Xristian dünyası bilir ki, Azərbaycan işğalla barışmayacaq - Qüdrət HəsənquliyevOnlara torpaqlarımızın xristian ermənilər tərəfindən məskunlaşdırılması, təbii sərvətlərərimizdən və nəqliyyat infrastrukturumuzdan istifadə lazımdır

Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (BAXCP) sədri, millət vəkili Qüdrət Həsənquliyevin müsahibəsi

- Qüdrət bəy, xarici işlər nazirlərinin Moskva görüşündən sonra Qarabağ problemini həlli istiqamətində hansısa irəliləyişlər ola bilər?

- Əgər Rusiya ilə bağlı qapılar arxasında hansısa razılığa gəlmişiksə, ola bilər. Əks halda biz əldə olunmuş razılaşmalarla Ermənistan üçün daha təhlükəsiz şərait yaradırıq ki, işğal olunmuş ərazilərdə məskunlaşma siyasətini daha uğurla və sürətlə həyata keçirsin. Elmar Məmmədyarovun 25 illik danışıqlardan sonra verdiyi bəyanata görə, o, nəhayət, "dərindən başa düşüb ki, hansı problemlər var və hansı problemlər aradan qaldırılmalıdır". Onun nəyi başa düşdüyünü bilmirəm, sözün doğrusu mən onun dediklərindən heç nə başa düşə bilmədim...

- İslahatların gedişi barədə nə düşünürsünüz?

- İnkişaf etmiş qərb-xristian dünyasının yaradacağı təhlükələrə əhəmiyyət vermədən Prezident islahatları dərinləşdirir. İri istehsal müəssiələri investisiya müsabiqəsinə çıxarılır, qanunun aliliyinin təmin olunması üçün məhkəmə-hüquq islahatlarına başlanılıb. Aqrar sektorun inkişafı üçün ciddi işlər görülür, ordunun döyüş qabiliyyəti artırılır.

- Nədir Qərbin Azərbaycandan istəyi?

- Türkmənistan kimi bir dövlət qurmaq, torpaqlarımızı işğaldan azad etmək üçün müharibə etmək barədə düşünməmək.

- Nəyin əsasında belə düşünürsünüz?

- Vaxtilə ABŞ səfiri Ramiz Mehdiyevə deyirdi ki, “insanları küçələrdən yığışdırın”. Müxalifətə isə həmin vaxt başqa sözlər deyirdi, başqa bəyanatlar verirdi. Bu yetərli deyilmi?! Qərbin ölkəmizdə demokratik dövlət quruculuğu prosesinə kömək etmək üçün çox böyük imkanları olduğu halda heç vaxt bunu etməyib. Etdikləri isə qarşılığında nələrisə öyrənmək və bu yolla proseslərə mane olmaq məqsədi daşıyıb.

İlham Əliyev fərqindədir ki, islahatlar sürətləndirilsə, Qərb Azərbaycanda sabitliyi pozaraq inqilab etməyə, ölkəni daha 50 il geri atmağa cəhd edəcək. Onlar bacardıqları qədər xristian ölkəsi ilə müharibə vəziyyətində olan müsəlman Azərbaycanın siyasi və iqtisadi baxımdan inkişaf etmiş, müasir, böyük beynəlxalq nüfuza malik güclü bir dövlətə çevrilməsinə imkan verməməyə çalışacaqlar. Bu məqsədlərinə çatmaq üçün çalışacaqlar ki, daxildə hakimiyyət uğrunda 1993-cü ildəkindən də qanlı savaşlar törətsinlər. Radikal müxalifət düşərgəsində, ortada heç nə olmaya-olmaya öncüllük üçün bir-birinə “qardaş” deyib, amma bir-birinə qarşı hər cür mənəviyyatsızlığa əl atanlar, görün xaricdən real hakimiyyət vədi alarlarsa nələr edərlər... Qardaş qırğınına belə gedərlər.
Xristian dünyası bilir ki, güclü, demokratik, inkişaf etmiş Azərbaycan, hansı ki, bu yalnız islahatlar yolu ilə mümkündür, təkcə sözdə yox, əməldə də işğalla barışmayacaq. Onlara isə müharibə lazım deyil. Torpaqlarımızın xristian ermənilər tərəfindən məskunlaşdırılması, təbii sərvətlərərimizdən və nəqliyyat infrastrukturumuzdan istifadə lazımdır. Amma zamanında bu siyasətlərinin nə dərəcədə yanlış olduğunu anlayacaqlar.

Qərbin istəklərinin nəzərə alınması və islahatların gecikdirilməsi isə sosial partlayışların baş verməsi ehtimalına görə daha təhlükəlidir.

Əgər İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva, onların övladları müasir, modern dünyagörüşlü insanlar olmasaydı, Azərbaycan çoxdan Türkmənistana çevrilmişdi. Baxmayaraq ki, reallıq hissini itirmiş bəzi siyasətbazlar iddia edirlər ki, guya onların mübarizəsi Azərbaycanın Türkmənistan olmasına imkan verməyib. Amma “Türkmənistanlaşma” siyasəti aparılsaydı qərb də, totalitar cəmiyyətdə formalaşıb demokratik vərdişləri mənimsəməmiş xalqımız da həmin siyasəti alqışlayacaqdı. Ona görə də Prezident mövcud durumu nəzərə alıb tədrici və ardıcıl addımlarla cəmiyyəti inkişaf etdirmək, müasir təfəkkürlü Azərbaycan insanı formalaşdırıb bu reallığı xarici dairələrə qəbul elətdirmək istəyir.

Vaxtilə söyləmişdim ki, islahatlar dərinləşdikcə təxribatların miqyası genişlənəcək. Amma biz xalqımızla bizi gözləyən təhlükələr barədə açıq danışmalı, təxribatlardan qorxmamalıyıq.

- Xalqımız həmin təxribatlara uyarmı?

- Əvvəllər də demişəm ki, bütün xalqlar azadlığa və rifaha layiqdir. Amma hər xalq buna təminat verəcək dövlət qurmaq gücündə deyil. Hazırda xalqımızın sosial inkişaf səviyyəsi elədir ki, aparılan siyasətlə onu qürurlu və torpaqlarını işğaldan azad etmək üçün qəhrəmanlıq göstərməyə hazır olan millətə də çevirmək olar, yaxud hər şeylə barışan müti kütləyə də. İlham Əliyev müasir düşüncəli bir dövlət adamı kimi bunu görür və Qarabağın işğalı ilə çıxılması çox çətin olan "bataqlığa” düşmüş ölkəmizi təhlükəsiz yolla irəli aparmağa çalışır.

Xarici güclər Qarabağın işğalına və işğal altında saxlanılmasına kömək etməklə Azərbaycanda demokratik dövlət quruculuğu prosesinə böyük zərbə vurmaqdadırlar.

- Axı zaman bizi Qarabağdan uzaqlaşdırır. Sonra onu geri qaytarmaq mümkünsüz olmayacaq ki?!

- Ona görə də mən bəzi riskləri göz önünə alıb daha cəsarətli və daha çevik siyasət yürüdülməsinə çağırıram. Qarabağın azadlığı üçün danışıqları hamımızın forpost adlandırdığı Ermənistanla deyil, bağlı qapılar arxasında Rusiya ilə aparmalıyıq. Müstəqil qərar qəbul etmək gücündə olmayan ölkə ilə danışıqlar aparılmasının nə mənası var. Rusiya ilə yaxınlaşmamızın dövlət suverenliyimizi təhdid edəcəyindən, yaxud buna görə Qərbin artacaq təzyiqlərindən qorxmaq lazım deyil. Bəziləri deyir ki, bir az da gözləyək Rusiya dağılacaq. Bu illüziyadır. Bütün dövlətlər kimi Rusiyanın da öz problemləri var. Amma Putin daxili siyasəti ilə imkan yaradıb ki, ölkəni narahat edən problemlər çoxfraksiyalı Dövlət Dumasında qızğın müzakirə olunsun. Problemlər barədə sadəcə inqilab etmək istəyənlər danışıb xalqda belə təsəvvür yarada bilməsinlər ki, yalnız onlar düz söz danışır və xalqın problemləri yalnız onları narahat edir. Televiziyalarda siyasi hakimiyyət üçün ən ağrılı problemlərin belə müzakirəsini təmin etməklə xalqı hər cür təxribat xarekterli məlumatların yayıldığı sosial şəbəkələrdən ayırıb canlı efirə baxmağa qaytarıblar. Məhz bu səbəbdən inqilabçılar milyonlarla insanı küçəyə çıxara bilmir. Narazı elektoratın 85 % -i parlamentdə təmsil olunan müxalifət partiyalarının ətrafında cəmləşib. O partiyalar xarici gücələrə bağlı deyil və hər hansı böhran anında dövlətçiliyə xəyanət etməyəcəklər. Bu mənada bizim böyük dövlətçilik təcrübəsi olan Rusiyadan öyrənəcəyimiz çox şey var. Ona görə də Rusiyanın dağılmasını və hansısa möcüzə nəticəsində Qərbin mövqeyinin dəyişəcəyini gözləmədən çalışıb münaqişədə əsas söz sahibi olan Rusiya ilə anlaşmaqla, bu alınmasa belə hər bir halda müharibə edib işğala son qoymalıyıq. İşğalın davam etməsi gələcəkdə vətəndaş qarşıdurmasına yol açmaqla hər birimizə və xalqımıza böyük faciələr yaşadacaq, dövlətçiliyimizi məhv olmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qoyacaq.
Türkiyəli yazar: “Qərb Türkiyə-Azərbaycan qardaşlığını lap başdan qəbul etməli idi” Türkiyənin “Yeni Akit” qəzetinin Ankara xəbər müdiri, araşdırmaçı yazar Məhəmməd Kutlunun ONA-nın Türkiyə bürosuna müsahibəsi

- Avropa Komissiyası prezidenti Jan Klod Yunker “Avropa İttifaqının gələcəyi “Brexit”siz də yaxşı olacaq” fikrini düşüncəsini səsləndirdi. Son zamanlar Avropa İttifaqının keçmiş Sovet İttifaqı ölkələrinə isti münasibəti hiss olunmaqdadır. Bu baxımdan Avropa İttifaqının Cənubi Qafqazla əlaqələrinin gələcəyini necə qiymətləndirirsiniz?

