“Dövlətin diaspor siyasəti yeni yanaşmalar tələb edirsə...” Ukrayna Azərbaycanlıları Birləşmiş Diasporunun sədri Hikmət Cavadov “Ukrayna Azərbaycanlıları Radası”nın yaradılması və sonrakı fəaliyyəti barədə Azadinform-a müsahibə verib.

Avrasiya.net Hikmət Cavadovla müsahibəni təqdim edir:

- Hikmət müəllim, bu günlərdə Ukraynada fəaliyyət göstərən diaspor təşkilatları “Ukrayna Azərbaycanlıları Radası”nın yaradılması barədə razılığa gəliblər. Bu, o deməkdir ki, illərdir fikir ayrılıqları ilə müşahidə olunan fəaliyyətiniz bundan sonra birgə əməkdaşlıq şəraitində davam edəcək. Sizcə, gec deyilmi?

- Əvvəla haqlısınız, bu barədə qərarı çoxdan verməliydik, lakin nəticəsi müsbət sonluqla bitəcək heç bir iş üçün zamanın fərqi yoxdur. Həm də bu, nə məndən, nə də digər diaspor təşkilatlarının sədrlərindən aslı məsələ deyildi. Bu gün Ukraynada onlarla Azərbaycan diaspor təşkilatı var. Etiraf edək ki, onların bir çoxu kağız üzərindədir. Lakin bir çox təşkilatlar da var ki, imkanları daxilində fəaliyyət göstəririrlər. Təəssüf ki, aktiv fəaliyyət göstərən təşkilatların sayı bizim arzu etdiyimiz səviyyədə deyil. Birləşməyimizə mane olan digər mühum səbəb isə Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin əvvəlki rəhbərliyinin bu işdə maraqlı olmaması idi. İndi mən bu barədə detallı danışmaq istəmirəm, daha doğrusu, bunu etik saymıram. Artıq köhnə rəhbərlik yoxdur, yeni sədr var və sevindirici haldır ki, o da təkcə Ukraynada deyil, bütün dünyada mövcud olan Azərbaycan diaspor təşkilatlarının aktiv fəaliyyəti üçün əlindən gələni edir. Bu nöqteyi-nəzərdən daha çox onun tərəfdarıyam ki, biz keçmişdə nəyin baş verdiyini deyil, gələcəkdə dövlətimiz və millətimiz adına daha yaxşı nələri edə biləcəyimiz haqqında düşünməliyik.

- Belə çıxır ki, birləşmək ideyası təşkilatların yox, Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin yeni rəhbərliyinin təşəbbüsüdür?

- Etiraf edim ki, biz heç vaxt birləşmək məsələsini gündəmə gətirməmişdik. Daha doğrusu, bu barədə təklif nə bizdən, nə də Bakıdan irəli sürülməmişdi. Digərlərinə nisbətən daha aktiv fəaliyyət göstərən üç təşkilat - Birləşmiş Ukrayna Azərbaycanlıları Konqresi, Kiyev Azərbaycanlıları Konqresi və Ukrayna Azərbaycanlıları Birləşmiş Diasporu ayrı-ayrılıqda tədbirlər keçirir, təkbaşına fəaliyyət göstərirdilər.

Birləşmək ideyası Cənab Prezidentin Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri vəzifəsinə Fuad Muradovu təyin etməsi ilə başladı. Qısa zaman ərzində digər ölkələrdə olduğu kimi Ukraynada da fəaliyyət göstərən diaspor təşkilatlarının koordinasiya məsələsi gündəmə gəldi. Komitə rəhbərliyində təmsil olunan şəxslər bir neçə dəfə Kiyevdə oldular, mən və digər diaspor təşkilatlarının sədrləri ilə görüşlər keçirildi. Şəxsən mən bütün görüşlərdə Komitənin bu prosesə çox ciddi yanaşdığının şahidi oldum. Və beləliklə Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Fuad Muradovun 17-19 iyul 2018-ci il tarixdə Kiyevə səfəri zamanı məhz onun rəhbərliyi ilə bir araya gəldik. Ədalət naminə qeyd edim ki, Ukraynada fəaliyyət göstərən və aralarında uzun müddət fikir ayrılıqları müşahidə olunan diaspor təşkilatlarının birləşmək ideyasının müəllifi məhz Fuad Muradov oldu. Əlbəttə, istər Bakıda, istərsə də Ukraynada, xüsusən də mətbuatda hamı bizə “niyə birləşmirsiniz?” deyə sual edir, bəzən haqlı olaraq tənqid hədəfinə də tuş gəlirdik. Onlarla tamamilə razıyam, amma yenə də israrla qeyd edirəm, bu nə Hikmət Cavadovdan, nə Rövşən Tağıyevdən, nə Oleq Krapivindən, nə də digər dostlarımızdan asılı deyildi. Bu ideyanı reallaşdırmaq üçün Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi aylardır iş aparır. Fuad Muradovun bilavasitə iştirakı ilə bütün diaspor təşkilatlarının aktivlərindən ibarət yaradılan İşçi Qrupu son 6-7 ayda bir neçə dəfə görüş keçirdi, təkliflər müzakirə olundu, qərarlar qəbul edildi. Bu təkliflərin müzakirəsində Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin Aparat rəhbəri Daşqın Rəcəbli şəxsən iştirak etdi. Yəni Komitə tərəfindən heç bir təşkilata təzyiq göstərilmədən birləşmək istiqamətində uğurlu yol qət etdik. Həm Rövşən Tağıyev, həm də Oleq Krapivinlə dəfələrlə bir araya gəlib bu işin sürətləndirilməsinə çalışdıq.

- Və beləliklə, “Ukrayna Azərbaycanlıları Radası”nın yaradılması barədə razılığa gəldiniz…

- Əslində bu razılıq son 6-7 aydır aparılan müzakirələrin müsbət nəticəsi idi. Ukraynada Azərbaycan diaspor təşkilatlarının birgə fəaliyyətinin təşkili məqsədilə yaradılmış İşçi qrup artıq bu istiqamətdə işlərini yekunlaşdırdı. Kiyev şəhərində Ukraynada fəaliyyət göstərən Azərbaycan diaspor təşkilatlarının birgə toplantısını keçirdik. Görüşdə Ukraynadakı Azərbaycan diasporunun fəaliyyətinin birləşdirilməsi və təkmilləşdirilməsi məqsədilə “Ukrayna Azərbaycanlıları Radası”nın yaradılması ilə bağlı müzakirələr apardıq. Müzakirələrdə Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin bu işlə əlaqəli məsul şəxsi də iştirak edirdi. Qərara alındı ki, yaxın vaxtlarda “Ukrayna Azərbaycanlıları Radası”nın təsis qurultayı keçirilsin. Artıq bu istiqamətdə diaspor təşkilatlarının iştirakı ilə hazırlıq işləri davam edir, yəqin ki, hamı üçün münasib bir vaxtda “Ukrayna Azərbaycanlıları Radası”nın təsis qurultayını keçirəcəyik.

- Deyək ki, qurultay keçirildi, Rada yaradıldı, sonrakı birgə fəaliyyəti necə koordinasıya edəcəksiniz?

- Sonrakı fəaliyyətimiz ilk növbədə birgə addımlamaqdan ibarət olacaq. Rada elə bu məqsəd üçün yaradılır. İlk növbədə Azərbaycanla bağlı tədbirlərin birgə keçirilməsinin daha səmərəli və faydalı nəticələr verəcəyi qənaətindəyik. Hamı kimi biz də düşünürük ki, diaspor təşkilatlarının birgə və koordinasiyalı fəaliyyəti günün tələbidir. Çalışacağıq ki, Prezident İlham Əliyevin diaspor quruculuğu istiqamətində fəaliyyətinə dəstək verək. Bu işdə Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin tövsiyələri var. Bu tövsiyələr birgə fəaliyyətin daha səmərəli həyata keçirilməsinə hesablanıb. Nəticədə daha səmərəli mexanizmlər işlənib hazırlanacaq, Ukraynadakı Azərbaycan diasporunun inkişafında ümumi mövqeyin formalaşması prosesi sürətlənəcək.

- Uzun illərdir, gərgin münasibətlərin yaxşılığa doğru belə tez dəyişməsi müsbət haldır. Amma bütün məsələlərdə “vahid mövqe” bir az çətin olmayacaq ki?

- Bütün təşkilatlar bu işə könüllü razılıq verib, heç kimin qarşısında hansısa tələb qoyulmayıb. Hər bir təşkilat birləşmə ideyasının tezliklə reallaşması üçün əlindən gələni edir. Bizim geriyə yolumuz yoxdur, dövlətin diaspor siyasəti yeni yanaşmalar tələb edirsə, biz də buna əməl etməliyik. Əslində dövlətin yeni diaspor siyasəti bizim işimizi asanlaşdırır, yükümüzü və məsuliyyətimizi paylaşır. Bunun nəyi pisdir ki? Əlbəttə, gələcəkdə fikir ayrılıqlarını da istisna etmirəm. Biz robot deyilik, insanıq, səhvlərimiz, düzlərimizlə yola davam edəcəyimizə inanırıq. Amma şəxsən mənim qəti mövqeyim ondan ibarətdir ki, bu fikir ayrılığı Azərbaycanla, xüsusən də dövlətimiz, Cənab Prezidentin daxili və xarici siyasəti, xalqımız və Ukraynada yaşayan azərbaycanlılarla bağlı olmasın.

Bildiyiniz kimi, Ukraynada ictimai-siyasi proseslər son zamanlar gərgin keçir. Biz də istər-istəməz bu proseslərin müşahidəçisi və ya bəzi hallarda iştirakçısına çevrilirik. Məhz Ukraynada gedən ictimai-siyasi proseslərə münasibət məsələsində zaman-zaman fikir ayrılıqları yarana bilər. Əgər həmin fikir ayrılıqları Ukraynada yaşayan azərbaycanlıların və xüsusən də Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin diaspor siyasətinə, tövsiyələrinə zidd deyilsə, burda ciddi problem görmürəm.

Yenə də təkrar edirəm əsas məqsəd dövlətimiz üçün yararlı layihələri həyata keçirmək, Ukraynada yaşayan azərbaycanlıların hüquqlarını qorumaq, burada təhsil alan tələbələrlə səmərəli iş aparmaq, Azərbaycan həqiqətlərinin Ukrayna ictimaiyyətinə çatdırılmasının koordinasiyalı formada həyata keçirmək olmalıdır.
"Dərin dövlət"in adamı - Qarabağı işğaldan azad edəcəyikQondarma “erməni soyqırımı” ilə bağlı Avropa İnsan Haqları Məhkəməsində iddiaların yalan olduğunu sübut edən, Türkiyənin Vətən Partiyasının lideri Doğu Perinçek “Report”a müsahibə verib.

Avrasiya.net Türkiyə “dərin dövləti”nə bağlı olduğu deyilən Doğu Perinçek üsahibəsini təqdim edir:

- ABŞ-ın Kaliforniya ştatındakı erməni məktəbinə Türk bayrağı asanlara qarşı təhqiqat başlayıb. Polisin ittiham aktında “erməni soyqırımı” ilə yəhudi soyqırımı eyniləşdirilib. Bununla bağlı nə demək istərdiniz?

- Bizim 2008-ci ildəki şikayətimiz və 7 illik mübarizəmizdən sonra “erməni soyqırımı” iddiaları Avropanın gündəmindən çıxıb. Avropa İnsan Haqları Məhəkəməsinin (AİHM) İkinci Palatası, daha sonra isə Böyük Palatası 1915-ci ildə Osmanlı imperiyası torpaqlarında baş vermiş hadisələrin yəhudi soyqırımı ilə müqayisə edilə bilməyəcəyininə dair qərar qəbul edib. AİHM-in qəti qərarlarına görə,1915-ci il hadisələri soyqırımı deyildir. Çünki o hadisələrlə bağlı hər hansı yerli və ya beynəlxalq məhkəmənin qəbul etdiyi qərar yoxdur. Kaliforniyada Türklərə qarşı aparılan təhqiqatın heç bir hüquqi dəyəri yoxdur. Bu, erməniləri Türklərə qarşı qısqırdan, onların arxasında duraraq Türkiyə torpaqlarını parçalamağa çalışan amerikan imperializminin son çırpınışlarıdır. Kaliforniya prokurorluğu bu minvalla, oradakı ermənilərin könlünü xoş etmək istəyə bilər. Ancaq unudulmamalıdır ki, AİHM-in qərarları Avropa Şurasının üzvü olan ölkələr üçün məcburidir. ABŞ isə bu beynəlxalq qərara hörmət etmək məcburiyyətindədir. Məndən sonra Vətən Partiyası sədrinin müavini Əli Mərcanın da şikayəti ilə AİHM İsveçrəni bir daha məhkum etmişdir. İsveçrə parlamenti bununla bağlı olaraq qanunlarda dəyişikliklər etdi.İndi Avropanın istənilən ölkəsində qondarma “erməni soyqırımı” iddiaları gündəliyə gələn kimi, biz o ölkələrin qabağına AİHM qərarlarını qoyuruq.İsveçdə qazandığımız qələbə var. Almaniyadakı bir prosesdə mübarizəmizi davam etdiririk. Avropanın bəzi bələdiyyələri “erməni soyqırımı” abidələri qoymaq istəyirdilər, partiyamızın Avropadakı nümayəndəlikləri o dəqiqə səfərbər olaraq o təşəbbüslərin qabağını alırlar.Avropanın bütün ölkələrinin dəsrliklərindən qondarma “soyqırımı” məsələsini çıxartdıracağıq. Bir an əvvəl bu cür mənasız təşəbbüslərdən vaz keçilməlidir.

