"AntiAzərbaycan şəbəkənin niyyətini puça çıxaracağıq"Artıq prezident seçkilərinə az bir müddət qalıb. Təxminən iki həftə sonra ölkənin siyasi həyatında mühüm əhəmiyyət kəsb edən hadisə, prezident seçkiləri keçiriləcək. Ölkədə seçkiöncəsi keçirilən rəy sorğuları, eləcə də aparılan dəyərləndirmələr onu deməyə əsas verir ki, prezidentliyə namizədlər içərisində ən çox dəstək qazanan və etimad göstərilən şəxs hakim Yeni Azərbaycan Partiyasının namizədi, Cənab İlham Əliyevdir. Cəmiyyətin demək olar ki, bütün kateqoriyalarından olan vətəndaşlar birmənalı olaraq Cənab llham Əliyevi dəstəkləyir və 11 aprel tarixində İlham Əliyevə səs verəcəklərini ifadə edirlər. Elə ölkə əhalisinin təxminən 30 faizinə qədərini təşkil edən Azərbaycan gənclərinin də seçimi məhz Cənab İlham Əliyevdir desək yanılmarıq. Yeni Azərbaycan Partiyasının Xaçmaz rayon təşkilatının üzvü, gənc ictimai-siyasi fəal Aygün Osmanova da deyir ki, ölkənin gənclər ordusunun seçimi məhz Cənab İlham Əliyevdir. Aygün Osmanovu deyib ki, gənclərin Yeni Azərbaycan Partiyasının namizədi, hazırkı dövlət başçısı İlham Əliyevi dəstəkləməsini şərtləndirən amillər kifayət qədərdir.

"OLAYLAR"-a verdiyi müsahibədə Aygün Osmanova əminliklə bildirib ki, aprelin 11-də keçiriləcək prezident seçkilərinin qalibi məhz Cənab İlham Əliyev olacaq. O, seçkiöncəsi bir sıra Avropa ölkələrində Azərbaycan əleyhinə təşkil olunan kampaniyalara da münasibət bildirib və belə xoşagəlməz halları qətiyyətlə pisləyib.

-Aygün xanım, bildiyimiz kimi aprelin 11-də ölkədə növbəti dəfə prezident seçkiləri keçiriləcək. Seçkilərdən gözləntiləriniz nədən ibarətdir?

-Əvvəla qeyd edim ki, Azərbaycan vətəndaşları bu seçkilərə yüksək əhval-ruhiyyə, xoş ovqatla gedir. Seçkiqabağı təbliğat-təşviqat mərhələsində seçicilərlə keçirilən görüşlər, cəmiyyətin ayrı-ayrı təbəqələrindən olan insanların həmin görüşlərə göstərdiyi böyük maraq onu deməyə əsas verir ki, vətəndaşların prezident seçkilərinə olan marağı kifayət qədər böyükdür. Məlumat üçün qeyd edim ki, bu günlərdə seçkilərin təbliğat-təşviqat mərhələsi çərçivəsidə Xaçmaz rayonunun Müqtədir və Nabran qəsəbələrində seçicilərlə keçirilən görüşdə mən də iştirak edirdim və həmin görüşdən gəldiyim qənaət, seçicilərin keçirilən bu kimi görüşlərə göstərdikləri maraq da onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan vətəndaşları 11 aprel seçkilərində aktiv iştirak edərək etibar etdikləri, güvəndikləri ən layiqli namizədə səs verəcəklər. Heç şübhəsiz ki, bu namizəd də Cənab İlham Əliyevdir.

-Gənclər hər zaman cəmiyyətin aparıcı qüvvəsi hesab edilib və ictimai-siyasi proseslərdə aktiv iştirak ediblər. Bu mənada 11 aprel seçkilərində də ölkə gənclərinin fəal iştirak edəcəklərini söyləyə bilərikmi?


-Tamamilə doğru buyurursunuz ki, gənclər tarixin bütün dövrlərində cəmiyyətin aparıcı qüvvəsi hesab edilib. Məlum olduğu kimi Azərbaycan əhalisinin təxminən 30 faizindən çoxunu gənclər təşkil edir. Günümüzdə gənclər ölkəmizin ictimai-siyasi həyatında fəal rol oynayır, cəmiyyət həyatında yaxından iştirak edirlər ki, bu da dövlətin, əsas etibarilə də dövlət başçısının gənclərə diqqət və qayğı ilə yanaşmasının məntiqi nəticəsidir.

Ümumiyyətlə, bu gün Azərbaycan gənci hərtərəfli şəkildə dövlət qayğısı ilə əhatələnib desək yanılmarıq. Gənclərin təkcə ictimai-siyasi həyatımızda deyil, eləcə də idman, elm, təhsil, mədəniyyət sahələrində uğurlar əldə etməsi, öz istedadlarını nümayiş etdirməsi üçün dövlət tərəfindən hər bir şərait yaradılıb. Paytaxt və regionlarda inşa edilən onlarla Olimpiya İdman Kompleksləri gənclərimizi pis vərdişlərdən uzaqlaşdırmaq, onların sağlam ruhda böyüməsi ilə yanaşı, bu sahədə uğurlar əldə etmək, Azərbaycanın adına medallar qazandırmağı da şərtləndirib. Məhz bu sahədə həyata keçirilən uğurlu siyasətin nəticəsində Azərbaycan idmançıları dünya və Avropa çempionatlarında, eləcə də digər mötəbər yarışlarda yüzlərlə qızıl medallar qazanaraq Azərbaycanın bayrağını yüksəklərə qaldırıb, onu idman ölkəsinə çeviriblər. Ən son İslam Həmrəyliyi Oyunlarında, eləcə də 2015-ci ildə baş titan İlk Avropa Oyunları zamanı bizlər bunun əyani şahidinə çevrildik. Paralel olaraq gənclərin asudə vaxtının səmərəli təşkili istiqamətində də ölkədə məqsədyönlü addımlar atılır, müvafiq işlər görülür. Paytaxt Bakıda və regionlarda çoxsaylı Gənclər Evlərinin acılması, gənc istedadların üzə çıxarılması, gənclərin bilik və bacarıqlarının artırılması məqsədilə səmərəli təşəbbüslərin reallaşdırılması, ölkədə keçirilən beynəlxalq tədbirlərə, yarışlara gənclərin könüllü olaraq cəlb edilməsi bütün bunların əyani sübutudur. Bir sözlə ölkə başçısı gənclərimizin ölkənin bütün sahələrində fəal istirakının təmin olunması üçün məqsədyönlü addımlar atır, lazımı tədbirlər həyata keçirir. Bütün bunlar dövlət başçısının gənclərə diqqət və qayğısı ilə yanaşı, həm də biz gənclərə etibar etdiyinin göstəricisi, əyani sübutudur.

-Bəs ölkə gəncləri dövlətin, dövlət başçısının bu etimadını nə dərəcədə doğruldurlar?


-Əlbəttə ki, ölkə gənclərinin böyük bir qismi dövlətin və dövlət başçısının onlara göstərdiyi diqqət və qayğını yüksək dəyərləndirir, öz fəallıqlarını, aktivliklərini ortaya qoyur, nümayiş etdirirlər. Bu baxımdan dövlətimiz üçün mühüm siyasi hadisə, prezident seçkiləri ərəfəsində olan Azərbaycanda bu gün gənclər siyasi proseslərin aktiv iştirakçısı kimi çıxış edirlər. Artıq əminliklə deyə bilərik ki, Azərbaycan gəncləri öz seçimlərini edərək aprelin 11-də baş tutacaq prezident seçkilərində səs verəcəkləri namizədi tam müəyyənləşdiriblər və bu Yeni Azərbaycan Partiyasının namizədi Cənab İlham Əliyevdir.

-Bu arada bəzi Avropa ölkələrində yaşayan gənclərin seçkilər ərəfəsində pozuculuq əməlləri ilə məşğul olması, bir sıra rəsmi şəxslərə qarşı qeyri-etik ifadələr işlətməsini necə dəyərləndirərdiniz?

-Təəəsüf hissi ilə qeyd edirəm ki, belə gənclərimiz də var. Ancaq sevindirici haldır ki, bu kimi şəxslər məhdud sayda, barmaqla sayıla biləcək qədərdirlər. Sadəcə həmin şəxslər erməni lobbisi və Azərbaycanı sevməyən dairələrin təsiri altına düşən, onların maddi dəstəyi ilə fəaliyyət göstərən bir qrup xəyanətkarlardır. Mən deyərdim ki, onlar bu kimi pozuculuq, qeyri-etik əməlləri ilə ermənilər qədər, hətta onlardan artıq şəkildə dövlətə, dövlətçiliyimizə zərbə vururlar. Ancaq müsbət qeyd edilməli məqam ondan ibarətdir ki, bir qrup xəyanətkarın yol verdiyi bu qeyri-etik hərəkətlər cəmiyyət, xüsusilə gənclər tərəfindən dəstəklənmir və onların bu əməlləri qəti şəkildə pislənilir. Əminliklə deyə bilərik ki, Azərbaycanın gənclər ordusu Prezidentimizi dəstəkləməklə ölkədə sabitliyi pozmağa cəhd göstərən qüvvələrin, antiAzərbaycan şəbəkənin niyyətini puça çıxaracaq.
Dünyanın tanınmış siması olan Antonio Reguera Azərbaycanda Antonio Reguera: "Azərbaycanda əcnəbilərə əməkdaşlıq üçün yaradılan imkanlar məni bura daha da cəlb edir"

“Azərbaycan düşündüyümdən qat-qat yüksək dərəcədə inkişaf etmiş ölkədir”


Diaspor Jurnalistləri Birliyinin "Azərbaycanın əcnəbi dostları" layihəsi çərçivəsində beynəlxalq aləmdə yüksək nüfuza malik olan Antonio Reguera ilə müsahibəni təqdim edirik. Tanınmış "R&M Lubrication" kampaniyasının rəhbəri olan Antonio Reguera İspaniya, xüsusən də Latın Amerikası ölkələrində böyük biznes şəbəklərinə sahibdir. Nəzərə çatdıraq ki, ispan əsilli Antonio Reguera, həmçinin dünyanın ən reytinqli ovçularının siyahında yer alır. Sevindirici haldır ki, Antonio Reguera həmyerlimiz, 80-dan çox ölkədə ov edən peşəkar ovçu Faiq Babanlının yaxın dostudur. Elə məhz Faiq Babanlının dəvəti ilə Antonio Reguera Azərbaycana gəlib.

-Azərbaycana ilk dəfədirmi gəlirsiz?

-Xeyir. Mən 5 il əvvəl Azərbaycanda ilk dəfə olmuşam. Artıq ikinci gəlişimdir. Bu 5 il ərzində Azərbaycan çox inkişaf edib. Bakının görünüşü tamamilə dəyişib. Hündür, müasir binalar Bakını Avropa şəhərlərinə oxşadır.

Eşitdiyimə görə, Azərbaycanda Novruz bayramı ərəfəsidir. Fürsətdən istifadə edib Azərbaycan xalqını Novruz bayramı münasibətilə təbrik edirəm.

-Azərbaycanı kimin vasitəsilə tanıyıbsız?

-Mənim Azərbaycanla əlaqələrimin yaranmasına səbəb peşəkar ovçu Faiq Babanlıdır. Biz onunla Boliviyada tanış olmuşuq.Mən Azərbaycan haqqında ilk dəfə ondan eşitmişəm. Azərbaycanı mənə tanıdan və sevdirən də odur.

Düzü, mən fikirləşrdim ki, Azərbaycan zəif inkişaf etmiş ölkədir. Amma bura gələndən sonra düşüncələrim tamam dəyişdi. Azərbaycan düşündüyümdən qat-

qat yüksək dərəcədə inkişaf etmiş ölkədir. Azərbaycanda əcnəbilərə əməkdaşlıq üçün yaradılan imkanlar məni bura daha da cəlb edir.

-Azərbaycanda sizə maraqlı olan nədir?


-Mənim bir çox ölkələrdə dostlarım var. O cümlədən Azərbaycanda da Faiq Babanlı, Asif İlyasov kimi dostlara sahibəm. Mən dostlarımı necə sevirəmsə, onların ölklərini də o cür sevirəm. Sizin ölkədə əməkdaşlıq, biznes əlaqələrinin qurulmasl üçün geniş imkanlar var. Bu üzdən biz də

"R&M Lubrication" kompaniyasının Azərbaycanda nümayəndəliyini açmağı planlayırıq. Bu, bizim Qafqazda və MDB ölkələrində ilk ofisimiz olacaq. Biz bir çox ölkədə biznes şəbəkəmizi qurmuşuq. Ayrıca beynəlxalq sularda üzən gəmilərimiz var. Azərbaycana isə texnika və neft yağları ilə bağlı təkliflər verəcəyik. Bunlardan yararlandıqda məsrəflər xeyli dərəcədə azalır. Ümid edirəm ki, bizim kompaniyanın məhsulları aidiyyəti qurumlar tərəfindən bəyəniləcək.

-Bilirik ki, siz həm də ov həvəskarısız. Azərbaycanda ov edibsizmi?

-Ovçuluq mənim üçün hobbidir. Mən saysız ölkədə ov etmişəm. Elə Azərbaycana da ilk dəfə ov üçün gəlmişdim. Onu da deyim ki, Azərbaycanda ovçuluq turizimi üçün unikal şərait var. Burada ovçuluq turizimini peşəkar səviyyədə inkişaf etdirmək olar. Əslində, ovçuluq bir imicdir. Dünyanın tanınmış simlarının Azərbaycana gəlməsi üçün ovçuluq turizimini inkişaf etdirmək əhəmiyyətlidir.
Dünyanın tanınmış siması olan Antonio Reguera Azərbaycanda
Şir ürəyi yeyən azərbaycanlı ovçuAzərbaycanlı ovçu Yeni Qvineyada adamyeyən qəbilələr arasında ov edəcək

“Dünyada mənim kimi vəhşi heyvan ovu edən çox azdır”

Faiq Babanlı: “Ovçunun öncə güclü hissiyyatı və enerjisi, həmçinin ətrafdakı təhlükəyə ani reaksiyası olmalıdır”


"Azərbaycan brendi" layihəsini təqdim edirik. Devizi "Azərbaycanın brendi onun insanıdır" olan layihənin ilk insan kapitalı peşəkar ovçu kimi dünyanı fəth edən Faiq Babanlıdır. 41 yaşlı Faiq Babanlı ilə söhbət edərkən onun ruhən qat-qat yaşlı və həyat təcrübəsinin olduğu görünür. O, vaxtilə güləş və qaydasız döyüşlə məşğul olaraq böyük uğurlar qazanıb. 15 ildir ki, Safari Ov Klubu Azərbaycanın rəhbəridir. Həmyerlimiz ekstremal ovçu kimi dünyada nömrə birlər siyahısına düşüb və buna görə də dünyanın ən tanınmış ovçuları arasında onun da adı çəkilir. 80-dən çox ölkədə ov edən Faiq Babanlı daima Azərbaycanın təbliğatını da aparır.

