"Səhiyyənin düzəlməsini istəyənlər mənə səs versinlər..." - "Azərbaycanın sərvətləri xalqa məxsus olmalıdır!"Müsahibimiz Dünya Tibbi Hüquq Assosiasiyasının birinci vitse-prezidenti, Təhsil komitəsinin sədri, 22 saylı Nəsimi ikinci Seçki Dairəsindən deputatlığa namizəd, hüquqşünas, professor Vüqar Qurban oğlu Məmmədovdur.

- Vüqar müəllim, Siz də 9 fevrala təyin edilən növbədənkənar seçkilərə qatıldınız. Millət vəkili olmaq istəməkdə məqsədiniz nədir?

- Seçki prosesinə qatılmaq qərarına tələbələrimlə ünsiyyətdə gəlmişəm. ATU-nun məhkəmə təbabəti kafedrasının, BDU-nun hüquq fakültəsinin və Seçenov adına RF-nın Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin Bakı filialının professoru vəzifəsində çalışıram. Dərslərimizdə biz hüquq və səhiyyənin kəsişdiyi müstəvilərdə, insan sağlamlığının qorunması ilə bağlı bir çox məsələləri müzakirə edirik. Bu müzakirələrdə mövcud olan qanunlarda boşluqları və bu boşluqlardan irəli gələn problemləri də üzə çıxarırıq. Bir çox hallarda, həmin problemlərin dünya təcrübəsinə, beynəlxalq qanunvericilik təcrübəsinə istinadən asanlıqla aradan qaldırıla biləcəyini görəndə, başa düşürük ki, bu bilik və təcrübələr tək dərs zamanı yox, daha geniş şəkildə tətbiq olunmalıdır.

- Niyə məhz indi bu qərara gəldiniz?

- Bir neçə səbəbdən. Birincisi, hal-hazırda cəmiyyətimiz yeniliklər gözləyir. Bunu mən imzatoplama prosesində də müşahidə etdim. Son vaxtlar ölkə rəhbərliyinin apardığı islahatlar, kadr siyasətində yeniləşmə və istedadlı kadrların axtarılıb tapılması cəmiyyətdə böyük bir ümid yaradıb ki, həqiqətən bu Məclis seçkiləri demokratik, obyektiv şəkildə keçiriləcək ki, ən güclü, potensialı yüksək olan namizədlər səs toplayıb, qalib kimi üzə çıxacaqlar. İkincisi, ölkəmizdə bir çox sahələrdə böyük uğurlar baş versə də, əhalimizin əksəriyyəti səhiyyə sahəsində olan durumdan narazıdır, özü də hər iki tərəf - həm xəstə, həm də tibb işçiləri öz narazılıqlarını bildirirlər. İmkanı olan insanlar ən sadə müalicə və müayinə üçün Azərbaycandan kənara gedir. Azərbaycan səhiyyəsinə etibar itir, Azərbaycan həkiminin nüfuzu düşür, xəstə və tibb işçilərinin hüquqları pozulur. Bunlar məni tibbi hüquq sahəsinin bir mütəxəssisi kimi çox narahat edir. Bu sahədə çoxlu işlər görülməli, beynəlxalq təcrübədən istifadə edilməlidir. Yeni baxışlar lazımdır.

- Parlament əsasən qanunvericilik fəaliyyəti ilə məşğuldur. Bu işdə fəaliyyət göstərməyə özünüzü hazır hesab edirsinizmi?

- Çox doğru buyurdunuz. İşi!... Deputatlıq bir işdir, bunu bacarmaq lazım. Ümid edirəm ki, bacaracam. Ən azı səhiyyə qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi üçün lazımi bilik və təcrübələrə malikik. Ekoloji qanunvericilik, qida qanunvericiliyi də təkmilləşdirilməli və bu sahədə də ekspert kimi həm Azərbaycanda, həm də xaricdə bizi tanıyırlar. Parlament hakimiyyətin qanunverici qoludur, odur ki, hüquqşünas olmaq böyük üstünlükdür. Ancaq bəzi qanunları təkmil hazırlamaq üçün yalnız hüququ bilmək yetərli deyil. Məsələn, səhiyyə qanunvericiliyini hazırlamaq üçün...

- Səhiyyə qanunvericiliyi üzrə kim işləyə bilər?