- Avropadakı təsirli mübarizənizi ABŞ-da nə vaxt davam etdirməyi planlaşdırırsınızmı?

- Bununla bağlı olaraq ABŞ-dakı nümayəndələrimiz lazımi hazırlıqları görürlər. Türkiyədən gedən nümayəndələrimiz ermənilərin kompakt yaşadıqları bölgələrdə “soyqırımı” böhtanlarına qarşı çıxışlar edirlər.Yaxın gələcəkdə ABŞ-ın bəzi ştatlarında qondarma “erməni soyqırımı”nın qanunlardan çıxarılması, məktəblərdə tədrisinin dayandırılmasına dair məhkəmələrə şikayət ərizələri verəcəyik.ABŞ demokratiyaya və insan haqlarına hörmət edirsə,ilk növbədə, AİHM qərarlarına hörmət etməlidir. Əslində AİHM-in iki qıərarı qondarma “erməni soyqırımı” iddiasını dünyanın gündəliyindən çıxarmışdır.

- 2002-ci ildən bəri Türkiyəyə qarşı “soyqırım” böhtanlarının əsas məqsədinin Azərbaycan torpaqlarının Ermənistan tərəfindən işğalını və ermənilərin törətdikləri Xocalı soyqırımını ört-basdır etmək olduğunu vurğulayırsınız. İndiki mərhələdə bu barədə nə demək istərdiniz?

- Azərbaycan bizim atalarımızın vətənidir, hamımızın vətənimizdir. Əziz vətən torpaqlarının erməni işğalı altında olması bizim üçün qəbuledilməz haldır. Torpaqların işğaldan azad edilməsi üçün Vətən Partiyasının lazımi hazırlıqları vardır. Bununla bağlı Rusiya dövləti ilə də lazımi danışıqlar aparırlır və məncə, artıq Rusiya da bu məsələdə həqiqətləri görməyə başlayır. Azərbaycandakı bacı-qardaşlarımız arxayın olsunlar: biz əziz vətən torpaqlarını erməni işğalından azad etmək üçün əlimizdən gələn hər şeyi edəcək və o torpaqlar mütləq işğaldan azad ediləcək. Xocalı faciəsinin soyqırımı kimi tanınması üçün daha fəal çalışacağımıza da heç kimin şübhəsi olmasın.
Nəsiminin dərisi soyulmayıb, qəzəllər onun deyil - Alman alim İNANILMAZ FAKTLARI AÇDIBu həyata Nəsimi gəlmək toxunduğun hər qəlbi solmayan rənglərlə bəzəməkdir. Onun misralarını sevmək yer üzünün hər döyünən ürəyini dinləməkdir. Güllələrin altında ovuc boyda canını qorumaqçün bir küncə sıxılan körpəyə də, bu dünyanın ədalətsiz, qırışlı üzünə də eyni yanğı ilə ağlamaqdır. Nəsimi olmaq bir əlini bu dünyadan üzdüyün halda, digəri ilə möhkəmcə yapışmaqdır.

Böyük mütəfəkkirimizin zəngin irsi dünya elminə də böyük töhfədir. Belə olmasaydı, müsahibim Mixael Hesslə Nəsimi dilində, Nəsiminin dilindən danışmazdıq.

Publika.az-ın müsahibi nəsimişünas alman alim Mixael Hessdir.

- Nəsimi ilə ilk tanışlığından bəhs edək?

- 2000-ci ildə Türkiyədə çalışırdım. Britaniyadan mənə araşdırmaq üçün bir neçə şərq klassikinin siyahısı gəldi. Həyatını, əlyazmalarını oxumağa başladım. Dissertasiyamı da bu mövzuda yazdım.

- Beləcə qərb insanı şərq fəlsəfəsinin şahlarından birinin sarayına girdi.

- Bəli, mən qərbliyəm. Amma etiraf edirəm ki, qərb sivilizasiyasının əsas sütunlarını şərq mədəniyyəti təşkil edir. Belə deyək “şərqdən gələn işıq”. Elə xristianlığın özü də qərbə şərqdən yol alıb. Yəhudiliyin bir qolu yunan sivilizasiyasının vəhdəti yeni din yaradıb ki, o da xristianlıq adı ilə qərb mədəniyyətinə yayılıb. Odur ki, bu iki dünya heç də bir-birinə yad deyil. Elə sufiliyin də əsas məqsədi bu birliyi qurmaqdır. Bəli, bu təriqət Qərb, Şərq, Azərbaycan, Nəsimi və digər növlərə bölünür. Amma ən mühümü hamımızın bir məqsəd və amal uğrunda mübarizə aparmağımızı, eləcə də bir mənşəyə mənsub olmağımızı sübuta yetirməkdir.

- Bu birliyi cahana yaymaq istəyənlərin də əsrlər boyu dərisi soyulub...

- Təbii ki, sözlərinizdəki məcazı anladım. Amma onun ölümü ilə bağlı bır sıra məqama aydınlıq gətirmək istəyirəm. Nəsiminin həyatını araşdırmış, onunla eyni dövrdə yaşamış alimlərin çoxu, həmçinin İbn Həcər əl Əskalani yazır ki, onun dərisi ölümündən sonra soyulub. Bugünədək bizə gəlib çatan mənbələrdə yanlışlıq var. Çünki əfsanələrə rast gələ bilərik. Doğrudur, ölümü faciəvi şəkildə baş verib. Çünki hakim dinlərə və siyasətə qarşı idi. Özündə tapdığı həqiqəti dünyaya car çəkmək istəyirdi. Tarixdə bu hallar az yaşanmayıb. İsa yəhudilərin şahı olmaq istədi. Onları çağırıb dedi ki, mən həqiqətin elçisiyəm. Ondan soruşdular ki, bəs əslində həqiqət nədir? Tarix boyu peyğəmbərlər, övliyalar, seçilmişlər sivilizasiyaya öz həqiqətlərini təbliğ etməyə çalışıblar. Amma bu qavramın açmasını heç vaxt bilməyəcəyik. Elə Nəsiminin Hələb şəhərindəki məhkəməsinə dörd böyük mənsəbin nümayəndələri toplanmışdı. Onlar öz aralarında belə həmfikir deyildilər. Çünki həqiqətin nə olduğunu bilmirdilər. Nəsiminin edamında dini faktorlardan əlavə siyasi ünsürlərin də böyük rolu vardı. Çünki tarix boyu istənilən din siyasətlə vəhdətdə olub. Hətta Həzrəti Məhəmmədin öldüyü anda belə bunun şahidi oluruq. Nəsiminin edamında da Misir məmlüklərinin və o vaxtın digər hökmdarlarları arasında bir iqtidar çarpışması vardı. Nəsimi öz şeirlərinə, məzhəbinə görə edam edilmişdi. Onun yaradıcılığı kifayət qədər araşdırılıb, amma həyat yolu və ölümünü daha geniş şəkildə tədqiq etməyə ehtiyac var. Mənbələrə inansaq, tərəfdarları həddən artıq çox olub. İnsanların çox sevdiyi şəxsiyyət idi. Bu baxımdan siyasi təhlükə mənbəyi idi. İstənilən dinin dünyasında bu cür hadisələrlə çox rastlaşmışıq.

- Mixael bəy, həqiqət mahiyyətcə nədir?

- Bunu izah edə bilməyəcəm. Konkret anlayış deyil. İsa deyirdi, mən yeganə həqiqətəm, Elə deyilmi? Axı siz Allah olmadan həqiqətin nə olduğunu anlaya bilməzsiniz. Müsəlmanlar da, yəhudilər də, xristianlar da eyni tanrıya inanırlar. Onların üçünü də bir otağa dəvət edin, hərəsi öz həqiqətini müdafiə edəcək və aralarında həmfikir olmayacaq. Həqiqət nisbi anlayışdır.

- Özünüz də qeyd etdiyiniz kimi seçilmişlər ömür böyu həqiqət qıfılının açarını arayırlar…

- Nəsimi öz əqidəsinə o qədər sadiq idi ki, “ən əl həqq” deyib ölümün üzərinə gedirdi. Dəfələrlə qeyd edir ki, "yolumun sonu ölümdür və mən bunu bilirəm". Bəzi mənbələri araşdırsaq, görəcəyik ki, bu qəzəllərin hamısının ona məxsus olduğu belə sual altındadır. Amma gəlin elə fərz edək ki, hamısı Nəsimi qələminin məhsuludur. İstənilən halda hakim təbəqə dəfələrlə xəbərdarlıq edir ki, öz təriqətinə sadiq qalacağı təqdirdə edam olunacaq. Amma Nəsimi yolundan dönmür, ölüm onun gözünü qorxutmur. Onu bu yola sövq edən nə idi, əqidəsinin dərinliyində nə yatırdı, onu ruhlandıran səbəblər bir az müəmmalıdır. Xüsusən də çağdaş qərb insanı üçün bu həyat tərzi çox yaddır. Nəsimiyə rast gəlsəydim, mütləq ona bir sual verərdim. Buna nə gərək vardı? Sən edam olundun, dərin soyuldu, can bədəndən ayrıldı, amma həqiqətin bir zərrəsi də dəyişmədi. Milyonlarla insan kimi öz əcəlinlə ölsəydin də bu fakt dəyişməyəcəkdi. Yəni həyatın, gerçəyin mahiyyətini belə dərindən dərk edən bir dahi niyə ölümün üstünə qaçırdı, bu məqam mənə qaranlıqdır. Bəlkə də ölümdən sonra digər aləmə keçəcəyinə inanırdı. Baxın, bu faktlar tam açıqlanmayıb.

- Nəsimini ölümün qucağına qaçmağa vadar edən başqa hansı səbəblər ola bilərdi?

- 13-cü əsrdə Elxanilər dövlətinin hökmdarı Qazan xanın ilk islahatı islamı dövlət dini elan etmək olur. Ondan öncə Azərbaycanda islam dini hakim deyildi. 14-cü əsrin 30-40-cı illərindən etibarən islamın yeri zəifləməyə başladı. Artıq belə desək, yeni nəzəriyyələrə, fikirlərə yer açdı. Ənənəvi mədəniyyət, ənənəvi din küncə sıxışdı. Dövrün mütəfəkkirləri də bu boşluğu doldurmağa can atdı. Nəsimi də o şəxsiyyət, həmçinin ali təbəqəyə mənsub olan düha idi. Yəqin ki, tutduğu mənəvi yoldan qidalanmaq niyyətində idi. Sonu ölüm olsa belə…

- Bəlkə də tək istəyi paslanmış gözlərə nur vermək idi...

- 8-ci əsrdən başlayaraq sufizm çox vacib mövqeyə çevrildi. Həmçinin islam dünyasına bir çox axın oldu. Hətta dinə hüquq sistemi kimi yanaşanlar da tapıldı. Yəni gündəlik həyatını, əqidəsini dinin buyurduğu qanunlarla uzlaşdırdı. Şərq şairlərinin bir qismi də sufi şairlərinə çevrilirdilər. Sufilərin dini rəhbərləri Zahid adlanırdı. Müsəlmanlarsa onlara küfr edərək özlərindən aşağı görməyə başladılar. Elə günü bu gün istər Almaniyada, istərsə də Türkiyədə qarşıma çıxan bəzi müsəlmanlar aramızdakı din fərqinə görə mənə kafir kimi baxır. Hətta üzümə deyirlər ki, sən ikinci növ insansan. Çünki islama sitayiş etmirsən. Belə müsəlmanlar da var. Nəsimi, Rumi, Yunus Əmrə kimi gözəlliyi təbliğ edənlər də. Onlar eyni dildə danışırlar, deyirlər ki, gün ərzində beş rükət namaz qılmasan da olar. Mühüm olan ürəyinin, zehninin təmizliyidir. çünki dinin vacib şərtlərini yerinə yetirib kafir olmaq da mümkündür. Ərəbcə bilmək, "Qurani-Kərim"i əzbərləmək, bu şərtlərə əməl etmək zərurət deyil. İstər hər yer Məryəmi İsa olsun, lap İslama bürünsün, içində şeytan varsa, onu susdura bilməyəcəksən. Hamımız insanıq, mənşəyimiz birdir, vacib olan budur. Və o dövrün ali düşünən insanlarının da niyyəti bərabərlik fikrini təbliğ etmək idi.