-Peşəkar ovçudan əsas nə tələb olunur? Yəni ovçu ova gedərkən özünün ovlanmaması üçün nəyə diqqət etməlidir?
- Ovçunun öncə güclü hissiyyatı və enerjisi, həmçinin ətrafdakı təhlükəyə ani reaksiyası olmalıdır. Bunlar ovçunun cəngəllikdə ovlanmaması üçün ən vacib faktordur. Onun ərazisinə düşəndə heyvan dəqiq bilir ki, sən haradasan. Çünki buralar onun arealıdır. Mən hər şeyi hissiyyatla görürəm. Əgər mən nəyi isə hiss etdimsə, heç kim mənim fikrimi dəyişə bilməz.
İkincisi, peşəkar ovçuda böyük ürək olmalıdır. Ən vacibi də odur ki, ölüm mələyini tanımalısan. Dünyada mənim kimi vəhşi heyvan ovu edən çox azdır. Çünki ölüm qorxusu var.
Mən o etapı çoxdan keçmişəm. Mən atıcılıqda seçilirəm, yəni hədəfi nəzərdə tutmuram. Heyvana atmaq tam başqadır, vəhşiyə atmaq tam başqa, cəngəllikdə isə atmaq tamam başqadır. Məsələn, dağda çox uzaq məsafədən bucaq altında atırsan.
Peşəkar ovçu tək güllə atmaqla fəxr etməməlidir. Əvvəla, hər heyvana eyni güllə ilə atəş açmaq olmaz. Məsələn, filin gülləsi ayrıdır, şirin gülləsi ayrıdır və s. Hər heyvanın növünə görə gülləsi var.

-Siz peşəkar ovçu olaraq hansı cəhətinizə görə dünyada özünüzü nömrə bir hesab edirsiniz?

-Mən özümü nömrə bir hesab etmirəm. Mənə belə deyirlər.

-Bəs nömrə birlərin arasında...
- Mən insan ayağı dəyməyən ən təhlükəli nöqtələrdə ov edirəm. Nömrə bir varsa da, hamısı o dərəcədə deyil. Dünyada tanınmış ovçular var. Cəngəlliyə isə ov üçün ancaq mən gedirəm. Çünki cəngəlliyə adam girmir. Orada sözün əsl mənasında həyat təhlükəsi var.
Şir ürəyi yeyən azərbaycanlı ovçu
-Dünyada ovçuların reytinq siyahısı var. Onlar nəyə əsasən o siyahıya salınır?
- Orda müəyyən şlemlər var; qızıl şlem, brilyant şlem. Məsələn, hansısa ovçu dağkeçilərinin kolleksiyasını yığır. Onunla reytinq siyahısına alınır.
Bununla yanaşı, ovçuluqda "Dangerous game" var. Hansı ovçu Afrikanın 5 (leopard, fil, vəhşi camış, kərgədan, şir) heyvanından bir neçəsini vursa, o, dünya ovçuları arasında seçilir.

-Bəs siz hansı cəhətinizə görə həmin reytinqə düşübsünüz?

- Mən ekstremal ovçu olduğuma görə o siyahıya düşmüşəm. Həmçinin mən dediyim 5 heyvandan 4-nü ovlamışam. Təkcə qalır kərgədan. Qeyd edim ki, bu heyvanları ovlamaq üçün hər birinə görə dövlətə müəyyən məbləğdə ödəniş etməlisən.
Mənim ovlarımın çoxu dünyada göstərilmir. Mən cəngəllikdə vəhşi heyvanlarla üz-üzə gəlirəm. Bunu məndən başqa heç bir ovçu etmir. Hər kəs ovdan bir cür adrenalin alır. Mən də ekstremal şəraitdəki ovlarımdan adrenalin alıram...

- Adətən, sizin kimi ölümün gözünə dik baxan insanlara deyirlər ki, şir ürəyi yeyib. Baxıram ovladığınız heyvanların arasında şir də var. Siz ovladığınız hansısa şirin ürəyini yeyibsizizmi?
- Əlbəttə, çox yemişəm. Həqiqətən, şirin yeyiləsi bir yeri varsa, bu da ürək əzələsidir. Yəni mən onu yeməmişəm ki, özümə güc gəlsin. Sadəcə, dadlı olduğuna görə yemişəm.

-Ümumiyyətlə, şir ürəyi yeyəndən sonra insan, həqiqətən də özündə hansısa güc hiss edirmi?
-Mən hiss etmirəm (gülür). Amma mən ölümdən qorxmayaraq şirlə qarşılaşıb onu ovlayarkən özümdə bu gücü hiss edirəm.
Şir ürəyi yeyən azərbaycanlı ovçu
-Dünyada vəhşi heyvanları sizin kimi cəngəllikdə ov edən təxmini neçə ovçu var?
- Ora gedən adamları mən görürəm və onları bütün dünya tanıyır. Amma onların hamısı bir dəfə gedir. Mən isə onların getdiyindən daha da dərinliklərə, təhlükələrin olduğu yerlərə gedirəm. Məni daha çox özünə çəkən Amazon cəngəlliyidir. Mən ruhən ora çox bağlıyam. Mənə lazımdır ki, cəngəlliyin içərisində nə olduğunu görüm. Mən dünyanın ən ucqar və çətin keçidləri olan yerlərində ov etmişəm. Amma Amazon cəngəlliyi tamam başqa bir aləmdir.

- Amazonda ov etməyin nə kimi özəlliyi var?
-Ölüm qorxusunun olması. Oranın özünəməxsus atmosferi var. Ölüm qorxusunun olması insanda yüksək məsuliyyət tələb edir. Bunu hər an hiss edirsən. Hiss edirsən ki, təbiət səni sıxıb çıxartmaq istəyir. Orada ovun vaxt məhdudiyyəti yoxdur. Cəngəllikdə yatmaq olmaz. Hər an ovlanmayasan deyə, daim ayıq olmalısan. Məsələn, mən ora gedəndə bəzən elə olur ki, 4-5 sutka yatmıram.

-Bəs Azərbaycanın təbliğatını necə aparırsınız?
-Hər bir ölkədə ov aləmində tanımmış şəxsiyyətlər var. Mən onlarla görüşəndə Azərbaycan haqqında da danışıram. Azərbaycanın xaricdə təbliğatı mənim üçün vacibdir. Mən ova gedəndə hər kəsə üzərində Azərbaycanla bağlı yazılar olan köynəklər geyindirirəm. Ayrıca mən hara ova gedirəmsə, ora Azərbaycanın bayrağını sancıram. Mənə deyirlər ki, bura gələn yoxdur deyə, bayrağı görən olmayacaq. Mən də deyirəm ki, vertolyotla uçanların görməsi üçün bayrağı burada sancıram. Yəni dünyanın ən tanınmış insanlarının ov üçün gəlib gedə bilmədiyi əlçatmaz yerə məhz azərbaycanlı gedir və orada Azərbaycanın Dövlət bayrağı dalğalanır. Bununla yanaşı, kampımın üzərində də hər zaman Azərbaycan bayrağı asılır.

-Dünya şöhrətli ovçuları Azərbaycana gətirə bilirsinizmi?

-15 ildən artıqdır ki, dünya şöhrətli insanlar mənim dəvətimlə Azərbaycana leqal ova gəlir və qonağım olurlar. Elə son gələnlərdən biri İsveç futbolçusu Zlatan İbrahimoviç idi. Yəni dünyada başqa tanınmış çox insanlar var ki, Azərbaycanda gəlib ov edirlər. Bu insanlar bizi sayıb gəlirlər. O adam keyfiyyətlidir ki, onun çoxlu əlaqələri var.
Hər insan harasa gedəndə bilməlidir ki, kimin yanına gedir. Əgər onun kalibri dəvət edən adamla eynidirsə, bu dəvəti qəbul edir. Biz özümüz də xaricdə harasa dəvət ediləndə bu kimi məsələlərə xüsusi diqqət edirik. Yəni bizi dəvət edən dünya şöhrətli adamdırsa, onun beynəlxalq arenada xüsusi çəkisi varsa, onun dəvətini qəbul edib gedirik.
Şir ürəyi yeyən azərbaycanlı ovçu
-Bildiyimiz kimi, Azərbaycana turist axını gücləndikcə, turizm sahəsi üzrə yeni istiqamətlərin yaranması zərurətə çevrilir. Azərbaycanda ovçuluq turizmini inkişaf etdirmək üçün əlverişli şərait varmı?
- Ölkəyə turist axınını artırmaq üçün ov birinci vasitədir. Azərbaycanda ovçuluq turizmini inkişaf etdirmək olar, amma bu iş hökmən dövlət nəzarəti altında olmalıdır. Çünki ov hər hansı heyvanın qırılıb yox olmasına gətirib çıxara bilər. Keniyanı misal çəkim. Keniyada ov etməyə icazə verilmir. Heyvan çoxdur, amma ov yoxdur.
Peşəkar ovçu hər qarşısına çıxan heyvanı vurmur. O seçib heyvanın ən qocasına güllə atır. Xaricdən gəlib ev etmək istəyən qonağı biz müşayiət edirik. Biz ona istiqamət veririk ki, hansı heyvanı vurmaq olar və ya olmaz. Biz özümüz də hansısa ölkəyə gedəndə ov üçün hər heyvan növündən asılı olaraq rəsmi lisenziya alaraq ödəniş edirik.

-Elə heyvanlar var ki, onların sayı lazım olandan daha çoxdur və ovlanması vacibdir. Azərbaycanda təbiətə ziyan verən belə heyvanlar varmı?

- Buna misal olaraq deyim ki, canavarların Azərbaycanda təhlükəsi var. Eyni zamanda çaqqalların və yenotların da azaldılması mütləqdir.
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin işçilərinin verdiyi məlumata görə, canavarlar maralları və dağkeçilərini yeyirlər. Bu da həmin heyvanların təbii artımının qarşısını alır. Canavarları da tələ qurmaq və ya zəhərli dərmanlarla yox, ancaq ov üsulu ilə azaltmaq olar. Çünki ovçu gözlə görüb vurur.

-Azərbaycanda ovçuların peşəkarlaşmasına nə dərəcədə ehtiyac var?
- Azərbaycanda ovçuluq tam dövlət nəzarəti altında olmalıdır.Bizim əsas məqsədimiz Azərbaycanda pərakəndə ovçuluq məsələsini aradan qaldırmaqdır. Buna görə də Azərbaycanda ovçuların peşəkarlaşmasına çalışırıq. Həmçinin Azərbaycandan xaricə ov təşkil edirik. Həmkarım Asif İlyasovla birgə real ov filmləri çəkib dünyaya yayırıq. Bütün dünya bizi Safari Ov Klubu Azərbaycan (safari.az) adı ilə tanıyır.
Biz müxtəlif beynəlxalq ov cəmiyyətlərinin tədbirlərində iştirak edirik. Fəaliyyətimiz dəfələrlə qiymətləndirilib. Elə bu günlərdə ABŞ-da Beynəlxalq Ov Cəmiyyəti tərəfindən təltif edildik.

-Sizin ovçuluq sahəsində müəlliminiz olubmu?

- Mənim bir müəllimim olub, o da həyatdır. O məni möhkəm döyüb. Şəxsi mənafe və şöhrəti düşünmədən həyatımı sürmüşəm. Etdiyim işlərin nəticəsində dünyanın müəyyən dairələrinin diqqətini çəkmişəm. Buna görə də dünya məni tanıyıb.
Bilirisiz, bizim daxilimizdə hər şey var. Biz, sadəcə, ondan tam istifadə edə bilmirik. Ona görə də gərək insan adlı mexanizmi işlətməyin ustası olasan. Allah insanı ideal yaradıb. Buna görə də insan çox böyük məxluqdur. Hər şey insanın anlamından asılıdır. Mənim üçün insanın əsas şəxsiyyəti önəmlidir.

-Siz ovçuluqdan nə kimi mənəvi zövq alırsınız?
-Ovçuluq mənim daxili qidamdır. Mən əsas vaxtımı daxilimi nizam-intizama salmağa və enerji balansımı qorumağa sərf edirəm. Mən vaxtdan istifadə edib öz daxilimi enerji ilə yükləyirəm. Bütün bunları mən ovçuluqla edirəm.

-Sizin üçün əlçatmaz olanı edibsinizmi? Yəni ovçu olaraq öz istəyinizə çatıbsınızmı?
- Mən hər zaman qarşıma ən çətin hədəflər qoymuşam və bu hədəflərin maksimum dərəcədə yerinə yetirilməsinə can atıram. Bəli, mənim üçün əlçatmaz olanı çoxdan etmişəm. Və mənim etdiyimi hər ovçu edə bilməz…

-Növbəti ovunuzu harada etməyi planlaşdırırsınız?
-Ov edilməyən yerlərə dəvət almışıq. Planımız Yeni Qvineyaya getməkdir. Mən oxla da yaxşı atıram. Yeni Qvineyada adamyeyən qəbilələr var. Onlarla ov edəcəm.
Şir ürəyi yeyən azərbaycanlı ovçu
-Dünyanın Azərbaycana marağını artırmaq üçün nə etmək lazımdır?
- Dünyanın Azərbaycana marağını artırmaq üçün insan faktoru məsələsi önə çəkilməlidir. Yəni azərbaycanlılar öz qəhrəmanlıqlarını ölkə daxilində deyil, xaricdə göstərməlidirlər. Çünki ölkə daxilində onu kimsə görmür. Xaricdə bütün sahələrdə tanınmış şəxslərin sayı artmalıdır. Ölkənin qiyməti onun şəxsiyyətlərinə görə verilir.
Mən 80-dən çox ölkədə olmuşam və bütün qitələrdə ov etmişəm. Ovladığım heyvanların vətənimdə yaratdığım şou-rumda canlı obrazlaşdırılmış kolleksiyasını etmişəm. Biz bu işə bir neçə ölkənin mütəxəssislərini cəlb edirik. Bununla cəngəlliklərin reallığını göstərirəm. Bura gələnlər gördüklərinə heyran olurlar.
Nəzərə alın ki, ovçuluq yüksək sferadır. Dünyaya göstərmək istəyirik ki, Azərbaycanda da bu sahəyə uyğun şəxsiyyət var. Xaricdə soydaşlarımız Azərbaycanda da belə işlərin görülməsi haqqında fəxrlə danışa bilərlər. Demək, bütün iş həll olunub. Yəni artıq biz varıq. Bir günə 10 ilin işini görürük. Çünki biz Azərbaycan üçün yetişmişik. Bir ölkənin hər hansı sahəsi üzrə insanının tanınması, bu ölkənin dünyada tanınması deməkdir.

Qeyd: İnsan kapitalı üzərində brendləşməyə xidmət edən “Azərbaycan brendi” (Brand of Azerbaijan) layihəsi Prezident yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasının üzvü, katibi Nərgiz Xələf və Diaspor Jurnalistləri Birliyinin sədri Fuad Hüseynzadə tərəfindən könüllü olaraq icra edilir. Layihənin məqsədi insan kapitalı faktorunu önə çəkmək, müxtəlif sahələrdə uğur əldə edib dünyaya səs salan azərbaycanlıları yerli və xarici ictimaiyyətin nəzərinə çatdırmaqdır.
Hakimiyyətə qarşı iyrənc kampaniya: onu kim aparır?BAXCP sədri Qüdrət Həsənquliyevlə bu dəfəki söhbətimizdə prezident seçkiləri və son zamanlar ortaya çıxan söyüş kampaniyaları ətrafında danışdıq.

Avrasiya.net Ovqat.com-a istinadən millət vəkilinin müsahibəsini təqdim edir:

- Qüdrət bəy, seçki prosesi başladı və siz də seçkidə namizəd kimi iştirak etməyə qərar verdiniz. Amma seçkini boykot edənlər də var. Niyə hesab edirsiniz ki, seçkidə iştirak cəmiyyətimiz üçün daha faydalıdır?

- Ümumiyyətlə, siyasi partiyalar seçkidə iştirak etməlidir, hətta şərtlər onun üçün əlverişli olmasa belə… Ona görə ki, seçki kampaniyasından istifadə edib seçicilərlə daha sıx əlaqələr yarada, platformanı, fikirlərini insanlara çatdıra bilirsən. Bəzilərinin fikrincə, qalib gəlmək şansın yoxdursa, seçkilərə qatılmaq da mənasızdır. Mən isə belə düşünmürəm. Seçkilərdə iştirakı idman yarışına bənzədirəm. Hansısa bir çempionatda zəif, imkanları məhdud komandalar yarışı tərk etmədiyi kimi, siyasi partiyalar da seçkilərdən yayınmamalıdır. Bəzi siyasilər bu arqumentlə də razılaşmır, hakimi ədalətsiz olan bir yarışa qatılmağın faydasızlığına inanırlar. Bu mülahizədən də eyni məntiq ortaya çıxır: bir komanda hakimin ədalətsizliyini düşünüb yarışdan imtina edirsə, deməli, bəri başdan məğlubiyyətlə razılaşır.