- Hesab edirəm ki, bu işləri görmək üçün tibbi bilməlisən, lakin həkim olmaq azdır. Hüquqşünas olmaq da yetərli deyil. Həkimin hüquqi baxışı yox, qanunvericilik nədir anlayışı yox, hüquqşünas da sahəni bilmir. Bunu mən tək ölkəmizdə yox, dünyanın bir çox yerlərində dərs deyərək birmənalı sübut etmişəm.

Odur ki, Azərbaycanın bu sahədə aparıcı mütəxəssislərindən olaraq, dünyada, Avropa ölkələrində tibbi hüquq, səhiyyə qanunvericiliyi sahəsində bir beynəlxalq ekspert kimi qəbul edilərək, bu mənim vətəndaşlıq borcumdur ki, bilklərimi, təcrübəmi burada istifadə edim. Son söz seçicinindir. Lazım hesab edərsə, seçəcək. Səhiyyədə vəziyyətin düzəlməsini, bu sahədə xəstə və həkim hüquqlarının qorunmasını istəyənlər qoy mənə səs versinlər.
"Səhiyyənin düzəlməsini istəyənlər mənə səs versinlər..." - "Azərbaycanın sərvətləri xalqa məxsus olmalıdır!"
Professor Vüqar Qurban oğlu Məmmədov haqqında:

1969-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Hüquq və tibb üzrə iki ali təhsili var, elmlər doktoru, professordur. Səhiyyə, korrupsiya ilə mübarizə, insan hüquqlarının müdafiəsi sahəsində qanunvericilik təkliflərinin müəllifidir.

Dünya Tibbi Hüquq Assosiyasiyasının Birinci vitse-prezidenti (ABŞ), Avropa Səhiyyə Hüququ Assosiasiyasının vitse-prezidenti (Norveç), YUNESKO-nun (Fransa) və Haaqa Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (Niderland) eksperti, bir sıra digər nüfuzlu beynəlxalq hüquq müdafiəsi təşkilatlarının üzvüdür. Mütəmadi olaraq mühazirələr oxumaq üçün ABŞ, Çin, Rusiya, İndoneziya, Pakistan, Türkiyə, Litva, Ukrayna və s. ölkələrin universitetlərinə və peşə qurumlarına dəvət olunur.

1997-2016-cı illərdə BMT proqramlarının, beynəlxalq təşkilatların Azərbaycan nümayəndəliklərinin rəhbəri, İTV və AzTV-də səhiyyəyə aid həftəlik verilişlərin müəllifi və aparıcısı, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İnsan Hüquqları İnstitutunun Elmi işlər üzrə direktor müavini, Heydər Əliyev Mərkəzinin Humanitar və sosial layihələr departamentinin direktoru, “Milan Ekspo 2015” Dünya Sərgisində Azərbaycan pavilyonunun tematik konsepsiyasının müəllifi, məzmun üzrə işçi qrupun rəhbəri, Baş komissarın müavini işləmişdir. Azərbaycanda keçirilən ilk dünya elmi konqresin - 23-cü Dünya Tibbi Hüquq Konqresinin (2017-ci il) təşkilat komitəsinin sədri və proqram rəhbəri olmuşdur.

Hal-hazırda Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinin və Azərbaycan Tibb Universitetinin məhkəmə təbabəti kafedrasının professorudur.

Professor Vüqar Qurban oğlu Məmmədovun seçki platformasının əsas tezisləri

- İNSANI YAŞAT Kİ, DÖVLƏT YAŞASIN! İNSANI YÜKSƏLT Kİ, DÖVLƏT YÜKSƏLSİN!

Əziz Seçicim!

Vətənini, Torpağını, Millətini sevən, illərlə ölkəsini dünyada təmsil edən bir azərbaycanlı olaraq, qazandığım bilik və təcrübəyə söykənərək, bir hüquqşünas, həkim, müəllim, elm adamı kimi məni yetişdirən Xalqıma - Sizlərə növbəti 5 ildə xidmət göstərib səsinizi, iradənizi ölkəmizin əsas hakimiyyət orqanlarından biri olan parlamentdə ifadə etmək, doğma Azərbaycanın rifahı naminə çalışmaq üçün 2020-ci il 9 fevralda keçiriləcək Milli Məclis seçkilərində iştirakımla bağlı qısa seçkiqabağı platformamı təqdim edirəm:

- Şəhidlər Ölməz, Vətən Bölünməz! Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa olunmalıdır!

