Aprel döyüşlərini təkrarlamaq lazımdır - ALDP sədriAvrasiya.net Azərbaycan Liberal Demokrat Partiyasının (ALDP) sədri Fuad Əliyevin Versus.Az-a müsahibəsini təqdim edir:

- Fuad bəy, Vaşinqtona bir həftəlik səfərinizdən və Dövlət Departamentində, Konqresdə gərgin iş rejimində keçən maraqlı görüşlər barədə mətbuata qısa məlumat vermisiniz. Bilmək istərdik, bu səfəri kim təşkil etmişdi və məqsəd nə idi?

- Mən ildə bir neçə dəfə Amerikada olan ictimai-siyasi təşkilatların, departamentin keçirdiyi tədbirlərə dəvət alıram. Bu sırada əvvəllər Azəbaycanda fəaliyyət göstərib sonradan bağlanan fondlar, qeyri-hökumət təşkilatları, Konqres nümayəndələri, eləcə də yeni tanış olduğum ictimai-siyasi təşkilatlar var. Orada bizim partiyanın Azərbaycan Xalq Hərəkatının təsisçisi və üzvü olduğumu bilirdilər.

Xalq Hərəkatı ilə bağlı yeni məlumatların toplanması baxımından belə bir görüşdə iştirakım onlara maraqlı idi. Konqresdə bir neçə görüşlər keçirildi. Respublikaçılar və Demokrat Partiyasının konqresmenləri ilə olan görüşlər 2 istiqamətdə - partiyamızın işi, AXH-nin yaranması və məqsədləri, fəaliyyəti ilə bağlı müzakirələr oldu. Hər bir görüşdə partiya və təsisçisi olduğum təşkilatla bağlı verilən suallara ətraflı cavablar verildi, Azərbaycandakı ictimai-siyasi vəziyyət, insan hüquq və azadlıqları müzakirə olundu. Xalq Hərəkatı onlar üçün yeni bir qurum olduğuna görə, suallar əsasən onun ətrafında verildi.

- Amerika cəmiyyətini Azərbaycanla bağlı daha çox hansı suallar maraqlandırırdı?

- Təbii ki, görüşlərdə tanış olduğumuz yeni simalar üçün Azərbaycanda gedən proseslər çox maraqlı idi. Ümumiyyətlə, əksəriyyət Azərbaycanda gedən proseslərdən məlumatsız idi. Amma digər dostlarımızla keçirdiyimiz görüşlərdə təbii ki, onlar müəyyən məsələlərlə bağlı məlumatlı idilər və prosesin hansı istiqamətdə inkişaf etməsi, daxildə son günlərdə gedən prseslərlə maraqlanırdılar.

- Amerikaya səfəriniz çərçivəsində Qarabağ məsələsi nə dərəcədə müzakirə olundu?

- Qarabağ məsələsi iştirak etdiym bütün görüşlərdə ən əsas məsələ kimi qoyulub. Mən çalışıram ki, belə səfərlərə Qarabağ həqiqətlərini açan tarixi ədəbyyatlarla gedim. Bu mənada Konqresdə yeni simalarla tanış olanda buradan apardığım kitabları onlara təqdim etdim. Eyni zamanda səfərim 28 may gününə təsadüf etdiyi üçün apardığım Azərbaycan bayraqlarını amerikalılara hədiyyə etdim. Belə demək mümkünsə, bununla da 28 may günü Amerikada Bayraq Aksiyayası keçidim. Qeyd etməliyəm ki, istər təqdim etdiyim kitablar, istərsə də bayraq aksiyası amerikalılar tərəfindən böyük maraqla qarşılandı.
İstənilən görüşlərdə birinci növbədə Qarabağ məsələsini qaldırıram və Azərbaycan xalqının haqlı mövqeyini çatdırıram.

Tədbirlərdə bildirirdim ki, 25 ildən çox gedən danışıqlar nəhayət yekun nəticəyə varmalıdr. Bu olmasa, danışıqları dayandırıb öz hüququmuzdan istifadə edərək işğal atında olan torpaqlarımızı azad etməliyik.

- Qarabağla bağlı bu çıxışlar necə qarşılanırdı?

- Təbii ki, Amerika ATƏT-in Minsk Qrupunda olan həmsədr dövlət kimi sözsüz ki, çalışırdılar ki, sülh platformasını müdafiə etsinlər. Amma hər bir xalqın, hər bir millətin öz hüququ var və onu qorumalıdır. Görüşlərdə izah edirdim ki, işğal altında olan torpaqlar tarix boyu Azərbaycan torpaqları olub. Müəyyən məlumatlardan sonra amerikalılar bildirdilər ki, torpaqların işğaldan azad olunması üçün hər bir xalq öz hüququndan istifadə edə bilər.

- ABŞ-ın region, Qafqaz "sevgisi" Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həllində maraqlı olmadıqlarını dəfələrlə ortaya qoyub. Sizcə, bu onların Azərbaycan məsələsinə ədalətli yanaşmalarını təmin edə bilərmi və keçirilən görüşlərdə özünü necə biruzə verdi?

- Təbii ki, onların Azərbaycan və Qafqazla bağlı ö strategiyası var. Onlara lazımdır ki, regionda stabillik olsun və dövlət bunun qarantını öz üzərinə götürüb. Amma hazırki şəraitdə bu bizim millətimizin istəyi ilə üst-üstə düşməyən bir strategiyadır. Bu məsələdə də fikirlərimi bildirdim. Biz başa düşürük ki, Amerikaya regionda stabillik lazımdır ki, bağlanan neft, qaz kantraktları işləyə bilsin və stabil şəkildə ixrac olunsun. Bildirdim ki, Amerikanın neft maraqlarından dolayı bizdə demokratiya qurulmur və torpaqlarımızı işğaldan azad edə bilmirik. Amerikanın regonda stabillik yaradaraq neft, qaz layihələrinin işlənməsində daha maraqlı olması bizim həm torpaqlarımızı işğaldan azad etməyimizə maneə yaradır, həm də demokratiya qura bilmirik. Biz sülh platforması çərçivəsində qalmışıq, demokratikləşmə getmir, siysi məhbuslar var, demokratik fikir boğulur. Bildirdim ki, biz müxalifət partiyaları olaraq hesab edirik ki, neftə qaza görə ən ali dəyərlərimizi qurban verməməliyik. Əksinə, demokratik qüvvələr hakmiyyətə gələrsə, bağlanan kontraktları o zaman işlək edəcək ki, bu, xalqın mənafeyinə qarşı olmasın. Bu istiqamətdə apardığımız fikir mübadilələri də maraqla qarşılandı.

- Daha böyük güclərin, beynəlxalq aləmin münaqişənin hərb yolu ilə həllinə maneə törətməsi ilə bağlı fikirlərə münasibətiniz nə olacaq?


- Qarabağ məsələsində həmsədr dövlətlər maraqlı deyil. Həmsədrlər münaqişənin həlli ilə bağlı bir sıra təkliflə çıxış ediblər. Bütün hallarda əsas söz sahibi olan Azərbaycan hakimiyyətidir. Azərbaycan hakimiyyəti öz tərəfindən qəti şəkildə bir fikir, mövqe qoymalıdır. Ermənistan öz təxribatından əl çəkmir. Azərbaycan hansısa təkliflə çıxış edəndən sonra, tutaq ki, 7 rayon qayıdandan sonra Qarabağın statusunun müəyyənləşməsi ilə bağlı razılıq veriləndən sonra Ermənistan dərhal hakimiyəti dəyişir. Belə ki, Ter Petrosyan, Köçəryan, Sarkisyan yerdəyişmələri ilə bağlı siyasətləri indi də davam edir. Onlar bu oyunu oynaya bilirlər. Torpaqları işğal edən tərəfə sözsüz ki, bu sərf etmir. Amma biz də dünyaya sübut edə bilmirik ki, torpaqlar işğaldadır və geri alınmalıdır. İndiyə qədər konqresmenlərdən çoxu bilmir ki, Azərbaycan harda yerləşir. Bu bizim XİN-nin, Amerikadakı səfirliyimizin, Amerikada olan diaspor, lobbiçilik təşkilatlarının işinin göstəricisidir. Bundan qabaq orda Azərbaycan-Amerika Palatası yaranmışdı. Milyonlarla pul ancaq yeyib-içməklərə xərclənib. Konqresmenlər özləri danışırdılar ki, 3-5 il bundan qabaq onları hər dəfə hansısa restorana yığıb guya ki, Azərbaycanla bağlı hansısa tədbir keçirirdilər. Onlar deyirlər ki, biz başa düşürük, bunu ona görə edirlər ki, sabah hansısa səsvermədə sizə səs verək, amma biz bilirik ki, Azərbaycanda korrupsiya, rüşvətxorluq, siyasi məhbuslar var, ona görə də bizi ələ almaq istəyirlər.

Onlar demokratik cəmiyyət olarsa Qarabağ məsələsində bizə dəstək verəcəklər. Görüşlərdə çox qəribə hallarla rastlaşdıq. Hətta 28 may ərəfəsində Avropa kuboku uğrunda finalın Azərbaycanda oynanıldığını bilmirdilər.

- Amerikada diaspor və lobbiçilik fəaliyyəti ilə bağlı nələri söyləmək olar? Erməni diasporlarının, lobbiçilərinin xaricdə daha güclü olduğu hər zaman deyilir. Amerika görüşlərində belə bir əks təsirlərlə qarşılaşdınızmı?

- Konqresmenlərlə görüşlərimizdə aydın olurdu ki, onların proseslərdən xəbəri yoxdur. Mən deyəndə ki, ermənilər Qarabağa gəlmə xalqdır, onlar bunu inkar edərək, ermənilərin burda daim yaşadıqlarını və bununla bağlı əllərində ədəbiyyatların olduğunu deyirdilər. Sonra mən sovet dövründə ermənilərin Qarabağa gəlişinin 150 illiyi ilə bağlı qoyduqları abidə barədə danışdım. Həmin abidə 1988-ci ildə məsələ qalxandan sonra həmin abidəni sökdülər. Sonra sovet ensklopediyasından da çıxardılar. Amma istənilən arxivlərdən tapmaq olar. Mən söz vermişəm ki, bu faktı onlara göndərəcəm. Mən faktlarla onlara bildirdim ki, abarogen xalq bizik və apardığım kitabları da onlara təqdim edərək, Azərbaycanın tarixi ilə tanış olmaları üçün çalışırdım. Bu da onu göstərir ki, bizim Amerikada, Avropada olan diasporlarımızın, səfirlərimizin işləri sıfırdır.

- Bu günlərdə Kəlbəcərdə də sanatoriya açıldı. Ümumiyyətlə Qarabağda ermənilərin bağçalar, məktəblər, turizm obyektləri inşa etməsi bizə qarşı hansı təhdiddən xəbər verir?

- Onlar öz işlərini görür, öz həyatlarını yaşayırlar. Və belə bir təbliğat aparırlar ki, onlar işğalçı deyil, öz torpaqlarını geri alıblar. Biz torpaqları işğaldan azad edəndən sonra onların tikdiyi yerlər bizə qalacaq. Amma ən pisi budur ki, biz öz işimizi görə bilmirik. Biz artıq bilmirik ki, müharibə şəraitində yaşayırıq, yoxsa sülh şəraitində. Azərbaycan işğal altında fəaliyyət göstərən erməni terrorçularına qarşı çox ciddi şəkildə əks addımlar atmalıdır. İşğal altında qalan torpaqlarımızda hökmranlıq edən erməni terrorçusuna o yerlərdə rahat gəzmələrinə imkan verməməlidir. 2016-ci ildələ olan 2 günlük aprel döyüşlərini təkrarlamaq lazımdır. Düşmən Azərbaycan ordusunun, partizanlarının qəfil zərbələrinə məruz qoyulmalıdır. Bilsək ki, torpaqlar hərb yolu ilə azad olunacaq, gedib hamımız şəhid olmağa da hazırıq. Amma bu torpaq işğal altındadır və sülh danışıqları getsə də, hər ay 10-15 nəfərimizi bir güllə ilə vurub öldürürlər. Bu böyük itkidir. Bizə təsir edir, bir tərəfdən torpaqlar işğalda qalır, digər tərəfdən də nahaq itkilər veririk.

Yenə də bizi nəsə saxlayır. Çox hörmət etdiyim Aydın Mirzəzadənin əsgərin erməni snayperi tərəfindən vurulması ilə bağlı fikirləri olmuşdu. Bir gündən sonra o həmin fikirdən döndü. Ola bilər ki, çıxışı zamanı emossiyaya qapılıb belə bir söz işlətmişi, amma düzgün söz demişdi. Biz öz tərəfimizdən nəsə etməliyik. Çünki torpaqlar illərdir işğaldadır, onları kim azad edəcək. Hansısa addımlar atılmalıdır. Özümüz də təklif etmişdik ki, partizan hərəkatları yaradılmalıdır. İşğal altında olan torpaqları yaxşı tanıyan insanlar var və onlardn istifadə olunmalıdır. Bu vəziyyət 10 il də qalsa, gələcək nəsil öz torpağına yad olacaq. Amma indi imkanlar var ki, biz həmin yerlərdə partizan hərəkatı yaradaq. Bunu qeyri-rəsmi olsa da, dövlət etməlidir. Biz antiterror əməliyyatları aparmalıyıq. Torpaqları azad etmək bizim hüququmuzdur. Qəti mövqe ortaya qoymalıyıq.
Trampın İrana qarşı planı baş tutmayacaq - Sabiq səfirƏfşar Süleymani: “ABŞ İrana hərbi məsələdə sanksiya tətbiq edə bilməz, şərtlər qoya bilməz”

ABŞ-İran gərginliyi davam edir. İki ölkə arasında gərginlik ötən ildən, prezident Tramp 2015-ci ildə İranın nüvə proqramına dair bağlanmış beynəlxalq müqavilədən ABŞ-ın çıxdığını elan edəndən sonra artmağa başlayıb.

Həmin müqavilənin məqsədi İranın nüvə proqramının dayandırılması müqabilində ona qarşı sanksiyaları ləğv etmək olub.