Üstəlik, hakimin ədalətsiz və ya ədalətli olacağı yarış prosesi zamanı müəyyənləşir. Hətta hakimin ədalətsizliyinə yüz faiz əmin olsan belə, yenə də yarışıa qatılmaq lazımdır.

Seçkiyə qatılmaq üçün vacib deyil ki, öz namizədinlə iştirak edəsən. Başqa namizədi də dəstəkləyə bilərsən. Partiyalar bütün hallarda seçkilərdə iştirak etməlidir. Çünki seçkilərdə iştirak çoxpartiyalı sistemin inkişafına, siyasi mədəniyyətin, demokratik ənənələrin formalaşmasına töhfə verir. Bu baxımdan, düşünmürəm ki, seçkiləri boykot cəmiyyət üçün daha faydalıdır. Əksinə, boykot taktikası siyasi mübarizəni dinc müstəvidən ayırıb hansısa qarşıdurmalara aparmaq cəhdindən başqa bir şey deyil. Baxmayaraq ki, Azərbaycanın indiki reallığında bu cür gərginliklər yaratmaq da mümkünsüzdür.

- Səhv etmirəmsə, boykot taktikasına üstünlük verənlərin məqsədlərindən biri də Azərbaycan hakimiyyətinin beynəlxalq arenada qeyri-demokratik imicini möhkəmləndirmək istəyindən qaynaqlanır. Bununla da hakimiyyətin xarici dəstəyinin kəsiləcəyinə və nəticə etibarilə zəifləyəcəyinə inanılır. Necə fikirləşirsiniz, bu taktika uğur qazana bilməzmi?

- Bu taktikadan ermənilər də istifadə edirlər. Onlar da düşünürlər ki, Azərbaycan hakimiyyətinin qeyir-demokratik imici formalaşdırılsa, Dağlıq Qarabağ problemini öz xeyirlərinə həll edə bilərlər. Ermənilərin zənnincə, rəsmi Bakının bu imici möhkəmlənərsə, beynəlxalq birlik Dağlıq Qarabağ üzərində Azərbaycanın suveren hüquqlarının bərpasına imkan verməyəcək. Sözdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyündən danışılsa da, real adımlar atılmayacaq. Uzun illərdən bəri ermənilər məhz bu prinsipi əllərində rəhbər tutublar. Bizim hakimiyyət ehtirası ilə alışıb yanan bəzi insanlarımız isə öz səhv siyasi taktikalarıyla bu arqumentə haqq qazandırırlar.

Mən, əlbəttə, bu fikirlərimlə "biz problemlərimiz barədə danışmamalıyıq" da demək istəmirəm. Fikrimcə, bu vəziyyətdə ən optimal yol problemləri ölkə daxilində çözməyə çalışmalıyıq.İnsanları marifləndirməklə,demokratik cəmiyyət üçün hazırlamaqla. Bu çox vaxt aparsa belə... Seçkilərin verdiyi imkanlardan faydalanıb problemləri ictimailəşdirərək, həllinə nail olmaq özü-özlüyündə bir qələbədir. Siyasi partiyaların qələbəsi təkcə qazandığı mandatlarla ölçülmür. Həm də həll edə bildiyi problemlərlə ölçülür. Bəzən bu nailiyyətlər əsl siyasi dividentə çevrilib partiyalara yaxın gələcəkdə hakimiyyət də qazandırır. Seçkilərdən kənarda dayanıb xarici qüvvələrə bundan istifadə imkanı vermək isə ölkənin milli maraqlarına zidd olduğu üçün siyasi partiyaları da xalqın gözündən sala bilər.

Bir də açığını deyim ki, seçkilərin önə çəkilməsi özlərini barışmaz adlandıran qüvvələr üçün göydəndüşmə oldu. Çünki payızda keçiriləcəyi gözlənilən seçkilərdə çox ağır məğlubiyyətə uğrayacaq və öz tərəfdarları qarşısında bunun hesabatını verəcəkdilər. Amma indi əllərində yaxşı bəhanələri var. "Seçkilərin vaxtı 6 ay önə çəkildiyi üçün boykot yolunu seçdik" deyib indiki statuslarını qoruya biləcəklər. İndiki statusları isə onları, yaxınlarını və ailələrini tam qane edir.

- Elədirsə, sual yaranır; hökumət niyə o zaman radikal müxalifətin əlinə oynadı?

- Hökumətin bu qərarı verərkən radikal müxalifətə nə qazandırıb nə qazandırmayacağını hesaba qatdığını düşünmürəm. Bu addımın atılması tamamilə başqa problemlərdən qaynaqlanırdı və kifayət qədər incə düşünülmüş, ağıllı qərar idi. Bizim partiya üçün əlverişli olmamasına baxmayaraq, ölkənin maraqları baxımından bu addım atılmalıydı. Ona görə ki, biz hələ bilmirik, qarşıdakı 6 ayda qonşu ölkələrdə hansı proseslər baş verə və Azərbaycana necə təsir edə bilər. Yaxud payızda hansı dövlətin Azərbaycanla bağlı nə kimi planları var.

Azərbaycan elə bir coğrafi mövqedə yerləşir ki, həm Qərb dövlətlərinin, həm də regional güclərin burada maraqları toqquşur. Belə bir mürəkkəb vəziyyətdə hökumətin bir nömrəli vəzifəsi stabilliyi qorumaqdır. Bəzi müxalifət nümayəndələri deyirlər: nə baş vermişdi ki, hökumət növbədənkənar seçkilərə getdi? Məncə isə, hökumətin borcu nəyinsə baş verməsini gözləmədən ölkəni mümkün təhlükələrdən sığortalamaq üçün önləyici qərarlar qəbul etməkdir. Növbədənkənar seçkilər də bu cür qərarlardan biridir.

Fikrimcə, növbədənkənar seçkilərin Dağlıq Qarabağla bağlı danışıqlar prosesiylə də ciddi əlaqəsi ola bilər. Bilirsiniz ki, Ermənistanda və Rusiyada seçkilər yazda keçiriləcək. Onlarda yeni hökumət təsdiqlənən kimi, Azərbaycanda seçki prosesinə start veriləcəkdi. Payızda seçki olacaq, seçkidən sonra isə yeni hökumət qurulacaqdı. Həm Rusiya və Ermənistanın, həm də Azərbaycanın başı tam bir il seçki prosesinə qarışacaqdı və Dağlıq Qarabağ probleminin müzakirəsində 2018-ci il tamamilə itirilmiş dövr kimi tarixə düşəcəkdi. İndisə seçkilər Ermənistan və Rusiya ilə təxminən, eyni vaxtda keçiriləcək. Bu isə imkan verəcək ki, seçkilərdən sonra Azərbaycan Dağlıq Qarabağ məsələsində özünün qəti tələb və şərtlərini ortaya qoysun.

Düşünürəm ki, seçkiləri önə çəkməklə Azərbaycan hökuməti həm də ciddi islahatlara start verə biləcək...

- Seçkilərdən sonra nə kimi islahatlar gözləyirsiniz?

- Seçkilərdən sonra həm siyasi, həm iqtisadi, həm hüquqi, həm də kadr islahatları gözlənilən və arzuolunandır.

Bilirsiniz ki, Azərbaycan müxalifəti parlamentin idarə olunmasında heç bir şəkildə iştirak etmir, hər hansı fraksiya yarada biləcək gücdə deyil və bu xüsusiyyətimizlə Qafqazda yeganə ölkəyik. İlk növbədə bu problemin aradan qaldırılması istiqamətində ciddi işlər görülməlidir.

Eyni zamanda hökumət yenidən formalaşdırılacaq. Zənnimcə, bəzi kadr dəyişikliklərinə çox ciddi ehtiyac var və yəqin ki, yeni hökumətin qurulması zamanı bu istiqamətdə də önəmli addımlar atılacaq. Növbədənkənar seçki prosesi də bu islahatların 6 ay əvvəl başlamasına imkan verəcək. Müəyyən sahələrdəki problemlərin həlli xeyli dərəcədə kadrlardan asılı olduğundan hökumətin zaman məsələsinə bu cür həssas yanaşması başadüşüləndir.

Hər halda seçkilərin tamamlanmasına o qədər də uzun zaman qalmayıb və nələrin baş verəcəyini seçkidən sonra daha aydın görəcəyik.

- Bayaq maraqlı bir məqama toxundunuz. Dediniz ki, xaricdən də Azərbaycana hansısa təhlükə gözlənilirdi. Yəni, təhlükə o qədər ciddi idi ki, hökumət seçkilərin zamanını 6 ay qabağa çəkdi?

- Bəli. Siz fikir vermişdinizsə, keçən seçki öncəsi Rusiyada "Milyarderlər İttifaqı" adlı qurum yaradıldı. Hamı da bilirdi ki, o qurumda təmsil olunan insanların əksəriyyətinin bizim Prezidentlə şəxsi münasibətləri vardı. Onlardan bəzilərinin, ümumiyyətlə, ictimai-siyasi fəaliyyəti yox idi. O adamlar könüllü olaraq heç vaxt eyni qurum ətrafında birləşməzdilər.

Üstəlik, həmin qurum, guya, Rusiyada yaşayan azərbaycanlıların problemləriylə məşğul olmağı qarşısına məqsəd qoymuşdu. Halbuki, o adamların əksəriyyətinin indiyə qədər elə bir qayğılarının olmadığı da bəlli idi. Aydın şəkildə görsənirdi ki, bu qruplaşmanın arxasında başqa niyyətlər var. Məqsəd onlar vasitəsilə Azərbaycana təzyiq etmək idi.

Soruşa bilərsiniz ki, bənzər proseslərin bu seçki ərəfəsində də baş verəcəyini hardan bilirsiniz?

Bu suala cavab olaraq, adicə bir misal çəkim; son zamanlar, xüsusilə növbədənkənar seçki elanının ardınca sosial şəbəkələrdə necə iyrənc bir kampaniyanın başladıldığından, yəqin ki, sizin də xəbəriniz var. Hökumət nümayəndələrinə, onlar kimi düşünməyən ayrı-ayrı şəxslərə qarşı təhqiramiz söyüş kampaniyası aparılır. Çox aydın sezilir ki, bu iyrənc kampaniya vahid bir mərkəzdən idarə olunur. Üstəlik, bu iyrənc kampaniyanı aparanların da ümumiyyətlə siyasətə dəxli yoxdur. Yəni biri var, Azərbaycanda siyasətlə məşğul olub, təzyiqlərə məruz qalasan, istədiklərini ala bilməyəsən, biri də var, ümumiyyətlə təsadüfi adam olasan. Bu iyrənc kampaniyanı aparanların böyük əksəriyyəti təsadüfi adamlardır. Və bu adamlar birdən-birə xaricdən ləyaqətsiz formada hücum kampaniyası aparırlar. Hesab edirəm ki, seçkilər payızda keçirilsəydi, bu hücumlar daha kəskin xarakter alacaqdı. Hətta bəlkə başqa təxribatlar da, planlar da hazırlanmışdı. Azərbaycan hakimiyyəti növbədənkənar seçkilərə getməklə faktiki olaraq, bu təxribatçıları da hazırlıqsız yaxaladı. Xarici kəşfiyyat orqanlarının hazırladıqları təxribatların bir çoxunun qarşısı alındı. Onların da təhqir kampaniyasından başqa heç bir imkanları qalmadı.

Qaldı ki xarici kəşfiyyatın əlində maşaya çevrilən ləyaqətsiz adamların fəaliyyətinə, hesab edirəm ki, bu əxlaqsız kampaniya, xüsusilə siyasi mübarizənin ailə müstəvisinə keçirilməsi Azərbaycanın siyasi atmosferini eybəcərləşdirmək istəyən düşmənlərin işinə yarayır. Qərbdə də ölkəmizi istəməyən xeyli qüvvələr var və onlar yaxşı anlayırlar ki, Azərbaycan nə qədər Avropaya inteqrasiya xətti tutsa da, Şərq mentalitetinin daşıyıcısıdır. İslam dinin müqəddəs dəyərləri bizim mentalitetimizin formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Bu mentalitetdə ailə dəyərlərinə böyük əhəmiyyət verilir. Xarici kəşfiyyat orqanları da məhz bu damarımızdan istifadə edərək, Azərbaycan siyasi hakimiyyətini çətin vəziyyətdə qoymaq, nüfuzdan salmaq istəyirlər. Onların bu siyasətinin alətinə çevrilənlər isə öz ləyaqətsiz davranışlarıyla düşmən dəyirmanına su tökürlər. Nəticədə Azərbaycanda siyasi atmosferi korlanmaqla yanaşı, həm də mənəvi dəyərləri dağıtmaq istəyirlər.

- Haqlısınız. Amma gəlin razılaşaq ki, bu təhqir kampaniyasını yürüdənlər təkcə hakimiyyətdən narazı qüvvələr də deyil. Hakimiyyətin özü də zaman-zaman müxaliflərinə qarşı eyni metoddan istifadə edir. Sizə elə gəlmir ki, Sizin kimi orta yol tutan siyasilərdən biri çıxıb bütün tərəfləri ləyaqətli mübarizə müstəvisinə dəvət etməli və bu istiqamətdə bütün səylərini əsirgəməməlidir?

- Mən dəfələrlə bu təşəbbüslə çıxış etmişəm. Məsələn, bu yaxınlarda verdiyim müsahibələrimdən birində demişdim ki, hazırda əxlaqlı siyasətdən danışan insanlar həmin o söyüş söyən, ləyaqətsiz yol tutan, cəmiyyətin “tualet böcəkləri” adlandırdığı ünsürlərlə aralarına məsafə qoymalıdırlar. Mən sizin də saytınız vasitəsilə bir daha bəyan edirəm ki, heç vaxt ən rəzil və şərəfini itirmiş birisinin belə ailəsi üzərindən siyasi mübarizədə iştirak etməmişəm və bu cür ləyaqətsiz yol tutanların mənim yanımda yeri olmayıb və olmayacaq da – nə dünən, nə indi, nə də gələcəkdə. İstərdim ki, bu sözü Əli Kərimli, İsa Qəmbər və digərləri də bəyan etsinlər. Məhz bu zaman həmin söyüş kampaniyası aparanları cəmiyyətdən təcrid edə bilərik. Onlar ictimai qınaqla üzləşdiklərindən islah olunarlar. Anlayarlar ki, hətta hakimiyyət dəyişilsə belə, onların yeni iqtidar komandasında yeri olmayacaq və ləyaqətsiz adamları heç bir düşərgə qəbul etməyəcək.

Amma gördüyünüz kimi, heç biri açıq şəkildə bu cür bəyanat vermirlər, “tualet böcəkləri ilə arada heç bir məsafə saxlamırlar. Niyə? Çünki rəqiblərinə qarşı aparılan bu mübarizəni özlərinin maraqlarına uyğun hesab edirlər. Bu ləyaqətsiz qarşıdurmalardan faydalanmaq istəyənlərə üzümü tutub deyirəm ki, cəmiyyətdə mənəvi abu-hava çirklənərsə, bundan hamı zərər görər. Çirkli cəmiyyətdə sən təmiz gəzə bilməzsən. Hamı kimi, sən də bu çirkaba bulaşacaqsan. Bu həm də hakimiyyətin daha sərt siyasət yürütməsinə gətirib çıxaracaq. Əhali də bu sərt dəsti-xətti dəstəkləyəcək. Bunu da sizin saytınız vasitəsilə bəyan etmək istəyirəm. Təhqiramiz kampaniyalar demokratiyaya heç bir töhfə verə bilməz. Çünki demokartik mühitin formalaşması üçün alternativ fikirlər səsləndirilməlidir.Bütün keyfiyyətlərin ilə rəqiblərindən üstün olduğunu göstərməlisən. Ləyaqətsiz kampaniya aparanlar isə heç bir alternativ düşüncə ortaya qoymur, ancaq söyüş yağdırırlar. Normal insanlar da düşünürlər ki, ilahi, bu əxlaqsız insanlar, “tualet böcəkləri” hakimiyyət orqanlarına doluşsalar, Azərbaycanın axırı necə olacaq.