Xalqımız daha firavan həyata layiq olduğu üçün ölkəmizdə kasıb, işsiz, qaçqın, evsiz, ehtiyac içində çabalayan insanların olmamasına çalışmaq lazımdır. Azərbaycanın sərvətləri xalqa məxsus olmalıdır! Vətəndaşlarımızın maraqlarını ifadə edən parlament ölkə büdcəsinə yaxından nəzarət etməli, korrupsiyaya qarşı milli qanunvericilik kağızda qalmamalı, həqiqətdə işləməlidir! Məmurlar öz gəlirlərini bəyan etməlidir!

- Hüquqi dövlətin əsas prinsiplərindən biri olan məhkəmələrin müstəqilliyinə nail olunmalı, hər kəsin qanun və məhkəmə qarşısında bərabərliyi təmin edilməlidir!

İnsan kapitalı – dövlətmizin əsas sərvətidir! Kadr siyasətində klan-yerlibazlıq-qohumluq əlaqələri yox, bilik, təcrübə və peşəkarlıq əsas rol oynamalıdır!

Çünki:

- Səhv düşəndə yerimiz

– Bəla olur işimiz!

Ölkənin gələcəyi – sağlam və təhsilli millətdir! Ekologiya, qida, səhiyyə qanunvericiliyi yenidən işlənilməlidir. Vətəndaşlarımız üçün dövlət səhiyyə sektorunda xidmətlər pulsuz, zəruri keyfiyyətli müalicələr əlçatan olmalıdır! Səhiyyə qanunvericiliyi səhiyyə təşkilatlarının maraqlarını deyil, əhalinin maraqlarını müdafiə etməlidir!

Bu sahədə insan hüquqlarının daha səmərəli qorunması üçün köhnəlmiş doktrinlər yenilənməli, boşluqlar doldurulmalıdır. Həkimin əsas hüququ –layiqli maddi təminat, pasiyentin əsas hüququ – sağlamlığının qorunmasıdır!

Milli təhsilin inkişafına qanunvericilik yolu ilə dəstək verilməlidir. Elm və təhsilin keyfiyyətini yüksəltmək məqsədilə bu sahənin mütəxəssislərinin maddi təminatı yaxşılaşdırılmalıdır!

Övladlarımız yaxşı məktəblərdə oxumalı, aldıqları təhsil və biliklərə uyğun işlə təmin olunmalıdırlar!

Seçiləcəyim halda qeyd olunan istiqamətlər üzrə ölkə rəhbərliyinin apardığı islahatlara dəstək verərək, beynəlxalq arenada Azərbaycanın daha da güclü olması, nüfuzunun artması naminə çalışacağam.

Yalnız seçkidən seçkiyə deyil, 5 il ərzində daim Sizin hüquqlarınızı qorumağa, hər bir seçicimin probleminin qanuni həlli və ədalətin bərpası üçün əlimdən gələni edəcəyimə söz verirəm.

VÜQARA İNAN! 9 FEVRALDA ONA SƏS VERİB ÖZ HAQQINI QAZAN!


Əlaqə telefonu: 055 450 54 04 / 050 988 99 23
Mollalar maarifçiliklə məşğul olmalıdırlar - Qüdrət HəsənquliyevBütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (BAXCP) sədri Qüdrət Həsənquliyevin müsahibəsini təqdim edirik:

- Qüdrət bəy, Qasım Süleymaninin öldürülməsi ilə əlaqədar Azərbaycanda aparılan müzakirələrdən hansı nəticələri çıxarmaq olar?