- Nəsimi şeiriyyatına təmas edəndə baş qaldıran duyğularınızı bizimlə bölüşə bilərsinizmi?


- Şeiriyyat bir dünyadır. Tutaq ki, meşəni vəsf edən bəsit bir şeir oxuyursunuz. Bir dəfə oxuyan kimi mənasını anlayırsınız. Amma Nəsiminin bir qəzəlini bəlkə 10 dəfə oxuyuram. Hər səfərində də özüm üçün yeni mükəmməl fikirlər kəşf edirəm. Şeir çoxmənalı sənətdir. Orta əsrlərin tarixini vərəqləyəndə də görürük ki, şeir çox mürəkkəb sənət nümunəsi olub. İstər heca, istər, əruz vəznində olsun, vərəqə köçürməyi bacarmaq vacib deyildi. Zəruri olan onu insanların içərisində əzbər söyləyərək yaymaq idi. Buna görə də olduqca zəngin məna daşımalı idi. İstər Nəsimi, istərsə də Füzuli kimi şairlərin dildən-dilə gəzən sənət əsərlərini indi oxuyub həmin dövrün mədəniyyəti, dini haqda məlumat əldə etməklə qalmırıq, həmçinin qəlbimiz isinir. Müsəlman, hürufi olmasam da, ürəyimə xitab edir. Bu da şairin və şeirin böyüklüyüdür.

- Sualım qəribə səslənə bilər, amma Nəsimini hansı qərb mütəffəkiri ilə müqayisə etmək olar?


- (gülür) Bəlkə də Nitsşe ilə… O, da dövrünün məşhur mütəfəkkiri, filosofu, yazıçısı, bəstəkarı idi. Alman fəlsəfə tarixində Nitsşenin özünəməxsus yeri var. Bu baxımdan onu Nəsimi ilə müqayisə edə bilərik. Axı Nəsimi də Azərbaycan təfəkkür tarixinin böyük şairidir. O, öz dövrü üçün təhlükəli olan yeni üsyankar təfəkkür, düşüncə gətirdi. Nitsşedə də eyni hadisə təkrarlandı. Lakin fərqli tərzlərdə… Məsələn, Nitsşe əsərlərinin birində deyir ki, "mən dünən Allahı öldürən insana, yəni özümə rast gəldim". Fransız inqilabına qədər xristianlıqda hər şey Allahdan idi. Nitsşe də fəlsəfəyə yeni və çox qalmaqallı baxış gətirdi. Nəsimi bu sözləri deyə bilməzdi, çünki ona görə Allah ölməz. Amma Allahla insanı birləşdirdiyi məqamlar var. İslamda isə insan Allahla bir tutula bilməz, çünki O ucadır, bizi Yaradandır. Təbii ki, dövrü üçün bu da bir inqilab idi. Lakin digər yöndən hürufilər, o cümlədən Nəsiminin əqidəsi mövcud islam əqidəsindən fərqli deyildi. Sadəcə Allaha hərflərdən, xətlərdən, bir sözlə, fərqli yollardan təmas etmək yollarını arayırdı. O, din mədəniyyətinə yeni baxış bucağı gətirmişdi. Bu inqilabi yanaşmalar Nitsşe ilə Nəsimini müqayisə etmə səbəbimdir.

- Mixael bəy, necə düşünürsünüz Nəsimi fəlsəfəsi çağdaş Avropada yetərincə araşdırılır?

- Təəssüf ki, xeyr. Düşünürəm ki, qərbdə Nəsimi kifayət qədər araşdırılmayıb. Hətta bir dəfə polşalı türkoloqun məqaləsinə rast gəldim. Nəsimi haqda heç də xoş sözlər yazmamışdı. Çünki məsələyə öz katolik dini düşüncələrinin güzgüsündən baxmışdı. Bu baxımdan Nəsimin fars və azərbaycanca olan divanları araşdırılmalıdır. Nəsimini sevmək üçün ölkənizə, mədəniyyətinizə bələd olmaq lazımdır. Elə Azərbaycanın özündə də sovet dövründə "Qurani-Kərim", din təbliğ olunmadığından, bir sıra ideoloji əqidələr qaranlıq qalırdı. Bu baxımdan üsyankar Nəsimi fəsləfəsi də tam obyektivliyi ilə tanıdılmayıb. O, dünya səviyyəsində araşdırılması gərəkən çox böyük mütəfəkkirdir, haqqında yeni, daha səhih kitablar yazılmalıdır. Bir sıra mənbələrin istifadəsi dayandırılmalıdır.

- Ən çox sevdiyiniz misralarını səsləndirə bilərsiniz?

- O, şah beytlərin müəllifidir. Misralarındakı ahəng, axıcılıq, dərin fəlsəfəni sevmək ona olan hisslərimin tam izharı deyil. Amma yəqin ki, bu qəzəli səsləndirəcəm:

Mərhaba, xoş gəldin, ey ruhi rəvanım, mərhaba!
Ey şəkərləb yari-şirin, laməkanım, mərhəba!

Çün ləbin cami-Cəm oldu nəfxeyi-ruhulqudus,
Ey cəmilim, ey cəmalim, Bəhrukanım, mərhəba!

Könlümə heç səndən özgə nəsnə layiq görmədim,
Surətim, əqlim, uqulim, cismu canım, mərhəba!

Ey mələk surətli dilbər, can fədadır yoluna,
Çun dedin ləhmikə ləhmi, qanə qanım, mərhəba!

Gəldi yarım naz ilə, sordu, Nəsimi, necəsən?
Mərhəba, xoş gəldin, ey xırdadəhanım, mərhəba!
“Mitinqə icazə verilməməsi üçün Bakı meriyası qarşısında vəsatət qaldıracağam”"Sonuncu mitinqlərində, onlar əsl niyyətlərini ortaya qoyub paytaxtda asayişi pozmağa, iğtişaşlar yaratmağa cəhdlər etdilər"

Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin rəisi, polis general-mayoru Mirqafar Seyidov "Report"a müsahibəsində AXCP sədri Əli Kərimlinin iddialarına cavab verib.

Həmin müsahibəni təqdim edirik:

Cənab general, Milli Şuranın keçirdiyi son mitinqdən sonra əsas təşkilatçılardan olan AXCP sədri Əli Kərimli müsahibə verərək hakimiyyət orqanlarının guya qorxuya düşdüklərini və buna görə də polis naryadlarının paytaxtın hər yerində səfərbər olduğunu iddia edir. Onun bu fikirlərinə Sizin münasibətiniz necədir?

- AXCP sədri və onun tərəfdarları keçirdikləri son mitinqdən sonra eyforiyaya qapılaraq və reallıq hissini itirərək xalqın adından danışmaq səlahiyyətlərini üzərlərinə götürüb hakimiyyət orqanları ilə ultimativ tonda, şantaj dili ilə danışmağa çalışırlar. Vaxtilə on aylıq hakimiyyətləri dövründə AXCP-Müsavat cütlüyünün aparıcı funksionerlərindən olan Ə.Kərimlinin və digərlərinin siyasi səriştəsizliyi, təcrübəsizliyi və səbatsızlığı nəticəsində verdikləri yanlış qərarların doğurduğu fəsadların əziyyətini xalqımız bu gün də çəkir. Buna baxmayaraq, həmişə haqqdan, ədalətdən, obyektivlikdən, demokratiyadan dəm vuran, guya insan hüquqlarının pozulmasından danışan, hamıya qanunun aliliyindən dərs keçməyə çalışan Əli Kərimli iqtidarda olarkən vətəndaşlarımızı fəlakətə düçar etdiklərinə görə özündə indiyədək mənəvi güc və cəsarət tapıb xalqdan üzr istəməyib.

Xalqımızın təkidli tələbi ilə 1993-cü ildə hakimiyyətə gəlmiş ulu öndər Heydər Əliyev məhz Ə.Kərimli və digərlərinin yarıtmaz fəaliyyəti nəticəsində ölkədə yaranmış xaos, anarxiya və cəzasızlıq mühitinin qarşısının alınması üçün çox böyük səylər göstərdi. Ümummilli liderin və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin məqsədyönlü daxili və xarici siyasəti nəticəsində ölkəmizdə sabitlik, əmin-amanlıq bərpa edildi, insan hüquq və azadlıqları etibarlı şəkildə təmin olundu.

İndi hakimiyyəti mitinqdən qorxmaqda və polisi ölkə paytaxtında guya mitinqçilərə qarşı səfərbər olmaqda günahlandıran Əli Kərimli və onun tərəfdarları bilməlidirlər ki, Azərbaycan dövləti, hüquq mühafizə orqanları hər zaman öz vətəndaşının yanında olub, onun təhlükəsizliyini, əmin-amanlığını, hüquq və mənafelərini hər cür qanunsuz hərəkətlərdən qoruyub və bundan sonra da qoruyacaqdır.

Bu gün paytaxtda həyata keçirdiyimiz qabaqlayıcı-profilaktiki və əməliyyat xarakterli tədbirlərdə də əsas məqsəd günü-gündən gözəlləşən, dünyanın təhlükəsiz şəhərlərindən birinə çevrilmiş paytaxtımızın sakinlərinin həyatını, sağlamlığını, təhlükəsizliyini, əmin-amanlığını qorumaqdır. Bakı şəhərində sabitliyi pozmaq, kütləvi iğtişaşlarla aranı qarışdırmaq, polislə bilərəkdən qarşıdurma yaratmaqla öz antimilli məqsədlərini reallaşdırmaq istəyən müəyyən destruktiv qüvvələrin, o cümlədən, Ə.Kərimli və onun tərəfdarlarının hüquqazidd əməllərinin qarşısı bundan sonra da qətiyyətlə alınacaqdır.
Bakı polis qarnizonunun bütün şəxsi heyəti paytaxtımızda asayişin, əmin-amanlığın davamlı olması üçün digər hüquq mühafizə orqanları ilə birlikdə bütün lazımi tədbirləri həyata keçirəcəkdir.

Cənab general, mətbuatın yazdığına görə, Milli Şura, yaxın günlərdə yenidən mitinq keçirmək istəyir. Buna Sizin münasibətiniz necədir?

- Sonuncu mitinqlərində, onlar əsl niyyətlərini ortaya qoyub paytaxtda asayişi pozmağa, iğtişaşlar yaratmağa cəhdlər etdilər. Sözsüz ki, bu cür qanunazidd hərəkətlərin qarşısı tərəfimizdən yerindəcə alındı. Ona görə də belələrinə kütləni idarə edə biləcəkləri vaxtadək hər hansı toplantı keçirməyə icazə verilməməsi ilə bağlı Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti qarşısında vəsatət qaldıracağam.
Sərdar Cəlaloğlu Əli Kərimlini və Milli Şuranı ruslara işləməkdə suçladı“Milli Şuranın keçirdiyi mitinqdə 20 Yanvarla bağlı, rusların əleyhinə bəyanat olmadı”; “Axırıncı aşırım”, “Yeddi oğul istərəm” filmləri qadağan olunmalıdır”
20 yanvarda telekanallarda “Axırıncı aşırım”, “Yeddi oğul istərəm” filmləri nümayiş etdirildi. Cəmiyyətdən belə tənqidlər səslənməkdədir ki, Xocalı soyqırımının, 20 Yanvar hadisələrinin ildönümü günlərində efirdə sovet hökumətini, bolşevizmi təbliğ edən filmlərin nümayişi düzgün deyil.

Arqumentlər ondan ibarətdir ki, 20 Yanvar gecəsi sovet tankları Bakıya girərək əliyalın insanları gülləboran edib, telekanallar isə sovet hökumətinin qurulmasını, bolşeviklərin mübarizəsini təcəssüm etdirən məsələn, “Axırıncı aşırım”, “Yeddi oğul istərəm” kimi filmləri efirə verir.

