salmayacaq. Prezident İlham Əliyev 14 aprel müşavirəsində bunu açıq şəkildə bəyan etdi. Bu, Azərbaycan iqtidarının xalqa münasibətinin növbəti əyani göstəricisidir.

- Sadiq müəllim, müxalifətin işi tənqid etmək olmamalıdırmı? Həqiqətənmi hər şey ideal vəziyyətdədir və tənqid üçün heç bir əsas yoxdur?

- Burda iki məsələni bir-birindən ayırmaq lazımdır. Əlbəttə, tənqid olmalıdır və Azərbaycanda bu işlə məşğul olan kifayət qədər siyasətçilər, jurnalistlər, müstəqil mütəxəssislər var. Bu şəraiti Azərbaycan iqtidarı yaradıb və sağlam tənqidə nəinki dözümlü yanaşılır, hətta onlar bir çox hallarda nəzərə alınır.

Amma bir qrup var ki, cənab Prezidentin də dediyi kimi, onların işi tənqid etmək deyil, düşmənçilikdir. Özü də təkcə iqtidara yox, xalqa, cəmiyyətə düşmənçilikdir. Əlbəttə, mən anti-milli viruslarımız olan Milli Şura adlanan qaragüruh dəstəni nəzərdə tuturam.

Elementar siyasi etika, insanlıq tələb edirdi ki, onlar belə çətin, Azərbaycan xalqının sağlamlığına, təhlükəsiz yaşayışına güclü təhdid yarandığı bir dövrdə sosial şəbəkələrdəki pozucu, cəmiyyətdə radikallığı, barışmazlığı artırmağa xidmət edən fəaliyyətlərinə heç olmasa bir müddət fasilə versinlər. Məgər indi hakimiyyət uğrunda mübarizə vaxtıdır? Dünya İkinci Dünya Müharibəsindən sonra ən böyük böhranla üzləşib, milyardlarla insan evə qapanıb, yüzminlərlə həyatını itirən var, dünya iqtisadiyyatına trilyonlarla dollarlıq zərbə dəyir, Azərbaycan xalqının sağlamlığı təhlükə altındadır, bu nadürüstlər öz bildiklərini çalmaqdadırlar. Hesab edirlər ki, fəlakət dəllallığı ilə guya nəyəsə nail ola bilərlər. Söhbət bundan gedir. Yoxsa tənqid edənlərə kim nə deyir ki?

Baxın, Azərbaycan siyasətində yeni bir mərhələ başlayıb. İqtidar komandasında çox ciddi kadr dəyişiklikləri aparılıb, parlament yenilənib, Milli Məclisin rəhbərliyi tam tərkibdə dəyişib, sədarət və komitələrdə müxalifətə yer verilib, ən əsası, güclü tərəf olan iqtidar öz rəqiblərinə əl uzadıb, dialoq təklif edib. Bir sıra partiya rəhbərlərilə iqtidar təmsilçisinin görüşləri olub. Prezident Administrasiyasının şöbə müdiri bunlara da görüş təklif edib. Sizcə, müstəqil qərar vermək ixtiyarı olan, Azərbaycanda siyasi mədəniyyətin yüksəlməsini istəyən, dialoq, sivil mübarizə tərəfdarı olan bir siyasi qüvvə, keçmişdə olub-keçənlərə baxmayaraq, yaranmış bu fürsətdən imtina edərdimi? Əsla yox!

30 ildir uğursuzluq zolağından çıxa bilməyən, böyük bir təşkilatı məhvə məhkum edən, intellektualların üz döndərdiyi və bir dəstə qaragürühün ümidinə qalan bir siyasətçi, ağlı başında və ixtiyarı özündədirsə, bu fürsətdən istifadə edər, həm özünü və partiyasını tam məhvolmadan xilas edər, həm də Azərbaycan siyasətinə az-çox öz töhfəsini verərdi. Amma Əli Kərimli bunu etmədi. Niyə, çünki ixtiyarı özündə deyil! Çünki nə qədər pafosla, özü də ikrah doğuran pafosla danışsa da, Azərbaycan xalqına sevgisi saxtadır! Çünki siyasətçi kimi tamamilə tükənib və həmişə olduğu kimi, yenə də burnunun ucundan uzağı görə bilmir. Çünki uzun illərdir Azərbaycanın əleyhinə olan xarici dairələrin əlində maşaya çevrilib və istəsə də, bu oyundan çıxa bilməz.

- Elə isə Azərbaycan iqtidarı niyə ona dialoq təklif edirdi?...

- Azərbaycan iqtidarı, şəxsən dövlət başçımız növbəti dəfə müdriklik göstərir, böyüklük nümayiş etdirirdi. Ona görə! Yolunu azmış bu insanlara daha bir şans verilirdi ki, səhv yoldan geri dönsünlər. Siyasəti, siyasi mübarizəni düşmənçilik kimi qavramaqdan imtina etsinlər. Başa düşsünlər ki, bu siyasət nə onların özlərinə, nə də Azərbaycan dövlətinə heç nə qazandırmayacaq. Nəhayət, anlasınlar ki, xaricdən Azərbaycan iqtidarına təzyiq cəhdlərinin heç bir mənası yoxdur, indiyədək olmayıb və bundan sonra da olmayacaq. Dərk etsinlər ki, öz dövlətinə qarşı xarici dairələrlə işbirliyi, mahiyyətcə, dövlətə, xalqa xəyanətə bərabərdir. Məgər xaricdə kimsə bizi bizdən çox istəyir? Xeyr! Bunu dərk etmək o qədər də çətin olmamalıdır. Ən bariz nümunə Qarabağ münaqişəsi, Azərbaycanın 20 faiz torpağının işğalı faktına həmin beynəlxalq təşkilatların, ayrı-ayrı dövlətlərin münasibətidir. Necə olur ki, bir ölkənin BMT tərəfindən tanınmış sərhədlərinin pozulması faktını görməzdən gələnlər həmin dövlətdə demokratiyanın, insan hüquqlarının pozulmasından qayğılanırlar? Bu ki absurddur!