- Nə qədər üzücü olsa da deməliyik ki, bir qisim inanclı insana kənar təsirlər güclüdür və bu, dövlətçiliyimiz üçün ciddi təhlükə yaradır. Vəziyyəti dəyişmək üçün dəfələrlə təkliflərlə çıxış etmişik ki, dini maarifçiliyi gücləndirmək məqsədlə maraqlı seriallar çəkilməli və TV-lərdə nümayiş etdirilməlidir. Hüzr yerlərində Qurandan surələr və ayələr Azərbaycan dilində oxunmalı, dini ayinlər öz dilimizdə icra olunmalıdır. Mollalar maarifçiliklə məşğul olmalı, dinimizdə qadın hüquqlarına, təhsilə, xeyriyyəçiliyə, halal yaşamağa, vətənpərvərliyə, böyüklərə ehtiram göstərilməsinə, ədalətli olmağa və s. ali dəyərlərə verilən yüksək qiymətdən bəhs etməlidirlər. Bu məqsəd üçün xüsusi kitabçaların kütləvi nəşri təmin edilməli və mollalardan tələb olunmalıdır ki, yalnız tövsiyə olunan mövzularda moizələr oxusunlar. Xüsusilə də Quran dirilər üçün nazil olduğuna görə, o, Azərbaycan dilində oxunmalıdır ki, insanlar başa düşsünlər. Bəzi mollaları cəhalətin onların maraqlarına cavab verməsi düşüncəsindən uzaqlaşdırmaq lazımdır. İzah olunmalıdır ki, ərəb dilində hətta ərəblərin başa düşmədiyi tələffüzlə Quranın oxunması onları savadlı göstərmir, günaha batırır. Bir sözlə, cəhalət və dini ekstremizmə qarşı mübarizə gücləndirilməlidir. Bunun vacibliyi din xadimlərinin diqqətinə çatdırılmalı və bu “Dini etiqad azadlığı haqqında” Qanunda imperativ norma kimi öz əksini tapmalıdır. Şükürlər olsun ki, Quran artıq dilimizə də tərcümə olunub və onun da tələbi odur ki, insanlar avaza qulaq asmayıb Allahın kəlamlarını başa düşsünlər. Konstitusiyamıza görə, din dövlətdən ayrı olduğu üçün din xadimlərinin siyasətlə məşğul olması cinayət hüquqi qaydasında təqib olunmalıdır. Siyasətlə məşğul olub xarici mollaların əlini öpən “dindarlara”, “insan hüquqlarını müdafiə edirik” pərdəsi altında, əslində isə nəyinsə xatirinə siyasi legitimlik qazandırmaq istəyən nadanlara və siyasi dələduzlara bir daha üzümü tutub deyirəm ki, bunun acısını siz, uşaqlarınız, həm də xalqımız çəkəcək.

- Qüdrət bəy, Rusiyada artıq elan olunmuş Konstitusiya islahatlarına münasibətiniz necədir?

- Çox yaxşı. Biz böyük qonşularımız olan İranda və Rusiyada demokratiyanın inkişafında maraqlı olmalıyıq. Demokratik dövlətlərlə əhatə olunmuş Azərbaycan daha təhlükəsiz yaşayacaq. Ümid edirəm ki, ölkəmizdə başladılmış islahatlar iqtisadiyyatda müsbət nəticələrini verdikcə siyasi sistemimizi də əhatə edəcək. Ölkəmizdə hakimiyyət bölgüsü real məzmun kəsb edəcək, güclü çoxpartiyalı siyasi sistem formalaşacaqdır.

- Artıq Milli Məclisə seçkilər üzrə təbliğat kampaniyasına başlanılıb. Neçə namizədlə seçkilərə qatılırsınız?

- 32 namizəd irəli sürsək də, onlardan bəziləri geri çəkildi, bəzilərinin isə sənədləri qaydasında olmadığı üçün qeydə alınmadı. Hazırda 16 dairədə namizədimiz qeydə alınıb. Namizədlərimizin sayının azlığı gücümüzü səfərbər etməyə və daha effektli seçki kampaniyası aparmağımıza imkan verəcək. Öz namizədlərimizin olmadığı dairələrdə isə digər müxalifət partiyaları ilə qarşılıqlı dəstək əsasında onların namizədlərini müdafiə edəcəyik. Çünki parlamentdə sağlam və güclü müxalifət fraksiyasına böyük ehtiyac var.

axar.az
“Ayaks” ın təcrübəsindən yararlanacağıq”Aydin Karaca: “Bu Azərbaycan klubları üçün də əlverişli imkan deməkdir”

Almaniyada fəaliyyət göstərən AZE Nakhchivan-Köln SK klubunun prezidenti Aydin Karacanın müsahibəsi:

-Aydın bəy mümkünsə oxucularımıza özünüz barənizdə məlumat verərdiniz, harda yaşamısınız, nə ilə məşğul olmusunuz? Futbola gəlişiniz nə zamandan başladı? Bu kimi suallara ətraflı cavab verəmənizi xahiş edirik. Çünki Avropada belə bir futbol komandamızın yaradılması oxucularımız üçün nə qədər maraqlıdırsa bu işə rəhbərlik edən şəxs kimi haqqınızdakı bilgilər ictimaiyyətimiz üçün bir o qədər maraqlıdır. Beləliklə söz sizdə :

-İlk öncə məni oxucular tanıtmaq üçün azərbaycanlı qardaşlarımızla bizim aramızda körpü yaratdığınız üçün sizə təşəkkür edirəm.