Elə son olaraq 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ilində telekanallarda Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda aparılan mübarizə ilə heç bir ideoloji-mənəvi bağlılığı olmayan filmlər nümayiş etdirildi.

Doğrudur, həmin kinolarımızda böyük sənətkarlar rol alıblar, həmişə maraqla izlənir və tez-tez göstərilir.

Amma bu filmlərin məhz 20 Yanvar günü və yaxud 18 oktyabr Müstəqillik Günü, Milli Dirçəliş günü efirə verilməsi heç bir məntiqə sığışmır. Axı o filmlərin 20 Yanvarla nə əlaqəsi var? Əksinə, tam antaqonist proseslərdir.

Bir tərəfdə sovet hökuməti qurulması üçün mübarizə aparılır, əks tərəfdə isə 70 ildir qurulan Sovet İttifaqının ordusu müstəqillik tələb edən azərbaycanlıları gülləboran edir. Bu mövzuda Azərbaycan Demokrat Partiyasının sədri Sərdar Cəlaloğlu “Yeni Müsavat”ın suallarını cavablandırıb.

S.Cəlaloğlu deyib ki, bu, adi məsələ deyil, ruspərəst qüvvələrin işidir: “Həmin qüvvələr iqtidarın müxtəlif tribunalarında və postlarında yer alıblar. Bu siyasətin məqsədi Rusiyanın xalqımıza düşmənçiliyini unutdurmaq, ört-basdır etməkdir. İstəyirlər ki, yenidən ruslarla dostlaşaq, can deyib, can eşidək. Ondan sonra Azərbaycanın Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına üzv etsinlər, rusların 100 il qabaqkı pisliklərini yaddaşlardan silsinlər. Ona görə də işğala haqq verilən filmlər nümayiş olunur. “Yeddi oğul istərəm” filmi dinimizə, mədəniyyətimizə bir üsyandır. Onu göstərirlər, amma “Cavadxan” filmi nümayiş olunmur. Niyə? Çünki ruspərəstlərin xoşuna gəlmir. Hesab edirəm ki, bu siyasət təhlükəli tendensiyadır və Qarabağın təslim edilməsinə, Rusiyanın xalqımıza qarşı işğal siyasətini unutdurub münasibətlərin yaxınlaşmasına hesablanıb. Azərbaycanı təzədən Rusiyanın qucağına aparmaq istəyirlər, işğal prosesinin təkrarlanmasını istəyirlər. Həmin filmlərin göstərilməsi ilə bərabər Qarabağ mitinqinə razılıq verilməməsi də eyni siyasətin ssenarisidir, tərkib hissəsidir. Çünki Qarabağ mitinqi ruspərəstlərin əleyhinədir. Amma Mehman Hüseynova azadlıq tələbi ilə mitinq keçirilməsi onların indiki məqamda, özü də 19 yanvarda maraqlarına uyğundur. Bununla rus qoşunlarının 20 Yanvar gecəsi Azərbaycan xalqına divan tutmasını arxa planda saxlayırlar, iqtidarın ölkədə insan haqlarını pozması təsəvvürünü yaradırlar. Bu siyasətin nədən ibarət olduğunu uşaq anlamaz, biz anlayırıq”.

- Yəni, Milli Şura bu mitinqdə ruspərəst qüvvələrin əlinə oynayıb?

- Siz zamana, şüarlara baxın. Rusların düşmənçiliyini unutdurmaq üçün 19 yanvara mitinqə icazə verildi. Niyə Qarabağ Komitəsinin mitinqinə icazə vermədilər? 20 Yanvarda rusların Bakıya girməsi ilə komsomol hərəkatının bəylərimizə, zadəganlarımıza hücumu arasında nə fərq var? Mən bir müddət əvvəl Səməd Vurğunun “Komsomol” poemasının qadağan olunmasını təklif eləmişdim. Etiraz edənlər olmuşdu. İndi hamı dediyimə gəlir. Bu gün də o fikirdəyəm ki, o filmlər efirdə qadağan olunmalıdır. Bizim xalqımızın tarixinə qarşı olan bu filmlər nə üçün nümayiş etdirilməlidir? Niyə Nadir şah, Qacar şah, Şah İsmayıl Xətai barəsində filmlər vermirlər? Fətəli xanın ruslara qarşı mübarizəsinə dair film var, nə üçün nümayiş olunmur? “Cavadxan” filmini niyə göstərmirlər? Bu suallara cavab verilməlidir.

- Yəni, hesab edirsiz ki, həm “Axırıncı aşırım” filminin nümayişi, həm 19 yanvar mitinqi 20 Yanvar faciəsini unutdurmaq mahiyyəti daşıyır?

- Mitinq iştirakçıları bu məsələdə yetkin olmaya bilər. Amma “Mehmana azadlıq” şüarı ilə 19-da mitinq keçirmək rus qoşunlarının Bakıya soxulması hadisəsini arxa plana keçirmək idi. Qarabağa azadlıq tələbi ilə mitinq keçirilməsinə qoymurlar, amma 19-da “Mehmana azadlıq” aksiyasına icazə verir. Qarabağın azadlığı vacibdir, yoxsa Mehmanın? Mən demirəm ki, Mehman azad olunmasın. Amma sən niyə Qarabağ mitinqini ikinci dərəcəli sayırsan, icazə vermirsən? Əksinə, Milli Şura Qarabağ mitinqinə icazə verilmədiyi üçün 19 yanvar mitinqindən imtina etməliydi. Diqqət edin, son 10 ildə biz Şəhidlər Xiyabanına rahatlıqla ziyarətə gedirdik. Amma bu dəfə 4 saata gedib çıxdıq.

- Düşünürsünüz ki, sülhə hazırlıq prosesinin davamıdır?


- Əlbəttə. Nazirlərin Paris görüşü də xalqların sülhə hazırlanmasıdır. Biz Qarabağ mitinqində torpaqlarımızın azadlığını tələb edirik, bunlar sülhə hazırlaşırlar. Deyirlər ki, Qarabağdan danışma. Sən necə sülh danışıqları aparırsan ki, işğal edilmiş torpaqlarında hələ də erməni qoşunları var?! Sən beynəlxalq konvensiyanın şərtlərini özün pozursan. Orada qeyd olunur ki, torpaqları işğala məruz qalan ölkə ərazilərini istənilən yolla azad etmək hüququna malikdir. Bəs sən kimsən ay Elmar Məmmədyarov? Niyə xeyrimizə olan beynəlxalq hüquqdan imtina edirik? Düşünürlər ki, Qarabağı verək, KTMT-yə üz olaq, axı o halda Ermənistanın iddialarını yerinə yetirməliyik. Ona görə də 19 yanvar mitinqi rus qoşunlarının 20 Yanvar gecəsi törətdiyi cinayətləri ikinci planda saxlamaqdır və Milli Şuranın keçirdiyi mitinqdə 20 Yanvarla bağlı, rusların əleyhinə bəyanat olmadı. Xalqı təslimçi sülhə hazırlayırlar.
Müxalifətin bu mitinqi iqtidara lazım idi – Millət vəkiliAxar.az Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (BAXCP) sədri, millət vəkili Qüdrət Həsənquliyevin Milli Şuranın son mitinqi ilə bağlı müsahibəsini təqdim edir:

- Qüdrət bəy, Milli Şuranın keçirdiyi son mitinq barədə fikirlərinizi bilmək maraqlı olardı...

- Öncə onu söyləyim ki, təkcə Milli Şura yox, həmçinin Müsavat Partiyası və Real həmin mitinqlə bağlı xalqa çağırış etmişdi. Düzdür, Əli Kərimli növbəti dəfə öz həmkarlarına münasibətdə yüksək “mədəniyyət” nümayiş etdirərək mitinqə digər iki partiyanın da qoşulması səbəbindən əvvəlkilərə nisbətən daha çox adam toplanmasından vəcdə gəlib, sözün həqiqi mənasında qışqıraraq bəyan etdi ki, ora toplaşanları məhz o “qələbəyə aparacaq”. Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, bu adam elə düşünür ki, qışqırırsa daha emosional görünür və insanları həyəcanlandırır.

Mitinqin real olaraq hansı səbəbdən çağırılmasına gəldikdə isə deyə bilərəm ki, bundan öncə mitinq keçirilməsi ilə əlaqədar İsgəndər Həmidovun liderliyi ilə yaradılan təşkilata və Müsavat Partiyasına icazə verilmədiyi üçün AŞPA-da Azərbaycanla bağlı məsələnin müzakirəsi öncəsi bu, daha çox iqtidara lazım idi.

Əli Kərimli tələbəlik illərindən iqtidarların və müxtəlif xarici dairələrin xidmətində olub. Mən istərdim ki, jurnalistlər onun 20 Yanvar qırğınından sonra Rəhim Qazıyevlə, Nemət Pənahovla birlikdə üzvü olduğu Müdafiə Komitəsinin vəsiqəsinin sovet ordusunun mətbu orqanı olan “Krasnaya Zvezda” qəzetində necə çap olunmasını və nədən həbs edilməməsini araşdırsın. Universitetdə onun və Cəmil Həsənlinin Ayaz Mütəllibovun silahdaşı, BDU-nun rektoru Mirabbas Qasımovun sadiq adamları olmasını hamı bilirdi. Təsadüfi deyildi ki, Mirabbas Qasımov Əli Kərimlini BDU-nun komsomol təşkilatının katibi təyin etmişdi. İqtidarın tapşırığı ilə AXCP-ni parçalaması da heç kimə sirr deyil. Onun Qənimət Zahidovu İrana və Rusiyaya göndərməsi də hər kəsə bəlli olan faktdır. ABŞ-ın Milli Demokratiya İnstitunun taşırığı ilə 2003-cü ilin prezident seçkilərində Etibar Məmmədovu müdafiə etməsinə də bu yaxınlarda ən sadiq tərəfdarlarından biri Qorxmaz Əsgərov aydınlıq gətirdi. ABŞ səfirinin tapşırığı ilə Ki Uest (Key West) şəhərində Qarabağla bağlı danışıqlar zamanı elan olunmuş mitinqin təxirə salmasını da hamı bilir. Onu hamı tanıyır, heç kim etibar etmir və hər kəs bacardığı formada istifadə edir. Bunları ona görə söyləyirəm ki, bəzi gənclər ola bilsin onu yaxşı tanımır. Onu yaxından tanıyanlar əvvəlkilər kimi xəyal qırıqlığına uğrayacaq. O tərəfdarlarını nəinki qələbəyə aparmayacaq, əksinə onlara yalnız məhrumiyyətlər yaşadacaq.

- Qüdrət bəy, müxalif düşərgənin bir qisminin birdən-birə belə canlanmasının səbləri nədir?

Canlanması yox, canlandırılması desəydiniz, daha çox yerinə düşərdi. İqtidarın daxilində iddialı insanlar var ki, islahatların dərinləşdirilməsi onların maraqlarına cavab vermir və onlar hərəkətə gəlib Prezidenti və islahat tərəfdarlarını gözdən salmağa çalışırlar. Düşünürlər ki, 1993-cü ildəki kimi siyasi böhran yaranarsa hakimiyyəti ələ keçirə bilərlər.

İkincisi, ermənipərəst xarici dairələr qorxmağa başlayıblar ki, Azərbaycan Rusiya ilə yaxınlaşır və bundan istifadə edib Qarabağı işğaldan azad edə bilər. Ona görə də iqtidara təzyiq etmək, paralel olaraq Zaxarova kimilərin əli ilə Rusiya-Azərbaycan əlaqələrinə ziyan vurmaq istəyirlər. Amma bütün bunlar mənasızdır və onlar heç nəyə nail ola bilməyəcəklər.
"Ermənistanda hər kəs anlamalıdır ki..." - General-polkovnik Nəcməddin SadıqovAzərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Baş qərargah rəisi, general-polkovnik Nəcməddin Sadıqov "Milli Məclis" jurnalına geniş müsahibə verib. Azərbaycan ordusunda son illərdə aparılan islahatlar və döyüş meydanında əldə olunan nailiyyətlər barədə danışıb, Ermənistanın indiki rəhbərliyinə mesajlar verib. Bu, belə demək olar ki, Nəcməddin Sadıqovun ilk geniş müsahibəsidir. Həmin müsahibənin stenoqramını təqdim edirik:

– Cari ildə 100 illik yubileyini qeyd etdiyimiz Azərbaycan Ordusu bu gün dünyanın ən güclü orduları sırasındadır. Ötən dövr ərzində həyata keçirilən səmərəli və məqsədyönlü tədbirlərin nəticəsi kimi, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri dünyanın ən yaxşı təchiz edilmiş və döyüş qabiliyyətli ilk 50 ordusu sırasına daxil olub. Ordu quruculuğu sahəsində gö­rü­lən işlər və əldə edilən nəticələr haqqında nə söyləmək olar?