Sən bu hökumətdən narazı ola bilərsən, haqsızlıqlarını, qanunsuzluqlarını da görə bilərsən. Amma bu sənə o haqqı vermir ki, etiraz etmək əvəzinə təhqir yağdırasan. Siz uzun illər ölkənin ictimai-siyasi həyatında yer almış jurnalistsiniz, sizdən soruşuram: harda görünüb ki, qanunsuzluğa qarşı əxlaqsız mübarizə aparasan və qalib gələsən?

- Təbii, əxlaqsız mübarizə metodu siyasi yol deyil. Hər yol öz hədəfinə doğru gedərsə mənzilə aparıb çıxarar. Siyasi mübarizə də siyasi müstəvidə olmalıdır. Amma bir məsələ də var. Hakimiyyət də gərək müxaliflərə qarşı mübarizədə nəzakət çərçivəsini qorusun. Zaman-zaman müxaliflərin, o cümlədən Əli Kərimlinin də üzərinə ailə müstəvisindən hücuma keçilir…

- Mən heç kimə qarşı əxlaqsız kampaniyanı müdafiə etməmişəm və etmirəm. Amma qarşı tərəfdən hansısa qanunsuzluq baş verirsə, bu sənin də eyni qanunsuzluğu ondan da kobud formada davam etdirməyinə əsas ola bilməz. Belə deyək, bir adam sənin ailə üzvlərini ağır şəkildə təhqir edib. Sən də onun səviyyəsinə düşüb heç bir günahı olmayan qadınlar haqqında əxlaqsız sözlər danışmalısan?

- Təbii, olmaz.

- Söhbət bundan gedir. Söhbət həm də ondan gedir ki, bu ləyaqətsiz mübarizə metodu casusluq fəaliyyətilə əlaqədar ola bilər. Ölkənin hüquq-mühafizə orqanları ilə yanaşı, ictimai xadimləri də bu fəaliyyətə qarşı mövqelərini ortaya qoymalıdırlar. Çünki, söhbət təkcə hansısa hakim zümrəyə mənsub insanların şəxsindən yox, həm də dövlətimizin təhlükəsizliyindən gedir. Açıq deyəcəyəm; məncə, bu ləyaqətsiz mübarizə metodunu seçənlər bəlkə də xarici xüsusi xidmət orqanları tərəfindən əməkdaşlığa elə pis formada cəlb olunublar ki, ailələrini düşünmədən bu addımı atmağa məhkumdurlar. Bəlkə də haqlarında elə materiallar var ki, yayımlansa, başlarına güllə sıxmalıdırlar. Görünür, onlar da ölümdənsə, şərəfsiz yaşamağa üstünlük verirlər.

Düşünürəm ki, istər hökumət içərisindən olsun, istərsə də müxalifət düşərgəsindən, kimlər ki bu kampaniyaya dəstək verirlərsə, bir daha cəmiyyətimizin hara getdiyi barədə oturub ciddi-ciddi düşünməlidirlər. Bu kampaniyaya son verilməlidir. Siyasi mübarizə siyasi metodlarla aparılmalıdır. Kimlərsə, mümkündür ki, bu metodlarla ədalətli, demokratik cəmiyyət qurula biləcəyini düşünürlər. Ancaq bu kampaniya cəmiyyətimizi əks istiqamətə sürükləyir. Bizi hədəflərdən daha da yayındırır, hakimiyyətin sərt siyasi xətt yürütməsinin önünü açır, ən əsası isə bu siyasətə xalqın dəstəyini təmin edir.

Fikrimcə, hökumət üzvləri də bu cür əxlaqsız mübarizə metoduna eyni qaydada cavab verməməlidir. Çörçilin məşhur bir sözü var, deyir ki, “dayanıb yol kənarından sənə hürən hər itə daş atsan , mənzil başına gedib çata bilməzsən”. Çünki başın it qovalamağa qarışar.

- Qüdrət bəy, bu çirkin kampaniya ilə bərabər cəmiyyətimizdə ortaya çıxan bir tendensiya da narahatlıq doğurur. Bəzən görürsən ki, “tualet böcəkləri” adlandırılan adamların bu hərəkətlərinə görə valideynləri, qohum-əqrəbaları məsuliyyətə cəlb edilirlər. Bəs, bu nə dərəcədə qanunidir?

Azərbaycan qanunvericiliyinə görə, cəza fərdi xarakter daşıyır. Heç kim ailə üzvünün qanunsuz əməllərinə hüquq müstəvisində cavabdeh deyil. Amma onun mənəvi məsuliyyətini də inkar edə bilmərik. Hər kəsin ailəsinin hər hansı üzvü ailəni rüsvay edən, ona başucalığı gətirməyən bir əməl törətsə, ailə üzvləri ona adekvat addımlar atır və o ləkəni yumaq istəyir. Görürsən ki, bu əməli törədənlərin yaxınları baş verənlərə görə öz qohumlarından imtina edirlər. Bəzi müxaliflər isə bunu başqa amillərlə, hakimiyyətin təzyiqiylə əsaslandırır. Nəticədə ləyaqətsiz adamlara sanki qahmar çıxılır. Zənnimcə, bu məsələyə də diqqət yetirilməli, öz vicdanlarının səsinə qulaq asanlara ictimai təzyiq göstərilməməlidir. Eyni zamanda onların hüquqi cəhətdən günahkar olmadıqları da qəbul edilməlidir.
”Azəbaycan mənim ürəyimdə yaşayır”Bu gün elə bir insanla müsahibə elədim ki, o, şəxsən mənim həyatımda heç vaxt unudulmayacaq. O, uzun illər əvvəl Azərbaycanda səfir olub və biz jurnalistləri özündən ayırmayıb, səmimi və qayğıkeşliyi ilə hamımıza mənəvi kömək olub. Bu insan Rumıniyanın Azərbaycandakı keçmiş səfiri, professor Tahsin Cəmildir.

Tahsin Cəmil bu gün də öz vətənində - Rumıniyada yaşayır, Avropanın ən məşhur universitetlərindən birində dərs deyir. Hətta Azərbaycana sevgisinin sübutu olaraq çalışdığı universitetin nəzdində Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin açılmasına da nail olub. Nə isə, gəlin bu böyük elm adamı və keçmiş diplomatın bu günki həyat və fəaliyyəti ilə elə öz dediklərini oxuyaraq tanış olaq…

- Həmişəki kimi, həyat yoldaşım Nafiyə xanımla birlikdə Buxarestdə yaşayıram. Qızım Edis yoldaşı Decanla birlikdə İsveçdədirlər və artıq 11 ildir ki, ordadırlar. Hər ikisi həkimdir, orda böyük bir xəstəxanada çalışırlar. Nəvəm Denis Buxarestdəki “Carol Davila” adında Tıbb Universitetinin ikinci kurs tələbsidir. Onu da deyim ki, onun ata-anası da həmin universietin yetirmələridir. Nəvəm çox fəal tələbədir, hər dəfə imtahanlarda yüksək uğurlar qazanır. Hamımız onun nailiyyətlərinə görə çox sevinirik. Bir baba kimi nə arzu edə bilərəm: Allah ömür versin, şərdən-bəladan qorusun onları - elə siz azərbaycanlı qardaşlarımı da.

- Yenə universitetdə çalışırsınız, yoxsa başqa bir sahədə fəaliyyət göstərirsiniz?

- Artıq 10 ildir ki, Kluj-Napoka Universitetində işləyirəm. Çox qədim, həm də verdiyi təhsili ilə məşhur olan universitetdir. Mən bu ali təhsil müəssisəsinin professoruyam. Allaha çox şükürlər, verdiyim dərslərdən və elmdən başqa heç bir işim yoxdur.

- Yadımdadır ki, «Babeş-Bolyai» Universitetində Türkologiya və Orta Asiya Araşdırmaları İnstitutu qurmuşdunuz və o vaxt böyük məqsədləriniz vardı - Rumıniya ilə türk xalqları arasında elmi körpü qurmaq istəyirdiniz. Bu müstəvidə işləriniz davam edirmi və ümumiyyətlə, məqsədlərinizi davam etdirəcək yetirmələriniz varmı?

- Əlbəttə, 2009-cu il oktyabrın 30-da, o zamankı rektorumuz, keçmiş təhsil, sonra isə xarici işlər naziri olmuş professor Andrey Marga və o vaxtlar əziz dostum və qardaşım, Azərbaycanın Rumıniyadakı keçmiş səfiri Eldar Həsənovun da iştirakıyla Türkologiya və Orta Asiya Araşdırmaları İnstitutuun rəsmi açılışı olmuşdu. Həmin institut mənim təşəbbüsümlə qurulduğu üçün hörmətli rektorumuz elə məni ora direktor təyin elədi. Ondan sonra təyin olunan və hələ də rektor vəzifəsində çalışan məşhur tarixçi alim, akademik İoan-Aurel Pop da mənim həmin instituyun direktoru vəzifəsində saxladı. Yəni bu gün də Türkologiya İnstitutunun direktoruyam. Onu da deyim ki, 2017-ci ilin dekabr ayından etibarən institutumuzun adı rəsmən dəyişdirilərək indiki kimi – Türkologiya İnstitutu adlandırılıb. Hər il yayımladığımız “Studia et Documenta Turcologica” adlı dərgimizin bu il 5-ci sayı çap olunmaq üzrədir.

- Dərgilərinizdə nələr yazılır, nədən bəhs olunur?

- Məsələn, ötən il yayımlanan 4-cü sayımızda təxminən yüz səhifəlik bir bölümü çox mötəbər dostum, məşhur şair, rəhmətlik Bəxtiyar Vahabzadənin anadan olmasının 90-cı dönümünə həsr olunmuşdu.

- Türkdilli ölkələrin və onların elm-təhsil müəssisələrinin institutunuza münasibəti necədir, əlaqə saxlayırsınızmı?


- Təəssüf ki, Türkiyə, Azərbaycan və Tatarıstandan başqa heç bir ölkə institutumuza və dərgimizə maraq göstərmir. Biz Qazaxıstan və Türkmənistanın Rumıniyadakı səfirliklərinə dəfələrlə müraciət etdik, Astanaya və Aşqabata məktublar, hətta nümayəndələr göndərdik, təəssüf ki, heç bir cavab ala bilmədik. Ona görə də artıq Qazaxıstan və Türkmənistandan, eləcə də onlar kimi biganə davranan digər ölkələrdən cavab gözləməkdən vaz keçmişik. Ulu dostum, rəhmətlik Əbülfəz Elçibəy son nəfəsindək inanırdı ki, türk dünyası birləşəcək. Amma nə edək, Nikolay İlminskinin bölücü metotları indinin özündə də dağıdıcı təsirini göstərir.

- İnstitutunuzun məqsədi-qayəsi nədir, konkret nə kimi işlər görür?

- Türk ölkələri arasında, xüsusilə yuxarıda da adlarını çəkdiyim ölkələr – Türkiyə, Azərbaycan və Tatarıstan arasında körpü rolunu oynayırıq. Buna baxmayaraq, elmi araşdırmalarımız, dərs və konfranslarımız bütün türk dünyasını əhatə etməkdədir və gələcək də belə olacaq. Yəni məqsədimiz türk dünyasını ümumilikdə, həm də fərdi şəkildə Rumıniyaya və bütün elm aləminə tanıtmaqdır.

- Məqsədlərinizi davam etdirəcək davamçılar yetişdirmisiniz?

- Yanımda iki könüllü əməkdaşım var: doktor Adina Fodor vədoktor Marqarita Aslan. İkisi də türk dilində əla danışır. Hətta doktor Adina Fodor keçən il Türkiyədə səkkiz aylıq kurs keçərək türk dilini mükəmməl şəkildə mənimsəyib. Təbii ki, uzun illər öncədən dostum olan professor Kalin Felezeu ilə də əməkdaşlıq etməkdəyik. Demək istəyirəm ki, gələcək üçün mütəxəssislər hazırlayırıq. Amma iş yalnız bununla yekunlaşmır. Türk dünyasının maraqlı dövlət və ayrı-ayrı təşkilatları bu müəssisəyə sahib çıxmalı, onun yaşaması və inkişafına hərtərəfli dəstək verməlidirlər. İsmayıl Qaspıralının yaxşı bir sözü var: Dağıtmaq asandır, qurmaq çətin.

- Bir zamanlar Azəerbaycanda səfir olaraq çalışdınız. Maraqlıdır ki, bu gün xatirinizdə ölkəmizlə bağlı nələr yaşadırsınız? Ümumiyyətlə, sonradan Bakıya yolunuz düşdümü, yaxud Rumıniyada yaşayan və işləyən azərbaycanlılarla hər hansı təmasınız varmı? Yadımdadır, bir vaxtlar müsahibələrinizdə deyirdiniz ki, hətta Bakıya səfir göndərilməzdən öncə də Musa Qasımlı, Nəsib Nəsibli, Hadı Rəcəbli və sair kimi dostlarınız olub...

- Azəbaycan yaddaşımda deyil, ürəyimdə yaşayır. Ona görə də Azərbaycan və azərbaycanlılar hər zaman və harda oluramsa olum, mənimlədir. Bakıda sonuncu dəfə 3-4 il əvvəl olmuşam.Ora bir beynəlxalq forumda iştirak eləmək üçün dəvət olunmuşdum. Təəssüf ki, azərbaycanlı köhnə dostlarımdan bir çoxunu görə bilmədim və sonrakı illərdə də heç vaxt qarşılaşmadıq. Buna baxmayaraq, əminamanlıqda olduqlarını bilirəm və bu məni sevindirir.

- Azərbaycanın Rumıniyadakı səfirliyinin tədbirlərində iştirak edirsiniz?

- Əlbəttə edirəm. Azərbaycanın Buxarestdəki səfiri ilə çox yaxşı münasibətlərim var. Çünki onunla çoxdan tanışıq. Amma səfirlyin yeni əməkdaşlarını tanımıram. Yeri gəlmişkən, bu yaxınlarda cənab səfir mənə təşəkkür məktubu da göndərib, çox sevindim, sağ olsun.

- Çoxdan bir dissertant tələbəniz vardı – Fəxri Kərimli, əlaqələriniz davam edirmi? Yəqin bilirsiniz, o, hazırda Çexiyada yaşayır...

- Fəxri mənim sevimli doktor tələbəm, hətta deyim ki, mənəvi övladımdır. Onunla və digər azəbaycanlı doktor tələbələrim olan İqbal Hacıyev və Jalə İsmayılla da fəxr edirəm. Fəxri keçən həftə Praqadan zəng eləmişdi, xeyli söhbətləşdik. Jalə ilə email vasitəsilə məktublaşırıq, İqballa isə burada – Buxarestdə görüşürük.

- Son müsahibəmizdə demişdiniz ki, köhnə xatirələrinizdən ibarət kitab yazmağa başlamısınız. Kitab çap olundumu və orada Azərbaycanla bağlı nələr yazdınız?