1967-ci il iyunun 16-da Türkiyənin Akhisar qəsəbəsində dünyaya gəlmişəm. 1979-ci illərdə Almaniyaya ailəlikcə köç etdik. Burada orta məktəbi bitirdik və həyatımıza davam etdik. Futbola marağım isə kiçik yaşlarımdan olub. Çox kiçik yaşlarından futbol həyatına atıldım. 7 yaşındaykən Türkiyədə futbol oynamağa başladım, 11 yaşındaykən Almaniyanın PSV-Köln komandasında oynamağa başladım. 1995-ci ildə Fatihspor futbol komandasını qurduq.
Daha sonra bu komandanın adı dəyişdik. 1996-cı ildə komandamız JSV Köln-96 adlandı. 1996-cı ildən bugünə qədər bu futbol komandasına rəhbərliyə davam edirəm. Bundan başqa Atletiko Köln-96 futzal komandamız da fəaliyyət göstərir.

-Necə oldu ki, bu Azərbaycan adına futbol komandası qurmağa qərar verdiniz? Niyə məhz Naxçıvan? Naxçıvanla sizi bağlıyan bir səbəb var idimi ?
-Bizim Avropada Türkiyə türkləri olaraq sayımız demək olar ki, 10 milyona yaxındır. Yalnız Almaniyada yüzlərlə Türkiyə adı ilə bağlı futbol komandalarımız fəaliyyət göstərir. Digər Avropa ölkələrini də bura qatsaq belə klublarımızın sayı minə çatır. Apardığım araşdırmalara görə Avropada Azərbaycan adına professional anlamda fəaliyyət götərən klub yoxdur. Biz AZE Nakhchivan-Köln SK klubunu təsis etdiyimiz zamanlarda Avropada yalnız Avstriyanın paytaxtı Vyanada Qarabağ klubu vardı. Aldığımız son məlumatlara görə o klub da satılıb. Bu hal əlbəttə təssüffedicidir. Arzu edərdik ki, Avropada Azərbaycan adına futbol klublarının sayı çoxalsın. Bu cür olması Azərbaycan futbolunun inkişafına ciddi töhfə verə bilər.

Hazırda Avropada fəaliyyət göstərən peşəkar Azərbaycan klubu yoxdur. Biz də qərar verdik ki, Azərbaycanla bağlı olan futbol klubu təsis edək. Bununla bağlı bir araşdırma etdik. Sevindirici haldır ki, Qarabağ futbol klubu artıq Avropada tanınır, Bakının güclü Neftçi və digər klubları var. Naxçıvan kimi qədim tarixi və zənginlikləri olan bir bölgənin beynəlxalq arenada tanınan futbol klubu yoxdur, eyni zamanda blokadada olan bu muxtar vilayətin tanınmasına ehtiyac olduğunu düşünürük. Naxçıvanın tanınması demək, Azərbaycanın tanınması deməkdir. Həm də Azərbaycan tarixinə baxdığımız zaman bu bölgə həm tarixin həm də tarixi şəxsiyyətlərin vətəni olub. İnanıram ki, komandamızla Avropada Azərbaycanın səsi daha güclü eşidiləcək.

-Perspektivdə hansı pılanlar var, məqsəd və hədəflər nədən ibarətdir?

-Futbolda səbr çox önəmlidir. Əgər gələcəyə yönəlik uğur əldə etmək istəyirsinizsə mütləq səbr edəcəksəniz. İlk növbədə uşaq futbolunun inkişafı barədə düşünmək lazımdır. Bir çox komandaların uğursuzluqlarının əsas səbəbi alt yapının yetişdirib əsas heyətə gənc oyunçu verməməsidir. Bunun nəticəsində maddi potensial transferlərə sərf edilir. Bu da gələcək dönəmdə maliyyə sıxıntılarının yaranmasına səbəb olur. Biz əsas diqqəti gənc oyunçuların yetişməsinə, futbolçu bazasının formalaşdırılmasına yönəltməyə qərarlıyıq.