– Beş il əvvəl Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyev ordunun əsaslı şəkildə yenilənməsi kursunu tutmaqla müdrik qərar qəbul etdi. Ölkə başçımız bu çətin vəzifəni yüksək hazırlıqlı, bilikli və tələbkar rəhbər olan general-polkovnik Zakir Həsənova tapşırdı. Respublikada bu gün hər kəs, hətta skeptik köklənmiş müxalifətçilər belə ordumuzun qısa müddət ərzində böyük nəticələr qazandığını etiraf edir. Bütün birləşmə və hərbi hissələrin döyüş hazırlığı və döyüş qabiliyyəti ən yüksək səviyyəyə qaldırılıb. Birləşmə, hərbi hissə və əlahiddə bölmələrin dislokasiya yerlərinin infrastrukturu inşa edilib və ya 80 faiz yenilənib. Şəxsi heyətin məişət şəraiti, qidalanması, geyim forması ilə təmin edilməsi və digər bütün təminat növləri ilə bağlı problemlər tam həcmdə həllini tapıb.

Hərbi qulluqçuların sosial-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyən olunub. Dövlətin diqqət və qayğısı sayəsində son illər 1400-dək hərbi qulluqçu Bakı, Gəncə və Naxçıvan şəhərlərində daimi mənzillə təmin edilib, ölkənin digər bölgələrində isə 2000-dək hərbi qulluqçuya xidməti mənzillər verilib. Bu istiqamətdə işlər bu gün də davam etdirilir. Ali Baş Komandanın tapşırığına əsasən yaxın vaxtlarda 500-dək hərbi qulluqçunun daimi mənzillə təmin edilməsi nəzərdə tutulub.

Ölkə rəhbərliyinin həyata keçirdiyi iqtisadi islahatlar Azərbaycanda bütün sahələrin inkişafına güclü təkan verdi və hərbi xərcləri ciddi şəkildə artıran Prezidentimiz dərhal ordunun ən müasir silah və texnika nümunələri ilə təchizatına istiqamət götürdü. Bu istiqamətdə artım gələn ildə də gözlənilir. 2019-cu ildə ölkənin müdafiə qabiliyyətinin və milli təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə 3 milyard 37 milyon manatın ayrılması nəzərdə tutulub ki, bu da cari illə müqayisədə 4,6 faiz çoxdur.

Hərbi qulluqçuların sırf döyüş hazırlığı ilə məşğul olmaları üçün dövlət tərəfindən bütün lazımi şərait yaradılır. Ordumuzun müasir silah və hərbi texnika ilə təchiz edilməsi, həmçinin onun yüksək döyüş ruhu bu gün təcavüzkar erməni işğalçıları üzərində böyük üstünlüyə nail olduğumuzu deməyə imkan verir.

Ölkədə vətənpərvərlik görünməmiş həddədir. Biz ona nail olduq ki, Azərbaycan Respublikasının hər bir vətəndaşı hərbi xidmətdən keçir, o cümlədən qadınlar həvəslə hərbi xidmətə qoşulurlar, orduda müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət edən vətəndaşların sayı isə 21 min nəfərə çatıb.

Bu il Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin yaradılmasının 100 illik yubileyi, habelə Bakının işğaldan azad edilməsinin 100 illiyi münasibəti ilə keçirilən paradlar ordumuzun bütün gücünü və qüdrətini bir daha nümayiş etdirdi. Həmin paradlarda tərəfimizdən 240 ədəddən artıq hərbi texnika, gəmi, 70-dən çox uçuş vasitəsi, ən müasir zirehli texnika, ən yeni raket və artilleriya qurğuları, hava hü­cumundan mü­dafiə sistemləri, helikopterlər və pilotsuz uçuş aparatları nümayiş etdirildi.

Silahlı Qüvvələrimizin müasir standartlara cavab verən peşəkar orduya çevrilməsində ölkəmizin iqtisadi inkişaf tempi böyük rol oynadı. Dinamik iqtisadi inkişafla yanaşı, güclü ordunun yaradılması müasir Azərbaycanı xarakterizə edən əsas amillərdəndir.

– Azərbaycan Ordusu öz gücünü döyüş meydanında göstərib. Aprel dö­yüşləri və Naxçıvan əməliyyatı Azərbaycan Ordusunun işğal altında olan torpaqlarımızı azad etmək gücündə olduğunu nümayiş etdirdi. Bununla bağlı nə deyə bilərsiniz?

– 2016-cı ilin aprelində bütün bu deyilənlər sözdə deyil, döyüşdə nümayiş etdirildi. Aprel əks-həmlə əməliyyatı Silahlı Qüvvələrdə keçirilən islahatların nə qədər uğurlu olduğunu növbəti dəfə sübut etdi. Bu əməliyyatda ordumuzun əsas məqsədi qoşunların təmas xəttinin bilavasitə yaxınlığında yerləşən, Azərbaycanın yaşayış məntəqələrini məqsədyönlü şəkildə atəşə tutan erməni silahlı birləşmələrinin atəş mövqeləri və nöqtələrinin məhv edilməsi idi. Biz dinc əhalinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə çalışırdıq və bu məqsədə nail olduq. Dinc əhalini atəşə tutan düşmən nəinki məhv edildi, hətta üstünlük təşkil edən yüksəklik və mövqelərdən də çıxarıldı. Qoşunların genişmiqyaslı iştirakı olmadan belə biz işğal edilmiş 2000 hektardan çox ərazini azad etdik, eyni zamanda, Ağdərə-Madagiz və Horadiz-Cəbrayıl istiqamətlərindəki ərazinin böyük bir hissəsini və yolları əməliyyat nəzarətinə götürdük.

Aprel döyüşləri zamanı Silahlı Qüvvələrimizin rəşadətinə ən yüksək qiyməti ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyev verdi. Onun “Aprel döyüşləri dövlətimizin və ordumuzun gücünü, xalqımızın birliyini, həmrəyliyini və vətənpərvərliyini nümayiş etdirdi” deyərək səsləndirdiyi fikirlər sizin sualınıza tam cavab verir.

Təəssüflər olsun ki, Ermənistan rəhbərliyi növbəti dəfə idrakın səsinə qulaq asmadı, münaqişənin sülh yolu ilə tənzimlənməsi üçün ona verilmiş fürsətdən istifadə etmədi və danışıqlarda yenidən qarşıdurma yolunu seç­di.

2018-ci ildə rəşadətli ordumuz ermənilər tərəfindən zəbt olunmuş 11 min hektar Naxçıvan torpağını azad edərək bir daha qəhrəmanlıq və şücaət göstərdi. Böyük həcmdə mühəndis və kəşfiyyat işi aparıldı. Naxçıvan əməliyyatı yüksək ustalıq və peşəkarlıqla həyata keçirildi. Biz düşmənin vacib kommunikasiya marşrutlarına nəzarət imkanı verən strateji yüksəklikləri azad etdik. Bu əməliyyat bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan Ordusu güclüdür və onun qarşısında qoyulan istənilən tapşırığı yerinə yetirmək iqtidarındadır.

Bu gün Ermənistanın daxilində yaranmış çətin siyasi vəziyyəti nəzərə alaraq, Prezidentimiz Ermənistan Respublikası hökumətinin yeni başçısına fürsət verir ki, düşünsün və Azərbaycanın zəbt edilmiş torpaqlarını sülh yolu ilə azad etsin. Ermənistanda hər kəs anlamalıdır ki, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ali Baş Komandanın istənilən əmrini yüksək peşəkarlıq səviyyəsində yerinə yetirməyə hazırdır və işğal edilmiş əraziləri azad etməyə qadirdir. Ermənistanda elə zənn etməsinlər ki, vaxtı uzatmaqla danışıqlardakı status-kvonu qoruyub saxlaya biləcəklər.

– Azərbaycan güclü müdafiə sənayesi yaradıb. Bu gün ölkəmiz müasir və keyfiyyətli hərbi təyinatlı məhsulların istehsalçısı kimi dünyada tanınır. İstehsal edilən rəqabətə davamlı məhsullar Silahlı Qüvvələrimizlə yanaşı, bir sıra xarici ölkələrin ordularının da silahlanmasına qəbul edilir. Bununla bağlı fikirlərinizi bilmək maraqlı olardı.

– Uzaqgörən və hörmətli Prezidentimizin qayğısı ilə müdafiə təyinatlı hərbi sənayenin ən müasir infrastrukturu yaradılır. Biz hərbi təyinatlı məhsulların tamamilə xaricdən alınmasından asılı ola bilmərik. Qısa müddət ərzində respublikamızda hərbi texnikanın, silahların, döyüş sursatlarının, hərbi-texniki əmlakın və təchizatın, yüksək keyfiyyətli əşya və ərzağın ən müasir nü­munələrinin istehsalı həyata keçirilir. Azərbaycanda 20-dən çox hərbi zavod yaradılıb. Bu zavodlarda ordumuzun təchiz olunduğu 1200 adda hərbi təyinatlı müxtəlif məhsullar istehsal edilir. Eyni zamanda, biz hərbi təyinatlı məhsulları Yaxın Şərq, Cənubi-Şərqi Asiya, Afrika və Avropanın 10-dan çox ölkəsinə ixrac edirik. İxrac olunan məhsulların həcmi ildən-ilə artır.

Bununla yanaşı, Azərbaycanda güclü zirehli maşınlar da istehsal olunur. Bu zirehli maşınlardan şəxsi heyət üçün nəqliyyat vasitəsi, səyyar komanda məntəqəsi, gözətçi avtomobillər və s. kimi istifadə edilir.

Bizim zərbə və döyüş-kəşfiyyat pilotsuz uçuş aparatları dünyada geniş şöhrət qazanıb. Yeni nəsil “Zərbə” pilotsuz uçuş aparatı özü­nün ən yüksək texnoloji səviyyəsi və imkanları ilə böyük heyranlıq doğurur.

Mən başqa ölkələrdə rəsmi səfərlərdə oluram. Orada qoşunları və hərbi zavodları ziyarət edərkən müdafiə təyinatlı məhsullarımızın xarici analoqlarından nəinki geri qalmadığının, hətta onları üstələdiyinin şahidi oluram. Təsadüfi deyil ki, Cənubi Koreya, İraq, Afrika ölkələri də Azərbaycandan silah alıcıları sırasındadırlar. Bu, bir daha onu göstərir ki, Azərbaycanın istehsal etdiyi hərbi məhsullar dünyanın ən yüksək standartlarına cavab verir.

2014-cü ildən Azərbaycanda “ADEX” Beynəlxalq müdafiə sərgisi keçirilir. Regionda təşkil olunan böyük, genişmiqyaslı bu tədbir Azərbaycanın müdafiə sənayesi kompleksinin, müasir silah və avadanlığın gücünü, qüdrətini nümayiş etdirmək üçün geniş imkanlar açır.

“ADEX” dünya bazarlarına ixrac üçün təklif edilən hərbi-sənaye kompleksinin müxtəlif sahələri üzrə hərbi texnikanın ən yeni nümunələri, müasir müdafiə texnologiyaları ilə tanış olmaq imkanı yaradır. Artıq bu sərgi silahların ən son nü­munələrinin nü­mayişi və beynəlxalq hərbi-texniki əməkdaşlıq sahəsində sazişlərin imzalanması üçün gö­zəl platformaya çevrilib. Son “ADEX-2018” sərgisi cari ilin sentyabr ayında Bakıda keçirilmiş və xeyli sayda xarici ölkələrdən olan mü­dafiə sənayesi şirkətləri və müəssisələrini cəlb etmişdir.

– Respublikamız bir çox ölkələrlə hərbi-texniki sahədə əməkdaşlığı uğurla davam etdirir. Bu əməkdaşlığın əhəmiyyəti nədən ibarətdir?

– Regionun xüsusiyyətləri, siyasi durum və cəbhəboyu zonadakı vəziyyət nəzərə alınmaqla, həmçinin düşmən üzərində daim hərbi üstünlüyü saxlamaq məqsədi ilə Azərbaycan Ordusunun silahlanmasına inkişaf etmiş müxtəlif ölkələrdə istehsal olunan yeni, müasir və keyfiyyətli dö­yüş texnikası, eləcə də digər hərbi təyinatlı məhsullar daxil edilir.