Tramp həmin sövdələşməni "qüsurlu" adlandıraraq İrana qarşı ABŞ sanksiyalarını bərpa edib.

ABŞ-ın addımına cavab olaraq, İran bu ayın əvvəlində qeyd olunan müqavilə çərçivəsində öz öhdəliklərini dayandıraraq uranın zənginləşdirilməsini bərpa edəcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

Bu arada isə ABŞ "İran təhlükəsini" əsas tutaraq hərbi gəmi və təyyarələrini İran körfəzində yerləşdirib və İranın ABŞ qüvvələrinə yaratdığı "potensial riski" dilə gətirərək, İraqdan diplomatik personalının bir hissəsini çıxarıb.

ABŞ müstəntiqləri İranı və ya onun dəstəklədiyi qrupları Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Hörmüz boğazında Əl-Füceyrə limanı yaxınlığında dörd neft tankerinə partlayıcı maddələrdən istifadə edərək zərər vurmaqda ittiham ediblər. Tehran bu ittihamları rədd edib.

Hər iki tərəfdən liderlər müharibə istəmədiklərini desələr də, İran körfəzində vəziyyət gərgin olaraq qalır.

ABŞ-İran müharibəsi baş verə bilərmi, İran nüvə silahına sahiblənəcəkmi, müharibə kimin xeyrinə olacaq? Müxtəlif suallar və bu sualların ehtimallar üzərində qurulan cavabları var.

İranın Azərbaycandakı sabiq səfiri Əfşar Süleymani “Xalq Cəbhəsi”nə verdiyi müsahibəsində müharibə riskinin olmadığını bildirib.

- Əfşar bəy, Fars körfəzində baş verən məlum hadisələrlər bağlı fikirlərinizi bilmək istərdik.

- ABŞ Fars körfəzində hərbi qüvvələrini yerləşdirib, İran da cavabında bəyan edib ki, əgər ABŞ ona qarşı hər hansı bir hərbi addım atarsa, cavabsız qalmayacaq. ABŞ da həmçinin, bəyan edib ki, İran silaha əla atarsa, dərhal cavabını alacaq. Fars körfəzində vəziyyət hələ stabildir. İranı təxribata çəkməyə cəhdlər edildi. Məsələn, Qətərin Əl-Füceyrə limanında 4 tankerə edilən hücumu İranın üstünə yıxmağa çalışdılar. İran bu təxribata getmədi. ABŞ belə ehtimal etdi ki, guya bu məsələdə İranın əli var, amma ortada heç bir fakt olmadı. Amma böhtanlar öz səmərəsini vermədi. İran heç vaxt Fars körfəzində müharibənin başlamasına şərait yaradan hərbi hərəkətə əl atmaz. ABŞ guya ora 15 min hərbçisini göndərib. Ekspertlər belə ehtimal edirlər ki, ABŞ hadisələri qızışdırır, amma planı baş tutumur. ABŞ prezidentinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Con Boltonun öz planları var ki, İrana qarşı müharibə başlasın. Amma hazırda Boltonun mövqeyi də zəifləyib. Tramp Yaponiyada səfərdə olarkən İranda rejimin dəyişməsini istəmədiyini deyib, İranla danışıqlara hazır olduğunu bəyanlayıb. Yaponiyanın baş naziri yaxın gələcəkdə İrana səfər edəcək və ola bilsin rəsmi Tehranla bu məsələ müzakirə olunsun. Tramp İranın nüvə silahı əldə etməsini razı deyil, İran da nüvə məsələsi ilə bağlı üzərinə götürdüyü öhdəlikıəri yerinə yetirib, bu silaha sahib olmaq istəmir. Şəriət baxımından da haramdır.

- Bəs nədən Tramp məhz İranı hədəfə götürüb?

- Tramp İran rejimini dəyişmək ixtiyarı və səlahiyyətində deyil. Düzdür, iqtisadi sanksiyalar tətbiq edib, bunun da mənfi təsirləri olub. Tramp fikirləşirdi ki, İranda yaranan iqtisadi ağırlıqlar daxildə hakimiyyətə qarşı hansısa hərəkatın baş verəcəyinə səbəb olacaq. Amma bu baş vermədi. Əksinə, çətinliklər İran xalqını daha da birləşdirdi. Amma inanmıram ki, tezliklə İran və ABŞ bu məsələdə bir masa arxasında otursun. Tramp nüvə sazişi ilə bağlı razılığdan çıxıb, bu, beynəlxalq sazişdir, BMT Təhlükəsizlik Şurasında qətnamə var, İran öz öhdəliklərini yerinə yetirib. MAQATE nüvə silahı məsələsində İranda monitorinqlərini aparıb, 14 raport hazırlanıb. Nəticə belə olub İran nüvə məsələsində üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirib. Ancaq son zamanlarda İran ABŞ-ın onu təxribata çəkdiyini gördü, nə yolla olursa olsun İranı çökdürmək planını həyata keçirmək istəyir, Tehran da nüvə məsələsində mövqeyini sərtləşdirdi.

- İki ölkə arasında vasitəçilik etmək istəyən qüvvələr necə, varmı?

- İraq, İsveçrə, Oman, Rusiya çalışır ki, tərəflər arasında vasitəcilik etsinlər. Amma ortada heç nə yoxdur. Ən güclü vasitəçilik missiyası Yaponiya tərəfdədir. İranın xarici işlər naziri Zərif öncə Yaponiyaya səfər etdi, sonra Tramp getdi. İndi qərarlaşıb ki, Yaponiyanın baş naziri İrana gəlsin. İsveçrədə müzakirələr olmayıb, olsaydı elan edərdilər.

- Sizin fikrinizcə, Fars körfəzində mühariə qığılcımları alovna bilərmi?

- Gözləmirəm. Məsələ diplomatiya yolu ilə həll olunmalıdır. Müharibə başlayarsa bu heç bir tərəfə xeyir gətirməz, region qarışar. ABŞ-İran münasibətlərinin qurulmasına çox vaxt var. Aralarında fərqli mövqe və ixtilaflar mövcuddur. Ardıcıl olaraq məsələlərlə bağlı danışıqlar aparılsın ki, bu ixtilaflar aradan qaldırılsın. Bütün məsələlər getdikcə həllini taparsa onda deyə bilərik ki, tərəflər arasında sülh danışıqları yaxınlaşması var. Aranı qarışdıran, vəziyyəti gərginləşdirən başqa dövlətlər də var. Trapm böyük səhvə yol verdi. Düzdür, ABŞ güclü dövlətdir, hegemondur. Amma bu o demək deyil ki, dünyaya ağalıq etsin, zor tətbiq etsin. Nüvə məsələsində, 6 dövlət+İran saziş imzaladılar. Öhdəliklər yerinə yetirilib, o zaman ABŞ nə istəyir? Avropa siyasi çəhətdən bu sazişi dəstəkləyir, amma iqtisadi cəhətdən hələ mövqeyini ortaya qoymayıb. Çin İrandan neft alır, Rusiya da iqtisadi baxımdan İranla mövqeyini dəqiqləşdirməyib. İran bəyan edib ki, ABŞ İran üzərindəki iqtisadi sanksiyaları götürsün, danışıqlara getsin. Bilirsiz, ABŞ İrana hərbi məsələdə sanksiya tətbiq edə bilməz, şərtlər qoya bilməz. ABŞ özü digər ölkələrə silahlarını satır, təyyarə, raket verir, İsraili dəstəkləyir, İraqa, Əfqanıstana basqın edir, bir yandan da Suriya məsələsi var. İran xalqını sanlksiyalar altında saxlamaqla ABŞ heç vaxt istəyinə çatmayacaq. Necə ola bilir ki, sənə bütün ölkələr silahla hücum etsin, sənin isə silahın olmasın.. İran-İraq müharibəsini xatırladın. Bütün dünya ölkələri Səddama hərbi yardım etdi, hətta İrana qarşı kimyəvi silahdan da istifadə olundu. Ola bilməz axı, İran öz hərbi qüvvəsini zəiflətsin, başqa dövlətlər də ABŞ tərəfindən gücləndirilsin. ABŞ öz silahlarını Ərəbistana satır. Əsdlində ABŞ bu ölkələri İranla qorxudur və onlara silah satır, pul qazanır. İran bəyan edib ki, Fars körfəzində hücum etməmək müqaviləsini bağlamağa belə hazırdır. Heç bir ölkə başqasına hücum etməsin, sabitliyi qoruyaq. Amma bir ölkəyə demək olmaz ki, silah istehsal etmə.

- Bir neçə gün öncə Ərəb dövlətləri ABŞ-ın İrana münasibətdə həyata keçirdiyi strategiyanı dəstəklədiklərini bildiriblər...

- Düzdür, ABŞ Səudiyyə Ərbistanında toplantı keçirib, istəyir ki, İranın əleyhinə cəbhə yaratsın. Ancaq müsəlman ölkələrinin heç də hamısı Ərəbistanın yanında olmayıb. İraq həmin qətnaməni dəstəkləmədi. Ərəb Əmirliyi, Bəhreyn həmişə bir-birinin yanında olub, amma aralarında ixtilaf var. Misir də Səudiyyə Ərəistanın yanında olub Qətərin əleyhinə çıxdı. Amma İran Qətəri müdafiə etdi. Qətərin hava, su yoillarını bağlamışdılar. Yeganə torpaq yolu Ərəbistandan idi onu da bağladılar. Amma İran yollarını acdı Qətərə yardımlar edildi. Küveyt də Ərəbistanı Fars körfəzində dəstəkləmir. Ərəbistan Bəhreyn və Ərəb Əmirlikləri İrana qarşı birlik yarada bilmədilər. ABŞ indi istəyir İsrailə yardım etsin, Colan təpələrinin “kupça”sını İsrailin adına yazdırıb. Halbuki o Suriya torpağıdır. Səfirliyini Qüdsə aparıb, amma heç bir ölkə səfirliklərini ora aparmayıb. Bəhreyndə bir toplantı planlaşdırılır Fələstin-İsrail məsələsini müzakirəyə çıxarmaq istəyirlər, məqsəd İranı təzyiq göstərməkdir. Tramp və kürəkəni Kuşner əsrin alveri adlanan bir planı ortaya atıb. 70 ilin mübahisəli məsələsini bunlar həll etmək istəyirlər. Halbuki Oslo razılaşmasına görə, həmin ərazidə iki dövlətin yaranması qərara alınıb. Tramp isə orada ancaq İsrailin bir dövlət kimi formalaşmasına, qalmasına çalışır. Tramp verdiyi sözə əməl etmədi. Seçkilərdə söz vermişdi ki, ABŞ başqa ölkələrin daxili işlərinə qarışmayacaq. Lakin indi hər ölkəni qarışdırır, Fars körfəzinə, Venesueliyaya, Suriyaya, Fələstin, İraq, Əfqanıstan.. Gücü hesabına hansısa ölkəyə ziyan vurur, amma istəyinə çatmır.

- ABŞ İranı terroru dəstəkləyən ölkə kimi də təqdim edir. Məsələn, Hizbullahı dəstəklədiyini deyir...

- Bu ABŞ-ın çoxdankı iddiasıdır. Amma baş verənlər onu göstərdi ki, İŞİD ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanı tərəfindən dəstəklənir. ABŞ-ın rəsmi orqanlarının verdiyi məlumatlara görə, 2001-ci ildə Nyu Yorkda törədilən terror hadisələrində “Əl Qaidə”nin, ərəblərin əli olub. ABŞ İsraili və öz mənafeyini qorumaq üçün bu mövqedən çıxış edir. Terror təşkilatlarını ABŞ-ın özü dəstək verir. SSRİ Əfqanıstana girəndən sonra ABŞ regionda “Əl Qaidə”ni yaratdı. Sonradan terror təşkilatı rəsmi Vaşinqtona qarşı çıxıb. Hizbullah terror qrupu kimi qəbul edilmir. İran xalqı onu dəstəkləyir, İranın ərazi bütövlüyünün qorunmasında İsrailə qarşı mübarizə aparır. Hizbullah bir təşkilatdır, məclisdə deputatı var, Nazirlər kabinetində yerləri var, Livanda fəaliyyət göstərirən haqsızlığa qarşı vuruşan bir təşkilatdır.

- Müharibənin baş verməsi və verməməsinin əsas səbələri...

- ABŞ-İran müharibəsinin olmaması üçün səbəb çoxdur, olması üçün isə azdır. Əgər İran nüvəni yüksək səviyyədə zənginləşdirsə, hazırda məlum razılaşmaya uyğun olaraq 3,67 faiz zənginləşdirib. Ancaq 100 faizə qədər zənginləşdirib atom bombası düzəltməyinə yaxınlaşsa, o zaman müharibə başlaya bilər. İran bu işə getməyəcək, həm öhdəlik götürüb, həm də haramdır. Onlar gözləyirlər ki, İran ABŞ-ın Fars körfəzindəki hərbi kontengintinə silah işlətsin, Hörmüz boğazında təxribat törətsin və s. ki, bu müharibənin başlanmasına əsas olsun. İran belə təxribatlara getməyəcək. Müharibənin başlamamasına səbələr isə çoxdur. Tramp növbəti prezident seçkisinə hazırlaşır, daxildə müxalifət güclənir, demokratlar güclənir, Avropa, Rusiya, Çin ABŞ-a müxalifətdədir. Tramp müharibəyə başlasa çətinliklərlə üzləşə bilər, neft və qazın qiymətinin bahalaşması, İraq, Əfqanıstan, Fələstin, Yəmən və s. səbəblər var ki, bunlar müharibənin başlanmamasını əngəlləyə bilər. Uzaq və Yaxın Şərqdə, Asiyanın qərbində müharibə acı nəticələr verə bilər. Bu müharibədə ancaq Rusiya qazana bilər, neft və qazının qiymətini qaldırar. ABŞ-ın başı İranla müharibəyə qarışarsa, Rusiya öz regionunda nüfuzunu gücləndirər. Rusiya birbaşa da olmasa, dolayısı yolla İranın ABŞ-la bir masa arxasında oturmasını əngəlləyir.