- Hələ yazıb bitirməmişəm. Amma inşallah ki, bu uğurlu təsadüfdür – məhz bu gün kitabın Azərbaycanla bağlı bölümünü yazıb tamamladım. Azərbaycanla bağlı hissə tam 87 səhifədir. Bütövlükdə kitab 15 hissədən ibarətdir. Təxminən 500 səhifəsini yazmışam, əlavə 80-100 səhifə də yazmağı planlaşdırıram. Kitab “Tarixin yollarında” adlanır. Ona görə ki, həm özüm tarixçiyəm, həm də xüsusilə son otuz ildə tarixdə iz qoyanlar arasında keçirdiyim günlərdən qalan xatirələr toplanıb. İnşallah bu yay onu çap etdirəcəyəm.

Vüsal Tağıbəyli
Ceyhun Ələkbərov: “Efiopiya ilə Azərbaycanın ən böyük oxşar cəhəti qədim sivilizasiyaya malik olmalarıdır”Efiopiya Federal Demokratik Respublikasının Azərbaycandakı fəxri konsulu Ceyhun Ələkbərov Modern.az saytına müsahibə verib. Müsahibədə Efiopiya-Azərbaycan arasında iqtisadi-siyasi əlaqələrindən tutmuş, konsulun Xocalı soyqırımı ilə bağlı fikirləri yer alıb.

- Ceyhun müəllim, 2017-ci ilin sonunda Efiopiyanın Azərbaycandakı fəxri konsulu təyin olundunuz. Fəxri konsulların təyinatında əsas məqsəd nədir?

- Öncə onu vurğulayım ki, fəxri konsulların əsas rolu iki ölkə arasında iqtisadi, mədəni, ictimai, elmi münasibətlərin qurulmasında fəal iştirak etməkdir. Bu post konsul fəaliyyətinin sahələrindən biridir. Bir ölkənin digər ölkədəki fəxri konsulu həm onu təyin edən ölkənin, həm də təyin edildiyi ölkənin vətəndaşı ola bilər. Əgər təmsil olunan ölkənin burda diplomatik korpusu yoxdursa, münasibətləri daha da yaxınlaşdırmaq üçün fəxri konsulun üzərinə daha böyük məsuliyyət düşür. Zaman-zaman qarşılıqlı səfərlərlə bu əməkdaşlıq daha genişlənir.

- Konsul təyinatınızdan danışaq. Necə oldu ki, fəxri konsul oldunuz? O vaxta qədər səfirlikdə çalışmışdınızmı?


- Əvvəla, fəxri konsul təyinatına qədər səfirlikdə çalışmamışam. Bu təyinata qədər QHT rəhbəri, eyni zamanda iş adamı kimi fəaliyyətim var idi.

- Həm ictimai, həm də iqtisadi sahələrdə çalışmaq bir qədər sərbəst qərarlar verilməsinə imkan verir. Amma diplomatik sektorda çalışmaq sərbəst qərarları bir növ buxovlayır. İlk günlər çətinlik hiss etdinizmi?

- Düzünü desəm, hər bir insan yeni bir işə başlayanda həyəcansız olmur. Lakin işimə məsuliyyətlə yanaşan birisi kimi deyə bilərəm ki, qısa müddətdə özümü bu prosesə də adaptasiya edə bildim. Çalışıram ki, hər bir işimizdə qaydalar əsas rol oynasın. Əgər bir iş həvalə olunubsa, onu idarə etməyə hobbi kimi yanaşmağa çalışıram. Fəxri konsul da bir vəzifədir. Özü də elə bir vəzifədir ki, 2 dövlət arasında iqtisadi, mədəni, müəyyən mənada siyasi əlaqələrin qurulmasına xidmət edir. Mən də Efiopiyanın Azərbaycandakı fəxri konsulu olaraq bu ölkəni təmsil etdiyim üçün ikitərəfli əlaqələrə öz töhfələrimi verməyi hədəfləmişəm. Həm də Azərbaycan vətəndaşı olaraq gördüyüm işlər dövlətimizin, ümumi mənafeyimizin xeyrinədir. Düşünürəm ki, bu həm məsuliyyətli, həm də şərəfli bir vəzifədir.

- Dediniz ki, təyinata qədər iqtisadi işlərlə məşğul olurdunuz və bu baxımdan prosesləri daha yaxşı analiz etməyi bacarırsız. Həm də iqtisadçı olaraq suala cavab verməyiniz maraqlı olardı: Azərbaycandakı iş adamlarının yerini necə görürsünüz ?

- İqtisadiyyat sahəsi Azərbaycanda hər gün əvvəlkindən də irəli gedir və iş adamlarının daha da çoxalmasına, iş imkanlarının artmasına böyük təsir edir. Xalqımızın sosial-rifahı üçün bu, ilk şərtlərdən biridir.

- Həyat yolunuzda vacib və eyni zamanda müxtəlif sahələrdə fəaliyyətiniz sizə ilk öncə nəyi təlqin etdi?


- Nədənsə uşaq vaxtlarımda hüquqşünas olmağı çox arzulayırdım. Qismət elə gətirdi ki, iqtisadiyyat sahəsi üzrə təhsil aldım və iqtisadçı oldum. Sonra Azərbaycan həqiqətlərini təbliğ edən QHT yaratdım. Amma hər şey bir tərəfə, kimliyindən asılı olmayaraq ilk növbədə keyfiyyətli insan olmaq vacibdir deyə düşünürəm. Əlbəttə, bunun içində tapşırılan işi layiqincə yerinə yetirməklə yanaşı, çətin məqamlarda mövqe bildirmək, nəciblik göstərmək kimi hisslər də var.

- Adətən region ölkələri ilə daha sıx iqtisadi, siyasi əlaqələr qurmağa çalışırıq. Rusiya, İran, Türkiyə, Gürcüstan kimi ölkələrlə hərtərəfli qarşılıqlı əlaqələr mövcuddur. Amma Efiopiya, Cibuti, Nigeriya kimi uzaq ölkələrlə hər hansı əlaqələrin qurulması bizə əlavə divident qazandıra bilirmi?

- İndi inkişaf o qədər sürətlə gedir ki, dünya ölkələri ilə əlaqələr güclənir. Bu gün dünya ölkələri ilə bir araya gəlmək, əlaqələr qurmaq o qədər də mürəkkəb proses deyil. Digər tərəfdən isə məsələyə bu cür yanaşaq. Qonşu ölkələrin sayı bəllidir. Həmçinin, qonşu ölkələr seçilmir. Şübhəsiz ki, Ermənistan kimi ölkə ilə qonşu olmağı heç istəməzdik. Amma region ölkələriyik. Adlarını sadaladığınız Türkiyə, Rusiya, Gürcüstan kimi dövlətlərlə isə maraqlarımız üst-üstə düşür. Düşünürəm ki, dövlətlərin yaxını-uzağı anlayışı doğru deyil. Əgər maraqlar üst-üstə düşürsə, iqtisadi- siyasi əlaqələr təmin olunursa, Afrikanın ən ucqar yerində yerləşən dövlət mənim üçün daha yaxındır, nəinki hansısa yaxında olub maraqlarımızı təmin etməyən və ya zidd gedən dövlət. Bu gün Efiopiya ilə Azərbaycan arasında əlaqələr həm iqtisadi, həm də siyasi cəhətdən inkişaf edir və bu münasibətlər getdikcə dərinləşəcək. Bu sahə ilə bağlı Prezident İlham Əliyevin müvafiq qərarları var. Afrika ölkələri bizim üçün bir açılımdır. Düşünürəm ki, Afrika ölkələri ilə əlaqələri nə qədər yaxşı qursaq, həm resurs, həm də gələcək baxımından bizə lazım olan bir çox işləri gerçəkləşdirə bilərik. Efiopiya Afrikanın mərkəzində yerləşməklə yanaşı, ən qədim və böyük dövlətlərindən biridir. 90 milyonluq bir ölkədir. Efiopiya ilə Azərbaycanın ən böyük oxşar cəhəti qədim sivilizasiyaya malik olmalarıdır.

İstər Efiopiyada, istərsə də Azərbaycanda olsun, insanlar bir-birlərinin təmsil olunduğu ölkələrə həmişə maraq göstərir. Vaxtilə Sovet hakimiyyəti dövründə Efiopiyadan Azərbaycana oxumaq üçün gələn böyük tələbə dəstəsi vardı. Onlar elə müstəqillikdən əvvəl də Azərbaycanı yaxşı tanıyıblar. İndi isə Azərbaycan dövləti artıq hər yerdə tanınır. Azərbaycanın Efiopiyadakı səfirliyi bu işdə xüsusi fəallıq göstərir. Azərbaycan artıq oturuşmuş, dayanıqlı inkişafa malik, sabit bir ölkədir. Dünyanın əksər ölkələri bizimlə dost olmaqdan məmnundurlar. Niyə olmasın ki?! Biz hər bir xalqa, hər bir dövlətə münasibətdə yoldaşlıq, dostluq prinsiplərini əsas tuturuq.

- Qarabağ münaqişəsi Afrika ölkələrində necə tanınır?

- Azərbaycan dövləti Qarabağ münaqişəsini yetərincə dünyaya tanıda bilib. Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva bu yolda çox işlər görüb. Efiopiyada da Azərbaycan tərəfi olaraq bu sahədə işlərimizi davam etdiririk.
Həm fəxri konsul kimi, həm də Xocalıdan olan birisi kimi deyə bilərəm ki, soyqırımının tanıdılması istiqamətində üzərimizə düşən məsuliyyəti yaxşı dərk edirik.

- Əslində, bu cür vəzifələrdə köçkün taleyi yaşayan insanların olması təqdirəlayiq hal olduğu kimi, həm də dünyaya bir mesajdır. Qayıdaq 1992-ci ilin fevralına. Məlum Xocalı faciəsini necə xatırlayırsınız?

- “Necə xatırlayırsınız” deyəndə, biz o günləri heç unutmadıq. Xocalı soyqırımı mənim yeniyetməlik dövrümə təsadüf etdi. Ən yaxın qohumlarımın içində şəhidlər və itkin düşənlər var. Bu, bir ayrı acıdır bizim üçün. Əlbəttə, xocalıların hamısı mənim ailəmdir. Çünki bu itkiləri biz bərabər yaşamışıq. Qarabağ münaqişəsini bu baxımdan hər zaman ictimai fəaliyyətimdə diqqətdə saxlamışam. Bu, mənim üçün mənəviyyat məsələsidir.

- Xocalıdan olan şahidlərin sözlərinə görə, insanlar günlərlə ac qalırdı. Ərzaq çatışmazlığı yaranmışdı.

- Ayda 2 dəfə vertolyotla ərzaq gətirirdilər. Təsəvvür edin, göydən kisə ilə unu atırdılar. İnsanlar öz arasında unu bölüb çörək bişirirdilər ki, uşaqlar acından ölməsin. Həmin dövrün insanları ölməmək üçün nə tapırdılarsa, onunla da qidalanırdılar. Biz bunları yaşamışıq. Bütün yaşananlara baxmayaraq, əminəm ki, tezliklə torpaqlarımız geri qaytarılacaq və şəhidlərimizin qanı yerdə qalmayacaq. Hər bir xocalılı ömrünü öz ata-baba torpağında başa vurmaq istəyir. Soyqırımına məruz qalmış bu şəhərin sakinləri öz doğma yurd-yuvalarına qovuşmaqlarını səbrsizliklə gözləyirlər. Üstəlik düşmənlərin - ermənilərin güclü olduğuna heç vaxt inanmamışam.

- “Soyqırım Həqiqətlərinin Tanıdılması” ictimai birliyinin sədrisiniz. Bu sahədə fəaliyyətiniz nədən ibarət olub? Hazırda həmin ictimai birlik fəaliyyət göstərirmi?

- Bəli, birliyimiz fəaliyyət göstərir. Soyqırımı ilə bağlı Avropada bir çox tədbirlər həyata keçirmişik. Əsasən, Türkiyə, Macarıstan, Almaniya, İsveç, Belçika və Niderlandda tədbirlərimiz baş tutub. İctimai sferada bu işlərin görülməsi üçün həmişə əmək sərf etməyə hazıram. Hazırda bu təşkilatın həyata keçirilməli xeyli layihəsi və planları var.

- Təşkilatın hansı gələcək planları var?

- Düzünü desəm, istəyirik ki, soyqırımı məsələsində Azərbaycanla yanaşı, dünyanın bir sıra ölkələrində baş verən belə dəhşətli aktlar barədə tədbirlər planlaşdıraq. Çünki dünyada çox soyqırımları baş verib. İstər yəhudilərin, istərsə də Afrikada gerçəkləşdirilən soyqırımı siyasəti çox ağrılıdır. Biz başqa xalqların faciələrini qabartmaqla öz problemimizi onun yanında paralel şəkildə aparmalıyıq. Ümumiyyətlə, Qarabağ həqiqətlərini, ermənilərin soyqırımı siyasətini təkcə üzərində qanlı şəkillər olan broşürlərlə deyil, daha təsirli üsullarla xalqımızın tarixi ilə mədəniyyətinin təbliği ilə birgə təbliğ etməliyik. Dövlətimiz nə qədər güclü olsa, səsimiz bir o qədər eşidiləcək. İstər bölgədə, istərsə də dünyanın digər hissələrində gedən proseslər bəllidir. Qlobal güclərin, böyük dövlətlərin regionlarda möhkəmlənmək uğrunda amansız mübarizələri davam edir. Sadəcə olaraq bu, elan olunmamış bir savaşdır. Suriya, Liviya, İraqda baş verənlərə baxanda insanın içi sızıldayır. Terror dünyanı başına alıb. Bəzilərinə bu cür hadisələr bir film kimi görünə bilər. Amma işğalı, deportasiyanı, soyqırımını yaşamış insanların içində həmişə acı nisgil olur.

- Bəzən düşünürük ki, bizdən sonra gələn nəsillər Qarabağı xatırlaya bilməyəcək. Onların görmədikləri torpaqların təəssübünü çəkə bilməmələri sizi narahat edirmi?

- Düşünürəm ki, ailədəki tərbiyədən çox şey asılıdır. Övladlarımı dövlətimə, millətimə, torpağıma bağlı böyüdürəm. Sabah bilmirəm bu uşaqların fikirləri nə olacaq? Amma mən valideyn olaraq üzərimə düşənləri yerinə yetirirəm. Övladıma Qarabağı, onun tarixi keçmişini anladıram. Uşaq beyni ağ kağızdır. Nəyi necə anlatsan, o cür də davam edəcək.
Bir daha qeyd edirəm ki, Xocalını tərk edən hər bir kəs o torpaqlara qayıtmaq arzusu ilə yaşayır. Gənclər müəyyən qədər belə desək, başlarını səmərəli nələrləsə qatırlar. Amma yaşlı, xüsusilə ahıl insanlar üçün torpaq həsrəti çox çətindir. Onlar daha tez pessimistliyə qapılırlar. Bu, reallıqdır. Hətta mənim yeniyetmə, gənc yaşlarımda torpaqla bağlı hisslərim bu dərəcədə qabarıq deyildi. Hiss edirəm ki, yaş artdıqca, daha həssas oluram. Bilirsiniz, hər bir kişi həyatının sonuna kimi vətəninin əsgəri olmalıdır. Çox istərdik ki, torpaqlarımız sülh yolu ilə geri qaytarılsın. Bəzən deyirlər ki, qanla alınan torpaqlar qanla da geri alınmalıdır. Bu fikirlərlə razı deyiləm. Sülh yolu ilə torpaqları geri qaytarmaq mümkündür, sadəcə olaraq bunun üçün güclü iqtisadiyyat, düşünülmüş siyasət vacibdir. Lakin bu mümkün olmadıqda müharibə variantı ön plana keçəcək. Dövlət başçımızın da qeyd etdiyi kimi, biz Cənubi Qafqazda sülhün və sabitliyin tərəfdarıyıq, lakin öz doğma torpaqlarımızdan da heç bir vəchlə imtina edəsi deyilik.
Evdən qaçan gəlinin qaynatasından şok sözlər: “O, başqa oğlanla görüşürmüş...”Xəbər verildiyi kimi, Göygöl rayonunda 2 ayın gəlini evdən qaçıb. Rayonunun Mollacəlilli kəndində 20 yaşlı Asiya Ağakişiyeva düz 8 gündür ki, axtarılır. Qaynatası gəlinini fen almaq üçün mağazaya aparıb, sonradan isə onun həmin yerdən bir taksi ilə uzaqlaşdığını görüb...