- Avropa İttifaqı zatən illər öncə Qafqaza Almaniyanın avtomobilləri və sənaye məhsulları ilə daxil olub. Bu əlaqələrin önümüzdəki dövrdə daha da inkişaf etməsi gözlənilir. Bir zamanlar Gürcüstanı almanlar öz məhsulları ilə doldurdular. Xüsusən avtomobil və ehtiyat hissələri, ev, məişət əşyaları, cihaz və alətlərlə. Ardından da maliyyə qurumları ilə özlərindən asılı etdilər. Bu üsulla Avropa İttifaqı ölkələrinin Almaniyanın rəhbərliyi ilə Cənubi Qafqaz ölkələrinə daha çox nüfuz etməsini gözləmək olar.

- Sizcə, Qərb və Rusiyanın bölgədəki mübarizəsi Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinə təsir edə bilərmi?

- Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərində ən diqqətli və həssas davranan ölkənin Rusiya olduğunu düşünürəm. Rusiyanın Türkiyəyə şübhə ilə baxması artıq çox geridə qaldı. ABŞ və Qərb müttəfiqlərinin Suriya və İraqdakı bədniyyətli davranışlarına qarşı Türkiyə, Rusiya və İran arasında münasibətlərin yaxşılaşması da belə bir nigarançılığı azaldır. Türkiyəni qarşısına almaq istəməyən ölkələrin Azərbaycanla olan qardaşlığımızı lap başdan qəbul etmələri lazım idi. Artıq bu münasibətlər beynəlxalq əlaqələrin universal qaydaları halına gəldiyi üçün bu mövzuda əndişəyə əsas görmürəm.

- Dünyanın sürətlə silahlanması diqqət çəkir. ABŞ və Çinin hərbi xərclərini daha da artırdığını nəzərə alsaq, dünyada gizli bir “soyuq müharibə”nin mövcudluğundan danışmaq mümkündürmü?


- Mümkündür. Hətta daha irəli gedərək, regional savaşların təsirindən, yaşanan savaşların çox da soyuq olmadığını söyləyə bilərik. Dünyada qütbləşmə hər zaman olub. İmperialist güclər var olduğu müddətcə də olmağa davam edəcək. Böyük güclərin əlində nüvə və kimyəvi silahlarla yanaşı, inkişaf etmiş yeni texnologiyalar olduğu səbəbindən “soyuq müharibə”nin dünyadan hələ əskik olmayacağını söyləyə bilərik.

- Qara dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Parlament Assambleyasının Mədəniyyət, təhsil və sosial işlər Komissiyasının 52-ci toplantısında Ermənistanın paytaxtı İrəvanda media işçilərinin sualını cavablandıran AKP Ordu millət vəkili Mətin Gündoğdunun verdiyi bəyanatlar haqqında nə deyə bilərsiniz?

- Qara dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Parlament Assambleyasının Mədəniyyət, təhsil və sosial işlər Komissiyasının başqanı və AKP ordu Mətin Gündoğdu "İki dövlət, bir millət olduğumuz Azərbaycanı özümüzdən ayırmırıq. Azərbaycan qırmızı cizgimizdir. Ermənistanın Azərbaycanla olan problemlərini çözməsi lazımdır. Bu bölgənin rifahı və bölgədə yaşayanların birgəliyi önəmlidir. Bunları bacarsaq, bu coğrafiyada çox möhkəmlənərik. Bir-birimizə sayğılı, bir-birimizin hüquqlarına hörmətlə yanaşan bir mövqe yarada bilərik" şəkilindəki açıqlamasından çox məmnun qaldım, yerində deyilmiş fikirlərdir. Ermənistanın bir əli yağda, bir əli balda olan, Qərb ölkələrində yaşayıb uzaqdan idarə edən, gərginliyi artıran bir diasporun təsirindən çıxması çox vacibdir. Ermənilər ağır sosial yaşam şərtlərində həyat sürməyə çalışdıqları halda, zəngin Qərb ermənilərinin xaricdən qəzəl oxuması dayandırılmalı və Azərbaycanla müharibəni bitirmək üçün hökumətə təzyiq göstərilməlidir. Sülh şərtlərində isə Ermənistan işğal etdiyi torpaqlardan geri çəkilməsi müzakirə olunub qəbul edilməli və qanayan yaralara məlhəm olunmalıdır.
“İSTANBULDA 15 MİLYONLUQ ƏMLAK, BAKIDA EVLƏR ALDI…” – Axtarışda olan iş adamı keçmiş şərikinə ittihamlar yağdırdıİş adamı Arzuman İsa oğlu Əliyev, 12 oktyabr 1967-ci ildə Naxçıvan MR, Şərur rayonunun Sədərək kəndində anadan olub. Sədərək orta məktəbini bitirdikdən sonra 1986-cı ilədək doğulduğu kənddə inşaat sahəsində işləyib. 1986-1988-ci illərdə Sovet Silahlı Qüvvələrində xidmət edib. 1988-ci ildən Moskva şəhərinə köçüb, burda biznes fəaliyyətilə məşğul olaraq, ciddi uğurlar qazanıb, müxtəlif kommersiya şirkətlərində rəhbər vəzifələrdə işləyib.

2004-cü ildə Azərbaycana qayıdaraq, “Fortuna” MTK-nın təsisçilərindən biri kimi tikinti sahəsində, həmçinin neft-qaz sənayesinin təchizatı sahəsində biznes fəaliyyətinə başlayıb. Özünün dediyinə görə, illik dövriyyəsi 35 000 000 ABŞ dolları olan biznes qurub, dövriyyənin artması və işin çoxluğu ilə əlaqədar olaraq, təsisçi hüquqlu digər şəxslər, o cümlədən həmkəndlisi və qohumu Sərraf Məmmədzadə ilə şərikliyə başlayıb. Elə bu şəriklik də sonda onu həbsxanaya və hazırda isə axtarışda olduğundan ölkədən kənarda gizlənməyə aparıb çıxarıb. Belə ki, müxtəlif şəxslərin iddiaları əsasında A.Əliyevə dələduzluq maddəsilə cinayət işi açılıb, ona 11 il həbs qərarı verilib. Lakin cinayət işində zərərçəkmiş kimi adı keçən şəxslərin zərəri tam və ya qismən ödənildikdən sonra 2016-cı ildə apelyasiya instansiyası tərəfindən sərbəst buraxılıb. Ancaq kasasiya şikayətindən sonra qərar dəyişdirilib və barəsində axtarış elan olunub…

Başına gələnlərə görə şəriki Sərraf Məmmədzadəni ittiham edən A.Əliyev saytımızla əlaqə saxlayaraq, ona qarşı cinayət təqibinin əsassız olduğunu bildirib, baş verənləri nəql edib.

- Arzuman müəllim, saytımıza müraciət edərək, başınıza gələnləri danışmaq istədiyinizi bildirdiniz. Qeyd etdiniz ki, hazırda axtarışdasınız, Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 maddəsi ilə təqsirləndirilirsiniz. Sizə qarşı bu ittihamın kökündə nə durur?

– Ən başda onu bildirim ki, mən özümü günahkar hesab etmirəm. Belə ki, 2006-2007-ci illərdə mən, mənim uzaq qohumum Sərraf Məmmədzadə və bir neçə il çox yaxın olduğum bir dostum – üçümüz Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinə (ARDNŞ) bəzi malları satmaq üçün ortaq işə başladıq. Eyni zamanda, 2006-ci ildə mən öz əmlakımı banklarda girov qoyaraq cəlb etdiyim kredit vəsaitlərinin hesabına bir yaşayış binası tikintisinə başlamağı qərara aldıq. Belə bir razılığa gəldik: mən Sərraf Məmmədzadəni 47% bina tikintisi şirkətinə şərik edirəm, o da məni 50% ARDNŞ ilə işlərə şərik edir. Mən inşaat işini aparıram, o da ARDNŞ-ə boru və digər malların satışlarını təşkil edir.

- Bu dedikləriniz şifahi razılaşmalar idi, ya rəsmi sənədlərdə əks olunmuşdu?

– 47% – bu, sənədləşmişdi, dövlət qeydiyyatından keçmiş “Nicat+” MTK şəklində hüquqi forması olan bir sahibkarlıq fəaliyyəti idi. Bizim Sərraf Məmmədzadə ilə birgə ARDNŞ-də gördüyümüz işlər Carlex Technology, Silver Ford, Rikas Export, Nordwind Corporation şirkətləri üzərindən yerinə yetirilirdi. Əgər kimin şübhəsi varsa, gedib ARDNŞ-dən məlumat ala bilər, bu şirkətlərin bütün işlərini Sərraf Məmmədzadə və onun əlaltısı Abbas Qasımov adlı bir şəxs görürdü. Bütün pulları Abbas Qasımov qeyri-qanuni bank fəaliyyəti təşkil etmiş öz qohumları ilə nağdlaşdırırdı. Bu şirkətlərdə rəsmi olaraq nə mən, nə də Sərraf Məmmədzadə təsisçi və ya direktor deyildik. Olmağımız da nə mümkün, nə də lazım idi.

- Yəni qeyri-qanuni sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul idiniz…

– Bəli, belə bir problem var. Mən də bilirəm bu problem var. Amma məni qeyri-qanuni sahibkarlıq fəaliyyətində təqsirləndirmirlər.

- Bəs necə oldu ki, bu işlər bir cinayət işinə çevrildi və siz də orada təqsirləndirilən şəxs oldunuz?


– Cinayət işində, prosessual dildə desək, dörd zərərçəkən var idi. Bunlardan ikisi məişət problemi idi və mən o problemləri qəbul etməsəm də, zərəri tam ödəməklə bağladım. O biri ikisi tam olaraq sahibkarlıq fəaliyyətindən yaranmış bir problem idi. O zamanlar Sərraf Məmmədzadəyə Bakıda heç “parkovşik” də salam vermirdi, heç kəs tanımırdı. Bütün iş görənlər mənim yanıma gəlir, bu və ya digər malları dövlət şirkətlərində yerləşdirməyi xahiş edirdilər. Belələrindən ikisi də Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirov oldu. Mən də bizim öz aramızda razılaşdığımız əmək bölgüsü çərçivəsində onları Sərraf Məmmədzadəyə yönəltdim, biz Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirov ilə görüşdük və Sərraf Məmmədzadə dedi ki, ARDNŞ ilə məsələlər onluqdur. Dedi, siz (yəni Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirov) malı Arzumana verirsiniz, çünki onu tanıyırsınız, biz onsuz da şərik işləyirik, malların pula çevrilişinin cavabdehi mənəm (yəni Sərraf Məmmədzadə). Bu şəkildə mallar verildi ARDNŞ-ə. Sonra Sərraf Məmmədzadə dedi ki, malların qiyməti düşüb və ARDNŞ başqa qiymət ilə hesablaşacaq. Sərraf Məmmədzadə təchizat işlərini aparan adam ilə nə iş qurdusa, bilmirəm, Nazim Tahirovun malından 969 555 ABŞ dolları əskik pul əmələ gəldi. Buradan da Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirovun iddiaları başladı və cinayət işi yarandı.