Cavid
Saakaşvili yolunu Ukraynadan Gürcüstana salacaq - DeputatGürcüstanlı millət vəkili: “Rusiyanın Gürcüstandakı oliqarxları buradan gedəndən sonra bizim xalq bir gün görəcək”

Ukrayna prezidenti Zelenskinin ilk qərarı ölkənin keçmiş prezidenti Petro Poroşenkonun fərmanı ilə 2017-ci ildə Ukrayna vətəndaşlığından məhrum edilərək, ölkədən çıxarılan Gürcüstanın eks prezidenti, Odessa vilayətinin eks qubernatoru Mixeil Saakaşviliyə vətəndaşlığını geri qaytarması oldu.

Zelenskinin bu qərarı Poroşenkonun tərəfdarları, hakimiyyətdəki dairələri, Rusiya və Gürcüstan üçün də gözlənilməz oldu. Prezidentin bu qərarını alqışlayan da tapıldı, onu qınayan da. Kiyevin Borispol hava limanında M.Saakaşvilini minlərlə insan qarşıladı.

M.Saakaşvili “Courier”ə müsahibəsində bildirib ki, Ukraynaya qayıtdıqdan sonra prezidentə yardım edəcək. Kiyevə gələn Saakaşvili bir neçə aşıqlamar edib. Jurnalistlərə verdiyi açıqlamasında bildirib ki, Pyotr Poroşenko mənə üç dəfə baş nazir olmağı təklif edib. Amma o, bu təkliflərdən imtina edib. Saakaşvili həmçinin hazırda özünü Ukrayna baş naziri kimi görmədiyini də bildirib. Axı söz, söhbət gəzir ki, Ukraynaya qayıdan Saakaşvili baş nazir postunu tutacaq. Saakaşvili isə heç bir vəzifədə gözü olmadığını, yalnız Zelenskiyə dəsətk olacağını bəyanlayıb: “Mənim Ukrayna vətəndaşlığımdan çıxarılmam qeyri-adekvat prezidentin (Pyotr Poroşenko) qorxaq addımı idi. Ukrayna vətəndaşlığımın bərpası ilə bağlı verilən qərar layiqli prezident tərəfindən cəsurcasına atılmış addımdır. Çünki bu, onun ilk qərarlarından biridir. Qorxaq insanlar ehtiyatlanırlar”.

Zelenskinin Saakaşvilini yanına gətirməsini müxtəlif aspektlərdən izah edirlər. Bəzi ekspertlərin fikrincə, Saakaşvilinin gəlişi Ukraynada keçiriləcək parlament seçkilərində Poroşenkonun gücünü zəiflətmək məqsədi daşıyır. Digər bir qismin isə fikri budur ki, Zelenski Saakaşvilini qaytarmaqla həm özünə güc toplayır, həm də Poroşenkodan, xüsusən də rəsmi Kremldən acıq çıxır... 3 gün olar ki, Saakaşvili Kiyevdədir, istirahət etməklə yanaşı, həm də çoxuna məlum olmayan planlar üzərində çaışdığı da şübhəsizdir. Zelenski-Saakaşvili ittifaqının Ukrayna üçün nə vəd edəcəyini indidən demək çətindir. Biz ancaq ehtimallar irəli sürə bilərik.

Bəs Saakaşvilinin Gürcüstandakı yaxın və etibarlı silahdaşlarından olan onun təsisçisi və lideri olduğu Vahid Milli Hərəkat Partiyasının (VMHP) üzvü, Gürcüstan parlamentinin azərbaycanlı deputatı Azər Süleymanov Ukraynada baş verən məlum hadisələrlə bağlı hansı düşüncələrə malikdir?

Avrasiya.net-ə danışan A.Süleymanov Saakaşvilinin Ukrayna siyasətində böyük gücə və nüfuza malik olduğunu vurğulayıb: “Poroşenkonun Ukraynada illərlə mövcud olduğu çürümüş rejimin dəyişməsində Saakaşvilinin xidmətləri olub. Aeroportda on minlərlə ukraynalının Saakaşvilini qəhrəman kimi qarşılaması Ukrayna xalqının ona olan hörmətindən, inamından, rəğbətindən irəli gəlib. Bilirsiz, Saakaşvilinin hakimiyyətdə qalması Poroşenko üçün arzuolunan deyildi. O, bilirdi ki, Saakaşvili ona şəxsi məqsədlərini həyata keçirməkdə, separatizmə mane olacaq. Ona görə də, Saakaşvilinin vətəndaşlığını əlindən alaraq qeyri-qanuni olaraq onu ölkədən didərgin saldı. Bu gün Zelenskinin prezidnet olmasında Saakaşvilinin 90 faiz rolu olub. Zelenski qələbə qazanandan sonra Ukrayna xalqı Saakaşvilinin geri dönməsi ilə bağlı imza toplama kampaniyası keçirdi və xalqın tələbi ilə o, geri döndü. Zelenskinin bu addımı onu göstərdi ki, onun Saakaşviliyə ehtiyacı var. O ehtiyac Ukraynada islahatların həyata keçirilməsidir. Ona görə də Zelenski Saakaşvilini geri qaytarmaqla ağıllı bir addım atdı”.

- Saakaşvili Ukrayna hakimiyyətində hanasısa vəzifə tuta bilərmi?


- Saakaşvilinin həyatının bir hissəsi Ukrayna ilə bağlıdır, orada ali təhsil alıb, xidmətdə olub. On ildən çoxdur ki, o Ukrayna siyasətindədir, Odessa qubernatoru vəzifəsindən tutmuş digər vəzifələrə sahib olub. Özü də bəyanat verib ki, heç bir kürsü, vəzifə həvəsində deyil. O yalnız Zelenskiyə dəstək olmaq üçün Ukraynaya qayıdıb. Saakaşvilinin hakimiyyəti dövürü Gürcüstanın çiçəklənmə dövrü idi. Saakaşvili Zelenskiyə bir reformator kimi lazımdır. Zelenski Saakaşvilinin dövlətçiliyi idarəetmə təcrübəsindən yararlanmaq, bir islahatçı kimi onu yanında görmək istəyir. Mənim dəfələrlə Saakaşvili ilə telefon danışığım olub. Onun Ukraynada heç bir yüksək vəzifədə gözü yoxdur. Elə məlumatlar var ki, onu mediada ictimailəşdirmək istəməzdim. Saakaşvilinin Ukraynaya dönməsi və sonrakı proseslərin necə baş verəcəyi, necə həyata keçiriləcəyini gözləmək lazımdır. Bütün hallarda Saakaşvili Ukrayna dövləti və xalqı üçün lazımlı kadrdır.

- Saakaşvilinin qayıdışı bundan sonra Ukrayna-Rusiya, Ukrayna-Gürcüstan münasibətlərinə necə təsir göstərə bilər?


- Artıq bu təsirlər özünü göstərib. Gürcüstanın 20 faiz torpağı Rusiya tərəfindən işğal olunub. Ukrayna torpağının çox hissəsi əldən gedib, bir Kiyev qalıb. Açığı deyim, Putin və Poroşenko Saakaşvilinin reformalarının Ukraynada tətbiqini istəmədilər. Putinin istəyi o idi ki, Ukrayna inkişafdan qalmaş bir dövlət olsun. Putinin özü də yaxın zamanlarda keçmişdə qalacaq, rusların özü də belə yaşam tərzindən beziblər. Hər bir dövlət istəyir ki, bütün sahələrdə reformalara getsin. Onsuz da Rusiya daxildən dağılmaq üzrədir. Putin Gürcüstana da gözünü dikmişdi, amma planı həyata keçmədi. Ukraynanın Poroşenkosuz, Gürcüstanın isə İvanaşvilisiz gələcəyi var. Rusiyanın Gürcüstandakı oliqarxları buradan gedəndən sonra bizim xalq bir gün görəcək.

- Saakaşvilinin Ukraynaya qayıdışı Gürcüstana gedəcək yola boylanması deməkdirmi?


- On gün öncə Gürcüstanın Zuqdidi rayonunda icra başçısı vəzifəsinə keçirilən seçkilərdə hakim “Gürcü Arzusu” partiyasının namizədi Giorgi Şengelia səslərin 54 faizini qazandı, belə demək olarsa. Mixeil Saakaşvilinin həyat yoldaşı Sandra Rulofs isə 44,84% səs əldə edib. Holland əsilli bir xanımın Gürcüstanda bu qədər səs toplaması, onun hakim partiya namizədi üzərində qələbəsi deməkdir, baxmayaraq ki, Şengelia 54 faiz səs qazanıb. Sandra Rulofs təmiz səs topladı, hakimiyyət isə onun qələbəsini həzm edə bilmədiyindən, saxtakarlıq edərək səsləri öz namizədinə yazdı. Sandra Rulofsa verilən səslər Saakaşviliyə olan etibar və inamdan irəli gəlib. Bu gün hakim partiya nümayəndələrinin qatıldıqları seçkilərdə onların xalq tərəfindən az səs toplamaları İvanaşvili strukturunun zəifləməsi, yerlərdə nümayəndələrinin nüfuzdan düşməsinin göstəricisidir. İvanaşvilinin siyasətini həyata keçirən Zurabaşvili kimi saxta və qeyri- formal bir prezidentin yürütdüyü siyasətin nəticəsidir ki, artıq xalq onlara etibarını itirib. Saakaşvili Gürcüstanda olmasa da, ona inam itməyib. Saakaşvilinin bu yaxınlarda Azərbaycanla bağlı söylədiyi müsbət fikirlər, ona olan dostluq etibarını artırdı. Bu gün Zurabişvili qonşu ölkələrlə düşmənçilik siyasətini həyata keçirir. “Keşikçi dağ” məsələsində Azərbaycanla bağlı verdiyi bəyanatlar millət vəkillərinin hiddətinə səbəb olub. Zurabişvilinin protokoldan kənar çıxışlarına görə imzalar toplanılıb Konstitusiya Məhkəməsinə veriləcək. Ola bilsin ki, onun impiçment məsələsi qoyulsun. Gürcü xalqı Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətlərinin pisləşməsini istəmir. Mən Gürcüstan parlamentinin deputatı olsam da, azərbaycanlıyam. Azərbaycanımızı qorumaq, onun ünvanına söylənilən təhqirlərə cavab vermək mənim də borcumdur. Zurabişviliyə imkan verməməliyik ki, milli dəyərlərimizə toxunsun. Zurabişvili Rusiya siyasətini burada həyata keçirir. Rəsmi Kreml isə Saakaşvilini gözü götürmür. Əgər bu gün Kiyev aeroportunda minlərlə ukraynalı Saakaşvilini coşqu ilə qarşılayıblarsa, o, mütləq yolunu Gürcüstana salacaq. Xalq onu burada gözləyir və yaxın zamanlarda Saakaşvili Tiflisdə olacaq.

- Saakaşvilinin Ukraynaya, oradan Gürcüstana qayıdışı prosesləri dəyişə biləcəkmi?

- Əlbəttə dəyişəcək. Birincisi, bölgədə Rusiyanın təsiri böyükdür, daha doğrusu onun MDB ölkələrinə təzyiqi güclüdür. Kreml marağı olan dövlətləri caynağına salmaq istəyir. Necə ki, Gürcüstanı salıb. Bu gün Gürcüstan İvanişvili siyasətinin qurbanına çevrilib. İvanişvili də Rusiyadan güc alır. Gürcüstanda rus oliqarxları var. Ölkənin daxili işlərinə, siyasətinə müdaxilə edə bilirlər. Zurabişvili də İvanişvilinin cızdığı planla hərəkət edir. Saakaşvili qayıdarsa o zaman Gürcüstan firavan, əhali xoş güzəran görə biləcək. Saakaşvili güclü liderdir və yüksək dövlət idarəetmə qabiliyyətinə malıikdir. Saakaşvili qətiyyətlidir, rüşvətxorluğa, separatizmə, korrupsiyaya qarşı müqavimət göstərən liderdir, islahatçıdır. Saakaşvili hansı ölkənin hakimiyyətində təmsil olunsa o, ölkə islahatlar yolu ilə inkişaf edə bilər. Saakaşvilinin Gürcüstanda hakimiyyəti zamanı xalq bu islahatlardan bəhrələndi, ölkə inkişaf etdi. Ona görə də bir daha vurğulamaq istərdim ki, Zelenski Saakaşvilini geri qaytarmaqla görüləcək böyük işlərə imza atdı. O işlər Ukrayna xalqının sosial rifahının yaxşılaşmasına, ölkənin təhlükəsizliyinin qorunmasına xidmət edəcək.
"Heç bir təmənna gözləmədən dövlətimizə, vətənimizə xidmət edirik"1999-ci ildən Niderland Krallığında yaşayır. 2000-ci ildən diaspor fəaliyyəti ilə məşğuldur. 2005-ci ildə Azərbaycan-Niderland Həmrəylik Cəmiyyətini təsis edib. 2006-cı ilde Beniluks Azərbaycanlıları Konqresinin təsisçilərindən biri olub. Hazırda Beniluks Azərbaycanlıları Konqresinin (BAK) sədridir. 2 iyun 2016-cı ildə Azərbaycan Prezidenti tərəfindən xalqlar arasında dostluğun möhkəmləndirilməsi və Azərbaycan diasporunun inkişafı sahəsindəki xidmətlərinə görə “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilib.

Avrasiya.net-in müsahibi Avropa Azərbaycanlıları Konqresinin idarə heyətinin üzvü, BAK prezidenti Elsevər Məmmədovdur.

- Avropada diaspor sahəsi, quruculuğu ilə məşqul olmaq nə deməkdir, asandırmı, çətindirmi.