Ona görə də, hamı dərk etməlidir ki, Azərbaycanın problemləri yalnız ölkənin daxilində danışılmalı və həll edilməlidir. İqtidar bunun üçün əlindən gələni edir və etməkdə də davam edəcək. Bu işə öz töhfəsini vermək istəyən siyasi qüvvələr isə, sivil mübarizə yolu seçməli, konstruktiv siyasət aparmalı və dialoqa üstünlük verməlidirlər. Əks yol xalqa, dövlətə xəyanət, düşmənçilik yoludur və bunun da ağır cəzası olmalıdır.

- Sadiq müəllim, növbədənkənar seçkilər nəticəsində formalaşmış parlament fəaliyyətə başlayıb, yeni rəhbərlik seçilib. Sizcə, bu parlament Azərbaycan xalqının və iqtidarın gözləntilərini doğrultmaq iqtidarındadırmı və ümumiyyətlə, Prezidentin yeni tərkibdən gözləntiləri nədən ibarətdir?

- Dövlət başçımız Milli Məclisin ilk iclasındakı çıxışı zamanı parlamentdən gözləntilərini detallı şəkildə açıqladı. Cənab Prezident hər şeydən əvvəl parlamentin ölkə həyatındakı rolunun daha da artmasını istəyir. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, 2018-ci ildən etibarən Azərbaycanda yeni dövrün tələblərinə uyğun formada genişmiqyaslı islahatlar həyata keçirilməkdədir. Bu islahatlar demək olar ki, bütün istiqamətləri, o cümlədən siyasi müstəvini də əhatə edir. Hökumətdə ciddi kadr və struktur islahatları həyata keçirilir. Bu islahatlar, yenilənmələr növbədənkənar parlament seçkilərinə gedilməklə, qanunverici orqan olan Milli Məclisi də əhatə etdi. Milli Məclisin tərkibi əhəmiyyətli şəkildə dəyişdi, rəhbərliyi tamamilə yeni prinsiplər əsasında formalaşdı. İlk dəfə olaraq parlament rəhbərliyində müxalifət və digər siyasi qüvvələrin nümayəndələri təmsil olundular. Milli Məclisin sədr müavini, komitə sədrlərinin müavinləri müxalifət təmsilçiləri oldu.

Yəni Prezident yeni mərhələnin başlandığını vurğuladı. Bu mərhələdə millət vəkillərinin, ümumilikdə parlamentin üzərinə böyük məsuliyyət düşür. İslahatların dəstəklənməsi, ölkədə siyasi mədəniyyətin yüksəlməsinə töhfə verilməsi, iqtisadi inkişafa, dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsinə təkan verən qanunvericilik bazasının yaradılması və ya təkmilləşdirilməsi, əhalinin sosial rifahına xidmət, insanların qayğıları ilə yaşamaq - bütün bunlar yeni parlamentdən gözləntilərdir.

Parlamentə intellektual və milli gəncliyin timsalında yeni nəfəs gəlib. Bu barədə danışmaq hələ tez olsa da, mən əminəm ki, yeni parlament bu gözləntiləri doğrultmaq iqtidarındadır.

- Gəncliyin irəli çəkilməsindən söz düşmüşkən, istər parlamentin yeni tərkibi, istərsə də ümumilikdə hökumətdəki son kadr dəyişikliklərinə də birmənalı münasibət yoxdur. Yeni kadrlara tənqidi münasibət bəsləyənlər də çoxdur...

- Ümummili liderimiz Heydər Əliyev hələ imperiyanın qılıncının dalı da, qabağı da kəsən vaxtlarda Azərbaycanda milli kadrların yetişdirilməsi və irəli çəkilməsi siyasətini aparırdı. Onun yetirməsi olan bu kadrlar onillərlə Azərbaycan xalqına xidmət etdilər. Bu siyasət Prezident İlham Əliyev tərəfindən də davam etdirilir. Milli təfəkkürü, dövlətçiliyə, milli məfkurəyə bağlılığı olan, eyni zamanda yüksək təhsil görmüş, intellektual kadrlar, gənclər irəli çəkilir. Paralel olaraq təcrübəli kadrlara da etimad davam edir. Bir növ intellektual gəncliklə təcrübənin vəhdəti yaradılır.

Fikrimcə, bu kadr siyasəti artıq müsbət nəticələrini göstərir. Koronavirus pandemiyası yenilənmiş Azərbaycan hökuməti üçün də bir sınaqdır. Hökumətimiz Prezident İlham Əliyevin və Birinci vitse-prezident Mehriban xanımın rəhbərliyi altında böhran vəziyyətini çox ağılla idarə edərək, bu sınaqdan üzüağ çıxır.