Komandanı qurmaqda digər məqsədlərimizdən biri də Azərbaycanın futbol klubları üçün təlim məşq mərkəzi formalaşdırmaqdır. Gələcəkdə Azərbaycan futbol komandaları Kölnə gələrək təlim məşq toplanışlarını məhz bizim mərkəzimizdə həyata keçirə bilərlər. Bir sözlə Azərbaycanla Avropa arasında körpü olmağı hədəfləyirik. Bu Azərbaycan klubları üçün də əlverişli imkan deməkdir.

- Bu yaxınlarda mətbuatda gedən məlumatlardan məlum olur ki, klubun akademiyasını qurmağa qərar vermisiniz. Avropada xüsusən Almaniyada uşaq futbolu inkişaf edib. Bu təcrübədən yararlanacaqsınızmı?

-Haqlısınız. Avropa uşaq futbolunda çox böyük yol qət edib. Bu anlamda Avropanın təcrübəsindən yararlanmamaq mümkünsüzdür. Hollandiyanın xüsusən “Ayaks” ın təcrübəsindən yararlanmağı qərara almışıq. Avropanın digər komandaları ilə əməkdaşlıq edərək onların da təcrübələrindən yararlannmağı planlaşdırırıq.

- Azərbaycan qurumları ilə xüsusən AFFA ilə əməkdaşlıq etməyi planlaşdırırsınızmı?

- Bütün qurumlarla qapımızın açıq olduğunuzu, bəyan etmək istəyirəm. AFFA ilə əməkdaşlığa maraqlıyıq və bu məqsədlə AFFA rəhbərliyinə də müraciət etmişik. Ümid edirik ki AFFA rəhbərliyi müraciətimizi müsbət dəyərləndirəcək və bizimlə yaxından əməkdaşlıq edəcək. Eyni zamanda media vasitətənizlə Azərbaycan futbol klublarına da müraciət edərək onlarla əməkdaşlığa hazır olduğumuzu bəyan etmək istərdim.
Bu arada qeyd edim ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası rəhbərliyinə razılığımızı bildirmək istərdim. İlk gündən komandamıza göstərilən diqqətdən və mənəvi dəstəyindən dolayı Naxçıvan MR Gənclər və İdman Naziri Azad Cabbarova təşəkkür edirəm.

-Bu yaxınlarda AZE Nakhchivan Köln SK-nın rəsmi açılış törəni olacaq. Hazırlıqlar nə yerdədir?

- Açılışımız 15 fevral 2020-ci il tarixində Almaniyanın Köln şəhərində keçiriləcək. Açılışa bir çox yerli alman futbol mütəxxəsisləri, başqa ölkələrin də futbol ekspertləri dəvət olunub. Klubumuzun strategiyası, məqsəd və vəzifələrini qonaqlarımıza və mediaya açıqlayacağıq.
Komandamızın açılışında iştirak etmək arzu edənlər, facebookda fəaliyyət göstərən səhifəmiz vasitəsi ilə bizi tapa və buradan müraciət edə bilər.

"ABŞ regionu mütləq tərk etməlidir" - Sabiq səfirƏfşar Süleymani: “ABŞ öz və müttəfiqlərinə dəyəcək ziyanları göz önünə aldığından İranla müharibəyə girmək istəmir”

ABŞ-ın həyata keçirdiyi xüsusi əməliyyat nəticəsində İranın qüdrətli generalı, “Əl-Qüds” qüvvələrinin komandanı Qasım Süleymaninin Bağdad aeroportu rayonunda öldürülməsi beynəlxalq medianın bir nömrəli müzakirə mövzusudur. Bu hadisədən sonra illərdir bir-birinə düşmən kəsilən həm iki ölkə arasında, həm də Yaxın Şərqdə vəziyyət daha da gərginləşdi.

Xatırladaq ki, Qüds Qüvvələri İran təhlükəsizlik qüvvələrinin xaricdə əməliyyatlara məsul qanadıdır. Süleymani İranın nüfuzunu Livan, İraq, Suriya və digər ölkələrdə hücumlar və ya Tehranın müttəfiqlərini dəstəkləmək yoluyla genişləndirən bir hərbçi idi. Vaşinqton üçün isə o, əlinə ABŞ qanı bulaşmış bir qatil idi. Ancaq o İranın özündə də böyük rəğbət sahibi idi. O Tehranın ABŞ sanksiyaları və təzyiqinə qarşı mübarizəsinə rəhbərlik edən biri idi.