Asiyanın qaynatası Tanrıverdi Bayramov AzNews.az-a müsahibəsində gəlininin qardaşı arvadının əli ilə qaçdığını deyib.

- Bu gün 9 gündür ki, gəlinimdən bir xəbər yoxdur. Göygöl rayon Polis Şöbəsinə bu barədə məlumat vermişəm. Amma 9 gündür ki, polis Asiyanı tapa bilməyib. Evim yıxılıb, dünyamız qaralıb, başımızı itirmişik. Bu nə müsibətdir mən düşdüm? Ay Allah, mən neyləmişəm ki, bu qədər yıxılıdm? Əziyyət çək toy elə, gəlin də iki aydan sonran sənin başını yerə soxsun… mən necə yaşayacam?

- Gəlininiz evdən sizinlə çıxıb?

- Bəli, oğlum mənə dedi ki, “Asiyanı rayona apar, özünə lazım olan şeyləri alacaq”. Mən də oğlumun dediyi saatda gəldim, gəlin gülə-gülə gəlib maşına oturdu. Yolda gəlinin nənəsigilə düşdük. Biz həm də bir kənddənik. Qohumlarda yas vardı. Dedilər ki, “gəlin burda qalsın, bizi maşınla yas yerinə apar”. Mən də gəlinə dedim ki, “Asiya, sən burda gözlə, anangili yas yerinə qoyum gəlim”. Yarım saatdan sonra gəldim, gəlin maşına minəndə baxdım ki, bu, əvvəlki adam deyil. Rəngi qaçmışdı, onu tanıya bilmədim. Onun rəngi məni narahat etdi. Düşdüm maşından, Asiyanın qardaşı arvadına dedim ki, “sən bu gəlinə nə dedin ki, rəngi ağappaqdı”. Qayıtdı ki, “tum çıtlayıb evə tökmüşdü. Mən də əsəbi halda dedim ki, bunu niyə bura tökmüsən?” Getdik Xanlara, gəlin maşından düşəndə dedim ki, “Asiya, üstündə pul yoxdursa verim”. Dedi ki, “ay ata, narahat olma, var, bəs edəcək”. Düşdü maşından və gəlmədi… o gedən gedib. Asiyanı bir də polis işi araşdıranda mağazanın kameralarından gördüm. Kaş ki, görməyəydim.

- Kamerada?

- Hə, mağazada kamera var. Gəlin maşından düşüb, mağazaya girir. Yuxarı çıxıb sonra düşür, mənim arxamda bir taksiyə oturur, gedir Gəncəyə. Asiya orada taksidən düşüb parka girir. Düşdüyü yer də aydın görünür.

- Sizcə Asiya parka niyə gedib?

- Düzülüb-qoşulmuş işdi. Bizim bu iki ayda onunla aramızda bir dəfə də incikliyimiz olmayıb. Bal kimi yaşamışıq.

- Sizcə gəlini kim yoldan çıxarmış olar?

- Qardaşı arvadı. Mən onunla söhbət elədim. Dedi ki, “bir kişi ilə görüşürdüm. Bir-birimizin sirrini bilirdik. Qorxdum ki, o, məni satacaq, ərimə desə, başımı kəsəçək. Mən də onu susdurdum”. Gəlinim qardaşı arvadının əli ilə evdən gedib. Asiyanın hara getdiyini gəlin bilir. Onları danışdırdılar. Gəlinim iki gündən bir atasıgilə gedirdi. Həmin vaxt gəlin qardaşı arvadının yanında qalırmış. Gəlin uşağı yoldan çıxardıb.

- Bəs, hüquq-mühafizə orqanları niyə gəlini danışdırmır?

- Bilmirəm. Deyirəm ay gəlin, mənim evimi niyə yıxdın? Niyə demədin ki, maşında düş bura gəl, gəlin yolunu azıb? Gəlin deyir ki, Asiya nişanlanmamışdan öncə də başqa oğlanla görüşürmüş. Onun 12 yaşında bir qızı var, tez-tez bizə gəlirdi. İndi uşaq danışır ki, anam telefonu verirdi ki, apar bunu Asiyaya ver, ona zəng olunacaq”. Beləcə, gəlini “kələ” ilə danışdırırmış. Sən demə, 12 yaşında uşaq ortada işləyirmiş...

- Gəlininizin anası nə deyir?

- Anası yerini bilmir. Asiyanın hara getdiyini gəlinləri bilir.

- Bayaq dediniz ki, gəlinim nişanlı olanda başqa oğlanla görüşürmüş...

- Bəli, mənim oğlum o qızı sevirdi. Biz bunları nişanladıq. Nişanlanandan sonra aralarında problem, narazılıq yarandı. Gəlin onların arasını vurmuşdu. Baxdıq ki, bunlar əl çəkmirlər, təzədən nişan qoyduq. Bu dəfə nişanlı qalmağa qoymadım, tez də toy edib gəlini gətirdik. Biz tərbiyəli bir ailəyik, gəlin soruşun görün bayramovlar necə ailədir. Bu nədir ilahi, mən çəkirəm? Ölmüşəm, məni yerdən götürün! Kömək edin, ay xalq, ay millət! Dərdim böyükdür, evimdə yas düşüb, oğlumun evi yıxılıb, biabır olmuşam. "Kişinin gəlini evindən qaçıb" damğası ilə yaşaya bilmərəm, yalvarıram, mənə kömək olun, o gəlini tapaq...
"Veysəloğlu daim şəffaflıq, dürüstlük və ədalət prinsiplərindən çıxış edərək fəaliyyətini qurub"İlham Məmmədov: “Bəzən ictimaiyyətlə əlaqələri media ilə əlaqələrlə məhdudlaşdırırıq ki, bu da düzgün yanaşma deyil”

“Veysəloğlu Şirkətlər Qrupunda çalışan 10 mindən çox işçinin 80 faizi yaşı 35-ə qədər olanlardır”

Müsahibimiz Veysəloğlu Şirkətlər Qrupunun İctimaiyyətlə Əlaqələr Şöbəsinin müdiri İlham Məmmədovdur.

-İlham müəllim, sahibkarlığın inkişafı bütövlükdə ölkə iqtisadiyyatının inkişafı deməkdir. Son illərdə ölkədə sahibkarlara yaradılan əlverişli şərait, iqtisadi mühit və dövlət dəstəyi sizi qane edirmi?

-Ölkədə biznes mühitinin daha da yaxşılaşması istiqamətində dövlət dəstəyinin artırılması, ölkə başçısı İlham Əliyevin sahibkarlığın inkişafına verdiyi xüsusi dəstək sahibkarların fəaliyyəti üçün bir stimul verir. İş adamlarına göstərilən dövlət qayğısı, sahibkarlığın inkişaf etdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən müxtəlif dövlət proqramları və tətbiq olunan güzəştlər özəl sektora ölkə rəhbərinin xüsusi diqqətindən xəbər verir. Prezidentin bu istiqamətdə 01 mart 2016-cı il tarixli “Qeyri-neft məhsullarının ixracının təşviqi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” Fərmanı iş adamlarına da rəqabətqabliyyətli ixracyönümlü məhsul istehsalına daha da stimul yaradıb. Bunun isə yerli istehsalatın güclənməsinə, ixracatın artmasına bir təkan verəcəyi danılmazdır.
Ümumiyyətlə, respublikada qeyri-neft sektorunun inkişafına dövlət tərəfindən diqqətin olması, bu sahədə sahibkarlara olan müsbət münasibət, təbii ki, sahibkarlara da müsbət təsir edir. Bu günlərdə vergilər naziri Mikayıl Cabbarov “Vergilər, Şəffaflıq, İnkişaf” mövzusunda konfransda çıxışında bir daha dövlətin sahibkarların yanında olmasını və daim özəl sektorun inkişafına dəstək olaraq ölkədəki iqtisadi artım üçün ən əlverişli şəraitin təmin ediləcəyini vurğuladı.

- Veysəloğlu Şirkətlər Qrupu müasir ticarət holdinqinə çevrilib. Rəqabətə davam gətirmək asan olmaz.

-Bilirsiniz ki, 1994-cü ildən fəaliyyət göstərən Veysəloğlu Şirkətinin əsas fəaliyyəti ilk illərdə xarici ölkələrdən idxal edilərək gətirilən, o cümlədən yerli istehsal olan məhsulların ölkə bazarında mövcud olan bütün satış nöqtələrinə yüksəkkeyfiyyətli satış xidmətini göstərmək olub. İdxalını həyata keçirdiyimiz məhsulların istehsalçı tərəfindən verilmiş uyğunluq və keyfiyyət sertifikatları ilə yanaşı, həm də yerli müvafiq orqanlar tərəfindən yoxlanması həyata keçirilir. İdxal etdiyimiz məhsullar, o cümlədən qida məhsullarının təhlükəsiz və vaxtında mənzil başına çatdırılması işimizin əsas amillərindən biridir.
Ötən 24 il ərzində şirkətlər qrupumuz daha da inkişaf edərək özünün ən müasir avadanlıqlarla təmin olunmuş istehsalatçı qənnadı fabrikini, idxalatçı şirkətini və pərakəndəçi olaraq şəbəkə marketlərini qurub. 2001-ci ildən fəaliyyət göstərən “Ulduz” şokolad fabriki olaraq dünyanın 20-dən artıq ölkəsinə ixracatımız var və ümumi istehsalımızın təqribən 25 faizi xarici ölkələrə ixrac təşkil edir. Bu rəqəmi yaxın gələcəkdə 50 faizə çatdırmaq hədəfimiz var. Bu istiqamətdə yeni istehsal xətlərinin, çeşidlərin istehsalı nəzərdə tutulur ki, bu da yeni iş yerlərinin açılması deməkdir. Ölkədə hazırkı mövcud şəffaf iqtisadi mühit sağlam rəqabət üçün münbit şəraitdir.

-Veysəloğlunun ötənilki fəaliyyətini uğurlu saymaq olarmı? Sirr deyilsə 2018-ci il üçün nələri planlaşdırırsınız? Şirkətin əhatə dairəsi, fəaliyyəti daha da genişlənəcəkmi?

-Veysəloğlu Şirkətlər Qrupu istər idxal və dağıtımda, istərsə də özünün istehsal və pərakəndə ticarət sahələrində daim şəffaflıq, dürüstlük və ədalət prinsiplərindən, dəyərlərindən çıxış edərək fəaliyyətini qurub. Məhz bu prinsip və yanaşmalar şirkətimizin uğurunun başlanğıc sirridir. Biznesin uğurunun və davamlılığın sirri dürüstlük və ədalətli münasibətlərdən keçir. Şirkət rəhbəri yalnız sahib olduğu şirkətin idarəedicisi deyil, ən başlıcası o komandanın lideri olmalıdır. O zaman birlikdə çətinlikləri aşaraq uğurlara imza atmaq olar. Veysəloğlu da bu yolu birgə komanda olaraq keçib. Bir kiçik statistikanı deyim, bəlkə də Veysəloğlu bu göstəricilərinə görə ilin gənclər şirkətidir. Qrupumuzda çalışan 10 mindən çox işçinin 80 faizi yaşı 35-ə qədər olanlardı. Yaşı 29-a qədər olan işçilər isə 64 faiz təşkil edir. Bu, həqiqətən də, qürurverici amildir, deyilmi?
Şirkətlər qrupumuza daxil olan, Avropanın ən müasir avadanlıqları ilə təchiz edilmiş “Ulduz” şokolad fabriki qida sektorunda hər il keçirilən nüfuzlu beynəlxalq sərgilərdə ölkəmizi layiqincə təmsil edir.

Fabrikimiz 7 ildən artıqdır ki, İSO 9001:2008 (Keyfiyyət İdarəetmə Sistemi Standartı), BRC (British Retail Concertium, İngilis Pərakəndəçilər Birliyi Standartı), İFS (İnternational Food Standart-Beynəlxalq Qida Standartı), İSO 22000:2005 (Qida Təhlükəsizliyi İdarəetmə Sistemi Standartı) və HALAL sertifikatlarına da layiq görülüb. Qeyd etmək istərdim ki, “Ulduz” şokolad fabriki BRC, İFS standartlarını alan ilk Azərbaycan müəssisəsidir.
“Ulduz” şokolad fabriki Beynəlxalq Qida sərgilərində ölkəmizi “Made in Azerbaijan” brendi altında uğurla təmsil edərək keyfiyyətdə fərqlənmə mükafatlarına layiq görülüb.

2018-ci il üçün də Veysəloğlu Qrup həm dağıtımda, həm də istehsalat və pərakəndə sektorunda özünün yeni layihələrini həyata keçirməyi planlaşdırır. Bütün bu layihələr isə ölkə iqtisadiyyatının inkişafına və xalqın güzəranının yaxşılaşmasına xidmət edəcək. Veysəloğlu bir yerli xalq şirkətidir və daim özünün inkişafında xalqına, dövlətinə xidmət etməkdədir. Həyata keçirəcəyimiz layihələr və görüləcək işlər barəsində öncədən danışmaq istəməzdim. Onu deyə bilərəm ki, 2018-ci ildə yüzlərlə yeni daimi iş yerləri yaradılacaq.

-Şirkətiniz son bir neçə ildə ölkədə geniş ticarət şəbəkəsi qurmaqla öz adından söz açdıra bildi. Bu mənada ötən il Cocuq Mərcanlını da unutmadınız. Daha bir qürur yerimiz olan Cocuq Mərcanlıda olduğu kimi, digər cəbhəyanı bölgələrə də diqqət ayırırsınızmı?

-Bəli, öncə qeyd etdiyim kimi, ölkədə iş adamlarına göstərilən dövlət qayğısı, sahibkarlığın inkişaf etdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən müxtəlif dövlət proqramları və tətbiq olunan güzəştlər, ümumilikdə münbit iqtisadi mühit özəl sektorun bütün sahələrinə özünün müsbət təsirini göstərməkdədir. Şirkətlər qrupumuz da qeyd olunanları nəzərə alaraq idxal, istehsal və pərakəndə ticarət sektorunda özünün inkişaf mərhələsindədir. Artıq ötən ildən başlayaraq “Topdansatış qiymətinə pərakəndə satış” şüarı ilə Hard Discount olan “OBA” marketlər şəbəkəsi ilə regionlarda da sürətlə açılmağa başladıq. Vətənimizin bir parçası olan, işğaldan azad olunan Cocuq Mərcanlıda da “OBA” marketin açılması hamı kimi bizi də qürurlandırdı. Ölkəmizin digər rayonları, o cümlədən cəbhəyanı bölgələr də daim diqqətimizdədir.

-Şirkətin İctimaiyyətlə Əlaqələr Departamentinin rəhbərisiniz. Həm məsuliyyətli, həm də çətin işdir. Hansı çətinliklər olur və bu sahədə təcrübəsi olan biri kimi həmkarlarınıza hansı məsləhətlər verərdiniz?