- İttiham etdiyiniz bəzi şəxslərin adını çəkmirsiniz… Bəs sənədlər nəyi göstərir?


– Mənim heç kimdən qorxum yoxdur. Ona görə yox ki, mən hamıdan cəsarətliyəm. Ona görə ki, mən günahsız yerə 11 il 6 ay həbs cəzası ilə qarşı-qarşıyayam, bundan yuxarı faciə ölümdür. Yəni qorxacaq çox da bir şey qalmayıb. Ad verməməyimin səbəbi odur ki, o adamlar Sərraf Məmmədzadədən ən böyük zərər görənlərdir. Hələ onlar Sərraf Məmmədzadə ilə ortaq işlərini bir təftiş etsinlər, ondan sonra gəlib mənim əlimdən öpəcəklər. Hələ də ortaq işləri var, onların sənədləşmiş sübutları bizim əlimizdədir.

Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirovun mallarının mənə verilməsi haqqında heç bir sənəd yoxdur, o malların Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirovun mülkiyyətində olması haqqında da heç bir sənəd yoxdur, o malların dəyəri haqqında da heç bir sənəd yoxdur, Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirov sahibkarlıq subyekti ola bilməz, cinayət işində mənim əldə etməkdə təqsirləndiyim mallar şəxsi əşya da ola bilməz, nəyin əsasında Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirov zərərçəkən şəxs elan olunub, bununla bağlı da sənəd yoxdur. Bu malların hansı sahibkarlıq subyektinin mülkiyyətində olması və oradan qeyri-qanuni əldə edilməsi haqqında da sübut yoxdur. Zərər dedikdə… Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21-ci maddəsində zərərin nə olduğu göstərilir, yəni gözlənilən gəlir dələduzluq obyekti də ola bilməz, mənim ittiham olunduğum məbləğin hansı hissəsinin real zərər, hansı hissəsinin əldən çıxmış fayda olduğunu göstərən sənəd yoxdur, mənim o mallar üzərində heç bir vaxt sərəncam vermə, istifadə və yiyəlik səlahiyyətim olmayıb, mallar birbaşa Sərraf Məmmədzadənin sərəncamı ilə verilib, o halda 178-ci maddənin ən təməl əlaməti olan “əldə etmək” əlaməti necə yaranır, işdə bu barədə bir söz belə yoxdur.

İnanmasanız da, vəziyyət belədir. Mən indi gecə-gündüz qanunları oxuyuram, özümü müdafiə etməliyəm. Bu uğurlu olarsa, Azərbaycan məhkəmə sisteminin qüruruna da xələl gəlməz. Əks təqdirdə, məhkəmə sistemi bir peşəkar fırıldaqçının sifarişini yerinə yetirdiyi şübhəsi altında olacaq.

- Əgər Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirovun mallarının pulu sizdə deyilsə, bəs kimdədir?


– Sərraf Məmmədzadədə, çünki ARDNŞ ilə bütün işləri o aparırdı.

- Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirov ilə müqavilə hansı şirkətlər üzərindən bağlanıb?

– Dediyim, kimi, heç bir müqavilə nəinki cinayət işinin materiallarında, heç bir yerdə yoxdur. Ona görə ki, o zamanlar Azərbaycanda ölkə iqtisadiyyatının çox böyük hissəsi qeyri-rəsmi halda idi, mənim sənədləşmiş tam qanuni halda işləməyim mümkün deyildi. Bir də bir şeyi təkrar demək istəyirəm. Bizim əmək bölgümüz belə idi: mən tikintiyə rəhbərlik edirəm, Sərraf Məmmədzadə ARDNŞ ilə olan işlərə. O müqavilənin olmaması, Sərraf Məmmədzadə və Abbas Qasımovun qeyri-qanuni bank fəaliyyəti ilə məşğul olması mənim məsuliyyətim deyil.

Müqavilə yoxdursa, faktiki olaraq bu malları kim ARDNŞ-ə verib? Bu işləri Abbas Qasımov yaxşı bilər. O malların sərəncam vermə hüququ Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirovdan birbaşa Sərraf Məmmədzadəyə keçib. Mənim asılmağıma belə razı olan Tahirlə Nazimdən də soruşa bilərsiniz.
Amma burada bir mühüm məsələ var. Müqavilə yoxdursa, başqa bir sənəd yoxdursa, bir neçə vaqon malın sərəncam vermə hüquqi mənə necə keçdi, müqavilə və mülkiyyət hüququ verən başqa sənəd yoxdursa, bu işdə 178-ci maddənin əlamətləri də yoxdur, oğurluq (177-ci maddə) ola bilər. Oğurluq isə gizli talan etmə deməkdir. Yəni xəlvət gedib vaqonları başqa bir lokomotivə qoşub aparmaq. Buna inanmaq üçün də uzunqulaq olmaq lazımdır. Bu suallara cavab verməyən məhkəmə hökmünə mən necə hörmət edim?

Mən Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirova dəyən ziyanı da ödəmək istəyirdim ki, üzərimdəki saxta ittiham götürülsün. Amma Sərraf Məmmədzadə ARDNŞ-dən Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirovun mallarının pulunu aldı və 47% “Nicat +”MTK-da formal şərikliyindən istifadə edib tikilmiş binanı ələ keçirdi. Mənim hazırda Elbrus Məmmədov və Nazim Tahirova ödəyəcək pulum yoxdur.

- Bəs, sizin tikinti şirkətindəki 53% hissəniz necə oldu?

– “Nicat” MTK-da mənim də hissəm 47% idi, qalan 6% iki başqa şəxsə aid idi. Onlar nominal şəxslər idi, faktiki olaraq 50/50 idi – mən və Sərraf Məmmədzadə. Sərraf Məmmədzadə mənə dedi ki, sən öz payını mənə ver, mən də Nazim Tahirovun və Elbrus Məmmədovun borcunu bağlayacam. Əgər siz Nazim Tahirovdan və ya Elbrus Məmmədovdan soruşsanız, onlar da bu borcun bütün məsuliyyətinin Sərraf Məmmədzadədə olduğunu etiraf edərlər. Mən 47% və o iki şəxsin 6%-ni də alıb bütün hissələri verdim Sərraf Məmmədzadəyə. O da, “demişəm, deməmiş olaram”, deyib aradan çıxdı.

- Sərraf Məmmədzadə şərik olduğunu tikinti şirkətinə nə qədər maliyyə yatırmışdı?

– 0 manat! Məni o zaman aldadıb dedi ki, Avropadan bir adam ona borc verib, 1 000 000 dollar. Onu qoyur bu tikintiyə. Sonra iş işdən keçəndən sonra aydın oldu ki, həmin binada 1000 m² bir qeyri-yaşayış yerini satıb, o 1 000 000 dollar onun puludur. Yəni mənim pulumla tikilən binanın satışından xəlvət ələ keçirdiyi pulu mənə investisiya kimi qələmə verib. Bu da sizə 178-ci maddənin tam və ideal əlamətləri. Necə deyərlər, namuslu bir müstəntiq çatmır, hər şey göz qabağındadır.
Mən Cənab Prezidentin islahatlarına və göydə Allaha ümid edirəm. Əgər ilahi ədalət və yerdə dövlət ədaləti deyilən bir şey varsa, Sərraf Məmmədzadə həbsxanada islah olunmalıdır.

- İndi Sərraf Məmmədzadə ilə danışırsınızmı? O nə iş ilə məşğuldur?

– Mən birinci apelyasiya məhkəməsinin qərarı ilə həbsxanadan çıxanda onunla görüşmüşəm. Mənə dedi ki, heç kəsə bir qəpik zərər ödəməyəcək, çünki istintaq orqanlarına xərci çıxıb. Adbaad kimə nə verib, hamısını mənə dedi. Bunu burada deməyəcəyəm. O ki qaldı “nə işə baxır” sualına, İstanbulda 15 milyon dollara bir neçə bina alıb kirayəyə verib kefini sürür. Sərraf Məmmədzadə kimiləri zaman yox, əmək islah sistemi dəyişə bilər, o da dediyim kimi, ilahi ədalətin və dövlət ədalətinin birgə işindən asılıdır.

- İddia etdiyiniz kimi, təkcə icarədə 15 milyon dollarlıq mal varlığına sahib Sərraf Məmmədzadə, Tahirov Nazim və Elbrus Məmmədovun qismən də olsa, pulunu ödəyə bilməzmi? Siz bunu ona təklif etdinizmi?

– Əlbəttə, dönə-dönə xahiş etdim. Deyir, o əmlaklar tək onun deyil, bir məsul vəzifəli şəxslə şərikdir, guya o da icazə vermir.

- Sizin tikdiyiniz binanın müqəddəratı necə oldu?

– Sərraf Məmmədzadə o binanı ələ keçirdikdən sonra dörd mənzili əlaltısı Abbas Qasımova bağışladı, 2 mənzil bir dövlət şirkətində idarə rəisi olan adama bağışlayıb, 17 mənzili satıb Bakının Çobanzadə küçəsində 5 mərtəbəli bir bina alıb, qalan mənzilləri satıb, puluna 28 may küçəsindəki “Piramida plaza”da 2 ədəd 5 otaqlı mənzil alıb bir gənc qadına bağışlayıb, 1000 kvadrat metrlik bir qeyri-yaşayış yerini icarəyə verib, qalan mənzilləri satıb və ya dəyişib başqa mənzillərə. Məsələn, 10 mənzili satıb Üzeyir Hacıbəyov küçəsi 57 ünvanında iki lüks mənzil alıb. Saymaqla bitməz.

- Könüllü şəkildə ölkəyə qayıdıb, məhkəmədə günahsızlığınızı sübut etməyə çalışacaqsınızmı?

– Əlbəttə, gəlib məhkəmədə öz müdafiəmi təmin edəcəm. Amma mənim bəzi dəlilləri toplamağım lazımdır, yoxsa bu gün üçün məhkəmənin obyektivliyinə inamım kafi deyil, istintaq orqanlarına inamım isə Sərraf Məmmədzadənin özünün etirafı ilə yox oldu. Vaxt gələr xalq öz “qəhrəmanlarını” tanıyar…

Qeyd edək ki, keçmiş şərikinin bu ittihamları ilə bağlı Sərraf Məmmədzadə ilə əlaqə yaratmaq, onun da fikirlərini öyrənmək cəhdimiz baş tutmadı.