Prezidentimizin qərarı ilə Azərbaycan bu gün Rusiya, Belarus, Ukrayna, Çin kimi ənənəvi tərəfdaşları ilə yanaşı, NATO-ya üzv ölkələr – Türkiyə, İspaniya, Böyük Britaniya, habelə İran, Pakistan, İsrail, Cənubi Afrika Respublikası və digər inkişaf etmiş dövlətlərlə ən fəal şəkildə əməkdaşlıq edir. Bizim hərbi-texniki əlaqələrimiz ən yüksək səviyyədə, strateji maraqlara cavab verən istiqamətdə inkişaf edir. Hərbi-texniki əməkdaşlıq üzrə fəaliyyət göstərən daimi komissiyalar fəal işləyir.

Bundan əlavə, Azərbaycan Ordusunun hərbçiləri xarici ali hərbi məktəblərdə və kurslarda təhsil alır, müxtəlif mütəxəssislərin və xüsusi təyinatlı qüvvələrin yarışlarında, eləcə də sərgilərdə və forumlarda, sülhyaratma əməliyyatlarında, nazirlər və baş qərargah səviyyəsində keçirilən iclas və konfranslarda fəal iştirak edirlər.

Bu, bizim yüksək nüfuzumuzdan, dünyadakı mürəkkəb hərbi-siyasi vəziyyətin istənilən çağırışlarına cavab vermək və ən çətin məsələləri həll etmək bacarığımızdan xəbər verir. Beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində keçirilən bütün tədbirlərdə biz lazımi təcrübə toplayır, vərdiş və peşəkarlığımızı artırırıq.

Bu yaxınlarda mən ABŞ Nəqliyyat Komandanlığının komandanı general Stefen Lyons ilə görüşərkən o, bizim Əfqanıstandakı sülhməramlı qüvvələrimizə ən yüksək qiymət verərək vurğuladı ki, Azərbaycan hərbçiləri nü­munəvi xidmətləri ilə bu ölkədə həyata keçirilən missiyada fərqlənirlər.

– Azərbaycan Ordusunun səciyyəvi xüsusiyyətlərindən biri də yüksək vətənpərvərlik ruhudur. Məhz bu mühüm keyfiyyət ordunun döyüş qabiliyyətində öz əksini necə tapır?

– Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyevin diqqət və qayğısı nəticəsində müasir və güclü silah və hərbi texnika ilə təchiz olunan Azərbaycan Ordusunun şəxsi heyətinin döyüş ruhu, hərbi-vətənpərvərlik tərbiyəsi, mənəvi-psixoloji hazırlığı, psixoloji dayanaqlığı və intizamı bu gün, həqiqətən də, yüksək səviyyədədir.

Müdafiə nazirinin tapşırığına əsasən, Azərbaycan Ordusunun döyüş qabiliyyətinin yüksəldilməsi məqsədi ilə bütün birlik, birləşmə, hərbi hissə və bölmələrdə şəxsi heyətin hərbi-vətənpərvərlik tərbiyəsi və mənəvi-psixoloji hazırlığı istiqamətində məqsədyönlü iş aparılır.

Azərbaycan Ordusunun şəxsi heyətinin hərbi-vətənpərvərlik tərbiyəsinin əsas keyfiyyətləri Azərbaycan Respublikasının Prezidenti və Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanına, Konstitusiyaya və hərbi borca sədaqət; nümunəvi davranış və xidmət yoldaşları ilə dostluq münasibətlərinin qurulması; özü­nə qarşı tələbkarlıq və qarşıya qoyulmuş tapşırıqların vaxtında, dəqiq yerinə yetirilməsi kimi yüksək qabiliyyətlərin formalaşdırılmasıdır.

Bu gün Azərbaycan Ordusunda, o cümlədən müdafiənin ön xəttində hərbi xidmət keçmək üçün optimal şərait yaradılıb. Gənclərin hərbi-vətənpərvərlik tərbiyəsi istiqamətində səmərəli iş aparılır. Hərbi hissə və xüsusi təyinatlı hərbi təhsil müəssisələrində hərbi xidmətin nü­fuzu, ölkə və xalq qarşısında öz borcunun yerinə yetirilməsi tələbatı təbliğ olunur, müxtəlif mədəni-kütləvi tədbirlər keçirilir, ordu ilə cəmiyyət arasında əlaqələrin genişləndirilməsinə yönəldilən “Açıq qapı” günləri və bir sıra digər tədbirlər həyata keçirilir.

Bu gün Azərbaycan Ordusunun dövlət və qeyri-hökumət təşkilatları, ictimaiyyət və media nü­mayəndələri ilə əməkdaşlığının inkişafına bö­yük əhəmiyyət verilir.

Biz cəmiyyət üçün açığıq. Bu baxımdan Azərbaycan Ordusunun fəaliyyəti, ordu quruculuğunda aparılan islahatlar, şəxsi heyətin mənəvi-psixoloji hazırlığı, habelə hərbi qulluqçuların sosial müdafiəsinin yaxşılaşdırılması və gənclərin hərbi-vətənpərvərlik tərbiyəsi sahəsində tərəfimizdən görülən işlər barəsində ictimaiyyətin məlumatlandırılmasına xüsusi diqqət yetirilir.
"Elə pullu kişilər var ki, məndən ötrü ölürlər"Azadqadin.az bildirir ki, Azərbaycanlı 19 yaşlı gənc cinsiyyətini əməliyyat yolu ilə dəyişib. Türkiyədə əməliyyat olunan və pasportunu dəyişərək ad, soyadını Nihal Əliyeva adlı şəxs geniş müsahibə verib.

Həmin müsahibəni təqdim edirik:

- İlk olaraq oxucularımıza özün haqda məlumat verərdin..

- Mən Nihal, 19 yaşım var. Naxçıvanın Babək rayonunda doğulmuşam. Uşaq yaşlarımdan hamı məndən üz döndərib, heç kimim yoxdur.

- Özünü neçə yaşından qız kimi hiss edirsən?

- Mənim 14 yaşım olanda kənddə təcavüz ediblər. İlk dəfə həmin gün kişilərlə əlaqəyə girmişəm, daha sonra bu xoşuma gəlib və mütəmadi olaraq öz istəyimlə əlaqəyə girmişəm. Mən bu işdən həzz alıram və heç kim məni buna məcbur etmir. 17 yaşımda isə Türkiyəyə getdim və orada yaşadım.

- Ailən sənin mavi olduğunu biləndən sonra nə etdi?

- Bunu bilənədən sonra bütün qohumlarım, ailəm, yaxınlarım məndən üz döndərdi. Hamısı məni cəmiyyətdən təcrid etdi. Məcbur qalıb, Naxçıvandan qaçdım, gəlib Bakıda tək yaşamağa başladım.

- Hər halda ailənlə əlaqən olmamış deyil...

- Bütün ailəmi silmişəm, sadəcə 18 yaşlı bacımla danışıram, çünki o mənimlə insan kimi davranırdı, ona maddi dəstək də göndərirəm. Anam da məndən pul istəyir...

- Anan pula görə səninlə barışmaq istəyir?

- Bəli, anam bilir ki, pulum var, məni belə də qəbul etməyə hazırdır. Ancaq mən o adamı həyatımdan silmişəm, onu heç vaxt bağışlamayacam. O doğduğu uşağa sahib çıxmadı, məndən imtina etdi. O vaxt məni həkimə aparsaydı, bəlkə də hər şey fərqli olardı.

- İndiysə gələk əsas məsələyə. Cinsiyyətini necə oldu ki, dəyişdin?

- Mən ilk olaraq onu deyim ki, mən trans deyiləm. Tamamilə qadınam. Türkiyədə bu əməliyyat mümkündür və mən bunu etmişəm. Yəni bədənim tam qadındakı kimidir. Azərbaycanda bunu edən ilk şəxs mənəm və bununla qürur duyuram.

- Cinsiyyətini dəyişəndən sonra kişilərlə pul qarşılığına görüşürsən yoxsa öz istəyinlə?

- Bəli, indi də pul qarşılığında görüşürəm. Belə də ki, inan mənim səmimiyyətimə ki, elə pullu kişilər var ki, məndən ötrü ölürlər, əgər mənə inanmırsansa, sübut də edə bilərəm. Bilirlər də onlar hər şeyi. Yəni bəziləri də var ki, sadəcə pul verirlər ki, mənim bədənimə baxsınlar. Amma belə sevdiyim insan da var.

- Səncə pullu kişilər nəyə görə sənə meyl edir ki? Əgər dediyin kimi pulludularsa, onlar istədikləri gözəl qadınlarla da əlaqə qura bilərlər...
- Hə, sən dediyin sualı mən də onlardan soruşmuşam. Deyirlər ki, qadınlardan bezmişik. Amma məni səmimi görürlər, bir də onlar fərqlilik axtarırlar.

- Puldan söz düşmüşkən, bu əməliyyat çox bahadır, bu qədər pulu necə qazanmısan?

- Bəli, çox bahadır. Toplam 30 min dollar pul xərcləmişəm. Mən bir neçə il Türkiyədə gey kimi çalışdım, orada eskort idim, bu pulu 1 ilə yığdım. Heç də peşman deyiləm. Özümü dünyanın ən xoşbəxt insanı hiss edirəm.

- Türkiyədə səni necə qəbul edirlər?

- Ora çox müasir ölkədir, hər şeyi normal qəbul edirdilər. Mən daha azad yaşamaq üçün, yaxın zamanlarda ABŞ-a köçəcəm.

- Son sualımız, nə vaxtsa, ailə qurmağı, övlad sahibi olmağı düşünmüsən?

- Bu haqda heç düşünməmişəm.
“Media dağıdıcı deyil, birləşdirici olmalıdır” - Əflatun AmaşovMilli Məclisin deputatı, Azərbaycan Mətbuat Şurasının sədri Əflatun Amaşov müsahibə verib.

Arasiya.net Trend-ə istinadən müsahibəni təqdim edir:

- Əflatun müəllim, 2018-ci il Mətbuat Şurasının fəaliyyəti baxımından hansı məqamlarla yaddaqalan oldu?

- 2018-ci ildə Mətbuat Şurasının fəaliyyətə başlamasının 15 ili tamam oldu. Ötən 15 il ümumilikdə media ictimaiyyəti üçün uğurlu olub. Şura mətbuatın özünütənzimləməsini həyata keçirir. Konkret funksiya və vəzifələri var. Lakin fikrimcə, əsas məqam qurumun cəmiyyətə, bir növ, media mesajı verə bilməsində və cəmiyyətin ona adekvat reaksiyasındadır. Reaksiya isə var. Çünki Şuraya etimad və inam yaranıb.

Mətbuat Şurasının mövcudluğu o deməkdir ki, cəmiyyətin hərəkətverici qüvvəsi olan jurnalistika özünü təkmilləşdirmək, inkişaf etmək, nöqsan və çatışmazlıqlarını aradan qaldırmaq üçün təşkilatlana bilir. Əslində bu, model və nümunədir. Bəzən vurğulayırlar ki, nə üçün başqa peşə sahiblərinin problemlərini, çatışmazlıqlarını göstərən, ictimailəşdirən qurum yoxdur? Belə söyləyənlər müəyyən mənada haqlıdırlar. Ancaq gəlin, nəzərə alaq ki, media fəaliyyəti ictimai əhəmiyyət daşıyır. Jurnalist əməyi geniş diapazona malikdir. Hər hansı şəxs müəyyən sahədə üzləşdiyi çətinliyi mediada işıqlandırır, jurnalistikanın ədalətinə sığınır. Bu o deməkdir ki, medianın ədalət anlayışı güclü olmalıdır və media peşəkar olduqda güclüdür. Mətbuat Şurasının ötən 15 ildəki fəaliyyəti həm peşəkar jurnalistikanın güclənməsinə, həm peşəkarlığın yeni forma və standartlarının tətbiqinə, həm də peşəkarlığa yad halların aradan qaldırılmasına, cəmiyyətin maraq və mənafelərinin təmin olunmasına yönələn ictimai çağırışdır. Bu çağırış cəmiyyətdə əks-səda doğurubsa, ona dəstək varsa, demək ki, uğur da var.