-Bir şirkətlər qrupunun ictimaiyyətlə əlaqələrinə məsul olan bir struktur bölməyə rəhbərlik etmək olduqca məsuliyyətli bir işdir. Bu vəzifədə olunca anlayırsan və məsuliyyətini başa düşürsən ki, şirkətin ictimaiyyət ilə arasında olan münasibətlərinə, PR və kommunikasiyasına cavabdehsən. Şirkətin sözçüsü, şirkət rəhbərliyinin danışmanı və PR strategiyasının cavabdehi kimi işinin peşəkarı olmadıqca bu işi yaxşı qura bilməzsən. Bu işin qurulması isə tamam başqa bir prosesdir. Şirkətin PR işlərinə məsul şəxs şirkətini yaxşı tanımadıqca, onun fəaliyyətini yaxından izləmədikcə bu işini uğurla qura bilməz. Hesab edirəm ki, qısa müddətdə bu işi uğurla icra edə bilmişik. İşimizin tam uğurlu olması üçün isə fəaliyyətimizi genişləndirərək daha da səy ilə çalışırıq.
İctimaiyyətlə əlaqələr sahəsində fəaliyyət göstərən həmkarlarımız ilə mütəmadi sıx əlaqəmiz var, daim bir-birimizlə fikir və təcrübələrimizi bölüşürük. Bilirsiniz, hər fəaliyyət sahəsinin özünün spesifik xüsusiyyətləri və yanaşmaları var. Bu səbəbdən də ictimaiyyətlə əlaqələr mütəxəssislərinin də fəaliyyətini eyniləşdirmək olmaz. Lakin bu fəaliyyətin baza hissəsi var ki, bu qaçılmazdır. Daim həmkarlarımızla söhbətlərdə istədiyimiz və tövsiyə etdiyimiz onların işlərini dərindən bilməsi, təmsil etdikləri təşkilat haqqında maksimum bilgili olması olub. İş prosesi və hər hansı bir hadisə barəsində mediaya, ictimaiyyətə düzgün məlumat verməlisən. Əks təqdirdə sənə və təmsil etdiyin təşkilata inamı itirəcəksən. Sonda isə bu sənin təmsil etdiyin qurumun korporativ imicinin zədələnməsinə səbəb olacaq. Bir sözlə, ictimaiyyətlə əlaqələrdə daim ayıq, fəaliyyətində dürüst və aktiv olmalısan.

-Siz həm də Azərbaycan “İctimaiyyətlə Əlaqələr Mütəxəssisləri Assosiasiyası”nın (APRA) sədrisiniz. APRA-nın fəaliyyəti haqqında da məlumat verərdiniz.

-Bəli, ölkədə dövlət və özəl sektorda fəaliyyət göstərən təşkilatların ictimaiyyətlə əlaqələrinə məsul şəxsləri, PR mütəxəssisləri və PR xidmətləri göstərən şəxslər ilə birləşərək “Azərbaycan İctimaiyyətlə Əlaqələr Mütəxəssisləri Assosiasiyası” İctimai Birliyini (APRA) təsis etdik. Əminik ki, ictimaiyyətlə əlaqələr sahəsinin mütəxəssislərini, PR-menecerləri, PR-agentliyi və biznesin PR-strukturunu peşəkar səviyyədə birləşdirə, inkişaf etdirə biləcək assosiasiyanın yaradılması ölkəmizdə bu sahənin inkişafına dəstək olacaq. Eyni zamanda assosiasiya PR tətbiqi sahəsində yüksək peşəkar və etik standartlara riayət edilməsinə kömək edəcək, ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə yerli mütəxəssislərin bilik və bacarıqlarının artırılması üçün şərait yaradacaq. Hazırda təşkilatın sənədləri dövlət qeydiyyatına alınması üçün Ədliyyə Nazirliyinə təqdim edilib. Ümid edirik ki, yaxın günlərdə təşkilatımız dövlət qeydiyyatına alınacaqdır.

-Bu günlərdə APRA-nın tədbirində qeyd etdiniz ki, ictimaiyyətlə əlaqələr sahəsində akademik təhsil mövcud deyil. Bununla bağlı hansı təklifləriniz var?

-Ölkəmiz müstəqillik qazandıqdan sonra İctimaiyyətlə Əlaqələr (Public Relations-PR) termini leksikonumuzla yanaşı, fəaliyyətimizin də bir hissəsinə çevrildi. İlk olaraq beynəlxalq xarici və transmilli şirkətlərdə, təşkilatlarda yaranan PR strukturu qısa bir zamanda bir sıra dövlət qurumlarında da yaradılmağa başladı. Artıq ölkəmizdə, demək olar ki, bütün dövlət və özəl sahənin təşkilatlarında PR fəaliyyəti ilə məşğul olan struktur bölmə var. Buna nə dərəcədə və necə riayət olunması isə tam başqa bir mövzudur. Bəzən ictimaiyyətlə əlaqələri media ilə əlaqələr ilə məhdudlaşdırırıq ki, bu da düzgün yanaşma deyil. Media ictimaiyyətlə əlaqələrin qurulmasında əsas bir alət olaraq yer tutur. Bu da çox önəmli bir faktordur. Bəli, bu gün ölkəmizdə PR fəaliyyəti ilə məşğul olan, işini bilən və sevən insanlar var. Lakin bu sahənin akademik tədrisi, demək olar ki, yoxdur. Bu sahəyə maraq göstərən gənclərimiz, bu sahədə bilik və təcrübəsini artırmaq istəyən insanlar ölkə xaricində gedib tədris alıb gəlirlər. Bu isə PR sahəsinin inkişafına yetərli deyil. Düşünürəm ki, Azərbaycanda da ali təhsil müəssisələrində geniş şəkildə bu sahənin akademik tədrisinin həyata keçirilməsi lazımdır və vacibdir. Ümid edirəm və əminəm ki, yaxın gələcəkdə ölkənin aparıcı ali təhsil müəssisələrində PR və Kommunikasiya ilə bağlı akademik tədris həyata keçiriləcək.

Tural Tağıyev
Azərbaycanda çox tanınmış jurnalist Afrindən xəbər verir – MüsahibəTeleqraf.com-un suallarını Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Afrində başlatdığı “Zeytun budağı” əməliyyatını Aziz bölgəsində izləyən məşhur hərbi jurnalist, bir zamanlar Azərbaycanda rəhbəri olduğu “Avrasiya” qəzeti ilə tanınan İrfan Sapmaz cavablandırır:

- İrfan bəy, biz xəbərləri Türkiyə mediasından izləyirik, istərdik “Zeytun budağı” əməliyyatının canlı şahidi kimi hazırki vəziyyət barədə danışasınız...

- Bildiyiniz kimi, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Azad Suriya Ordusu ilə birgə həyata keçirdiyi “Zeytun budağı” əməliyyatı ötən ayın 20-də başlayıb. Türkiyə Afrindən, hazırda dayandığım Aziz bölgəsindən gələn təhlükənin qarşısını almaq məqsədilə belə bir əməliyyata start verib. Hazırda əməliyyat davam edir, rəsmi rəqəmlərə görə, bölgədə 6400 komando var, bəlkə də say çoxalıb, 10 minə qədər artmış da ola bilər, çünki yeni komando birlikləri gətirilir. Azad Suriya Ordusundan 3 tümən, hər birində 17 qrup savaşır ki, onlar Suriyada Əsəd rejiminə qarşı müstəqillik uğrunda mübarizə aparırlar. Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Baş qərargah rəisi, general Hulusi Akar dünən 1400 terrorçunun məhv edildiyini açıqlayıb. Türkiyə Silahlı Qüvvələrindən 31 şəhid, eləcə də yaralılar, Azad Suriya Ordusundan da şəhidlər var. Əməliyyat öz sürəti ilə davam edir. Suriya sərhədi boyunca Reyhanlı, Hassa, Qırıqxan, Kilisə tez-tez hücumlar təşkil edilir və türk vətəndaşlar həyatını itirirdi. Bu hücumların qarşısını almaq üçün əməliyyatlara başlanılıb. Afrində PKK/İŞİD/PYD/YPG kimi bir çox terrorçu ünsürlər var. Afrinə doğru çevrə daraldılır, Türkiyənin Afrinə ən uzaq nöqtəsi 31 kilometrdir. Hazırda olduğum Aziz bölgəsi Afrindən 14 km uzaqlıqdadır. Burseya dağında ciddi qarşıdurmalar oldu, çoxlu sayda terrorçu öldürüldü, əməliyyatlar davam edir. Bunu sadəcə Türkiyənin buradakı terrorçu qruplarla savaşı kimi xarakterizə etmək doğru deyil. Türkiyə terrorçulara silah verən ABŞ başda olmaqla, Avropanın 9 ölkəsi ilə savaşır. Afrinin mərkəzində hazırda 20 minə yaxın terrorçu var. Onlar girov götürdükləri mülki şəxslərin hərəkətinə imkan vermirlər. Mülki şəxslərə ziyan dəyməsin deyə, hazırda Türkiyə asta templə hərəkət edir. Afrində çox ciddi mübarizə, küçə döyüşləri gözlənilir.

- Əməliyyatlar başladığı ilk günlərdə Türkiyənın qısa müddət ərzində Afrini terrorçulardan təmizləyəcəyi düşünülürdü. Amma hələ ordu Afrinin mərkəzinə yaxınlaşmayıb. Əməliyyatın çətin keçməsinin səbəbi nədir? Dediyiniz kimi, mülki şəxslərin təhlükəsizliyinə görə temp aşağıdır, yoxsa başqa səbəb var?

- Bu, tamamilə mülki şəxslərin təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Afrinin mərkəzində 80-90 min mülki əhali yaşayır, bu bölgənin ətrafında irili-xırdalı 360-a yaxın kənd və qəsəbə var. Terrorçular bu ərazilərdən və mülki şəxslərdən qalxan kimi istifadə edir. Əməliyyatlarda mülki şəxslərə zərər dəyməməsi üçün bütün bunlara xüsusi diqqət yetirilir. Onlar dünyaya “TSQ və ASO sivil qətliam törədir” deyə provakasiya hazırlayırlar, Türkiyə, əlbəttə, buna imkan vermir. Ona görə də əməliyyatların sağlam şəkildə həyata keçməsi üçün asta temp seçilib.

- Afrində Türkiyəyə qarşı döyüşən qüvvələrin imkanlarından bəhs edə bilərsinizmi, onlar pərakəndə şəkildə mübarizə aparırlar? Kənardan dəstək varmı?

- ABŞ başda olmaqla bir çox Qərb dövlətləri terrorçuları silahla təchiz edir. Hazırda Afrinə terrorçulara dəstək məqsədilə yeni qüvvələr göndərilir, onların əlində hər cür silahlar var, zirehli texnikadan istifadə edirlər. Bu silahların mənbə və mənşələri müəyyənləşib və açıqlanıb.

- ABŞ Türkiyədən Afrin əməliyyatlarının məhdudlaşdırmağı və əməliyyatlarda birgə iştirakı təklif edib. Türkiyə ABŞ-ın təkliflərini niyə qəbul etmir?


- ABŞ 30 kilometrədək hərəkət edib dayanmağı, mərkəzə irəliləməməyi təklif edirdi. “30 km məsafədə sərhəd təhlükəsizliyini təmin edin”, - deyə bəyanat verirlər. Türkiyə bunu qəbul etmədi. Türkiyə-ABŞ münasibətləri qırılma nöqtəsinə gəldi, Xarici İşlər naziri Mövlud Çavuşoğlunun bir açıqlaması var: ya bu əlaqələr davam edəcək, ya da bitəcək. Bu, çox ciddi və vacib açıqlama idi. Bu günədək Türkiyədə rəsmi səviyyədə ilk dəfə bu cür sərt bəyanat səslənirdi. Trampın müşaviri daxil olmaqla amerikalı generallar gəldilər, amma açığı, onlar terrorçulara yönəlik əməliyyatların dayandırılmasının yollarını axtarırlar.

- Türkiyə vətəndaşı kimi TSQ-nin “Zeytun budağı” əməliyyatını dəstəkləyirsinizmi?

- Vətəndaş olaraq qəti şəkildə bu əməliyyatı dəstəkləyirəm. Jurnalistəm, amma Türkiyə vətəndaşıyam, türkəm və ölkəmin maraqlarının qorunması üçün öz vəzifəmi icra edirəm. Ölkəm ayaq üstdə durmazsa, mən də var olmaram. Vətənimin və dövlətimin milli maraqlarının yanındayam və dəstəkçisiyəm. Hər gün sosial şəbəkələrdən TSQ və ASO-nun birgə əməliyyatına tam dəstək verdiyimi deyir və son vəziyyət barədə paylaşımlar edirəm. “Zeytun budağı” əməliyyatının uğurlu olacağına inanıram. Bu günədək 1400-ə yaxın terrorçunun məhv edilməsi də bu əməliyyatın uğurlu olacağına işarə edir.

- Sizcə, bu əməliyyatlar nə qədər davam edəcək?

- Əməliyyatın qısa zamanda sona çatacağını düşünmürəm. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan Afrin, ardınca Menbiçə giriləcəyini, ordunun sonra İdlib və Hələbə yaxın bölgələrə irəliləyəcəyini bəyan edib. Astana razılaşmasına görə, İdlibdəki gərginliyi azaltma bölgəsində 7 atəşkəs müşahidə nöqtəsində mülki şəxslərin təhlükəsizliyi üçün Türkiyə əsgərləri yerləşdirilib. Bir nömrəli hədəf Afrini alıb oranı terrorçulardan təmizləməkdir. Daha sonra Menbiçə yönəlib Fəratın şərqindəki terrorçular məhv ediləcək. İdlib müxalifətin əlində olsa da, orada da təhlükə davam edir. Sadalanan bölgələrdəki əməliyatları da nəzərə alsaq, hesab edirəm ki, əməliyyatlar 5-6 ay davam edəcək.

- Hazırda olduğunuz Aziz bölgəsində beynəlxalq medianı təmsil edən jurnalistlər varmı?

- Bölgəyə giriş qapadılıb, mən əməliyyatın başlanğıcında daxil olduğum üçün buradayam. Əcnəbi jurnalistlər yoxdur, hazırda bölgəyə heç kəsin girişinə icazə verilmir. Türkiyənin özəl media qurumunun təmsilçisi kimi mən və məndən başqa dövlət televiziyası və agentliklərindən 4-5 nəfər var.

- Əməliyyat başa çatanadək orada qalmağı düşünürsünüz?

- Hələlik buradayam. Türkiyədən heç bir jurnalist hazırda buraya buraxılmır. Mən hərbi jurnalistəm, 35 illik jurnalist fəaliyyətimin 30 ili müharibələrdə keçib. 12 il Dağlıq Qarabağ müharibəsini yaxından izləmişəm. Ermənistanın işğal etdiyi Azərbaycan torpaqlarında da olmuşam. İndi də Aziz bölgəsində qalmağı düşünürəm. İnşallah əməliyyatları izlədikdən sonra qayıdacağam. Özəl media qurumlarından burada təkcə mənəm deyə, Allah nəsib eləsə, sonadək izləməyi planlaşdırıram.

- Yanvarın axırlarında bölgəyə gələn Nazirlər Kabinetinin Mətbuat-Yayım və İnformasiya Baş İdarəsinin rəhbəri Məhmət Akarca və beynəlxlq media qurumlarının nümayəndələrinə atəş açılmışdı. Təhlükəsizliyiniz hansı səviyyədə qorunur?

- Burseya dağı terrorçulardan təmizlənəndən sonra Mətbuat-Yayım və İnformasiya Baş İdarəsinin rəhbəri bölgəni nümayiş etdirmək üçün beynəlxalq media qurumlarının nümayəndələrini bir neçə saatlıq buraya dəvət etmişdi. O zaman raket hücumu oldu, amma şükürlər olsun heç kəsə ziyan dəymədi. Özüm isə hazırda Azad Suriya Ordusu ilə birgə hərəkət edirəm. ASO-nun qərargahlarında qalıram. Əslində, bura son dərəcə təhlükəlidir. Azad Suriya Ordusunun qrupları daxilində də təhlükəli şəxslər ola bilər. Bu səbəbdən ağır texnikalı, bir neçə silahı olan qrupla birgə qalıram. Onlar mənim təhlükəsizliyimi təmin edir. Aziz bölgəsinin özü olduqca təhlükəlidir.