Elşad Barat
BakuPost
Görüntülərdəki mənim qızım deyil - Elinanın anasıAvrasiya.net Elina Hacıyevanınanası Sevil Hacıyeva Nyus24.az-a müsahibəsini təqdim edir:

- Sevil xanım, sosial şəbəkə və yerli mətbuatda qızınızın olduğu deyilən videogörüntülər və fotolar haqda nə deyə bilərsiz?

- Videolarda və fotolarda olan qız mənim Elinam deyil. Mənim qızım çox tərbiyəli olub. O, heç vaxt siqaret çəkməyib, hətta yaxınına da buraxmayıb. Qızım çölə çıxmaq, rəfiqələri ilə harasa getmək istəyəndə məndən, nənəsindən, hətta atasından da həmişə icazə alıb.

- Bəs görüntülərdə Elina olduğu iddia edilən qız əslində kimdir?

- O qızlar Ramilə və Dianadır. Qızım olduğu deyilən məhz Ramilədir, yəni siqaret çəkən qız. Diana isə mənim qohumumdur. Şəkillərə diqqətlə baxıb, qızımın görüntüləri ilə tutuşdursalar, görəcəklər ki, fərqli-fərqli qızlardır. O görüntülərin qızımla heç bir əlaqəsi yoxdur!

- Sizcə bu görüntülər niyə yayılıb?

- Başa düşmürəm ki, bunu niyə ediblər. Məqsədləri nədir? Mənim qızım haqq dünyasındadır. Ölmüş bir qız uşağını bu şəkildə ləkələmək nə qədər insanlıqdandır? Bu, onu edənlər üçün böyük rəzalətdir! Ayıb olsun! Allaha həvalə etmişəm!

- Sağlığında qızınızın xəbəri vardımı o görüntülərdən?

- Bəli, Elina mənə demişdi ki, Diana yaxşı olmayan hərəkətlər edir. Hətta Elina özü dəfələrlə o cür hərəkətlərinə görə Dianaya irad tutmuşdu.

- Sözügedən görüntülərin kimin yaydığı haqda hər hansı fikriniz varmı? Sizcə kim ya da kimlər tərəfindən yayılıb?

- Düşünürəm ki, bunu ancaq məktəbin direktoru edə bilər. Onun məqsədi odur ki, qızımı ləkələyib, özünü təmizə çıxartsın. O, yaxşı bilirdi ki, mənim qızım sakit, ağıllı, mədəni uşaq idi. Düzgün həyat tərzi sürürdü. Buna baxmayaraq, direktor özünü haqlamaq üçün bu cür iyrənc əməllərə əl atır.

- Qızınızın yıxıldıqdan sonra çəkilən görüntüləri haqda nə deyə bilərsiz?


- Təsəvvür edin, qızım özünü atıb, məktəbdə hər kəsin bundan xəbəri olub. Lakin bizə iki saatdan sonra məlumat veriblər. Hətta təcili yardıma da gec zəng ediblər. Rəsmən qızımın həyatı ilə oynayıblar! Bu, vicdansızlıqdır! Cənab Prezidentimizə və Birinci Xanımımıza dərin təşəkkür edirəm ki, bu məsələni diqqətə götürüblər! Mən ümid edirəm ki, onların sayəsində tezliklə haqq-ədalət öz yerini tapacaq! Qızımın ölümündə günahı olan hər kəs lazımi cəzalarını alacaqlar! Mən balamı itirdim... Digər valideyinlərin övladlarını bu şəkildə itirməmələri naminə Prezidentimiz və Vitse-Prezidentimizin verdikləri qərar öz müsbət nəticəsini göstərər inşallah!
“İlham Əliyev əlini yelləyib dedi ki, "sağ olun, mən getdim” - Qüdrət Həsənquliyev Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının sədri (BAXCP), millət vəkili Qüdrət Həsənquliyevin partiyanın mətbuat xidmətinə müsahibəsi

- Qüdrət bəy, bələdiyyə seçkilərinə hazırlığa başladığınızı bəyan etmisiniz. Seçki ilində müxalifətin mövcud durumunu necə qiymətləndirərdiniz və seçkilərdən gözləntiniz nədir?

- Azərbaycanda müxalifət yekcins deyil. BAXCP və BQP-nin timsalında konstruktiv mövqeyi ilə fərqlənən parlament müxalifəti var, hansı ki, hər il gəlirlərin ədalətli və məqsədəuyğun bölünmədiyi iddiası ilə büdcə qanununun əleyhinə səs verir və hökumət Milli Məclisə hesabat verərkən onun fəaliyyətini qeyri-qənaətbəxş hesab edir. Əlbəttə, parlamentdə ayrı-ayrı məsələlər üzrə ciddi tənqidi çıxışlar edən digər partiyalar da var. Amma azsaylı müxalifət üzvüləri parlament idarəetməsinə cəlb olunmayıb, proseslərə təsir imkanı çox məhduddur.
Parlamentdən kənar müxalifət partiyaları da var ki, “iqtidara qarşı kim daha çox radikallıq edər” yarışına çıxıblar. Fürsət düşdükcə bir-birlərinə qarşı da dişlərini qıcayırlar. Əgər REAL partiya olaraq anlamağa başlayırsa ki, korporativ maraqlar naminə islam dinindən siyasi məqsədləri üçün istifadə etmək istəyənləri legitimləşdirmək istəyən Milli Şura ilə bir yerdə olmaq olmaz, çünki bu xalqımıza qarşı xəyanət olmaqla yanaşı həm də Qərbin dəstəyindən onları mərhum edə bilər, dərhal başlayırlar Cəmil Həsənlini onların üstünə salmağa ki, siz satqınsınız. Vaxtilə mandatına görə AXCP-dən imtina etmiş, deputat olarkən yazdığı əsərlərində mərhum prezident Heydər Əliyevin və indiki prezident İlham Əliyevin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirən, övladının xeyir işində hərəkat üzvülərindən daha çox Əli Əhmədov başda olmaqla YAP rəhbərliyi ilə əhatə olunan, hər il digər deputatlarla birlikdə mərhum prezident Heydər Əliyevin fəxri xiyabandakı məzarını ziyarət edib abidəsi önündə baş əyən Cəmil Həsənlinin kimisə hökümətlə bazarlıq etməkdə günahlandırması sadəcə ikrah doğurur. AXH haqqında isə danışmağa dəyməz.

Təlatümlü dəniz dibindəki zir-zibili üzə çıxardığı kimi ictimai həyatın təlatümlü dənizi olan xalq hərəkatı da zamanında səviyyəli vətənpərvər insanlara yanaşı çoxlu yaramazları, siyasi dələduzları üzə çıxardıb. Xalqımız uzun illərdir onlardan qurtula bilmir və əziyyət çəkir. Onlar danışdıqca ətrafı üfünət bürüyür. Abırlı və savadlı insanlar müxalifətə qoşulmağa tərəddüd edir. Bu səviyyəsizlər elə bilirlər söyüş söyməklə ,təhqir etməklə rəqiblərini gözdən salırlar, amma anlamırlar ki, onlar səviyyədə olan 3-5 pozğundan başqa insanlar tüpürür onlara. İqtidardakıların idarəetmədə buraxdıqları bütün səhvlərə baxmayaraq, atalarına min dəfə rəhmət oxuyurlar. İnsanlar düşünəndə ki, elementar əxlaqa və mənəvi dəyərlərə sahib olmayan bu qaragüruh hakimiyyətə gələ bilər, onları dəhşət bürüyür. Bəzi insanlar mənə deyir ki, Qüdrət bəy, bu tərbiyəsizlər "niyə xalq onların çağırışlarına cavab vermir iddiası ilə xalqı təhqir edirlər. Onlar təkcə özlərini yox, bütün müxalifəti gözdən salırlar”. Sosial şəbəkələrdə onların debatlarına bir az qulaq asın və bu ünsürləri xalqımızı təmsl edəcək iqtidar kimi gözünüz önünə gətirin.

Onlar ölkənin siyasi həyatını o qədər korlayıblar ki, insanlar yalnız onların hakimiyyətə gəlməsi barədə düşünəndə dəhşətə gəlmirlər, həm də ona görə dəhşətə gəlirlər ki, birdən İlham Əliyev əlini yelləyib dedi ki, "sağ olun, mən getdim” və o zaman bu ölkə 93-cü ilin Gəncə qiyamı zamanı düşmüş vəziyyətdən də pis günə qalacaq. O halda nə zaman o zaman deyil,nə də ikinci Heydər Əliyev də yoxdur ki, ölkəni dağılmaqdan xilas edə bilsin.

Vaxtilə Azərbaycana 5 milyard dollara başa gələn rus agenti Rüstəm İbrahimbəyovu az qala xalqın vicdanı kimi təqdim etməyə çalışanlar görəsən indi vicdan əzabı çəkirlərmi? Bu “intellekt” sahibləri müxalifəti bu günə salmalıydılar və salıblar da...

Ona görə əgər iqtidar siyasi islahatlar yolu ilə konstruktiv müxalifətin güclənməsinə şərait yaratmasa, qarşıdan gələn seçkilər də ölkəmizdə normal müxalifətin formalaşmasına imkan verməyəcək. Sağlam və güclü müxalifət olmadan isə nə ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu artıra, nə də cəmiyyətin indikindən artıq inkişafına nail olub ölkəmiz qarşısında duran problemləri həll edə biləcəyik. İndiki vəziyyət isə ölkədə siyasi sabitlik üçün həmişə ciddi təhlükə olaraq qalacaq.
Rusiya və Çin ABŞ-ı vurmağa hazırlaşırHazırda rəqiblər ABŞ-ın kosmosdakı aktivlərinə hücum edəcək silahlardan istifadə edirlər.

Publika.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu haqda ABŞ Müdafiə Nazirliyinin (Pentaqon) başçısının vəzifələrini icra edən Patrik Şanaxan bildirib.

“Kosmosda növbəti böyük münaqişə udulmuş və ya uduzulmuş ola bilər... Biz reallığa baxmalıyıq. Hazırda bizim rəqiblərimiz kosmosda bizim aktivlərimizə hücüm edə biləcək silahdan istifadə edirlər”, - Şanaxan deyib.

O bildirib ki, Rusiya və Çin artıq münaqişə halında Amerika peyklərini təhlükəyə məruz qoymaq niyyəti ilə kosmosu hərbiləşdiririrlər".