“İnternet media cəmiyyətin əsas informasiya mənbəyinə çevrilib”


Ötən il Azərbaycan mediası və Mətbuat Şurası baxımından daha bir mühüm hadisə ölkə jurnalistlərinin VII qurultayının təşkili idi. Bildiyiniz kimi, qurultay martın 10-da keçirildi. Ali Məclisdə Şuranın Nizamnaməsinə dəyişiklik edildi, qurumun İdarə Heyətinin tərkibi genişləndirildi, yeni tərkib seçildi, problemlər diqqətə çatdırıldı, qarşıdakı 4 il müddətində onların həlli istiqamətində görüləcək işlər ətrafında müzakirələr aparıldı. Hesab edirəm ki, jurnalistlərin qurultayı yalnız Mətbuat Şurası və media ictimaiyyəti üçün önəm daşımadı, ümumilikdə ölkənin həyatında əlamətdar hadisəyə çevrildi.

Mətbuat Şurası 2018-ci ildə də özünün ənənəvi fəaliyyət istiqamətlərinə sadiq qaldı. Bura başlıca olaraq Şuraya daxil olan şikayətlərin araşdırılması, qərar və rəylərin çıxarılması daxildir.

2018-ci ildə Azərbaycan Mətbuat Şurasına 480 şikayət məktubu daxil olub. Bununla bağlı Şuranın illik hesabatında konkret rəqəmlər açıqlanacaq. Ona görə də yalnız bəzi məqamları qeyd etməklə kifayətlənəcəyəm. Mətbuat Şurasının fəaliyyətdə olduğu ilk illərdə, daha doğrusu, ilk onillikdə şikayətlərin artım dinamikasına ölkənin ictimai-siyasi həyatında baş verən hansısa hadisə, yaxud hadisələr təsir göstərirdisə, artıq bu meyl müşahidə edilmir. Belə vəziyyəti iki cəhətdən dəyərləndirmək mümkündür. Əlbəttə, mediada siyasiləşmə, demək olar, yoxdur. Digər tərəfdən, sosial şəbəkələrin, xüsusən də “Facebook”un rolunu vurğulamaq lazımdır. Hazırda siyasi konfrantasiyalar məhz bu müstəvidə özünü göstərməkdədir.

İnternet media orqanlarının artan çəkisini qeyd etməliyəm. Mətbuat Şurasına daxil olan şikayətlərin əksər hissəsi onlardandır. Bu cəhət düşünməyə vadar edir. Biz vaxtilə qəzetlərin peşə prinsiplərinə zidd fəaliyyətlərinin aradan qaldırılması üçün çalışırdıqsa və müəyyən uğurlar əldə etmişdiksə, internet media orqanlarının total artımı şəraitində əldə etdiyimiz uğurların bəzən sıradan çıxdığının da şahidi oluruq. Deməli, sahəyə daha sistemli yanaşmalıyıq.

“Medianın linç etməsi insanların ədalət ruhunu sarsıdır, hüquqi münasibətlər sisteminə zərbə vurur”

- 2018-ci ili mediamızın inkişafı baxımından necə qiymətləndirirsiniz? Hansı cəhəti fərqləndirmək mümkündür?


- Mediamız kifayət qədər təsir gücünə malikdir. 2018-ci ildə bu təsir daha da artıb. Prinsipcə, bu vacibdir. Media ölkədəki söz və ifadə azadlığının tribunası kimi çıxış etməlidir. Onun missiyası ədalətli olmalıdır.

Ayrı-ayrı məqamları təhlil edəndə görürsən ki, jurnalistika ümumən hadisə və proseslərə ədalətli yanaşır. Yəni belə deyim, haqqında neqativ məlumat yayılan hansısa məmurun, yaxud vəzifəli şəxsin şiddətlə qınanması lazımdır. Amma media linç yox, tənqid etməlidir. Tənqid konkret fakta əsaslanmalı, yaradıcılıq məhsulu olaraq ortaya çıxmalıdır. Medianın linç etməsi insanların ədalət ruhunu sarsıdır, hüquqi münasibətlər sisteminə zərbə vurur. Nəticədə kütlə psixologiyasının dominant mövqe qazanmasına şərait yaranır. Bu, olduqca ziyanlı tendensiyadır.

Media mahiyyətcə dağıdıcılıqdan uzaq durmalı, birləşdirici olmalıdır. O, kütlə yaratmamalıdır. Çünki kütlə prinsipləri, bütövlükdə dəyərləri darmadağın edir. Yaxın Şərqdə baş vermiş bir sıra siyasi proseslər sonrası biz bunun şahidi olduq.

- Buna yalnız media diqqət yetirməlidir?

- Media öz üzərinə düşəni etməlidir. Yəni həssas olmalıdır. Həssaslıq peşəkarlıqdan asılıdır. Haqqında az əvvəl bəhs etdiyim məsələdə ümumən ölkənin informasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı məqamlar var. Burada dövlətin üzərinə konkret vəzifələr düşür. Son illər kifayət qədər işlər görülüb. Bir sıra qanunlara əlavə və dəyişikliklər edilməklə hüquqi tənzimləmələr üçün meydan genişləndirilib. Təbii ki, başqa tədbirlər də görülməlidir və görüləcək də. Amma, gəlin, nəzərə alaq ki, informasiya müstəvisində hüquqi tənzimləmələr asan başa gəlmir. Misal çəkim, Avropanın qabaqcıl ölkələrində mediaya yardım mexanizmi lap əvvəldən mövcuddur. Ancaq vaxtilə bunu ölkəmizdə tətbiq etmək istəyəndə nə qədər söz-söhbətlər yarandı. İddia edildi ki, proses medianı asılı hala gətirəcək. Ancaq belə olmadı. Eləcə də indi. Hansısa qanuna dəyişiklik edilir, dərhal reaksiya verilir ki, bu, söz və ifadə azadlığını məhdudlaşdırmaq tədbiridir. Məsələni dünyanın ictimai rəyinə məhz bu cür çatdırmaq istəyən müəyyən qüvvələr və onların Azərbaycandakı tərəfdarları var. Belə hay-küy salmaqdansa, danışıqlar, müzakirələr aparmaq, vəziyyəti öyrənmək lazımdır. İndiyədək nə qazanmışıqsa, inkarçılıq yolu ilə əldə etməmişik. Kimlərsə informasiya orqanı yaradır, bununla təbii ki, cəmiyyətlə təmasa keçir. Dövlət onların fəaliyyətinin mənfi tərəfli ola biləcəyi perspektivini nə üçün düşünməməlidir? Əlbəttə ki, düşünməlidir, tədbir görməlidir.

Ancaq media ümumən həssas sahədir. Jurnalist ictimaiyyəti olaraq bunu daha çox düşünməliyik. Dövlətimizin inkişafını istəyiriksə, söz və ifadə azadlığının tam mahiyyətindən çıxış etməliyik, hər hansı spekulyasiyalara yol verməməliyik. Bir ölkə iqtisadi cəhətdən nə qədər inkişaf edir-etsin, orada insan hüquq və azadlıqları qorunmursa, plüralist fikir yoxdursa, dünyanın baxış bucağı müsbət olmayacaq. Dövlətin mövcud istiqamətdəki tənzimləmələri şərtdir. Nəzərə alaq ki, qanunun aliliyi prinsipinin cəmiyyətin sosial sifarişi ilə uzlaşdırılması vacibdir. Buna görə də daim müzakirələr aparılmalıdır, kompromiss variantlar tapılmalıdır, ziddiyyətlər aradan qaldırılmalıdır, bir sözlə, konkret iş görülməlidir.

Hansısa qüvvələrin təsiri ilə ənənəvi inkarçılıq yolu tutanlar müzakirədən, normal diskussiyadan yayınır. Bəli, bilirik, mediamız problemsiz deyil. Onu da bilirik ki, medianın cəmiyyətdəki rolunu düzgün qavramayan vəzifə sahibləri var. Əvvəllər belələrinin sayı daha çox idi. Ancaq görürük ki, dövr, idarəçiliyə münasibət dəyişir. Baxın, bu gün vətəndaş müraciətlərini, eləcə də jurnalist sorğularını sosial şəbəkələr üzərindən cavablandıran məmurlarımız az deyil.

- Bəzən mediamızla bağlı fərqli fikirlər də səslənir. 2018-ci ildə bu kimi fikirlərin ara-sıra dövriyyədə olduğunu gördük...

- Media çətin sahədir. Bu cəhət onun təbiətindən irəli gəlir. Mövcud istiqamətdə problemlər də kifayət qədərdir. Amma bu o demək deyil ki, həmin problemlər onları həll etmək istəmədiyimiz üçün var. Media inkişaf etməsəydi, ictimai nəzarət olmasaydı, həyatımızdakı bir çox pozitiv yeniliklər baş verməyəcəkdi. Ancaq əldə edilənlərlə kifayətlənmək olmaz.

Onu da görürük ki, medianın inkişafı ilə bağlı hər hansı konkret baxış bucağı olmayanlar ictimai rəyi çaşdırmaqla, oturuşmuş media sisteminə, bir növ, həqarət yağdırır, bu sahəyə cavabdeh şəxsləri, həmçinin Mətbuat Şurasını hədəfə alırlar. Bəlli siyasi dairələrin maraqlarından çıxış etdikləri hər kəsə çox yaxşı məlumdur. 2018-ci ildə belələri daha aktiv oldular (gülür). Vaxtilə onların aktivlikləri sırf Mətbuat Şurası müstəvisində gözə dəyirdi. Müəyyən qruplaşmalar yaradırdılar. Çalışırdılar ki, Şuranı tutduğu yoldan döndərəcək dəyişikliklər eləsinlər, mərkəzdə dayansınlar və sair. O zaman da kimlərdənsə güc alırdılar, yaxud güc aldıqlarını düşünürdülər. İndi daha iddialıdırlar – öz aləmlərində bütövlükdə media sistemini dəyişmək üçün cəsarətləniblər. Təəssüf ki, həmin şəxslər bunu başa düşməməzlikdən etmirlər. Kifayət qədər məlumatlıdırlar, hər şeyi yaxşı anlayırlar. Məqsədləri də aydındır – anarxiya yaratmaq, medianın gücündən faydalanmaqla dövlətlə vətəndaşı üz-üzə qoymaq.

“Mətbuat Şurası haqqında qanun layihəsi hazırlanıb”

- 2018-ci ildə Mətbuat Şurası haqqında ayrıca qanun qəbul edilməsinin zəruriliyinə dair açıqlama da verdiniz. Bu istiqamətdə 2019-cu ildən nə isə gözləmək olarmı? Ümumən, belə bir sənədin vacibliyini əsaslandırmağınızı istərdik.

- Mətbuat Şurası təşkilati-hüquqi forma baxımından qeyri-hökumət təşkilatıdır, ictimai birlik kimi fəaliyyət göstərir. Ancaq üzərinə götürdüyü missiya böyükdür və bu missiya sosial sifarişdir. Söhbət bəzilərinin iddia etdiklərinin əksinə olaraq, heç də mediaya dövlət nəzarətinin bərpasından getmir. Belə hal əsla ola bilməz. Mətbuat Şurası haqqında qanun qeyd etdiyim sosial sifarişi daha səmərəli şəkildə təmin etmək üçün mühüm vasitədir. Bu vasitə eyni zamanda həqiqi media vasitələrinin maraq və mənafeyinin qorunması üçün əhəmiyyətlidir. Təbii ki, qanun olacaqsa, onu qəbul edən dövlət olacaq. Dövlətin marağı nədir? Azərbaycan Respublikasının ərazisində hər bir şəxsin kütləvi informasiya vasitəsi kimi fəaliyyət göstərən qəzet, jurnal, informasiya agentliyi və internet informasiya resurslarında öz hüquqlarının və qanunla qorunan mənafelərinin müdafiəsini həyata keçirmək, media-ictimaiyyət, media-hakimiyyət münasibətlərini tənzimləmək, KİV məkanındakı sui-istifadələr və digər neqativ halların qarşısının alınması üçün effektiv hüquqi mexanizmləri tətbiq etmək. Amma dövlət ona da çalışır ki, proses medianın özünütənzimləməsi müstəvisindən kənara çıxmasın. Buna görə də söz və ifadə azadlığının dərinləşməsi, bu sahədə cəmiyyətin maraq və mənafelərindən irəli gələn mühitin formalaşması, kütləvi informasiya vasitələrinin beynəlxalq informasiya məkanına inteqrasiyasında səmərəliliyi artırmaq məqsədilə Şuranın fəaliyyətinə kömək edə, zəruri təşkilati, texniki və maddi dəstək göstərə bilər. Nəzəri baxımdan yanaşsaq, mahiyyət budur.

Əslində dünyanın bir çox qabaqcıl ölkələrindəki mətbuat şuralarının fəaliyyəti qanunla tənzimlənir, yaxud da onlar hansısa yolla dövlət tərəfindən dəstəklənirlər. Yəni bu, keçilmiş yol, müraciət edilmiş təcrübədir.