- Diaspora işi könül işidir. Bu işlə məşğul olmaq gərək insanların icindən gəlsin. Əgər bu işdə kimlərdənsə nəsə umursansa, nəsə gözləyirsənsə, demək ki, siz bu işdə səmimi deyilsiniz. Diaspora işi ilə məşqul olmaq o deməkdir ki, siz gərək öz həyatınıza, ailənizə, istirahətə ayırdıgınız vaxtınızdan kəsib, bu işlərə sərf edəsiniz. Ona görə də bu iş nə qədər şərəfli bir iş olsa da, bir o qədər də cətin və məsuliyyətlidir. Bu işlərdə cox səbirli olmaq lazımdır, hər yazılanlara, hər deyilənlərə reaksiya verməyə gərək yoxdur, bu məsələlərə cox soyuq qanlı şəkildə yanaşmaq lazımdır. Hər sözdən bir söz cıxartmaga gərək yoxdur, xırda bir problemi böyütmək lazım deyil. Bir insan hamı ücün yaxşı ola bilməz, hamıda bir insan ücün yaxşı ola bilməz. Umumi götürsək, bəli Avropada diaspora fəaliyyəti ilə məşqul olmaq cox cətindir.

- 18 ildir diaspora sahəsindəsiz. Nələr gördüz bu sahədə, kimlərlə üzləşdiz, kimlərlə mübarizə apardız, hansı çətinliklər gördünüz...

- Bu illər ərzində diaspora sahəsində bir cox insanlarla tanış olduq, bir cox insanlarla bərabər calışdıq. Bəzən öz millətimizin nümayəndələri ilə fəxr etdik, bəzən isə əfsuslar olsun ki, cox məyus olduq. Bəzən haqsız yerə tənqid olunduq, amma halbu ki, biz bu işi cox səmimi şəkildə etməyə calışırıq. Biz hə zaman haqlı tənqidləri normal qarşılamışıq və belə tənqidlərdəndə hər zaman nəticələr cıxartmışıq. Amma bəzən də haqsız tənqidlərə də məruz qalırıq. O zamanlar səbirli və təmkinli olmaga calışırıq. Bu uzun müddət ərzində nə qədər əziyyət cəksək də, nə qədər cətinliklərlə üzləşsək də, Azərbaycanın ən kicik uğurunu, Azərbaycanın hansısa bir qələbəsini görəndə, ermənilərin hansısa bir təxribatının qarşısını alanda, inanın ki, cəkilən bütün əziyyətlər, bütün cətinliklər unudulur.

- Necə bilirsiz, Avropada azərbaycanlıların yaratdıqları diaspor təşkilatları arasında birlik, həmrəylik yaranıbmı, yoxsa yenə umu-küsülər mövcuddur

- Mən deməzdim ki, bütün təşkilatlar arasında birlik var, amma bir cox təşkilatlar milli maraqlar naminə bir araya gələ bilirlər. Buna misal, bu il Xocalı soyqırımına həsr edilmiş Brüssel mitinqini deyə bilərik. Demək olar ki, Avropada fəaliyyət göstərən bütün diaspora təşkilatları həmin mitinqdə iştirak etdilər. Həmin mitinqdə azərbaycanlılar öz birlik və bərabərliyini nümayiş etdirdilər. Bir daha hər kəsə Xocalı və Qarabag məsələsində Azərbaycanda fikir ayrılıgının olmadıgını, başda düşmənlərimiz olmaqla hər kəsə göstərdilər. Bununla yanaşı müəyyən təşkilatlar var ki, siyasi mövqeylərini səbəb gərirərək bizimlə bir araya gəlmək istəmirlər. Amma bir şeyi də nəzərinizə catdırım ki, Beniluks Azərbaycnlıları Konqresi (BAK) və Avropa Azərbaycanlıları Konqresi (AAK) hər zaman birlik və bərabərliyin tərəfində olub. Hər zaman hər bir təşkilatla, hər bir insanla dialoq aparmaga, fikir mübadiləsi aparmaga hazır olub.

- Bu gün bizim oradakı diaspor təşkilatları öz sözlərini, mövqelərini ortaya qoyub bir nəticə əldə edə bilirlərmi?

- Avropada Azərbaycan diasporasının formalaşma tarixinə nəzər salsaq, görə bilərik ki, bu müddət ərzində heç də az iş görülməyib. Görülən işlərin bəzilərini sizinlə bölüşmək istəyərdim. Beniluks Azərbaycanlıları Konqresi Azərbaycan həqiqətlərinin Beniluks olkələrində tanıdılmasinda muhum rol oynayıb. Daglıq Qarabag və Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin Belcika, Niderland ve Luksemburq olkələrində mahiyyətinin avropalılara catdırılmasında, Xocali soyqırımına tarixi və hüququ qiymətin verilməsi istiqamətində mühüm işlər görüb. BAK dəfələrlə Brusseldə Avropa Parlamenti və Ermənistan səfirliyi qarşısında coxsaylı siyasi aksiyalar keçirib, rəsmi bəyanatlarla çıxış edib. Azərbaycan Milli Məclisi və Beniluks olkələri parlamentlərarası dostluq qrupları arasında geniş əlaqələr yaradıb. BAK-in Amsterdam və Rotterdam şəhərlərində həftə sonu məktəbləri fəaliyyət göstərir. Konqresimizin və Niderlanddakı Azərbaycan səfirliyinin təşəbbüsü ilə Rotterdam şəhərində “Baku straat” barelyefi, Bakının Qaradag rayonunda isə Rotterdam kücəsi açılıb. Dəfələrlə film festivallarında, turizm sərgilərində erməni təxribatının qarşısı alınıb. “Artsax” markasıyla marketlərd satılan mallar, BAK-ın və Azərbaycanın Haaqadakı səfirliyinin qəti etirazından sonra bütün marketlərdən yıgışdırılıb. Bu il “Qarabag” İdman Klubu Hollandiyada rəsmi qeydiyyatdan keçib. Bu il, mayın 4-də Avropa Azərbaycanlılar Konqresi (AAK), Benilüks Azərbaycanlılar Konqresi (BAK) və Diasaporla İş üzrə Dövlət Komitəsi möhtəşəm bir tədbirə imza atdılar. Niderlandın azadlığı ugrunda alman faşizmə qarşı mübaririzə aparan Hollandiyanın azərbaycanlı Milli Qəhrəmanı Məmməd Məmmədovun (Medo) Osterveik şəhərində anım gününü qeyd olundu. “Medo Niderlanddadır” sənədli filmi nümayiş olundu.

- Azərbaycanda belə bir fikir formalaşıb ki, diaspor təşkilatları ancaq bayramdan-bayrama şəkərbura, paxlava kimi görünürlər. Buna münasibətiniz...

- Bunu edənlərə hec bir etirazımız yoxdur. Əksinə biz onları da alqışlayırıq. Əgər onlar bu yolla Azərbaycanı təblig edirlərsə, buna ancaq sevinmək lazımdır. Kimin gücü nəyə catırsa, kim nə bacarırsa onu da etməlidir. Əgər onlar bunu etməsələr, birazdan ermənilər deyəcək ki, şəkərbura, paxlava da bizimdir. Azərbaycandan bura baxanda bu görülən işlər bəzilərinə cox asan gəlir, amma inanın ki, burada iş görmək heç də elə fikirləşdikləri kimi rahat deyil. Buradakı insanları heç kim məcbur etmir ki, siz bu işi görməlisiniz, buradakı insanlar bu işlərin hamısını könüllü görüllər. Mənim fikrimcə, belə insanlara mənəvi dəstək olmaq lazımdır ki, onlar bu işləri davam etdirsinlər.

- Avropada buradan qaçıb orada sığınacaq alan azəraycanlılar da daxil olmaqla antiAzərbaycan təbliğatı aparan qüvvələr var. Onlara qarşı hansı mübarizə formalarına üstünlük verirsiz və bu effektini verirmi?

- Avropada yaşayan bəzi insanlar öz dövlətinə qənim kəsiliblər. Onlar ücün müqəddəs hec bir şey yoxdur. Azərbaycana qarşı radikal mövqeydə olan insanların konkret öz missiyaları var, Azərbaycanı şərlə, böhtanla, yalanla ləkələmək. Güclü Azərbaycan bunlara və bunların dəstəkçilərinə lazım deyil, bunlara zəif, əldən düşmüş bir Azərbaycan lazımdır. Bunlara qarşı ən gözəl mübarizə, Avropada yaşayan saglam qüvvələrin əl-ələ verib daha da güclü olmasıdır. O zaman bunlar istər, istəməz əriyib yox olacaqlar.

- Erməni lobbisi, diasporası ölkələrinə maddi yardım göstərməkdədirlər, hansısa layihələri maliyyələşdirirlər və s. bununla bağlı yetərincə faktlar var. Bəs bizim təşkilatlar niyə ancaq Azərbaycan dövlətindən kömək gözləməlidirlər. Bunun səbəbləri nədir?

- Tamamilə düzgün buyurdunuz, bu gün erməni diasporası öz dövlətlərinə hər cür dəstək verir və öz dövlətlərindən heç bir şey ummurlar. Ermənilərin Avropadakı diaspora tarixi 100 ildən çoxdur. Bunların bir düşməni var, o da türklərdir, bunlarda türklərə qarşı birlik və bərabərlik olur, içlərindəki kin və nifrət onları birləşdirir, türklərə qarşı mübarizəni qətiyyən dayanmasını istəmirlər, bütün üsullardan istifadə edirlər, bu üsulların içində öz dövlətlərinə maddi dəstək də var. Bundan əlavə biz istəsək də, istəməsək də dini faktor var. Bunlar Avropanın hər yerində, əsasən də kilsələrdə cox güclü təbligat aparırlar.Təbliğat metodu cox sadədir, bizi “Müsəlmalar qırdılar, bizi türklər qırdılar”. Bununla da Avropadakı insanların duyğuları ilə oynayaraq özlərinə hər tərəfli dəstəyə nail olurlar. Azərbaycanlıların Avropa ölkələrinə kütləvi şəkildə gəlmələri son 20-25 ilə təsadüf edir, bu illər ərzində azərbaycanlıların siz dediyiniz kimi güclənib, öz dövlətinə dəstək verməsi mümkün deyil. Yuxarıda siz dediyiniz kimi, heç də hər bir təşkilat Azərbaycan dövlətindən nəsə gözləmir. Başqaları haqqında danışmaq istəməzdim, amma biz hec bir təmənna gözləmədən bu günə qədər fəaliyyət göstərdik, bundan sonra da o qaydada fəaliyyətimizə davam edəcəyik. Öz dövlətimizə, vətənimizə xidmət edəcəyik. Azərbaycan güclü bir dövlətdir, əgər bu gün hansısa bir təşkilata dəstək verirsə, biz onu ancaq alqışlaya bilərik. Avropadakı təşkilatlara başqa dövlətlərin dəstək verməyindənsə, öz dövlətimizin dəstək verməsi məncə daha yaxşı olardı.

- Fikrinizcə, diaspor sədrlərimizin fəaliyyətlərində hansı çatışmazlıqlar var. Ortaya daha effektli iş qoymaq üçün nələri təklif edərdiz.

- Diaspora təşkilatlarının əsas catışmazlıqları, fəaliyyət göstərdiklləri yerli qurumlarla sıx şəkildə işləməməsidir. Bu bizim ücün ən vacib məsələdir. Biz bir siyasi təşkilat olmagımıza baxmayaraq calışırıq ki, bu gün yerli bələdiyyələrlə, tanınmış yerli təşkilatlarla, idman klubları ilə əlaqələri daha da sıxlaşdıraq. Bilirsiz alt yapısı güclü olmayan bir təşkilatın fəaliyyət göstərməsi cox çətindir. Burada problemi hər zaman təşkilat rəhbərlində axtarmaq düzgün deyil. Etiraf edək ki, biz cox çətin bir miillətik. Bizim azərbaycanlılar elə fikirləşirlər ki, təşkilat rəhbərləri bütün işləri özləri görməlidir. Bu tamamən səhv bir fikirdir. Hamı bir olub həmin təşkilat rəhbərlərinə dəstək olmalıdırlar. Ondan sonra da, yeri gələndə həmin təşkilat rəhbərlərindən nəsə tələb edə bilərlər, onları tənqid edə bilərlər. Əfsuslar olsun ki, bu gün bəzi azərbaycanlılar evlərində kompüter arxasıda oturub ancaq dedi-qodularla məşqul olurlar.

- Avropada digər millətləri diasporamıza cəlb edə bilmisizmi? Yəni Azərbaycanla bağlı hansısa bir layihədə onların dəstəyini ala bilirsizmi?

- Bu gün Beniluks Azərbaycanlıları Konqresi (BAK) tək yerli əhaliylə yox, eyni zamanda digər xalqların nümayəndələri ilə çox sıx şəkildə fəaliyyət göstərir. Biz başda Türkiyə diasporası olmaqla, yəhudi, Latviya, Litva, Polşa, Ukrayna diasporaları ilə çox sıx şəkildə işləyirik. Demək olar ki, kecirdiyimiz bütün tədbirlərdə onlar yaxından iştirak edirlər. Qarabagla, Xocalı ilə baglı tədbirlərdə, aksiyalarda bu xalqların nümayəndələrinin iştirakı bizim ücün cox vacibdir. Bizim Rotterdam şəhərindəki “Qarabag İdman Klubu”nda da bir çox xalqların nümayəndələri azərbaycanlılarla bərabər məşqlərə gəlirlər. BAK-ın təşkilatcılığı ilə sentyabr ayında Rotterdam şəhərində Holland dili dərsləri keçiriləcəkdir. Həmin layihələrdə də Latviyadan, Litvadan, Estoniyadan, Bolqarıstandan, Rumıniyadan, olan dostlarımız yaxından iştirak edəcəklər.

- Avropada erməni lobbisi, erməni diasporası tam formalaşıb, tarixi qədimdir, güclüdür, oturuşmuş bir formadadırlar... bu fikirlər həqiqətəndə belədir, yoxsa Avropadan uzaqda olduğumuzdan belə fikirləşirik...