Xatırladaq ki, fevralda Amerika lideri Donald Tramp mABŞ-ın Kosmik Güclərinin yaradılmasını nəzərdə tutan fərman imzalayıb.
“Ermənilər İspaniyada bizim nə qədər güclü olduğumuzu yaxşı bilir”“Valensiya Azərbaycanlıları” Cəmiyyəti sədri, diaspor fəalı Mübariz İbrahimin müsahibəsi

- Mübariz bəy, nə zamandan İspaniyada yaşayırsınız və Valensiyada nə qədər soydaşımız yaşayır?
- 2005-ci ildən İspaniya Krallığının Valensiya şəhərində yaşayıram. Hal-hazırda bildiyimiz qədər Valensiyada 40-a yaxın azərbaycanlı soydaşımız yaşayır. Qeyd edim ki, hər il bir çox tələbələrimiz təhsil almaq üçün bura gəlirlər.

- Soydaşlarımız arasında birlik sizi qane edirmi?
- Bayramlarda, hər hansı tədbirlərimizdə və asudə vaxtlarımızda onlarla tez-tez görüşüb yaxından maraqlanıram, onlara hər cür dəstəyi veririk və bundan sonra da verəcəyik. Bəzi hallarda isə işlə əlaqədər olaraq bəzi vətəndaşlarımız tədbirlərimizə qatıla bilmirlər. Ancaq onlar da əlindən gələni heç vaxt əsirgəməyiblər. Hər kəsdən razıyıq. Həmişə belə mehriban olmalıyıq ki,birliyimiz və həmrəylimiz güclü olsun.

- İspaniyada ölkəmiz barədə təsəvvürlər nədən ibarətdir?
- Artıq İspaniyada ölkəmiz haqqında təsəvvürlər yaxşı formalaşıb. İspaniya xalqı artıq Azərbaycanı Avroviziya, Formula 1, İslam Olimpiya oyunları və digər önəmli beynəlxalq tədbirlərlə tanıyır. Cənab Prezidentimizin uğurlu siyasəti nəticəsində Azərbaycanı dünyanın hər yerində güclü dövlət kimi tanıyırlar.

- Bildiyimiz qədər yerli media ilə əlaqələriniz yaxşıdır. Valensiya mediasının ölkəmizə olan münasibəti necədir?
- Yerli media ilə əlaqələrim çox yaxşıdır. Ən əsası onlarında bizim ölkəyə olan münasibətləri çox müsbətdir. Bundan sonra da media ilə sıx əməkdaşlığı gücləndirəcəyik.

- Bu yaxınlarda Barselonada erməni separatçılarının konserti təşkil olundu. Siz də tədbirdə iştirak edirdiniz. Bu barədə nə deyə bilərsiniz? Ümumiyyətlə, bu kimi fəaliyyətlərə qarşı onlara hüquq çərçivəsidə mübarizə aparmaq mümkündürmü?
- Mart ayının 31-i Barselonada erməni separatçılarının keçirtdiyi konsert demək olar ki, başlarına çökdü. Onlar orada 600 nəfər (bəlkədə çox) idi. Bizi görən kimi konsertin vaxtını dəyişdilər və hamısı çölə çıxmağa başladılar. Bizlərdən qorxduqları üzlərindən hiss olunurdu. Biz bir azərbaycanlı kimi, bir əsgər kimi qarşılarına keçib, öz sözümüzü dedik. Əsgərlərimiz necə ki, səngərdə düşmənlə üz-üzədirsə, biz də burada onlarla qarşı-qarşıya dayandıq. 600 nəfərə qarşı 31 nəfər olmağımıza baxmayaraq, bu kimi vəziyyətlərdə vətəndaşlarımızı fəal olmağa çağırıram. Birliyimiz bizim qələbəmizdir. Və ermənilər də bizim nə qədər güclü olduğumuzu yaxşı bilir. Onu da qeyd etmək istəyirəm ki, bu kimi hadisələrdə hüquq çərçivəsində mübarizə aparmağımız lazımdır.

- Qarabağ məsələsi ilə ispan cəmiyyəti məlumatladırmı?

- Artıq ispan cəmiyyəti Qarabağ məsələsi barədə məlumatlıdır. Cəmiyyət olaraq Qarabağ məsələsini daha da tanıdacağıq. Bununla bağlı tanıtım fəaliyyətimiz davam edir. Fürsətdən istifadə edib, Qarabağla bağlı keçirilən tədbirlərdə iştirak edən hər bir vətəndaşlarımıza öz minnətdarlığımı bildirirəm. Biz bir daha düşmənə necə mübariz olduğumuzu göstərdik. İnşallah, Allahın izni ilə Qarabağımızı tezliklə düşmən işğalından azad edəcəyik.

Elnur Eltürk
"Danışıqlar Ermənistanla yox, Rusiya ilə aparılmalıdır"Avrasiya.net BAXCP sədri, deputat Qüdrət Həsənquliyevin Musavat.com-a müsahibəsini təqdim edir:

- Qüdrət bəy, Azərbaycan və Ermənistan liderləri arasında Vyanada ilk rəsmi danışıqlar baş tutdu. Amma bu danışıqlardan sonra Ermənistan rəhbərliyi təxribatlara əl atdı. İrəvanın bu davranışlarını necə qiymətləndirirsiniz?


- Mən həmişə demişəm ki, Ermənistanın güc strukturları və xüsusi xidmət orqanları Rusiyaya ciddi şəkildə bağlıdır. Köçəryan da, Sərksiyan da hərbi səhra komandirləri kimi Rusiyanın hərbi sənaye kompleksinin müəyyən dairələri tərəfindən idarə olunur. Ona görə də Ermənistanda nə hərbçilər, nə də artıq “böyük Ermənistan” xəstəliyinə yoluxdurulan erməni xalqı heç bir liderə imkan verməz ki, indiki şəraitdə Dağlıq Qarabağ məsələsi ilə bağlı beynəlxalq hüquqa əsaslanan bir mövqe sərgiləsin və Ermənistan işğal olunmuş ərazilərdən qoşunlarını çıxartsın. Hazırda biz nə müşahidə edirik? İşğal olunmuş Dağlıq Qarabağ ətrafındakı rayonlar da ermənilər tərəfindən məskunlaşdırılır, oraya investisiya qoyulur. Ağdam, Zəngilan, Qubadlı, Laçın, Kəlbəcər və digər rayonlarda məskunlaşma prosesi sürətlə davam etdirilir. Erməni diasporu da bu işdə yaxından iştirak edir. Ermənistana verilən təminat və onların həyasızlığı imkan verir ki, bu şəkildə məskunlaşma siyasətini həyata keçirsinlər. Dəfələrlə söyləmişəm ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin danışıqlar yolu ilə ədalətli həlli yoxdur. Yəni biz ən azı Dağlıq Qarabağ ətrafındakı işğal olunmuş rayonlardan bir neçəsini azad etməliyik ki, Ermənistan xalqı bu probleminin sülh yolu ilə həllinə razılıq versin. Desin ki, yaxşı, erməniləri Dağlıq Qarabağdan qovub çıxartmayın, onlara orda status verin və biz də sülh bağlayaq. Hazırda bunun başqa alternativi yoxdur. Nəzəri baxımdan əlbəttə, alternativ var ki, beynəlxalq birlik, Minsk Qrupunun həmsədrləri ciddi şəkildə Ermənistana təzyiq etsinlər və Ermənistan geri çəkilsin. Amma bu, heç vaxt olmayacaq. Həm Minsk Qrupunun həmsədrlərinin öz arasındakı ziddiyyətlər, maraqların toqquşması, həm Ermənistanın bir xristian ölkəsi kimi Türkiyə və Azərbaycan arasına girməsi faktı var. Son 100 ildə də Ermənistan öz ərazilərini Azərbaycan torpaqlarının hesabına az qala üç dəfədən çox artırıb. Əgər Dağlıq Qarabağ və ətraf əraziləri də öz nəzarəti altında saxlaya bilsə, artıq öz ərazilərini Azərbaycanın hesabına daha 2 dəfə artırmış olacaq. Dünyada baş verən proseslər də erməniləri ümidləndirir. Zaman Azərbaycanın əleyhinə işləyir. Əgər 25 il ərzində aparılan danışıqlar siyasəti özünü doğrultmursa, o zaman bu siyasət dəyişməlidir.

- Yəni danışıqlar vaxt itkisi deməkdir?

- Bəli, danışıqlar mənasız bir işdir. Ona görə də gedib işğalçılarla üz-üzə oturub vaxt itirməyə dəyməz.

- Paşinyan ilk dəfə idi rəsmi danışıqlarda iştirak edirdi. Bu mənada bir gözlənti var idi ki, onun əlləri qana batmayıb, fərqli simadır...

- Yox. Mən hələ danışıqlardan öncə mətbuata müsahibəmdə demişdim ki, biz erməni xalqını işğal olunmuş ərazilərdə məğlub etməsək, Paşinyan olmur, kim olur-olsun, nə qədər sülhpərvər insan gəlir-gəlsin, ürəyində düşünər, bəli, biz qonşu dövlətin torpaqlarını işğal etmişik, onu azad etməliyik, ancaq ona heç kim imkan verməz. Ya onu fiziki baxımdan terror edib aradan götürəcəklər, ya da ki, həmin şəxsi dərhal hakimiyyətdən devirəcəklər. Bizim də işimiz o olacaq ki, daha bir il gözləyək yeni seçkilər olsun, yeni lider seçilsin, hökumətini formalaşdırsın, sonra onu danışıqlar masası arxasına gətirək və onunla danışıqlara başlayaq. Bundan sonra növbəti hakimiyyət dəyişikliyi olacaq. Yəni bu, sadəcə olaraq zaman itkisindən başqa bir şey deyil.

- Siz konkret olaraq Qarabağ məsələsinin həlli üçün nə təklif edirsiniz?

- Qarabağ məsələsinin həlli ilə bağlı iki variant seçilməlidir... Hazırda Azərbaycanda ciddi islahatlara başlanılıb. Çalışmalıyıq ki, sosial-iqtisadi islahatlar, məhkəmə-hüquq islahatları və siyasi islahatlarla dövlətimizi daha da gücləndirək, onun beynəlxalq nüfuzunu yüksəldək. Bu islahatlar əksər ictimai-siyasi qüvvələri bu prosesə cəlb etməklə, geniş xalq kütlələrinin ictimai dəstəyini qazanmaq yolu ilə davam etdirilməlidir. Paralel olaraq Qarabağın işğaldan azad olunması üçün danışıqlar Ermənistanla yox, Rusiya ilə aparılmalıdır. Ermənistanda Rusiya tərəfdarları Paşinyanın Qərbyönümlü komandasını yaxın vaxtlarda hakimiyyətdən qovacaq. Biz torpaqlarımızı azad etməklə bu işdə onlara kömək edə bilərik. Necə ki, 2016-cı ilin aprel döyüşlərində biz torpaqlarımızın bir hissəsini azad etdik, Rusiya da nüfuzunu itirmiş və Qərbə meyllənmiş Sərkisyandan canını qurtardı, asanlıqla iflasa uğratmaq üçün Qərbyönümlü, naşı Paşinyanın hakimiyyətə yolunu açdı. Vaxtilə Mütəllibovu aparıb AXC-yə yol açdıqları kimi. İndi də çalışmalıyıq Rusiya ilə anlaşaq ki, hərbi əməliyyatlara müdaxilə etməsin, Azərbaycan Dağlıq Qarabağ ətrafındakı rayonların ya hamısını, ya bir qismini azad etsin. Bundan sonra ermənilər sülhə gələcək.