Mətbuat Şurası haqqında ilkin qanun layihəsi hazırlanıb və müvafiq qurumlara təqdim edilib. Hazırda layihənin ekspertizası və beynəlxalq təcrübəyə uyğunlaşdırılması istiqamətində işlər aparılır. Hesab edirəm ki, bu işlər uğurla başa çatdırıldıqdan sonra layihə parlamentin müvafiq komitəsinin müzakirəsinə təqdim oluna, plenar iclasın gündəliyinə daxil edilə bilər. İnanıram ki, 2019-cu ildə mövcud istiqamətdə konkret addımlar atılacaq.

- Əflatun müəllim, 2019-cu ildən media ilə bağlı gözləntilərinizi bilmək də maraqlı olardı...

- Gözləntilərimiz müəyyən mənada arzularımızı özündə ehtiva edir. Əlbəttə, 2019-cu ilin jurnalistlərimiz üçün uğurlu keçməsini arzulayıram. Hər bir sahə çətindir, amma həmişə düşünmüşəm ki, jurnalistlər daha çətin işlə məşğuldurlar. Onların əməkləri müstəsna əməkdir.

Arzum budur ki, 2019-cu ildə jurnalistikamızda keyfiyyət dəyişikləri daha çox olsun. Daha peşəkar yaracıdılıq məhsullarına görə sevinək, qürur hissi keçirək. Əlbəttə, mediamız Qafqazda qabaqcıl mövqeyə sahibdir. Dünyanın ölkəmizlə, ümumən, regionla bağlı başlıca informasiya qaynağı Azərbaycan mediasıdır. Amma biz bu statusu daha dolğun şəkildə görmək istəyirik. İstəyirik ki, mediamız dünya media məkanına inteqrasiya etsin. Azərbaycan həqiqətlərinin müdafiəsi üçün monolit mövqe sərgiləməkdə daha ardıcıl olsun.
Diaspora işində Ilham Əliyevin yürütdüyü siyasət nəticəsində çox yüksək nəticələr əldə olunubSon illərdə diaspor sahəsində görülən işlərdə bir dinamiklik, inkişaf özünü göstərir. Yeni-yeni diaspor təşkilatlarının yaradılması, müxtəlif ölkələrdə fəaliyyət göstərən Azərbaycan diaspor təşkilatlarının Koordinasiya Şuralarında birləşdirilməsi aparılan ümumi işin xeyrinə olur. Sevindirici odur ki, hər bir yeni yaradılan təşkilata da yüksək səviyyədə diqqət göstərilir, onların fəaliyyətinə stimul verilir. Bir müddət əvvəl təsis edilmiş Birləşmiş Dünya Azərbaycanlıları Təşkilatı (BDAT) da məhz belə təşkilatlardandır. Türkiyədə rəsmi qeydiyyatdan keçmiş BDAT-ın artıq Azərbaycanda nümayəndəliyi də yaradılıb. Birləşmiş Dünya Azərbaycanlıları Təşkilatının Azərbaycan nümayəndəliyinin rəhbəri, təşkilatın birinci vitse-prezidenti Könül Məmmədzadə təmsil etdiyi qurumun yaranma səbəbi, qarşısına qoyduğu məqsədlər, eləcə də gələcək fəaliyyət istiqamətləri ilə bağlı müsahibə verib.

Newscenter.az həmin müsahibəni təqdim edir.

-Könül xanım, bir müddət əvvəl Birləşmiş Dünya Azərbaycanlıları Təşkilatı (BDAT) adlı qurum yaradıldı və bildiyimiz qədər Siz də həmin təşkilatın Azərbaycan üzrə nümayəndəliyinin rəhbəri və eyni zamanda birinci vitse-prezidentisiniz. Ümumiyyətlə, diaspor fəaliyyəti ilə məşğul olan Dövlət Komitəsi, eyni zamanda çoxsaylı diaspor təşkilatları mövcud olduğu halda BDAT-ın yaradılması hansı zərurətdən meydana gəldi?

-Əvvəla onu qeyd edim ki, diaspor fəaliyyəti bir könül işidir və burada könüllülük prinsipi əsasdır. Məsələyə bu aspektdən yanaşsaq, ürəyində Azərbaycan sevgisi, Azərbaycan istəyi, onun haqq səsinin dünyaya çatdırılması məramı olan istənilən şəxsin diaspor fəaliyyətinə qoşulması normaldır və alqışlanmalıdır. Biz də məhz bu məram və məqsədlərdən, eyni zamanda sevgidən dolayı yola çıxmışıq və nəticə etibarilə Birləşmiş Dünya Azərbaycanlıları Təşkilatını yaratdıq. Diaspor fəaliyyəti ilə məşğul olan dövlət qurumu və çoxsaylı diaspor təşkilatlarının mövcudluğuna gəlincə, bu hal əlbəttə ki, bizi sevindirir, məmnun edir. Ancaq eyni zamanda hesab edirik ki, nə qədər çox diaspor təşkilatı, cəmiyyəti, mərkəzləri olsa? bizim səsimiz bir o qədər gur çıxar və hər kəs bizi eşidər. Ona görə də yeni-yeni diaspor təşkilatlarının yaradılmasını normal qəbul edirəm və görünən odur ki, bu proses sırf Azərbaycanın maraqlarına xidmət edir. Onu da qeyd edim ki, biz diaspor sahəsində yeni deyilik. Cəmiyyətin mütləq əksəriyyətinə bəllidir ki, uzun illərdir bu işlə məşğul oluruq. Sadəcə BDAT-ı yaratmaqla bu işi, prosesi, Azərbaycanın səsinin dünyaya daha çox çatdırılmasını sürətləndirməyi qarşıya məqsəd qoymuşuq. Məlumat üçün qeyd edim ki, Birləşmiş Dünya Azərbaycanlıları Təşkilatı uzun müddət Təşəbbüs Qrupu olaraq fəaliyyət göstərirdi. Bu müddət ərzində bir çox dövlətlərdə təşkilatın koordinatorluqları yaranıb. Bununla biz təşkilat olaraq fəaliyyətimizi daha da genişləndirməyə çallşırıq . Belə ki, Azərbaycan təqvimində önəmli günlərin yüksək səviyyədə qeyd olunması məqsədilə geniş miqyaslı tədbirlər , görüşlər keçirilir. Ölkə hüdudlarından kənarda yaşayan soydaşlarımız bir ortama gətirilməklə yanaşı, başqa millətlərin də nümayənələri Azərbaycan həqiqətləri ilə tanış edilir. Artıq BDAT Türkiyə dövlətində rəsmi qeydiyyatdan keçdi . Bu münasibətlə Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində təşkilatın təqdimat mərasimi keçirildi . Təşkilatın əsas məqsədi qeyd etdiyim kimi Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya çatdırmaqda dövlətimizə dəstək olmaqdır . Eyni zamanda Azərbaycanın tarixi, ədəbiyyatı, milli adət-ənənələri, milli mətbəxini, dünyada bacardığımız qədər tanıtmaq əsas hədəflərimizdəndir. Ümumiyyətlə düşünürəm ki, bu gün belə bir təşkilata ehtiyac var . Bir sözlə belə bir təşkilatın yaranmasında əsas məqsəd dövlətimiz və dövlətçiliyimizə, aparılan uğurlu siyasətə dəstək olmaq, Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması işinə töhvə verməkdir. Bir haşiyə çıxım ki, bu gün biz dövlət olaraq düşünüləndən daha çox güclü dövlətik.

-Təşkilat olaraq bu gün diaspor sahəsində görülən işlər, atılan addımları necə dəyərləndirirsiniz?

-Diaspora işində Cənab Ilham Əliyevin yürütdüyü siyasət nəticəsində çox yüksək nəticələr əldə olunub və müsbət tendensiya davam etməkdədir. Bizi ən çox sevindirən hallardan biri və ən önəmlisi də Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin rəhbərliyinə məhz Fuad Muradov kimi savadlı və bacarıqlı birinin gətirilməsi oldu.

-Məlum olduğu kimi Birləşmiş Dünya Azərbaycanlıları Təşkilatı Türkiyədə rəsmi qeydiyyatdan keçib. Təşkilatın fəaliyyətini Türkiyə üzərindən həyata keçirmək bir qədər çətin olmayacaq?

-BDAT beynəlxalq təşkilat olduğu üçün Türkiyədə qeydiyyatdan keçdi .Nəzərinizə çatdırım ki, əsas fəaliyyətin qeydiyyatdan keçən dövlətlə hər hansı bir məcburiyyəti yoxdur. Adından da göründüyü kimi məqsəd dünyada yaşayan azərbaycanlıların millət olaraq bir arada olmasıdır . Bütün azərbaycanlıların vətəni, beşiyi Azərbaycan olduğu üçün düşünürəm ki, əsas fəaliyyət Azərbaycan üzərindən olacaq . Təbii ki, yaranan koordinatorluqların hər biri fəaliyyətini, layihələrini yenə də Azərbaycan üzərindən edəcəklər .

-Bəs Türkiyənin özündə belə bir təşkilatın yaradılması necə qarşılandı?

Diaspora işində Cənab Ilham Əliyevin yürütdüyü siyasət nəticəsində çox yüksək nəticələr əldə olunub
-Türkiyə bizim qardaş ölkədir . Ona görə də təbii ki, belə bir təşkilatın yaradılması çox yüksək səviyyədə qarşılandı. Hər halda bilirsiniz ki, belə bir təşkilatın qediyyatdan keçməsi heç də asan deyil və Türkiyə bizə qardaş ölkə olmasaydı biz BDAT-ı orada qeydiyyatdan keçirmək barədə düşünməzdik. Eyni zamanda qardaş ölkənin bu sahədəki təcrübələrindən yararlanmaqda fayda olduğunu düşünürəm .

-Bəs BDAT olaraq Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi ilə əməkdaşlığınız necə qurulacaq?

-Birləşmiş Dünya Azərbaycanlıları Təşkilatının Azərbaycanda nümayəndəliyinin rəhbərliyi olaraq Diasporla iş üzrə Dövlət Komitəsi ilə birgə əməkdaşlıq edəcəyik . Bu bizim üçün mütləqdir . Məlumat üçün qeyd edim ki, təşkilatın rəhbərliyi Azərbaycanda Diasporla İş üzrə Dövlət Komtəsinin Türkiyə dərnəklər masasının rəhbərliyi ilə görüş keçirib. Görüş yüksək səviyyədə baş tutub. Yaxın günlərdə təşkilatın Azərbaycan nümayəndəliyi olaraq mən də Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsini ziyarət edəcəm.
.
-Ümumiyyətlə, Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılmasında ortada olan fəaliyyətləri, görülən işləri necə dəyərləndirirsiniz?

-Bu gün Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması işində Heydər Əliyev Fondunun, Fondun prezidenti, birinci vitse-prezidetI Mehriban xanım Əliyevanın rolu da danılmazdır. Mehriban xanım ölkə hüdudlarından kənarda təşkil olunan tədbirlərdə Azərbaycan həqiqətlərini dünya birliyinə yüksək səviyyədə çatdırır, Azərbaycan mədəni irsinin tanıdılması istiqamətində davamlı işlər görür. Bütün bunlar dünyada yaşayan azərbaycanlıların vahid mövqedə olmasını şərtləndirir. Onu da diqqətinizə çatdırım ki, Heydər Əliyev Fonunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva da bu istiqamətdə fəal iş yürüdür. Leyla xanımın Rusiyada, eləcə də digər Avropa ölkələrində həyata keçirdiyi layihələr hamılıqla bəyənilir. Biz yeni qurum olaraq digər təşkilatlardan fərqli strategiya və layihələr həyata keçirmək niyyətindəyik. Diaspora sahəsində görülən işləri, dünyada yaşayan soydaşlarımıza həyata keçirilən bu siyasətin düzgün, dəqiq və eyni zamanda dolğun olduğunu çatdırmaq istəyirik. Hər bir azərbaycanlı bilməlidir ki, Azərbaycan dövləti öz soydaşına qarşı xüsusi diqqət göstərir. Bu diqqət daimidir, əbədidir. Bir müddət öncə prezident İlham Əliyev Dünya Azərbaycanlılarının Qurultayında belə bir fikir söyləmişdi. Dövlət başçısı qeyd etmişdi ki, xaricdə yaşayan soydaşlarımız lobbiçilik işləri ilə məşğul olmalı,yaşadığı ölkənin dövlət qurumları ilə sıx münasibət qurmalıdır.Biz də fəaliyyətimizdə bu kimi məsələləri rəhbər tutacağıq.