- Biz nə qədər istəməsək də, əfsuslar olsun ki, bu belədir. Biz bu gün Avropada tam örgütlənmiş və dini faktordan məharətlə istifadə edən bir diaspora ilə qarşı-qarşıyayıq. Amma bir məsələni də nəzərinizə çatdırım ki, Avropada Azərbaycan diasporasının tarixi cox gəncdir. Əgər bizim azərbaycanlılar diaspora təşkilatlarına dəstək olsalar, heç olmasa mənəvi cəhətdən, tam səmimi şəkildə sizə deyə bilərərm ki, cçx qısa bir zamanda Azərbaycan diasporası ən güclü diasporalardan birinə çevrilə bilər. Güclü diasporamızın olması ücün biz dayanmadam işləməliyik. Kimin gücü nəyə çatırsa onu da etməlidir. Biri az iş görər, biri çox iş görər, bunun heç bir fərqi yoxdur, əsas odur ki, dayanmayasan, nəsə bir işlər görəsən, cünkü düşmənlərimiz gecə-gündüz bizə qarşı planlar üzərində işləyirlər. Azərbaycandakı media nümayəndələrimizdə Avropada öz dövlətinə və vətəninə baglı olan gercək və səmimi iş görən insanların fəalyyətini oldugu kimi işıqlandırmalıdırlar. Bəzən bizim jurnalistlər bəzi tədbirləri həddindən artıq şişirdirlər, bəzən də görülən cox böyük bir işi kiçildirlər, o işin mahiyyətinin aşagı salırlar. Bu da haqlı olaraq Avropada yaşayan azərbaycanlıların etirazına səbəb olur.

- Avropadakı diasporamız Qarabağ, Azəraycan həqiqətləri ilə bağlı oradakı ermənilər və ermənipərəst qüvvələrlə mübarizədə üstünlük əldə edə biliblərmi....

Deməzdim ki, tam üstünlük əldə ediblər, amma bu günə qədər də az işdə görülməyib. Avropada tam qələbəyə nail olmamız üçün, öz dilimizi və adət, ənənəmizi unutmamaq şərti ilə yerli əhaliyə tam inteqrasiya olmamız bir şərtdir. Yeri gəldiyi zaman avropalılar kimi soyuqqanlı olub, onlar kimi düşünməyi bacarmalıyıq. Biz Avropada birinci nəsil sayılırıq, ikinc nəsil bizdən fərqli olaraq daha da güclü olacaq, ücüncü nəsil isə ikinci nəsildən güclü olacaq. Amma bunların hamısının olması ücün biz bu günkü diasporanın alt yapısını güclü etməmiz lazımdır. Alt yapının güclü olması ücün əsas məsələlərdən biri, Avropada yaşayan azərbaycanlılar Avropada fəaliyyət göstərən həftə sonu Ana dili məktəblərinə dəstək olmalıdırlar. Avropadakı azərbaycnlıların İdman Klublarına dəstək olmaları lazımdır. Avropada fəaliyyət göstərə Cəmiyyətlərə dəstək olmalıdırlar. Bunların hamısını özümüz etməmiz lazımdır, əgər biz bunları edə bilsək, bizim diasporadan güclü diaspora olmayacaq.


"İqtidarda intriqalardan, qrupbazlıqdan başqa heç nəyə yaramayan adamlar var"Avrasiya.net Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Pariyasının sədri Qüdrət Həsənquliyevin partiyanın mətbuat xidmətinə verdiyi müsahibəsini təqdim edir:

- Qüdrət bəy, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevi Respublika günü münasibətilə təbrik edərkən eyni zamanda ölkəmizdə başladılmış islahatlara öz dəstəyini ifadə edib. Azərbaycan hansısa formada ABŞ-dan bu istiqamətdə kömək istəyə bilərmi?

- Əlbəttə istəyə bilər. Əvvəllər də bir neçə dəfə söyləmişəm ki, biz xaricdən ölkəmizdə bazar iqtisadiyyatının mexanizmlərini yarada bilən mütəxəssislər cəlb edə bilərik. Bəzi diletantlar söyləyir ki, əsas prezidentin siyasi iradəsidir. Əgər islahatlar başladılıbsa, bu, iqtisadiyyatın inkişafına mütləq öz müsbət təsirini göstərəcək. Bu, kökündən yalnış yanaşmadır. İslahatlar ölkəni defolt vəziyyətinə də sala bilər. Söhbət islahatlar barədə Prezidentin tapşırıqlarının necə icra olunmasından gedir. İstedadı, həm də bununla yanaşı mədəniyyəti olan idmançılar, incəsənət xadimləri səhnədən getmələrinin zəruriliyini başa düşəndə tamaşaçıların onları fitə basmasını gözləmədən bu addımı atırlar. Bu yanaşma siyasət adamları üçün də keçərlidir. Azərbaycanda siyasi hakimiyyətdə bu cür addımlar atmalı olan çoxlu insanlar var. Amma onlar Prezidentin alicənablığından sui-istifadə edib, hətta sağlamlıqları imkan verməsə, bəzilərinin səlahiyyət müddətləri başa çatsa belə, oturublar yerlərində. Hazırda iqtidarda intriqalardan, qrupbazlıqdan başqa heç nəyə yaramayan çoxlu strateji vəzifələri tutan adamlar var. Belələri siyasi hakimiyyətdə ömürlərini uzatmaq üçün Prezidentə və islahatlara ciddi dəstək verə biləcək adamları Prezidentdən incik salmağa çalışır, onun xarizmasını dağıtmaq, beynəlxalq nüfuzunu zədələmək və destruktiv qüvvələrin güclənməsi üçün hər cür oyunbazlıqdan çıxırlar. Ona görə islahatların uğurla davam etdirilməsi birbaşa kadr islahatlarına bağlıdır. Travmatoloq cərrahın görməli olduğu iş sınıqçıya tapşırılanda xəstə ən yaxşı halda şikəst olacaq.

- Azərbaycanda məgər siz dediyiniz "cərrahlar" yoxdurmu?


- Əvvəla, varsa da kifayət qədər deyil. İkincisi, onlar da ayrı-ayrı qruplara bağlı olduqlarından, hətta yüksək vəzifələrə təyin olunsalar belə, lazımı effekti verməyəcəkdir. Ona görə xaricdən savadlı, təcrübəli mütəxəssisləri keçid dövrü islahatlarını aparmaq üçün dəvət etmək olar. Onlar hazırladıqları "Yol xəritəsi"nin həm də icrası ilə məşğul olmalıdırlar.
"Ermənilərin çoxdankı arzusu yerinə yetdi" - Fuad AbbasovArtıq bir həftədir ki, Rusiyada saxlanılan Azərbaycan vətəndaşı, jurnalist və blogger Fuad Abbasovla bağlı məsələ gündəmin əsas müzakirə mövzusudur. Hazırda Moskva vilayətinin Korolyova şəhərindəki miqrantlar üçün xüsusi saxlanma məntəqəsində saxlanılan Fuad Abbasov ONA-nın Moskva müxbirinə eksklüziv müsahibə verib.

Avrasiya.net həmin müsahibəni təqdim edir:

– Fuad, neçə gündür ki, həbs olunmağın haqqında məlumatlar gündəmin əsas mövzusudur. Nə baş verir?

– Məncə, ermənilərin çoxdankı arzusu yerinə yetdi. Təəssüflər olsun ki, ermənilərin bu arzusunun yerinə yetməsini bəzi həmyerlilərimiz arasında da bayram kimi qeyd edənlər var. Mən burda yaşayan heç bir azərbaycanlını günahlandırmaq istəmirəm. O azərbaycanlılar ki, çıxıb deyirlər, bunu biz eləmişik, yaxşı eləmişik, onları qınayıram. Çünki qərib ölkədə yaşaya-yaşaya bir-birinə qarşı belə hərəkət etməzlər. Bu, heç də yaxşı hal deyil.

– Saxlanmağın barədə danış. Necə baş verdi? Səni kimlər saxladı?

– Mənim burada 10 günlük saxlanma müddətim var. Bu gün artıq bir həftə tamam olur. Məni ötən həftənin dördüncü günü saxladılar. Eşidirəm, mətbuatda yazırlar ki, guya, sənədlərimi yoxlayan zaman məlum olub ki, sənədsizəm və buna görə saxlayıblar. Belə şey olmayıb. Mayın 16-da, səhər 11:00 radələrində evdən çörək almaq üçün çıxmışdım. Evdən çıxanda binamızın giriş qapısında üç nəfər mülkü geyimdə olan şəxs məni saxladı, heç bir xəbərdarlıq etmədən mənə hücum çəkdilər. Mən onların basqın elədiyini sandım, müqavimət göstərdim, məncə, hər kəsin reaksiyası belə olardı. Onlar üç nəfər, mən isə tək. Onların əlindən çıxıb, özümü bayıra atdım və “polis çağırın” deyib qışqırdım. Onda bir nəfər kostyumda olan şəxs gəldi və polis olduqlarını, məni saxlayanların da onların əməkdaşı olduğunu bildirdi. Həm saxlayanda, həm də polis məntəqəsində mənimlə kobud davrandılar. Mənə imzalamaq üçün sənəd təqdim edildi. Orda yazılmışdı ki, mənim Rusiyada yaşamaq üçün icazəm ləğv olunub. Lakin bir daha bildirirəm ki, mənə bu barədə heç vaxt xəbərdarlıq olmayıb. Onlardan Rusiyada yaşayış üçün icazə sənədimin ləğv olunması haqqında sənədi tələb etdim. Dedim ki, göstərin mənə həmin sənədi, görüm, oturma iznim nə vaxt ləğv olunub. Həmin sənədi məhkəmədə hakimdən istəməli olduğumu bildirdilər. Daha sonra məni polis maşınına oturtdular. Sosial şəbəkələrdə yayılan fotolardakı avtomobildə çəkilən şəkli özləri yayıb, çünki prosesi videoya çəkirdilər. Məni Ximki Şəhər Məhkəməsinə apardılar. Orda saxlanılarkən sənədsiz olduğum, Rusiyada oturma icazəmin ləğv olunduğu haqda yazılmışdı. Mən bunlarla razılaşmadığımı söylədim. Hakimdən də oturma iznimin ləğvi haqqında rəsmi kağızın göstərilməsini, nəyin əsasında ləğv olunduğunu öyrənmək istədim. Dedim ki, elə bir sənəd yoxdur. Hakim dediklərimə məhəl qoymadı, müşavirəyə getdi, daha sonra qayıdıb qərarını oxudu. Sonra gətirdilər məni buraya – Moskva vilayətinin Korolyov şəhərindəki miqrantlar üçün xüsusi saxlanma məntəqəsinə. Beş gün yanıma heç kəsi buraxmadılar, zəng etməyimə də icazə vermirdilər. Mayın 21-dən isə telefonla danışmağıma icazə verdilər.

– Sənin Rusiyaya girişinin yasaq olduğunu bilə-bilə, Belarus vasitəsi ilə Rusiyaya qanunsuz daxil olduğun haqqında məlumatlar var. Həqiqətənmi Belarus vasitəsi ilə Rusiya ərazisinə daxil olmusan?

– Xeyir, hamısı yanlış məlumatlardır. Mən Moskvaya Bakıdan uçmuşam. Şeremetyevo hava limanından gəlmişəm. Bunu da çəkib göstərmişəm. Belarusdan icazəsiz Rusiyaya keçməyim haqqında məlumatı uydurublar.

– Bəs, Rusiyaya girişin qadağa oluna-oluna Moskvaya necə gəldin? Axı deyilənlərə görə, sənə həmin vaxt artıq “stop” qoymuşdular…


– Bəli, həmin vaxt mətbuatda, sosial şəbəkələrdə mənə Rusiyada “stop” qoyduğu haqqında məlumatlar yayılmışdı. Məhz bu məlumatları yoxlamaq üçün Moskvaya gəldim. Sərhəddə heç bir maneəyə rast gəlmədim. Yayılan məlumatlar əsasında mənim Rusiyaya girişimə “stop” qoyan qurumu məhkəməyə verdim. Öyrənim ki, həmin məlumatlar doğrudur, ya yox. Əgər doğrudursa, o zaman qərarın qəbulu üçün əsas göstərilsin. Yalandısa, qoy desinlər ki, belə bir hal mövcud deyil və bunun haqqında məhkəmə qərarı verilsin. Həmin qərar əsasında mən Rusiyaya sərbəst giriş-çıxış edə bilim. Aprelin 18-də məhkəməyə müraciət etdik. Mayın 7-nə ilk məhkəmə iclası təyin olundu. Yayılan məlumatların doğru olduğunu söylədilər. Məhkəmədə Rusiyaya girişimə qadağa qoyulması haqqında rəsmi sənədin göstərilməsini tələb etdim. Dedilər ki, indi həmin rəsmi sənəd üstlərində yoxdur. Gələn məhkəmə iclasında olacaq. Mayın 17-də, saat 11:00-da növbəti məhkəmə iclası idi. Mayın 16-da isə məni tutdular.

– Fuad, sənin əlində Bakıdan Moskvaya uçmağın, Şeremeytevo hava limanından çıxmağın barədə sübutun varmı? Bunu sübut edə bilərsənmi?

– Əlbəttə, var. Hava limanında sərhəddə bütün giriş-çıxış qeydləri pasportda qeyd olunub. Bunu göstərə bilərəm. Mayın 17-də vəkilim Elman Paşayev mənim adımdan getdi məhkəməyə. O da “stop” qoyulması haqqında yazılı qərarın göstərilməsini tələb edib. Vəkilimə də göstərməyiblər, deyiblər ki, bu barədə daxili qərar var.

– Bu gün miqrantlar üçün xüsusi saxlanma məntəqəsində olmağının səbəbi kimi, sənə rəsmən nə deyilib?

– Bu gün burada olmağımın əsas səbəbi, yəni, saxlanılmağımın rəsmi səbəbi Rusiyada daimi yaşayış haqqında icazəmin ləğv olunmasına baxmayaraq, ölkəni vaxtında tərk etməməyim, qeyri-qanuni olaraq Rusiyada qalmağımdı. Məni burda məcburi ölkəni tərk etmək üçün saxlayırlar. Belarusdan Rusiyaya gəlməyim haqqında söhbətlər isə fantaziyanın məhsuldur. İttihamda Belarus barədə bir kəlmə də söz yoxdur.

– Sənin yaşayış icazəni nə vaxt ləğv ediblər?

– Dediklərinə görə, bu il martın 17-də yaşayış icazəm ləğv olunub. Qanuna görə, 15 gün ərzində ölkəni tərk etməliydim. Lakin mənə bu barədə heç bir xəbərdarlıq olmayıb. Bildirilməyib ki, Rusiyada yaşayış icazəm ləğv olunub və filan müddət ərzində ölkəni tərk etməliyəm.