Azərbaycan islahatlar apara-apara beynəlxalq güclərlə də intensiv işləməlidir. Heç vaxt Azərbaycana deməyəcəklər ki, get, müharibə elə, torpaqlarını azad et! Amma Azərbaycan çalışmalıdır ki, müharibəyə başlayanda beynəlxalq təşkilatların və böyük güclərin ölkəmizə qarşı verəcəkləri bəyanatlar, atacaqları addımlar sərt olmasın. Yəni müharibəni pisləsələr də, Azərbaycanın torpaqlarını azad etmək hüququnu tanısınlar. Biz xarici tərəfdarlarımızı, həmsədrləri, böyük gücləri, region dövlətlərini inandırmalıyıq ki, onlar bizə mane olmasın.

- Rusiya Paşinyanın devrilməsi müqabilində bizimlə anlaşacaqmı?


- Biz Paşinyanın devrilməsinə kömək etməklə yanaşı, Rusiyanın bu münaqişədə ədalətli mövqe tutması üçün müəyyən addımlar da ata bilərik. Rusiyanı inandırmağa çalışmalıyıq ki, Rusiya regionu öz nəzarətində saxlamaq üçün bu münaqişədən istifadə etməsin. Yəni biz Rusiyaya elə bir imkanlar tanımalıyıq ki, Rusiya konfliktsiz də regionda özünü rahat hiss eləsin, regionda maraqlarının qorunub-saxlanmasına əmin olsun, təminatlar alsın və münaqişənin həllinə imkan versin. Bu olmayacağı təqdirdə, sözün doğrusu, mən münaqişənin indiki formada danışıqlar yolu ilə həllini görmürəm. Zaman da göstərir ki, danışıqların bu şəkildə davam etdirilməsinin perspektivi yoxdur və heç zaman da olmayacaq. Münaqişənin həlli üçün hazırda dediyim istiqamətlərdə işlər aparılmalıdır: bir tərəfdən islahatların davam etdirilməsi, digər tərəfdən isə beynəlxalq birliklə işlərin ciddi şəkildə gücləndirilməsi.

Digər variant isə Rusiya heç bir halda torpaqlarımızın işğaldan azad olunmasına imkan verməsə, bu barədə xalqımızla açıq danışılmalı, Ermənistana torpaqlarımızdan çıxmaları üçün bir il vaxt verilməlidir. Bu müddət ərzində Neft Fondunun vəsaitləri hesabına daha 4-5 milyard dollarlıq müasir silahlar alınmalı və ordumuz müqavilə ilə istefada olan, döyüş təcrübəsinə malik Cənubi Azərbaycan, Türkiyə, Pakistan generalları və zabitləri hesabına gücləndirilməli, torpaqlarımız və şərəfimiz uğrunda Böyük Vətən müharibəsinə başlamalıyıq. Ermənilər inanmalıdırlar ki, onları kimin müdafiə etməsindən asılı olmayaraq, müharibə başlasa, Ermənistanda daş-daş üstə qalmayacaq və bir dövlət kimi məhv olacaq. Çinlilərin gözəl bir sözü var deyirlər ki, müharibəyə başlamazdan öncə onun sənə nəyin bahasına başa gələcəyini hesabla. Biz erməniləri bu barədə düşünməyə vadar etməliyik. Böyük risklərsiz və qurbanlarsız böyük uğurlardan və qələbələrdən danışmağa dəyməz.
Milli Məclisin deputatı: “Orqanlarımı bağışlamışam”Azərbaycan Milli Məclisinin Səhiyyə, Gənclər və idman komitələrinin üzvü, tibb üzrə elmlər doktoru, tanınmış ürək-damar cərrahı Rəşad Mahmudovun “Report”a müsahibəsi:

- “İnsan orqanlarının donorluğu və transplantasiya haqqında” qanunun hazırlanmasını zəruri edən nə idi? 1999-cu ildən tətbiq edilən “İnsan orqan və (və ya) toxumalarının transplantasiya haqqında” qanun mövcuddur. O qanuna dəyişiklik etmək olmazdımı?

- “İnsan orqanlarının donorluğu və transplantasiyası haqqında” qanun layihəsi ilə bağlı dinləmələr keçirilib. Bu qanunun hazırlanmasında Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvləri, ölkədə transplantasiya işini bilən mütəxəssislər iştirak ediblər. Hesab edirəm ki, bu qanun layihəsi mükəmməldir. Layihədə bu işin həyata keçməsindən sonra qarşımıza çıxa biləcək məsələlər əksini tapıb. Bəzi ölkələrdə belə qanunlar qəbul edilib, sonrakı zamanlarda dövlət ehtiyacı olan insanları orqanla təmin edə bilmək üçün müəyyən dəyişikliklər edir. Düşünürəm ki, “İnsan orqanlarının donorluğu və transplantasiyası haqqında” qanun layihəsində həm Avropanın, həm də regionun xarakteri nəzərə alınıb. Həm həkim, həm də deputat kimi deyə bilərəm ki, bu qanun layihəsi ideala yaxındır. Soruşa bilərsiniz ki, qanunun tətbiqindən sonra insan orqanlarının donorluğu və transplantasiyası məsələsi həll ediləcəkmi? Hazırda tətbiq edilən "İnsan orqan və (və ya) toxumalarının transplantasiyası haqqında" qanun 1999-cu ildə qəbul olunub. Bu qanun o zaman üçün çox mükəmməl qanun idi. Amma, əfsuslar olsun ki, orada beyin ölümü və həyatını itirən insanlardan orqan alınması ilə bağlı məqamlar yoxdur. Əslində bunun səbəbləri qanunla əlaqədar məsələlər deyil. Biz ölkədə reanimasiya sahəsində fəaliyyət göstərən həkimlərin, tibb personalının, eləcə də reanimasiyanın hər yataqbaşına düşən illik beyin ölümü sayının dünya statistikasına uyğun olub-olmadığını araşdırmalıyıq. Əgər uyğunsuzluq varsa, bunun səbəbləri araşdırılmalıdır. Doğrudanmı, ölkədə beyin ölümü olmur, yoxsa bunun diaqnostikasında gözdən qaçan nəsə var? Milli Məclisdə hökumətin hesabatının müzakirəsi zamanı çıxışımda icbari tibbi sığortanın fəaliyyəti üçün xəstəxanaların, tibb mütəxəssislərinin akkreditasiyadan keçməsini təklif etdim. Məncə, bu sahədə görüləcək işlər qarşıdadır. Düşünürəm ki, Səhiyyə Nazirliyi bununla əlaqədar aidiyyatı qurumlarla birlikdə bu işin təkmilləşməsi üçün addımlar atacaq. Xüsusi vurğulayıram, əvvəlcə biz beyin ölümü diaqnozunu qoya bilməliyik. Bundan sonra beyin ölümü diaqnozu qoyulan şəxsin orqanlarının istifadəsi ilə bağlı müzakirələr aparıla bilər. Bunun da müyyən hüquqi proseduru var. Hazırki qanunda da, yeni hazırlanan qanunda da belə orqanların istifadəsi ilə bağlı hər hansı əngəl yoxdur. Beyin ölümü olan insana xəstə deyilə bilməz, beyin ölümü insanın həyatının bitdiyi dəqiqədir. Komatoz vəziyyətlə beyin ölümü fərqli şeylərdir. Bunları qarışdırmaq olmaz. Azərbaycanda orqan transplantasiyası 10 ildir ki, həyata keçirilir. İlk dəfə qaraciyər transplantasiyası edilən insanı yaxşı tanıyıram, sosial-siyasi fəaliyyətlə məşğuldur. Transplantasiya ona görə edilir ki, xəstə olan şəxsin müalicəsi mümkün deyil. Tranplantasiya ilə qaraciyər xəstələrinin 85, ürək, böyrək xəstələrinin isə 90 faizi normal həyata dönür. Hazırda müxtəlif toxumaların, göz, oynaq orqanlarının transplantasiyası da edilir.

- Azərbaycanda bu sahə ilə məşğul olacaq kifayət qədər mütəxəssis varmı?

- Məncə, orqan transplantasiyası ilə əlaqədar mütəxəssis kifayət qədərdir. Çünki hazırda o mütəxəssislərin potensialının 20 faizindən istifadə olunur. Reallıq odur ki, hazırda canlıdan canlıya orqan köçürülür. Məsələn, qaraciyər transplantasiya edən qrup hər gün bir əməliyyat edə bilər. Bu aylıq 20 transplantasiya deməkdir. Amma hazırda ölkədə ildə 20 qaraciyər transplantasiyası edilir. Buna səbəb bəzi orqanların tapılmaması, əməliyyatın bahalı olmasıdır. Bu əməliyyatlar icbari tibbi sığorta paketinə əlavə edildikdən sonra kütləvilik artacaq. Bununla da qaraciyər sirrozundan və digər xəstəliklərdən əziyyət çəkən insaların problemləri həll ediləcək. Ölkədə böyrək, ürək transplantasiya ilə əlaqədar xeyli mütəxəssis var. Ürək yeganə orqandır ki, onun transplantasiyası üçün beyin ölümü diaqnozunun qoyulması mütləqdir, çünki bunu canlıdan almaq olmur. Bu işə cəmiyyətin də töhfə verməsinə ehtiyac var. Beyin ölümü olan insanla bağlı aylar sonra deyil, dəqiqələr içində qərar verilməlidir. Hər birimiz həyatımızı itirəcəyik, dünyada sonsuz ömür yoxdur, buna hazır olmalıyıq. Düşünməliyik ki, biz həyatda olmayanda kimsə orqanımızdan istifadə edərək həyatda qala bilər. Qurani-Kərimdə də yazılır ki, bir insanı həyata qaytarmaq bütün kainatı qurtarmağa bərabərdir. Bunu insanlara xoş bir şəkildə çatdırmaq lazımdır. Səhiyyə işçilərinin də üzərinə məsuliyyət düşür. Güvənsizlik olarsa, qanunların işləməsi faydasız ola bilər. Məsələn, qan verərkən soruşmuruq ki, bu qan kimə gedəcək...