- Aziz bölgəsində yaşayan mülki şəxslərin “Zeytun budağı” barədə fikirləri nədən ibarətdir?

- Əslində, Azad Suriya Ordusunda təmsil olunan hərbçilərin hamısı mülki şəxslərdir. Onlar mübarizələrini aparırlar, kim gecə növbətçidirsə, növbə çəkir, qalanları gedib evində ailəsi ilə birgə qalır. Mən bu insanlarla birlikdəyəm, Türkiyənin bu əməliyyatı başlamasından çox məmnundurlar. Aziz bölgəsi böyük ərazini əhatə edir, bir müddət əvvələ qədər bura İŞİD-in və ayrı-ayrı terror qruplarının əlində idi, o mənada Türkiyəyə qarşı olduqca böyük sevgi var.

- Suriyanın gələcəyini necə görürsünüz? Bu ölkədə sabitliyi qurmaq, ərazi bütövlüyünü bərpa etmək və normal dövlət qurmaq mümkün olacaqmı?


- Müşahidələrimə əsasən deyə bilərəm ki, Əsəd rejimi hakimiyyətdən getmədən burada normal dövlət qurulması mümkünsüzdür. Əsəd rejimi Rusiyanın nəzarətindədir. Rakka bölgəsində ABŞ öz maraqlarını təmin edir. Böyük güclər Türkiyəyə qarşı bir sıra əməliyyatlar hazırlayır, terrorçulardan istifadə edib ciddi zərbələr endirməyə çalışırlar. Ona görə də qısa zamanda Əsəd getmədən sivil hökumətin qurulması və ölkənin sabitliyinin təmin olunması mümkün görünmür.
“Elçin Behbudovu hamama aparıb, duşun altında..." - Hacı ƏbdülAvrasiya.net keçmiş millət vəkili, “Tövbə” cəmiyyətinin sədri Hacı Əbdülün AzVision.az-a müsahibəsini təqdim edirik:

- Əbdül bəy, sizi daha çox orta yaşlı nəslin nümayəndələri tanıyır, 90-cı illərin siyasi prosesləri ilə yadda qalmısınız. Gənc nəslə özünüzü necə təqdim etmək istərdiniz?


- Həyat tarixçəm çox şaxəlidir. Heç bilmirəm haradan başlayım. 1940-cı ildə Bakıda anadan olmuşam. 1958-ci ildə 161 nömrəli məktəbi bitirmişəm. Sonra o vaxtki Ticarət Texnikomuna daxil olmuşam. Oranı bitirdikdən sonra isə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun Avtomobil Nəqliyyatı İstehsalı şöbəsində oxumuşam. Ancaq bununla kifayətlənməmişəm, ədəbiyyata olan marağıma görə filologiya fakültəsində də təhsil almışam. 4 il Odessa Dəniz donanması Mühəndisləri İnstitutunda oxumuşam. Lap axırda İslam Universitetini bitirmişəm. Sərbəst güləş üzrə SSRİ idman ustası, əməkdar məşqçiyəm. Bu sahə üzrə institutda dərs demişəm.

Həmçinin, ədəbiyyat müəllimi kimi işləmişəm. Gəmi Təmiri Zavodunda çalışmışam. Politexnik İnstitutun Mühərriklər fakültəsində də dərs demişəm. Dediyim kimi, həyatım rəngarəngdir.

Sovet vaxtı iki institutda oxumağa icazə vermirdilər. Politexnik İnstitutun 4-cü kursuna keçəndə universitetin filologiya fakültəsinə daxil oldum. Anamdan başqa üç il heç kim bunu bilmədi. Gecə və gündüz təhsil alırdım. Eyni gündə həm humanitar, həm də texniki fəndən imtahan verirdim. Onda 3 il yarışlara getmədim. Qorxurdum ki, yarışlarda bu təhsil müəssisələri məni öz tələbələri kimi təqdim edərlər və məsələnin üstü açılar. Nəticədə hər ikisindən qovula bilərdim. Çox prinsipial tələbə idim.

-Güləşçi olduğunuzu dediniz. Yəqin ki, uşaqlığınızdan davaya, qolunuzun gücünü göstərməyə meyilli olmusunuz.

-Uşaqlıqda çox dəcəl idim. Döyülməyim heç yadıma gəlmir. 14 yaşımdan yarışlara çıxmışam. Yunan məşqçim var idi.

-İdmançıların həm də həssas qəlbi olur. Yəqin bundandır ki, bir müddət şeir də yazmısınız.

-Filologiya fakültəsində oxuyasan, şeirə marağın olmasın? Siyasi, uşaq və məhəbbət şeirləri yazırdım.

-Məhəbbət şeirlərini kimə həsr edirdiniz?

-Bu barədə nə danışım... Belə də. (Gülür)

-Doğurdan da həyatınızda rəngarənglik var. Bu saydıqlarınız hara, siyasət hara?

-Siyasət düz yol göstərən deməkdir. Ancaq baxır siyasət kimin əlindədir. Siyasət vətənini, xalqını sevən, dininə məhəbbəti olan adamın əlində olanda gözəl olar. Pulu, vəzifəni, özünü sevən adamların əlində olanda isə çox pis olur. Uşaqlıqdan vətəni sevən adam olmuşam, hadisələrin gedişatından kənarda qala bilməzdim. Buna görə siyasətə gəldim.

Mən həmişə xalqın içində olmuşam. Bir an, bir saniyə belə xalqdan kənarda olmamışam.

-Deputat olanda insanlar sizə yaxınlaşa bilirdilərmi?

-Əlbəttə, yanıma çox gəlirdilər. Gözəl günlər idi... İndi millət vəkillərinə yaxınlaşmaq qeyri- mümkündür. O vaxt daha asan idi. Parlamentə piyada gedib, piyada gəlirdim. 3 maşınım var idi. Ancaq ictimai nəqliyyatdan istifadə edirdim. Təyyarə ilə harasa gedəndə, camaatın keçdiyi yerdən keçirdim, növbəyə dururdum. Deyirdim, qoy düşünməsinlər ki, deputatdır deyə maşından düşmür. İnsanlarla ünsiyyətimi kəsmirdim.

-“Tövbə”-nin ideyası necə yarandı? Belə bir cəmiyyəti yaratmaq kimin ağlına gəldi?

-1985-ci il idi. Həmişə yatağımın yanında qələm dəftər saxlayırdım ki, gecə təbim gəlsə, kiçik şeirlər yazım. Bir gün yatıb yuxuda gördüm ki, İrandayam və İmam Xomeyni çıxış edir. Elə gözəl fikirlər deyir ki, gözümü ondan çəkə bilmirəm. Yuxu gördüyümü bilirdim, çalışırdım ki, danışdıqlarını yadda saxlayım və səhər durub xalqa danışım, xalq pis əməllərdən çəkinsin.

Yuxudan ayıldım ki, gecə dördün yarısıdır. Yadımda ancaq bir fikri qalıb: “Xalq cəsarətli bir sözə möhtacdır”. Bunu dəftərimə yazıb yatdım. Politexnik İnstitutda bir fəlsəfə müəllimi var idi , ona dedim ki, qardaş, belə bir yuxu görmüşəm, ancaq nə məna kəsb etdiyini tapa bilmirəm. Gedib, dostlarıma, yoldaşlarıma deyəcəm ki, içki içməsinlər, ziyanlı vərdişlərdən uzaq dursunlar, o boyda imamı yuxuda görümüşəm. Özüm də içkidən uzaqlaşdım, dostlarıma məsləhət gördüm ki, içməsinlər. Həmin müəllim yanıma gəlib dedi ki, cəsarətli fikir tövbədir. Beləliklə “Tövbə” cəmiyyəti yarandı.

Dağlı məhəlləsindəki gənclərin hamısını tövbə etdirdim. 200 gənci Politexnik İnstitutun idman zalına yığıb tövbə mərasimi təşkil etdim. Həmin günlərdən birində zala iki hündürboy kişi daxil oldu. Sənətlərini göstərib, KQB əməkdaşı olduqlarını dedilər.

Bildirdilər ki, ruslar bizdən şikayət ediblər. Deyiblər ki, “Tək bir”, “Allahu-Əkbər” deyib səs salırıq. “Tək bir”in mənasını soruşdular. Dedim, bir adam xəstəxanaya gedəndə həkim ona dərman verməsə, o, sağalar? Dedilər, xeyir. Dedim, bu uşaqlar da içkiyə, narkotikaya aludə olublar. Dərmanlarını verib müalicə edirəm. Dərman isə “Tək bir”, yəni Allahdır, inamdır. Ağıllarına batdı, çıxıb getdilər.

Bir neçə dəqiqədən sonra həmin şəxslərdən biri qayıtdı. Dedi ki, mən də tövbə etmək istəyirəm. Dedim haçan istəyirsən, buyur gəl. Həmin adam İşgəncələrə Qarşı Azərbaycan Komitəsinin mərhum sədri Elçin Behbudov idi. Onu hamama aparıb duşun altında tövbə etdirdim.

Onunla bağlı bu əhvalat heç yadımdan çıxmır. Deməli bu, suyun altında durub, mən də tövbə etdirirəm. Bir də baxdım ki, Elçin əsir. Əlimi kürəyinə qoyub, surələri təkrar etdirəndə gördüm ki, su od kimidir. Sən demə, yadımdan çıxıb, soyuq suyu açmamışam, bu da qaynar suyun altında yanırmış. Üz vurmadım və əlimi kürəyindən çəkmədim ki, qoy tövbənin gücü itməsin. Onunla bərabər mən də yandım.

-Beləliklə, tövbə edənlərin sayı artdı...

-Maşallah, saysız, hesabsız adamlar tövbə etdilər. Elə olurdu ki, həm atanı, həm də oğulunu tövbə etdirirdim. Kazanda tövbə məscidi tikdirmişdim. Dağıstanda da belə bir məscid var idi. Sosialist ölkələrindən yanımıza tövbə etməyə gəlirdilər. Cəmiyyətimizin 6 dildə nizamnaməsi var idi. Dünyada belə bir cəmiyyət ilk dəfə Azərbaycanda yaradılıb.

-Tövbə etdirmək üçün hansı metodlardan istifadə edirdiniz? Suyun altında surə oxumaq, şallaq vurmaq?

-1985-ci ildə hamamda tövbə etdirirdik. Məscidə keçəndən sonra tövbənin forması dəyişdi. Bir məsələni də vurğulayım ki, tövbə edənləri bir müddət məsciddəki otaqlarımızda saxlayırdıq. Onları tezliklə evə buraxmırdıq.

Məsciddə böyük idman zalımız var idi. Dövlət bizə güləş üçün ləvazimatlar vermişdi. Gündə 3 dəfə onlarla məşq aparırdım. Narkotikadan tövbə edənlərin bədənlərinin sıxma vaxtı gələndə özüm onları sındırırdım. Bir-biriləri ilə və ya özümlə güləşdirirdim. Həmin adamlar o anı idmanla ötürürdü. Əzan veriləndə idmanı saxlayıb, namaz qılırdılar.

Tövbə edən adam bu bəladan xilas olduğunu, evə getmək istədiyini deyəndə icazə vermirdim. Deyirdim proses əlavə iki ay da davam edəcək.

-Hansı günahlara görə sizə müraciət edirdilər?

- Bizim tövbənin altı şərti var. Pis işlərdən, zinadan uzaq durmalısan, spirtli içkilərdən, narkotikadan istifadə etməməlisən, məzhəb, millət, təriqət ixtilafı yaratmamalısan. Tövbələrimiz bu şərtlər altında olurdu. Xristian da gəlib bizdə tövbə edirdi. Belə adamlardan biri Bakıda tövbə edəndən sonra “Tövbə cəmiyyəti” yaratdı. Onlara “Dom Mariya” adında kilsə də verdilər. Bizim üçün insanın yahudi, xristian və ya müsəlman olmasının, hansı məzhəbdən, təriqətdən olmasının fərqi yoxdur. Millətə qayıtsın, ailəsinə qayıtsın. Qayıdandan sonra Allah istəsə hidayət edəcək.

-Xristian qonağınıza da şallaq vurdunuz?

-Şallaq bizim "Tövbə”yə böhtandır. Biz şallaq vurmuruq. Tövbə edənə hədiyyə veririk.

-Nə hədiyyə edirsiniz?


-Quran kitabında tövbə edibsə, biz həmin Quranı ona veririk ki, qoy evinə girəndə, çıxanda gözünün qabağında olsun, tövbəsini pozmasın.

-Xanımlar da tövbəyə gəlir?

-Əlbəttə, gəlirlər. Bir yahudi qadın tövbə üçün gəlmişdi. Onların nə üçün, nədən tövbə etdiklərini mən soruşmuram. Sadəcə surəni mən deyirəm, onlar da təkrar edir.

-Dəfələrlə müsahibələrinizdə tanınmış siyasətçilərin tövbə etdiyi bildirmisiniz. Həmin şəxslərin adlarını çəkə bilərsinizmi?

-Adlarını deyə bilmərəm. Partiya sədrlərindən çox adam tövbə edib. Bircə indiki deputat Tahir Kərimlinin adını bir neçə dəfə mətbuatda çəkmişəm. O vaxt mən həbs olunanda Ali Məhkəmənin sədri Tahir Kərimli idi. Ona bəlkə də 100-ə yaxın məktub göndərdim ki, mən günahsızam. İşimə baxmırdı, uzadırdı. AXC-nin vaxtından Heydər Əliyev hakimiyyətə gələn günə qədər həbsdə qaldım. Dövran fırlandı, hakimiyyət dəyişildi. Tahir Kərimli tövbəyə gəldi. Bunu yerə uzadıb, şallağı əlimə aldım. Yazdığım məktubları, uşaqlarımın sahibsiz qaldığı günləri xatırladım. Dedim, Allah, mənə güc ver. Ona 3 dənə şallağı elə vurdum ki... Bu, Allahın hökmü idi.

-Ayağa durnadan sonra sizə heç nə demədi?

-Mənə heç kim heç nə deyə bilməz.

-Maraqlıdır, siz tövbənizi heç vaxt pozmursunuz?

-Mən elə tövbə etmişəm ki, doğrasalar da tövbəmi pozmaram. Ölərəm, amma tövbəmi pozmaram. Çünki mən tövbənin başında gedirəm. Ölmək olar, amma pozmaq olmaz. Zindanda qarşıma şərtlər qoyurdular ki, onların dediyin eləyim, məni həbsdən buraxsınlar. Etmirdim. Çünki yalan danışa və ya heç kimə şər ata bilməzdim. Səhəri günü şər atdığım adam mənə deyərdi: “Həci, sənə ayıb olsun, mənə şər atdın”.

Rəis mənə dedi ki, ya onların dediklərini eləməliyəm, ya da həbsdə qalıb ölməliyəm. Zərrə qədər qorxum yox idi. Qaldığım kamerada hamını tövbə etdirmişdim, namaza oturtmuşdum. Hətta başqa kameralardan xahiş edirdilər ki, onları da tövbə etdirim.

Heydər Əliyev hakimiyyətə gələndən sonra həbsxana nəzarətçisi yanıma gəldi. Dedi ki, hazırlaş, Heydər Əliyev səni həbsdən buraxdırır. Həbsdən çıxandan sonra məni Moskvaya müalicəyə göndərdi, səsimə görə əməliyyat olundum.

-Bildiyimizə görə 12 övladınız var. Onlar sizin yolunuzla gedirmi?

- Böyük övladımın 50, kiçik övladımın isə bir yaşı var. Böyük uşaqlarım keçməkeşli günlərimə düşdülər, onlara çox diqqət yetirə bilmədim. Allah qismət etsə, onları da haqq yolu ilə apararıq.