– Sonuncu dəfə Şeremetyevo hava limanında sərhəddən keçəndə “vid na jitelstvo”nu (Rusiyada yaşayış icazəsi haqqında sənəd-red.) təqdim etdinmi?

– Bəli, həmişəki kimi bu sənədi təqdim etdim. Rusiyada yaşayış haqqında sənədimin müddəti 2023-cü ilə qədər idi. İndiyə kimi heç bir inzibati qayda pozuntum da olmayıb. İndi mənə deyirlər ki, həmin sənəd ləğv olunub və mən ölkəni tərk etməmişəm. Amma mənə bu barədə heç bir xəbərdarlıq olunmayıb. Onların dediyinə görə, mən 2 aprel tarixində Rusiyanı tərk etməliydim. Mən isə, aprelin 9-da Rusiyadan çıxmışam.

– Rusiya telekanalı sənin haqqında “milli zəmində ədavəti qızışdırmaqda şübhəli bilinən azərbaycanlı saxlanılıb” deyə süjet yayıb. Ümumiyyətlə, sənə belə bir ittiham irəli sürülübmü?

– Xeyr, bu müddətdə mənə bir kəlmə də olsun bu haqda heç nə deyilməyib. Bu “milli ədavəti qızışdırma” məsələsi “Azərros” rəhbəri Mehriban Sadıqovanın “mavi” arzularıdır. Onu özü mənə şəxsən deyib ki, guya, mən Rusiyada yaşayan ermənilər və azərbaycanlıların arasını vururam, məndən Rusiyanın rəsmi orqanlarına şikayət edəcəklər. Mən də bildirmişəm ki, əgər mən belə bir şey edirəmsə, onda məndən qabaq bunu Babayan, Baqdasaryan edib. Bəs, onlardan niyə şikayət etmirsən? Onlar uzun müddətdir ki, bu işlə məşğuldurlar.

– İndi nə etməyi fikirləşirsən?

– Mənim indi əsas etirazım Rusiya Daxili İşlər Nazirliyinin Ximki şəhəri üzrə İdarəsinin əməkdaşlarınadır. Əgər mənim Rusiyada daimi yaşamaq haqqında icazə sənədim ləğv olunmuşdusa, o zaman polis mənə xəbərdarlıq etməli idi. Nə poçt, nə də telefonla heç bir xəbərdarlıq olunmayıb. Birdən-birə gəlib məni evimin qapısından götürüb polisə aparıblar. Bu şikayətimə baxılmasını istəyirəm. Bir də ki, yuxarı instansiya məhkəməsinə “vid na jitelstvo”nun, mənim yenidən Rusiyada yaşamaq hüququmun bərpa olunması üçün müraciət etmişik.

Azərbaycana deportasiyanın tarixi dəqiqləşibmi?

– Bəli, mayın 28-də Azərbaycana deportasiya olunacam. Lakin hələlik, Azərbaycana getməyim üçün bilet alınmayıb.
“Paşinyanın hakimiyyətdən qovulması zaman məsələsidir”Qüdrət Həsənquliyev: “Yaxşı olar ki, milli maraqlarımız naminə biz bu prosesdə iştirak edək”

Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (BAXCP) sədri, millət vəkili Qüdrət Həsənquliyevin partiyanın mətbuat xidmətinə müsahibəsi

- Qüdrət bəy, Ermənistanda baş verən hadisələri necə qiymətləndirirsiniz?

- Mən əvvəllər də söyləmişdim ki, Paşinyanın hakimiyyətə yolu Rusiya tərəfindən qərbyönümlü siyasəti iflasa uğratmaq üçün açıldı. Çünki Ermənistanda qərbyönümlü siyasət tərəfdarları xeyli artmışdı. Paşinyan isə çılğın və təcrübəsiz olduğu üçün həmin qüvvələrin lideri kimi işə çox yarayırdı. Rusiyda başa düşürdülər xalq arasında nüfuzunu tam itirmiş baş nazir Sarkisyandan sonra yeni və etibarlı adamlarını hakimiyyətə gətirmək üçün qərbyönümlülər hakimiyyətə gəlib iflasa uğramalıdır. Paşinyan isə bu missiyanı uğurla həyata keçirəcək. Ermənistan kimi ölkələrdə hakimiyyəti dəyişmək üçün iki faktor önəmlidir. Birincisi güclü dövlətlərdən hər hansı biri həmin ölkədə hakimiyyətin dəyişməsində maraqlı olduğunu açıq nümayiş etdirir ki, xalq bundan ruhlansın. İkincisi siyasi fəaliyyət üçün böyük məbləğdə pillar ortaya çıxarılır. Ermənistanda Köçəryanın həbsindən sonra Rusiya açıq öz narazılığını ifadə etdi. Pulu isə kənardan gətirməyə ehtiyac yox idi. Paşinyanın narazı salıb, tam siyasətdən uzaqlaşdıra bilmədiyi oliqarxların pulları kifayətdir.

Bundan başqa Paşinyanın Qarabağ məsələsində sələflərindən daha sərt mövqe sərgiləməsi və hakimiyyətdə ola-ola xalqı dövlət hakimiyyətinin müstəqil qanadı olan, Köçəryanı azad etmiş məhkəmələrin fəaliyyyətini iflic etməyə çağırması onun nə qədər emosional və kal birisi olduğunu bir daha təsdiq etdi. Müasir dövlət qurmaq üçün şüurlu surətdə çətinliklərə hazır olmayan xalq isə inqilabdan dərhal sonra gözlədiyi möcüzənin baş vermədiyini görüb Paşinyanın çağırışı ilə küçələrə axışmadı. Bu Paşinyanı nə qədər məyus etdisə, onun rəqiblərini bir o qədər ruhlandırdı. Paşinyanın hakimiyyətdən qovulması zaman məsələsidir. Yaxşı olar ki, milli maraqlarımız naminə biz bu prosesdə iştirak edək.

1993-cü ildə Azərbaycanda baş verən hakimiyyət dəyişikliyindən istifadə edən Ermənistan Qarabağ ətrafındakı beş rayonu heç kimə əhəmiyyət verməyərək işğal etdi. İndi eyni cəsarəti biz nümayiş etdirib ən azı həmin rayonları azad etməliyik. Əlbəttə bu məsələdə Rusiya anlaşa bilsək daha yaxşı olar.

- Qüdrət bəy, Milli Məclisin son iclasında Ziyafət Əsgərov Fazil Mustafanın müzakirə olunan məsələdən kənara çıxdığına görə əsəbiləşdi və həmin məsələ ilə əlaqədar çıxışa yazılmış deputatların çıxış üçün təkid edib-etmədiyini öyrənmədən məsələni səsə qoydu. Bununla bağlı nə deyə bilərsiniz?

- Təəssüf ki, Milli Məclisin nüfuzuna xələl gətirən bu cür hadisələr baş verir. Bundan daha iyrənc hadisə isə dərhal sonra növbəti məsələnin müzakirəsi zamanı baş verdi. Çıxışa yazılan Siyavuş Novruzov dedi ki, deputatları narahat edən məsələlər barədə biz, Ziyafət Əsgərovun dediyi kimi feysbukda yox, burda danışmalıyıq və xeyli də mövzudan kənar danışdı. Ziyafət Əsgərov isə nəinki onun çıxışını kəsə bilmədi, əksinə onun çıxışından sonra ona dəstək məqsədilə bir xeyli özü də mövzudan kənar danışdı. Düşünürəm bu kimi məsələlər iqtidar partiyasının diqqətindən kənarda qalmamalı, müvafiq iradlar bildirilməli, Milli Məclisin gözdən salınmasına imkan verilməməlidir.
“Paşinyanın cavabı döyüş meydanında verilməlidir”"Qarabağ probleminin danışıqlar yolu ilə ədalətli həlli mümkün deyil"

Qüdrət Həsənquliyev: “Vətən torpaqlarını qoruyacaqlarına and içmiş zabitlərimiz öz sözünü deməli, ən azı bir neçə rayonu işğaldan azad etməklə Ermənistanı ədalətli sülhə məcbur etməlidir”

Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının sədri, millət vəkili Qüdrət Həsənquliyevin partiyanın mətbuat xidmətinə müsahibəsi

- Qüdrət bəy, iqtidar və müxalifət partiyalarının təmsilçiləri arasında keçirilən debatlara baxırsınız?

- Vaxtım olanda baxıram.

- Sizcə hansı tərəf daha arqumentli və hazırlıqlıdır?

- Müəyyən istisnalarla müxalifət təmsilçiləri daha qabarıq nəzərə çarpırlar. Bunun səbəbi isə həllini gözləyən problemlər və iqtidar təmsilçilərinin problemləri təkzib etmək taktikasıdır. Bununla yanaşı, debatlara müxalifətdən əsasən partiya sədrləri qatıldıqları halda iqtidardan bir qayda olaraq orta çaplı siyasətçilər qatılır. Bundan başqa etiraf olunmalıdır ki, uzun illər iqtidarda olan partiyanı, hətta yaxşı nəticələr ortaya qoymuş olsa belə, müdafiə etmək həmişə çətin olur.

- Məgər problemlərə görə iqtidarın günahladırılması doğru deyil?

- Bilirsiniz, doğrudur, amma elə problemlər var ki, onların həlli xalqımızın inkişaf səviyyəsinə bağlıdır. Ona görə Marks deyirdi ki, sosializm yalnız inkişaf etmiş kapitalizm cəmiyyətində qurula bilər. Norveç, İsveç kimi. Azərbaycanın indiki inkişaf səviyyəsi islahatlara zəmin yaratsa da, bundan daha artığına imkan vermir. Xalqımız ali dəyərləri mənimsəməli və o dəyərlər üçün həyatlarını belə qurban verməyə hazır olmalıdırlar. O debatlarda ötkəm danışıb, xalqımızın heç bir günahının olmadığını, bütün günahların iqtidarda olduğunu söyləyənlərin çoxunun vaxtilə iqtidarın dəstəyi ilə parlamentə düşmələri üçün hansı oyunlardan çıxdıqlarını yaxşı bilirəm.

- İqtidarın ünvanına ən çox irəli sürülən ittihamlar korrupsiya ilə bağlıdır. Bunu necə təkzib etmək olar?


- Məsələ burasındadır ki, iqtidar nümayəndələri bunu təkzib etməməlidir. Korrupsiya ən inkişaf etmiş ölkələrdə də var. Həmin ölkələrdə ona qarşı daha effektli mübarizə aparılır, çünki cəmiyyət buna dəstək verir. Bir illik AXC hakimiyyətinin sonlarında genişlənməkdə olan korrupsiyaya qarşı Prezident Administrasiyasında xüsusi iclas da keçirildi. O zaman DGK sədri İbrahim Vəliyevin “tankın qarşısında dayananlar rüşvətin qarşısında dayana bilmədi” tezisi dillər əzbərinə çevrilmişdi. Hazırda bəziləri demaqoqiya ilə məşğul olaraq söyləyirlər ki, Saakaşvili deyib ki, o rüşvət almadığı üçün Gürcüstanda rüşvət yığışdırıldı. Elçibəy rüşvət almırdı, ancaq İbrahim Vəliyev o məhşur bəyanatla çıxış etmək zorunda qalmışdı. Gürcüstanda alt səviyyyədə rüşvətin aradan qaldırılması xalqın artıq başqa cür, rüşvətsiz yaşamaq istəyi ilə bağlı idi. Xalq bunun üçün siyasi səhnəyə çıxmışdı. Azərbaycanda isə xalqımız başqa cür yaşamağa hazır olmadığı üçün Elçibəyi və onun elan etdiyi dəyərləri müdafiə etmədi. Bu gün niyə insanlarımız yerli istehsal olan ərzaq məhsullarına tam etimad göstərmir? Çünki onu istehsal edən həmvətənlərinin dürrüstlüyünə inanmır. Ölkəmizin böyük problemləri burdan qaynaqlanır. İnsanlar bəzən hansısa dövlət orqanında rüşvətin baş alıb getməsindən danışır, amma mövzu dəyişən kimi deyir ki, bir adam olsaydı haqqını verərdim mənim oğlumu həmin orqanda işə düzəldərdi. Reallıq bundan ibarətdir. Amma hər bir halda dediklərim qətiyyən, dolayısı ilə rüşvətxorluğa haqq qazandırmaq kimi başa düşülməməlidir. Sadəcə problemin kökünün özümüzdə olmasını göstərməkdir.
Düşünürəm ki, bu və qanunun aliliyi ilə əlaqədar digər problemlərin həlli zamanının çatdığını Prezident də görür və bu məqsədlə məhkəmə-hüquq islahatlarının aparılması barədə Fərman imzalayıb. Məncə o debatlarda iqtidar təmsilçiləri bu barədə danışmalı və bütün müxalifət qüvvələrini, xalqımızı başqa cür yaşamağa və islahatları dəstəkləməyə çağırmalıdır.

- Sosial şəbəkələrdə yayılır ki, guya siz demisiniz ki,Qarabağı qarabağlılar azad etməlidir. Bu nə dərəcədə doğrudur?

- Çox axmaq və zərərli fikirdir. Əksinə mən vaxtilə səsləndirilmiş bu cür təxribatçı fikirləri, Qarabağ problemini öz məqsədləri üçün istifadə edənləri qınamışam. Bəzi intellektsiz ünsürlər mənə qarşı mübarizədə öz acizliklərini gördükləri üçün belə şaiyələr yayırlar. Qarabağ hər bir azərbaycanlının qürur məsələsidir. Onu işğaldan azad etmək hər kəsin şərəf və ləyaqət məsələsidir. Mən xalqımızı Qarabağı azad etmək üçün qurbanlar verməyə və qəhrəmanlıqlar göstərməyə hazır olmağa səsləmişəm. Qarabağ probleminin danışıqlar yolu ilə ədalətli həlli mümkün deyil. Tarix boyu zabitlər ölkənin ən üst elitası sayılıb və onlar qürurlu zadəgənlardan formalaşdırılıb. Müharibələr zamanı da onlar xalqı səfərbər edib onun önündə gediblər. Zabit, şərəfi ölümdən həmişə üstün tutulub. Keçmişdə zabitlər öz şərəflərini qorumaq üçün ona toxunanları duelə çağırardılar. Tarixdən oxumusunuzmu bir rəncbər başqa bir rəncbəri duelə çağırsın. İndi Şuşada yallı getməklə hər bir azərbaycanlının, xüsusilə zabitlərimizin qüruruna toxunan Paşinyanın cavabı döyüş meydanında verilməlidir. Vətən torpaqlarını qoruyacaqlarına and içmiş zabitlərimiz öz sözünü deməli, ən azı bir neçə rayonu işğaldan azad etməklə Ermənistanı ədalətli sülhə məcbur etməlidir.