- Bəs orqan alqı-satqısının qarşısını almaq mümkün olacaqmı? Çünki yeni qanun layihəsi qohum olmayan şəxsin də donor olmasına icazə verir...

- Orqan alqı-satqısı müzakirə mövzusu ola bilməz. Beyin ölümü diaqnozu qoyulan insanların orqanlarının satılması da mümkün deyil. İnsan orqanlarını satış məqsədi ilə başqasına verirsə, o, ülvi dəyərlərini itirir. Və yaxud da yaxın qohumun orqanını necə satmaq olar? Qanunlar boşluqlar olduğu zaman çeynənə bilir, mükəmməl olarsa, satış həyata keçə bilməz. Burada əsasən vicdanlılıq məsələsi qabardılır. Bəzi ölkələrdə bunun illeqal yollarının olmaması üçün könüllük əsasında satışa da imkan verilir. Mən buna qətiyyətlə qarşıyam. Yeni qanun layihəsinə əsasən, qohum olmayan canlı donorlardan orqanın alına bilməsi ilə əlaqədar etik və hüquqi məsələlərin araşdırılması və müvafiq qərar verilməsi məqsədilə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı nəzdində ictimai əsaslarla Etika Komissiyası yaradılır. Komissiya tərkibi psixoloq və hüquqşünas da daxil olmaqla 5 nəfərdən təşkil edilir. Etika Komissiyası donorun şəxsiyyətini, könüllüyünü araşdıraraq qərar qəbul edir. Komissiyanın tərkibində və işində transplantoloqun və ya transplantologiya işinin təşkilində bu və ya digər formada fəaliyyət göstərən hər hansı bir şəxsin iştirakına yol verilmir. Etika Komissiyasına xəstələrin müraciəti koordinasiya mərkəzi tərəfindən, eyni mərkəzin konsilium qərarı əsasında olmalıdır.

Həkim buna da şübhə ilə yanaşarsa, gərək əməliyyata girməsin. Xəstəxana notariusun sənədi əsasında iş görəcək. Amma arxada hansı plan var, onu Allahdan başqa kimsə bilə bilməz. Cəmiyyət buna həssas olmalıdır, alqı-satqıya yol verilməməlidir. İnsanların çətinliyindən istifadə edərək oyunlar quranlar qanun qarşısında cavab verəcək. Orqan alqı-satqısı cinayətdir. Məsələnin digər tərəfi də odur ki, bu cür hallara görə orqan bağışlanılmasına inamsızılıq olacaqsa, transplantasiya inkişaf edə bilməz.

- Rəşad müəllim, siz necə, orqanlarınızı bağışlamısınız?


- Bu, sosial məsələdir. 2012-ci ildə Neftçilər Xəstəxanasında Qaraciyər transplantasiyası şöbəsinin açılışı ilə əlaqədar keçirilən tədbirdə rəsmi şəkildə elan etdim ki, orqanlarımı bağışlamışam. Ola bilər ki, o zaman deputat olmadığıma görə bu məsələ diqqət çəkməyib. Bunu hansısa mediatik görüntü üçün deməmişdim, inanaraq demişdim. Özümüzə nə arzu edirik? Sağlam və uzun ömür... “Uzun ömür”deyirik, “ömürlük”, “sonsuz” demirik... Kaş orqanlarımız o qədər sağlam olsun ki, uzun müddət yaşa bilək, ömrü başa vurduqdan sonra isə orqanlarımızı verdiklərimiz fayda görsünlər. Ailəm, övladlarım, qohumlarım, dostlarım bilsinlər ki, insanlara fayda verə biləcək bütün orqanlarımı bağışlamışam.

- Bu ənənə Azərbaycanda geniş yayılmayıb...


- Bütün məsələlər reanimasiyalardan başlayır. Avropa ölkələrində transplantasiya başlayanda qanun yox idi, qanun 5-10 il sonra hazırlandı. Yetər ki, razılıq, bununla yanaşı, həkim qoyduğu diaqnozdan əmin olsun. Həkim birinə zərər vermədən, digərinə həyat verməyi bacarmalıdır. Belə olan halda ənənə formalaşacaq. Orqanların bağışlanması ilə bağlı gərək ilk növbədə özün buna inanasan.

- Ölkədə həkimlərin savadlılıq səviyyəsi hansı dərəcədədir?


- Həkiməm, siyasətçiyəm, həm də şikayət edən vətəndaşın qardaşıyam – ailə üzvüyəm. Ona görə cavab vermək çətin olur. Həkim də, başqa ixtisas sahibi də bu ölkənin vətəndaşıdır. Yəni cəmiyyət savadlıdırsa, bütün sahələrdə özünü göstərəcək. Burada “Həkimlik zəifdir, mühəndislik güclüdür” demək doğru olmaz. Məsələyə kənardan baxıb dəyərdirmə aparmaq çox asandır. Şikayət edən də, şikayət edilən də, onu qiymətləndirən də bir ananın övladıdır. Yəni haqsız yerə şikayət edirsə, deməli, haqsızlıq etmək ona doğuşdan öyrədilib. Haqsız yerə zülm edən də o cürdür... Ümumiyyətlə, qız övladlarımızı savadlı, sevgi içində böyütməliyik. Ona görə ki, gələcəyimiz onların böyüdəcəyi övladlardan asılıdır. Həkimlərin savadlılıq məsələsinə gəldikdə isə deyə bilərəm ki, bəzi hallarda həkimlər haqsız yerə günahlandırılır. Həkimlik riyazi hesablama ilə həll edilən sənət deyil. Həkimlik məktəb təhsilindən başlayır - məktəbdə riyazi, məntiqi biliklər əldə edirik. Bu biliklərə sahib insan Tibb Universitetinə qəbul olur, digərlərindən fərqli olaraq 6 il təhsil alır, ixtisas üçün də 5-6 il əlavə oxuyur. Təhsil normal verilirsə, müsbət nəticə əldə etmək mümkün olur. 2005-ci ildən indiyədək Azərbaycan səhiyyəsi çox irəli gedib. Bu sahə hələ inkişaf etdirilməlidir. Tibb personalının akkreditasiyadan keçirilməsi vacibdir. Sertifikasiya nəzəri bilgiləri dəyərləndirir, akkreditasiya isə praktik biliklərə əsaslanır. Bunu dəyərləndirənləri doğru seçmək lazımdır. Həkimi günahlandırarkən onun təhsilinə diqqət etmək lazımdır, bəlkə onun təhsilində çatışmazlıq olub? Verilməyən şeyi necə almaq olar? Hansısa problemlə qarşılaşmışıqsa, bunun səbəbi SSRİ dağıldıqdan sonra boşluq dönəminə görə olub. Həmin vaxt güclü ixtisasçılar xarici ölkələrə getdilər. Təhsil sistemində hansısa boşluğun olduğunu kimsə dana bilməzdi, bu, mümkün də deyildi. Bunu tənzimləmək istiqamətində xeyli çətinliklər oldu. Bu gün tibb təhsili sahəsində dəyişikliklər davam edir. Həkim olmaq, həkim olmaqla bərabər müəllim olmaq şərəfli bir işdir.

- Bəs niyə özünüz pedoqoji fəaliyyətlə məşğul olmursunuz?

- Tibb Universitetində dərs keçməsəm də, 2011-ci ildən indiyədək rezidentura proqramı çərçivəsində onlarla tələbə yanımıza gəlib, təcrübə keçiblər. Ölkədə 25-ə yaxın beynəlxalq konfransın təşkilatçılığı ilə məşğul olmuşam. Çünki tibb təhsili üçün təlimlər, master-klasslar vacibdir. Bayaqkı sualınıza cavab olaraq demək istəyirəm ki, 2011-ci ilə qədər 6 il tibb təhsili alan insana ixtisasçı kağızı verilirdi, hər hansı xəstəxanaya göndərilirdi. Bu, təkcə Azərbaycanın deyil, post-sovet məkanının problemi idi. Hazırki dəyişikliklərin nəticəsini indi görə bilmərik. İndi əvvəllər təhsil alan həkimlər üçün master-klasslar keçirilir. Uşaq ölümlərinin sayında artım olduğu reallıq idi. Mən yenidən seçim etsəydim, ginekoloq və neantoloq olmazdım. Bilirsiniz niyə? Bilirsiniz, həkim üçün xəstəsini itirmək nə deməkdir? Bunu dəyərləndirməyə çətinlik çəkirəm... Digər tərəfdən, fəaliyyətində neqativ hallar aşkarlanan həkimin fəaliyyəti dayandırılmalıdır, deyilməlidir ki, müəyyən treninqlərdən keçməklə işinə başlaya bilər. Həkim bu mərhələləri keçdikdən sonra neqativ hal baş verdiyində cavab verə bilər, prosesi dəqiq izah edə bilər. Məsələn, sənədlərlə deyə biləcək ki, lazım olan tibbi müdaxilə etdim, amma alınmadı. Uşaq ölümlərinin qarşısını almaq üçün dünyanın inkişaf etmiş ölkələrinin təcrübəsinə əsaslanmalıyıq. Bir daha vurğulayıram ki, ilkin təhsildə əskik olanda, sonrakı mərhələlərdə problem olur.

- Neçə tələbəniz var?

- 12-13 ürək cərrahı artıq fəaliyyət göstərir. Bakı Ürək Mərkəzi ürək xəstəlikləri üzrə reanimatoloqların, anestezioloqların, ən əsası orta tibb personalının hazırlanmasına çox ciddi yer ayırıb. Sən sənəti ortaya qoya, həkimlik dəyərlərini qoruya bilirsənsə, mütləq tələbələrin olmalıdır.

- Deputat həmkarlarınız sizə müraciət edirmi?

- Deputat olmazdan əvvəl də müraciətlər olurdu, indi də. Mən indi onlara deputat gözü ilə deyil, yaxın, həmkar kimi baxıram. Milli Məclis hər kateqoriyadan olan insanların toplaşdığı yerdir. Çatının altına girənə qədər bilmirdim, oradakı insanların mənə bu qədər əziz olacağını deməyə çətinlik çəkərdim. Bütün insanlara, xüsusilə də deputat həmkarlarıma qarşı çox həssas davranmağa çalışıram. Bütün insanlara can sağlığı arzu edirəm, xəstəliyin, çətinliyin hər zaman olması mümkündür. Allah bizi qarşılaşdıracaqsa da, çarəsi olan xəstəliklərlə qarşılaşdırsın. Çarəsi olan xəstəliklərlə mübarizə aparırıq, müsbət nəticə əldə edildikcə zövq alırıq.

- Deputat Nəriman Əliyevin ürəyini 9 saat əməliyyat etmişdiniz. Hazırda vəziyyəti necədir?

- Bir gündən çox çəkən əməliyyatlar etmişik. Nəriman Əliyevdə hadisə bir qədər fərqli idi, planlı bir iş deyildi, saniyələr içərisində baş verdi. Allah ona da, bizə də kömək oldu. Konkret deyə bilərəm ki, 3 ay əvvəl müayinə olundu, müayinələrin nəticələri bir neçə ölkədə təsdiqləndi ki, onun ürək damarları bərpa olub. Hazırda heç bir problemi yoxdur, ürəyinin fəaliyyəti normaldır.

- İndiyə qədər neçə əməliyyat etmisiniz? Əməliyyat zamanı ölüm hallarının baş vermə faizi nə qədərdir?

- Dünyanın mütəfəkkirlərindən biri deyib ki, həkimlik sənətinin tətbiqində ölüm vazkeçilməz həqiqətdir. İndiyədək 10 minə yaxın əməliyyat etmişəm. Dünyada əməliyyat zamanı həyatını itirənlərlə bağlı statistika var. Məsələn, koronar şuntlamada 100 xəstədən 98-99-na kömək edə bilirsən. Deyə bilərəm ki, son 6 ay içərisində koronar şuntlamada heç bir xəstə həyati təhlükə yaşamayıb. Bu, mənim qəhrəmanlığım demək deyil. Anadangəlmə ürək qüsurlu xəstələr var ki, onun riski 1 faizdən aşağıdır. Qulaqcıqlararası Çəpərin Defektinin (ASD) əməliyyatı zamanı da çətinliklə qarşılaşmamışam. Amma totaL AV kanal defekti, trikuspid atreziya, tək mədəcik, ağciyər arteriyasının hipoplaziyası, qlenn və fonten, arterial sviç əməliyyatına gedən transpozisiyalı xəstələrin 100-dən 60-70-ni yaşada bilmək qəhrəmanlıqdır. Bu dəyərləndirmələr bir-birilə qarışdırılmamalıdır. Bəli, bu əməliyyatları etməsək, ASD ilə VSD ilə ölüm faizini sıfırda saxlaya bilərik. Həkimlik bu deyil. Çətin əməliyyatlarda bir uşağı belə, xilas edə bilərsənsə, əməliyyata girməlisən, vaz keçməməlisən. Həkimlik budur! Əgər vəziyyəti doğru izah edə bilsən, heç bir əqidəli insan həkimə irad tutmur. Aort damarların cırılması xəstəliyi ilə xəstəxanaya gələn xəstəni xilas etmək çətin olur. Buna “Xəstə əməliyyata girdi, həyatını itirdi” deyil, “Bu xəstə həyatını itirəcək xəstə idi, xəstəxanada xilas etməyə çalışdılar, alınmadı” deyirlər. Azərbaycan tibbində ürək-damar cərahiyyəsi çox inkişaf edib. Ötən ay 20-25 anadangəlmə ürək qüsurlu uşaq əməliyyat etmişik. Bunların hamısı uğurla başa çatıb.

- Bu sahədə qiymət siyasəti necə tənzimlənir?

- Sorğu keçirmək lazımdır, ən çox hansı ölkənin tibbinə güvənirlər? Tutaq ki, 50 faizi dedi ki, A ölkəsinə güvənirlər. Həmin A ölkəsində sığorta sisteminin qiyməti var. Həmin qiymət cədvəlini Azərbaycandakı qiymətlə müqayisə etsinlər. Əlbəttə ki, Almaniyada açıq ürək əməliyyatının orta qiyməti 70 min avro, Amerikada 300-320 min dollardır. Bu o deməkdir ki, həmin xəstəxana 300 min dolları cibinə qoyur? Belə deyil... Sığorta sisteminin büdcəsi dövlət büdcəsi hesabına deyil, insanların maaşlarından ödəmələrlə tənzimlənir. Azərbaycanda tibbi sığorta sisteminin tətbiqi ilə əlaqədar birgə qiymət tənzimlənməsi ilə bağlı müzakirələr aparılmazsa, məcburi basqılarla olan qiymət siyasəti təcrübəli həkim və tibb personalının keyfiyyətinin düşməsinə və beyin köçünə səbəb ola bilər. Unutmamaq lazımdır ki, həkimlik bir sənətdir, sənətdə olan insanlar keçdikləri yoldan ötrü həssas olurlar. O, gördüyü işin dəyərini ala bilmədiyi zaman - maddi və mənəvi – enerjisini xəstəyə verə bilməz. Müzakirələr aparıb qarşılıqlı razılaşma əldə olunmalıdır, bir-birimizi başa düşməliyik. İcbari tibbi sığorta yüksək tibbi xidmət demək deyil, bu, işin maddi tərəfidir, tibbi xidmətin keyfiyyəti xəstəxanadan və tibb personalından asılıdır. İnanırıq ki, tibbi sığorta bütün ölkəni əhatə edəcək, vətəndaşlara keyfiyyətli xidmət göstəriləcək.

- Seçicilərinizlə görüşürsünüzmü?

- Deputatın işi seçiciləri dinləmək, imkanı çərçivəsində onların problemlərini həll etməkdir. Seçicilərin müraciətləri ilə əlaqədar aidiyyatı dövlət qurumları ilə əlaqə saxlayıram, sağ olsunlar, köməklik göstərirlər. Azərbaycanın regionları inkişaf edir, problemlərin həlli istiqamətində addımlar atılır. Bir məsələni qeyd etmək istəyirəm, Astaranın Hamuşam kəndinə yol çəkilib. Lerikin bir kəndi var - orada insanlar ayda bir dəfə aşağı düşürlər – həmin kəndə ya oradan keçmək olurdu, ya da başqa tərəfdən 8 saata getmək mümkün idi. Rayonun mərkəzindən həmin nöqtəyə 35 dəqiqəyə getdim. Həmin kəndə asfalt yolun çəkilməsi, yol kənarlarındakı işıq dirəklərinin dəyişdirilməsi böyük bir işdir. Kəndlərdə müasir məktəblər tikilib. Amma məktəbin yaxşı pəncərəsi, yazı taxtası olması ilə yanaşı təhsili də olmalıdır. Bizi biz edən bahalı partalar deyil, məktəbdə verilən təhsil olub.

- Rəşad müəllim, yəqin ki, mətbuat barənizdə yazılanları izləmisiniz. İddia olunur ki, səhiyyə naziri olmaq istəyirsiniz. Doğrudanmı belədir?

- Həkim, deputat kimi deyil, sadə vətəndaş kimi deyirəm, bu, son 1 ildə vüsət alıb. Bu proses deputat olduqdan sonra başladı. Yazılanların 5 faizi belə həqiqət deyil. Nazir olmaq söhbəti heç müzakirə mövzusu olmayıb. Ciddi bir vəzifəm var, həkiməm. Dövlətimə təşəkkür edirəm ki, şərait yaradıb, fəaliyyət göstərirəm. 31 yaşımda elmlər namizədi olmuşam, beynəlxalq konfranslarda iştirak etmişəm, həm öz sənətimin, həm də bütövlükdə Azərbaycan səhiyyəsinin tanıdılması istiqamətində fəaliyyətim olub. Açığı, yazılanlara vaxt ayırmağa zamanım olmayıb. Düşünürəm, bu cür yazılar deputat seçildikdən sonra ortaya çıxdı. Deyib, günaha da girmək istəmirəm, bilərəkdən olurmu, ya yox, bilmirəm. Səhiyyə naziri Oqtay Şirəliyevlə də bu mövzu ətrafında söhbət etmişik. Yazılanlara, sadəcə, gülmüşük... Fürsətdən istifadə edib deyirəm ki, bu cür iddialarla məni məşğul edirlər, problemlərlə üzləşdirirlər. Digər tərəfdən hansısa vətəndaşın vəzifə iddiası varsa, bu, ayıb bir şey deyil. Buna görə kimsə günahkar sayıla bilməz. Bununla yanaşı, mənim qəti şəkildə belə bir iddiam yoxdur. Yazırlar ki, “Bu cür qərarlar var imiş, qarşısı alınıb”, doğru deyil, belə söhbət olmayıb. Bu günə qədər açıqlama verməyə ehtiyac görməmişəm. Hər bir vətəndaş, deputat tapşırılan işi məsuliyyətlə yerinə yetirməlidir. Mən də indiyədək nə tapşırılıbsa, şərəflə yerinə yetirməyə çalışmışam.
"Azərbaycan bu gün İlham Əliyevin rəhbərliyi sayəsində inkişaf edir"İnquşetiya paytaxtının meri: "Azərbaycan Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi sayəsində inkişaf edir"

"Bura gələrkən adi, əlbəttə ki, gözəl, amma dünyanın gördüyüm bir çox paytaxtları kimi şəhər görəcəyimi düşünürdüm. Amma tam səmimiyyətlə demək istəyirəm ki, Bakı çox heyranedicidir".

Bunu "Report"a Rusiya Federasiyası İnquşetiya Respublikasının paytaxtı Maqas şəhərinin meri Beslan Tseçoyev deyib.

Onun sözlərinə görə, bu gün Bakı həm tarixi, həm də müasir şəhər kimi inkişaf edir.

"Bu gün Maqası bəzilərinin dünyada analoqu olmayan bir sıra innovativ layihələrin həyata keçirildiyi smart-şəhər kimi qururuq. Maqas bu gün Rusiyada ən qabaqcıl şəhərdir. Bakı kimi, Maqas da şanlı minillik tarixə malikdir və müasir şəhər kimi inkişaf edir. Bəli, Bakı böyük şəhərdir, meqapolisdir, tamamilə fərqli miqyasdadır, amma burada özümə doğma bir şey gördüm. Şəhər rəngarəng və maraqlıdır", - mer bildirib. B.Tseçoyev qeyd edib ki, Azərbaycan bu gün atası Heydər Əliyevin işini davam etdirən Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi sayəsində inkişaf edir.

"Şəhər meri kimi yox, bir insan kimi deyirəm. Əslində, ata Heydər Əliyev dahi olub, oğlu da atasının yolunu layiqlə davam etdirir. Burada çoxlu danışmaq lazım deyil, sadəcə, ətrafa boylanmaq kifayətdir", - B.Tseçoyev söyləyib