- Fərhad Əhmədovun “və yenə də Qarabağ haqqında” adlı məqaləsinə münasibətiniz necədir?


- Torpaqlarımızın işğal altında qalması bir azərbaycanlı kimi onu narahat edir, qüruruna toxunur. Mənim ona xeyriyyəçilik fəaliyyətinə və milli kimliyini qoruyub saxlamasına görə hörmətim var. Amma Rusiyada fəaliyyət göstərib Qarabağ mövzusunda düşündüklərini və həqiqəti qələmə almaq iş adamı üçün intihara bərabər olar. Məhz bu səbəbdən məqalədə münaqişənin həllinin üfüqdə görünməməsinə görə əsas faktorun - Rusiya faktorunun üstündən sükutla keçmək lazım gəlib. Ona görə də düşünürəm ki, belə çətin mövzulara baş vurmaqdansa xeyriyyəçilik fəaliyyəti ilə məşğul olmaq ona daha çox siyasi divident gətirər.(baymedia.az)
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində "Qafqazın incisi" olan Vətənimizə çox böyük maraq varŞəhrizad Süleyman: ""Ümumiyyətlə, ərəb aləmində Azərbaycana fövqəl məhəbbət, rəğbət hissi hakimdir"

"Əbu-Dabidən baxanda müsəlman dünyasının tərkib hissəsi olan Azərbaycan Şərqlə Qərbin qovşağında yerləşən, zəngin yeraltı və yerüstü təbii sərvətlərə malik, füsunkar təbiəti, rəngarəng iqlimi, qədim tarixi, mədəniyyəti, maddi-mədəni irsi, ləziz mətbəxi ilə məşhur ölkə kimi görünür"

Bu gün Azərbaycandan kənarda yaşayan, çalışan, təhsil alan, fəaliyyət göstərən əksəriyyət soydaşımız, azərbaycanlımız dövlətin, xalqın, onun haqq səsinin, üzləşdiyi problemlərin, eləcə də bu günkü inkişaf səviyyəsinin dünyaya çatdırılması, orada respublikamızın təbliğ edilməsi istiqamətində səmərəli, yorulmaz fəaliyyət göstərir, bu istiqamətdə potensialını əsirgəmir. Bu cür fəaliyyətlər əsasən toplu, diaspor təşkilatları səviyyəsində daha effektli, səmərəli olsa da, lakin elə soydaşlarımız da var ki, onların təklikdə Azərbaycanımız üçün ortaya qoyduqları fəaliyyətlər, gördüyü işlər bir diaspor təşkilatının fəaliyyəti qədər uğurlu, nəticəli olur. 25 ilə yaxındır Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində yaşayan Şəhrizad Süleyman da məhz belə azərbaycanlılardandır. Hazırda Əbu-Dabi Universitetinin beynəlxalq əlaqələr kafedrasında çalışan Şəhrizad Süleymanla söhbətimizdə BƏƏ-yə getməsinin səbəbi, bu ölkənin mühitinə uyğunlaşmanın çətin və ya asan olması, eləcə də BƏƏ-də Azərbaycanın təbliği istiqamətində görülən işlər barədə danışdıq. "OLAYLAR"-a verdiyi müsahibədə Şəhrizad Süleyman hazırda Azərbaycanla Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri arasında mövcud olan münasibətlərə də toxunub.

-Şəhrizad xanım, ilk sualım ondan ibarətdir ki, Azərbaycanı tərk edərək Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə getməyiniz nə ilə bağlı oldu. Nədən məhz bu ərəb ölkəsini seçdiniz və təxminən neçə ildir ki, burada yaşayırsınız?

-Deyirlər insan öz alın yazısı ilə birgə doğulur. Beşiyim mavi gözlü Xəzərin sahilində, dünyanın ən ecazkar şəhərlərindən biri olan Şərq Gözəli Bakıda yırğalansa da, taleyim qürbətə qismət oldu. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə getməyim atamın işi ilə bağlı olub. Atam Tofiq Süleyman kimya üzrə professor, üzvi kimyadan bəhs edən xeyli sayda elmi - metodiki kitabların müəllifi idi. Milli Elmlər Akademiyasında çalışan atama 1994-cü ildə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən iş təklifi gəldi. Şarca əmirliyinə müqavilə əsasında işə dəvət olunan valideynim öncə tərəddüd etsə də, sonda təklifi dəyərləndirərək qəbul etdi. 1994-cü ilin sonlarına yaxın ailəvi olaraq Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə köçdük və uşaq yaşlarımdan həyatımın qürbət dönəminə qədəm qoydum.

-Bildiyimiz qədər Əbu-Dabi Universitetində dərs deyirsiniz. Bu mühitə uyğunlaşmaq, ərəb dilini mənimsəyib bir kadr kimi yetişmək nə dərəcədə çətin oldu?

-Vətəndən, öz yurd-yuvamızdan, doğmalarımızdan ayrılmaq hədsiz dərəcədə ağır olsa da, bizim üçün təmamilə yeni, islami qayda-qanunların hakim olduğu əcnəbi ölkəyə, xarici dillərə, az qala hər addımbaşı rastlaşdığımız, müxtəlif mədəniyyətlərə, millətlərə (ərəb, ingilis, hind, pakistan, fillippin, indoneziya, banqladeş və s.) məxsus insanların birgə yaşadığı bir dövlətə, milli və dini dəyərləri özündə ehtiva edən həyat tərzinə, yerli adət-ənənələrə, özünəxas mətbəxinə, geyim üslublarına, fərqli təhsil və təlim sisteminə, bir sözlə, Ərəbistan yarımadasında yerləşən bu ölkənin abu-havasına uyğunlaşmaq, qürbətin acılı-şirinli, enişli-yoxuşlu həyatına alışmaq məcburiyyətində idik. Sadaladığım bütün bu fərqliliklərə, qarşılaşdığımız çətinliklərə baxmayaraq mən, bacım və qardaşım təhsilimizi davam etdirməyə başladıq. Buraya gəldiyimiz ilk gündən ünsiyyətcil olduğum üçün qonşuluqdakı ərəb qızları, həmyaşıdlarım ilə dostlaşmağa başladım. Rəfiqələrim arasında yerlı qızlarla bərabər, livanlı, suriyalı, iraqlı, bəhreynli, misirli qızlar da var idi. Bu dostluqlar mənə ərəb dilinin müxtəlif ölkələrə xas dialektlərini, ləhcələrini öyrənməkdə böyük kömək oldu. Ərəb dilinin qrammatikasına dərindən yiyələnməyimdə mədrəsədəki dil-ədəbiyyat müəlliməm Nədə Əl-Mənsuriyə borcluyam. Sevimli müəllimim Nədə xanım dərsdən əlavə, saatlarla mənimlə məşğul olur, ərəb dilinin incəliklərini öyrədirdi. "Sənəviyyə aemma" adlandırılan orta məktəb təhsilimi bitirdikdən sonra Əcmən Universitetinin "İctimai əlaqələr və media" fakültəsinə daxil oldum. Qeyd edim ki, istər mədrəsə, istərsə də, tələbəlik illərində təhsil aldığım müəssisələrdə aktiv fəaliyyətimlə fərqlənmişəm, dəfələrlə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Təhsil Nazirliyinin, "Ailə və uşaq" fondunun ödülləri, fəxri fərmanları, müxtəlif diplomları ilə mükafatlandırılmışam. Ali təhsilimi başa vurduqdan sonra bir müddət Təhsil Nazirliyində məsləhətçi olaraq çalışdım. 2007-ci ildə Əl-Şarika televiziyasından gələn iş təklifini qəbul edərək "ədəbi-dram verilişləri" redaksiyasında çalışmağa başladım və eyni zamanda, Əbu-Dabi Universitetində magistr təhsilimi davam etdirməyə qərar verdim. 2012-ci ildən bu ali təhsil ocağının beynəlxalq əlaqələr kafedrasında çalışıram.

-Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən baxanda Azərbaycan necə görünür? Sizi bir azərbaycanlı deyil, qeyri-millətin nümayəndəsi zənn etsək, o zaman Əbu-Dabidən baxanda Azərbaycan sizi hansı xüsusiyyətinə görə özünə cəlb edə bilər?


-Bir neçə il öncəyə qədər qarşılaşdığım, təmasda olduğum ərəblərin və digər dövlətlərdən olan əcnəbilərin çoxu əfsuslar olsun ki, "mən Azərbaycandanam" deyəndə ölkəmizi tanımırdılar, Azərbaycan haqqında məlumatları demək olar ki, yox dərəcəsində idi. Lakin sevindirici haldır ki, son illər ölkəmiz Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində tanınır və "Qafqazın incisi" olan Vətənimizə çox böyük maraq var. Yaşadığım ölkədən, Əbu-Dabidən baxanda müsəlman dünyasının tərkib hissəsi olan Azərbaycan Şərqlə Qərbin qovşağında yerləşən, zəngin yeraltı və yerüstü təbii sərvətlərə malik, füsunkar təbiəti, rəngarəng iqlimi, qədim tarixi, mədəniyyəti, maddi-mədəni irsi, ləziz mətbəxi ilə məşhur ölkə kimi görünür. Ümumiyyətlə, ərəb aləmində Azərbaycana fövqəl məhəbbət, rəğbət hissi hakimdir. Sanki, yeni kəşf edilən müsəlman ölkəsi kimi dövlətimizlə maraqlanan, Azərbaycana səfər edən və səfər etmək istəyən ərəblərin sayı demək olar ki, günbəgün artır. Düzünü desəm, hələ ki, heç bir ərəbdən ölkəmiz haqqında mənfi rəy eşitməmişəm. Ölkəmizlə tanış olan ərəblər Azərbaycanı çox bəyəndiklərini rəğbət hissi ilə ifadə edirlər.

-Hər halda iki ölkə arasındakı münasibətlər barədə də məlumatlı olarsınız. Bu gün Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə Azərbaycan arasında münasibətlər hansı səviyyədədir? Və bu münasibətləri qaneedici hesab etmək olarmı?

-Hal-hazırda Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə Azərbaycan arasında qarşılıqlı hörmət və dostluq prinsiplərinə əsaslanan yüksək səviyyəli münasibətlər mövcuddur. İki dövlət arasında siyasi, iqtisadi, ticari, mədəni əlaqələr, ölkə başçılarının qarşılıqlı səfərləri, hökümətlərarası bağlanan sazişlər, investisiyalar, yeni hava yolu xətləri və ələxsus turizm sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi əlaqələrimizin nə dərəcədə möhkəm olmasının bariz nümunəsidir. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri istər ikitərəfli formatda, istərsə də beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi məsələsində Azərbaycanın ədalətli mövqeyini davamlı şəkildə dəstəkləyir. Dəfələrlə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin prezident sarayında və Beynəlxalq Qırmızı Aypara Cəmiyyətində Qarabağda baş verən qanlı hadisələri, erməni terrorçularının günahsız azərbaycanlılara qarşı törətdikləri tükürpədici cinayətləri əks etdirən foto sərgilər təşkil edilib, ölkə televiziyalarında münaqişənin gerçək mahiyyətindən bəhs edən verilişlər, sənədli filmlər nümayiş olunub. Hər il Ramazan ayında, 20 yanvar, 26 fevral tarixlərində, paytaxt Əbu-Dabinin məşhur Şeyx Zayed məscidində və digər əmirliklərin ən iri məscidlərində şəhidlərimizin ruhuna dualar oxunur, ehsanlar verilir.

Bildiyiniz kimi, son illər Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən gələn turistlərin sayı ilbəil artır. Bu ölkədən olan böyük turist axını Azərbaycanın turizm sektorunun inkişafına xüsusi təkan verməklə yanaşı, ikitərəfli əlaqələrə də müsbət təsir edir. "Fly Dubai", "Air Arabia" və dünyanın ən yaxşı hava yolları beşliyinə daxil olan "Etihad Airways" aviaşirkətləri Əbu-Dabi, Dubay, Şarca şəhərlərindən ölkəmizə birbaşa reyslər təşkil edirlər. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində keçirilən müxtəlif idman yarışlarına, dünyanın ən nüfuzlu beynəlxalq sərgilərinə ölkəmiz daima dəvət olunur. Azərbaycan istehsalı olan məhsullar "Gulfood" və "WOP Dubai" kənd təsərrüfatı malları sərgilərində nümayiş edilir, yüz minlərlə ziyarətçi qəbul edən "Şeyx Zayed İrsi" festivalında ölkəmiz iri pavilyonla təmsil olunur. Bu yaxınlarda Dubay şəhərində keçirilən dünya miqyasında ən iri və nüfuzlu beynəlxalq sərgi tədbirlərindən biri hesab edilən "Arabian Travel Market-2019" turizm sərgisində uğurlu iştirakımızı qeyd etmək yerinə düşər. Diqqətinizə çatdırım ki, 86 ölkənin iştirak etdiyi "Arabian Travel Market-2019" turizm sərgisi Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin vitse-prezidenti, Dubayın Baş naziri və hökmdarı Məhəmməd bin Rəşid Al-Maktumun himayəsi altında keçirilirdi. İki dost ölkə arasında qarşılıqlı əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi ilə bağlı görülən tədbirlər nəticəsində Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində ölkəmizin Ticarət Nümayəndəliyi, İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən yaradılmış Azərbaycan Ticarət Evi, BƏƏ-Azərbaycan Ticarət Məclisi, Dubay Ticarət Palatasının beynəlxalq nümayəndəliyi isə, Bakıda fəaliyyət göstərir. Bundan əlavə, ölkəmiz "EXPO 2020 Dubai" ümumdünya sərgisində də iştirak edəcək. Göründüyü kimi, Azərbaycan ilə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri arasında çoxtərəfli və ikitərəfli əlaqələr yüksək templə inkişaf edir.

Süleyman İsmayılbəyli

Ardı növbəti sayımızda
Avstriyanı dünyada tanıdan azərbaycanlıFərid Əzizov: “Azərbaycan damarlarımda axan qanım, canımdır"

35 yaşı var, Bakıda doğulub. Karate üzrə 5 qat Dünya, 3 qat Avropa, 7 qat Respublika çempionu, "Qara kəmər" sahibi, ixtisasca jurnalistdir.

2009-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib. 2005-ci ildə hərbi xidməti başa vurduqdan sonra "Çağrı İctimai Birliyi"ni təsis edib. 2009-cu ildə təsis etdiyi Xeyriyyə cəmiyyəti "NETTY 2009" Milli internet mükafatının nominantı olub. Xeyriyyə cəmiyyəti həmin il "Azərbaycan İnternet Formu"nun təsis etdiyi Millinet mükafatının qalibi olub. 2009-cu ildə təhsilini bitirdikdən sonra müxtəlif qəzet və jurnallarda müxbir kimi fəaliyyət göstərib. 2010-2011 ci illərdə "Qurtuluş media şirkəti"ndə efir direktoru vəzifəsində çalışıb. 2013-cü ildə "Kral Media Group" şirkətini təsis edib. 2008-2017-ci illərdə Azərbaycanda keçirilən respublika turnirlərində iştirak edərək karate üzrə respublika çempionu olub. Karate üzrə 3-cü dan "qara kəmər" sahibidir. 2018-ci ildən Avstriyada fəaliyyət göstərən Avstriya Azərbaycan diasporasının sədridir. Bunlarla yanaşı, 2005-ci ildən bu günə qədər ictimai işlərdə fəal üzv olaraq yaxından iştirak etməkdədir.

Fərid Heydər oğlu Əzizov haqqında Vikipediyada bu məlumatları əldə edə bildik. Avropadakı dostlarımızdan öyrəndik ki, F.Əzizov Avstriyaya köçəndən bəri Azərbaycan həqiqətlərini Avropada yaymağa başlayıb. Edilən müxtəlif təzyiq və təhdidlərə baxmayaraq vətən, azərbaycançılıq sevgisi onu yolundan çəkindirməyib. Bu gün də o yolda inamla addımlayır. Azərbaycan mediası ondan çox yazmayıb, çoxu onun Avstriyadakı fəaliyyətindən xəbərsizdir. Çünki o xalqına medanın gündəmini zəbt etmək üçün xidmət etmir. Amma bir neçə gün öncə Ukraynada 32 ölkənin iştirakı ilə keçirilən Kempo-Karate və Kobudo növləri üzrə növbəti dünya çempionatında aktivinə iki qızıl və bir bürünc medal daxil edən F.Əzizov “Azərycanlı diaspor sədri dünya çempionu oldu” başlığı ilə Azərbaycan mediasının gündəmini zəbt etdi.
Avstriyanı dünyada tanıdan azərbaycanlı
Marağımız onunla əlaqə yaratmağımızla nəticələndi. Beləcə, Karate üzrə 5 qat Dünya, 3 qat Avropa, 7 qat ölkə çempionu, diaspora sədri F.Əzizov Avrasiya.net-in həmsöhbəti oldu.

Dediyinə görə, məktəbdə oxuduğu illərdə çox nadinclik edib. Atası ilk dəfə onu Cəlaləddin Naxçıvanskı adına Şahmat məktəbinə yazdırıb, ailəsi onu şahmatçı görmək istəyirdi. Sonradan valideynləri onda şahmata həvəs göstərmədiyini görüb idmanın başqa növünə - Karatenin sirlərini öyrənməyə yönləndirdilər.

- Uşaqlıq vaxtlarında Vandam, Bruslinin çəkildiyi filimlər baxa-baxa böyüdük. Böyüyəndə onlar kimi olmağı xəyal edirdik. Təbii ki, bu uşaqlıq arzuları idi... İllər ötdü, mən onlar kimi olmasam da, özüm kimi olmağı bacardım. Uşaqlığımız müharibə illərinə təsadüf edirdi. Qarabağ müharibəsinin qızğın zamanlarında atamdan vətəni sevməyi öyrəndim. Atamdan daima “Azərbaycan sənin canındır, qanındır, onu qorumalısan, daima onun adını uca tutmalısan” sözlərini eşidirdim...

- Nə vaxtdan Avstriyaya göçmüsən?


- Artıq bir neçə ildir ki, Avstriya respublikasında yaşayıram, burada idmanla məşğulam. İlk gəldiyim günlərdən insanlardan maraqlanırdım ki, azərbaycanlılar burada vətəni tanıtmaq üçün nə işlər görürlər. Aldığım cavablar mənim üçün qənaətbəxş deyildi. Çünki Azərbaycanımızın zəngin tarixi, mədəni irsi, dövlətçiliyi dünyaya örnək ola bilər. Bəzi xalqlar bizdən mədəniyyətimizi öyrənib öz övladlarına öyrədə, o mədəniyyətlə böyüdə bilərlər. Səmimi deyim, idmançı olduğum üçün bir çox Avropa ölkələrində olmuşam amma heç birində Azərbaycanda insanların bir-birinə olan hörmətini, qonaqpərvərliyini, müdrikliyini görmədim. Biz tarixi ənənələrimizi, zənginliklərimizin qədrini bilməliyik, onları qoruyub saxlamalıyıq, yaşatmalıyıq və övladlarımıza tariximizi, soy kökümüzü anlatmalıyıq. Eyni zamanda dünyaya yaymalıyıq.

- Avstriyada ilk olaraq hansı sahədə fəaliyyətə başladın?

- İdman sahəsində. Mənim məşq edib döyüşdüyüm Kempo-Ryu Karate növü bu ölkədə çoxda yayılmamışdı. Mən bu idman növünə daha da bağlandım və özümü, ən əsası Azərbaycanımı tanıtdırmaq üçün əlimə böyük şans düşdü. Bu şansdan lazımı qədər istifadə etdim və düşünürəm ki, uğurlu alındı. Avstriya respublikasına Kempo-Ryu Karate növündən tarixdə ilk qızıl medalı mən gətirdim. Mənim üçün bu çox şərəfli idi. Qürür hissi ilə deyirəm ki, Avstriya respublikasına Kempo Karate növündə ilk qızıl medal gətirən mən azərbaycanlıyam. Beynəlxalq yarışlardan qələbə ilə döndükdən sonra məni bütün mötəbər idman tədbirlərinə şərəf müsafiri kimi dəvət edirdilər və mən isə ora üç rəngli Azərbaycan bayrağı ilə gedirdim. Fəxr hissi ilə Azərbaycan deyirdim. Şərəf müsafiri kimi dəvət olunduğum tədbirlərdə möhtəbər qonaqlara Qarabağdan, Xocalıdan, ermənilərin işğalçılıq siyasətindən danışıram. Qarabağdan danışdıqca insanlarda Azərbaycana qarşı olan maraq artır, həqiqətləri aşa düşürlər, bu da mənə gələcək yarışlarda uğur qazanmaq üçün daha bir güc qüvvət verir.

- Bəs diaspor quruculuğundakı fəaliyyətinə nə zaman başladın?

- Burada diaspora quruculuğumuz çox qəribə bir təsadüf nəticəsində başladı. Ölkənin boks turnirində fəxri qonaq kimi dəvət almışdım. Şəhər meriyası ilə söhbət edəndə mənim azərbaycanlı olduğumu öyrəndi və gülümsəyərək dedi ki, ilk azərbaycanlısan ki, səni tanıdım. Soruşdum ki, Azərbaycanı tanıyırsız, dedi bəli: “Amma azərbaycanlıların burada çox az olduğunu bilirəm heç bir ictimai fəaliyyətləri yoxdur”. Mən isə bu barədə fikirləşəcəyimi və gələn görüşümüzə qədər Avstriyada nüfuzlu bir diaspora quracağımızı söz verdim. O gündən başladıq bir neçə şəxslərlə görüşməyə. Salzburg şəhərində yaşayan sayılıb, seçilən Xalid bəylə görüşdük, bu fikir barədə danışdıq və fəaliyyətə başladıq.

- Sənin bu uğurların Avstriya hökuməti, səfirliyimiz tərəfindən necə qarşılandı. Yəni sənə maraq artdımı...

- Avstriya respublikasından və Azərbaycanın buradakı nümayəndələrindən çox razıyam, onlar daima mənim uğurlarıma sevinib və əllərindən gələn dəstəyi verirlər. Avstriya tərəfindən diasporamıza böyük dəstək var və daima keçirtdiyimiz tədbirlərdə Avstriya rəsimləri iştirak edir bu da bizi sevindirir. Bu ilin fevral ayında Xocalı soyqırımının 27 ci il dönümü ərəfəsində bir sıra silsilə tədbirlərimiz oldu.Vyana şəhərində Xalq rəssamı Əşrəf Heybətovun “Xocalı bir rəssamın gözü ilə” müəllif sərgimiz keçrildi. Tədbirdə Avropanın, o cümlədən ölkəmizdən parlament nümayəndələri də iştirak etdilər.
Avstriyanı dünyada tanıdan azərbaycanlı
- Maraqlıdır Avstriyada sənə qədər Azərbaycanı təmsil edən bir diaspor təşkilatı yoxuydumu?

- Heç bir kəsin haqqına girmək olmaz, bəli, Avstriyada diaspora var idi. Amma onların işi yalnız ildə bir dəfə Xocalı soyqırımı anım tədbirini keçirtmək idi. Bizim diasporamız yarandığı gündən bu yana hər ay Azərbaycan, onun milli adət ənənəsi, milli mənəviyatı ilə bağlı silsilə tədbirlər keçirir. Azərbaycanın tarix boyu başına gətrilən bəlalar beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılır. Biz təkcə bir gün deyil, hər gün Azərbaycan üçün yaşayırıq.

- Müxtəlif ölkələrdə yarışlarda olmusan, bir azərbaycanlının Avstriya bayrağını qaldırması sənə hansı hissləri yaşadıb?

- Mən idmançıyam, təmsil olunduğum ölkənin bayrağını qaldırmalıyam. Ancaq bu daimi deyil, nə zamansa idmandan gedə bilərəm, karyeramı başa vuraram, yarışlara qatılmaram, o zaman Avstriyanın da bayrağını qaldırmayacam. Amma Azərbaycan mənim canım, qanımdır, vətənimdir, o həmişə qəlbimdədir. Yaxşı bir hal da ondadır ki, Avstriyada məşhurlaşmağım, qəbul olunmağım Azərbaycanı burada tanıtmağıma böyük imkanlar, yollar açır. Avstriya bayrağını beynəlxalq arenada qaldırmağım Azərbaycan üçün, Azərbaycan haqqında danışmağıma gözəl şans verir.

- Şagirdlərin arasında erməni uşaqları varmı?

- Heç bir halda erməniyə nə salam verərəm, nə də onlara öz idmanın sirlərini öyrədərəm. Milyonlar versələr belə bir erməni övladının müəllimi olmaram. Ermənilər tarix boyu bizim millətin humanistliyindən istifadə edib onun başına bəlalar gətiriblər. Düşünürəm ki, ermənini özünə dost bilən azərbaycanlı Azərbaycanın minlərlə şəhidinə xəyanət etmiş olur.
Avstriyanı dünyada tanıdan azərbaycanlı
- Avstriyada Qarabağ, Azərbaycan həqiqətlərini yaymaq üçün daha nələr edilməlidir …

- Nəinki Avstriyada, bütün dünyada Azərbaycan həqiqətlərini yaymaq vacibdir. Təbliğatımızı gücləndirməliyik, ideoloji iş aparmalıyıq. Açığı, hələki bu yöndə çox arxadayıq. Avstriyada yaşayan insana Qarabağ haqqında danışdıqdan sonra ona öz dilində olan kitablar, filmlər təqdim olunmalıdır ki, oxuyub daha da çox məlumat əldə edə bilsin. Əfsuslar olsun ki, bizim diasporalar hazırda bu baza ilə çox da təmin olunmur.

- Avstriyada sənin uğurlarına qısqanclıqla yanaşanların olduğuna şübhə yoxdur…

- Allah şahidimdir ki, mən yarışlarda təkcə öz adıma görə vuruşmuram, mənim qələbə əzimim, qalib olma səbəbi Azərbaycanımın adını uca tutmağdır. Bəli, biz erməni və erməni xislətli insanlarla mübarizə aparırıq. Diaspora işi bir informasiya müharibəsidir müasir dövrdə hansı diaspora güclüdürsə, o öz sözünü, öz fikrini hər yerdə deyə biləcək. İçimizdə olan bəzi erməni xislətli insanlar bizim uğurlarımıza ləkə salmaq niyyəti ilə müxtəlif çirkin kampaniyalar aparırlar. Allahın iradəsi ilə yenə özləri xar olurlar.

- Azərbaycanın milli maraqlarını daha yüksək səviyyədə qorumaq üçün hansı planlar üzərində fikirləşirsən.

- Bu yaxınlarda Avstriya respublikasında Azərbaycan Evinin açlışını planlaşdırırıq. Burda mütəmadi olaraq Azərbaycandan gələcək qonaqların iştirakı ilə mədəni və maarifləndirici proqramlarla çıxış etməyi düşünürük. Azərbaycan Evinin açlışından sonra həftədə bir gün olmaqla Azərbaycanın tarixi filmlərinin nümayişini, bu filmlərdə Qarabağ həqiqətlərini izləyicilərin diqqətinə çatdırmağı planlaşdırmışıq. Bir sözlə Azərbaycanı Azərbaycan Evində Avstriya vətəndaşlarına tanıdacağıq.
Avstriyanı dünyada tanıdan azərbaycanlı