Süleymaninin öldürülməsi rəsmi Tehranın ABŞ-a hiddətini artırdı. İranın dini lideri Əli Xameneyi dövlət televeziyasındakı çıxışında Süleymaninin "cənnətə getdiyini, günahkarların çox sərt bir intiqamla cəzalandırılacağını" bildirib:"Süleymaninin öldürülməsi ölkədə İsrailə və ABŞ-a qarşı mübarizə stimulunu ikiqat artıracaq. Dünən gecəki hadisədə əllərini onun və digər şəhidlərin qanlarına bulayan günahkarları çox sərt intiqam gözləyir".

İran parlamenti ABŞ-a cavab olaraq əvvəlcə ABŞ-ın bütün komandanlarını terrorçu elan etdi. Parlament həmçinin Pentaqonu da terrorçu kimi tanıdı.

Qeyd edək ki, bundan öncə ABŞ Mərkəzi Qüvvələr Komandanlığı (CENTCOM) İran tərəfindən terrorçu elan edilib. Tehran bu addımı ABŞ-ın SEPAH-ı terrorçu elan etməsi qarşılığında atıb.

İraq şiələrinin liderlərindən biri, "Mehdi ordusu"nun rəhbəri Müqtəda əs-Sədr isə şiələri beynəlxalq alyansda birləşərək, İranı dəstəkləməyə çağırdı.

Qasım Süleymaninin öldürülməsindən dərhal sonra Müqtəda əs-Sədr 2008-ci ildə buraxılan “Mehdi ordusu”nu yenidən quracağını bəyan etdi.

SEPAH-ın keçmiş rəhbəri, İran Ali dini lideri yanında Məsləhət Şurasının katibi Möhsün Rzayi isə deyib ki, Tramp və əsgərlərindən intiqam alacağıq, buna şübhə yoxdur. O, ABŞ Prezidenti Donald Trampın dediyi kimi, İrana hücum edərsə, o halda Hayfa və İsrailin əhəmiyyətli mərkəzlərini yerlə-yeksan edəcəklərini bildirdi.

Bundan öncə isə ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın mədəniyyət abidələri də daxil olmaqla, 52 obyektinin hədəfə alındığı barədə açıqlama yayıb.

O da söylənildi ki, İran Amerika prezidenti Donlad Trampı öldürənə 80 milyon dollar mükafat verəcək. Sui-qəsdi törədən şəxs bu mükafatı qəbul etməlidir.

Mükafatın 80 milyon dollar olması da təsadüfi deyil. Çünki İranda 80 milyon insan yaşayır. Ona görə də bu mükafatı yığmaq üçün xüsusi fond yaradılmalıdır və hər bir iranlı o fonda 1 dollar ödəməlidir.

Dövlət Televiziyasında belə çağırışların səslənməsi Qərbdə ağlasığmaz hadisə kimi qarşılandı.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) ABŞ-ın İraqdakı Eyn əl-Əsəd və Ərbil hərbi bazalarına 15 ballistik raket atılması və aviazərbələr nəticəsində 80 amerikalı əsgərin öldüyü xəbəri isə vəziyyəti daha da ağırlaşdırdı.
SEPAH tərəfindən verilən açıqlamada bazaların qurudan-quruya ballistik raketlə vurulduğu, ABŞ-ın hücuma cavab verəcəyi təqdirdə, daha sərt və əzici addımların atılacağı bildirildi.

Bunun ardınca isə İran hökuməti nüvə razılaşmasındakı öhdəliklərinin heç birinə əməl etməyəcəyini açıqladı.
İraq hökuməti xarici hərbi qüvvələrin ərazisindən çıxarılması qərarını verdi. Bir sıra ölkələr Süleymaninin öldürülməsindən sonra öz qüvvəsini İraqdan geri çəkdi. İran və İraqa olan uçuşlar təxirə salındı. İraqda olan bəzi xarici ölkələrin səfirlikləri fəaliyyətlərini müvəqqəti olaraq dayandırdı. Vəziyyətin daha da aöırlaşdığını və müharibə riskinin artdığını görən Tramp ABŞ-ın İranla barışmağa hazır olduğu açıqlamasını verdi. Tramp İranın bu ölkənin İraqdakı hərbi bazalarını raket atəşinə tutmasından sonra keçirdiyi mətbuat konfransında bildirdi ki, ölkəsi sülh istəyən bütün ölkələrlə sülhə hazırdır.

Bundan sonra regionda nə baş verə biləcəyini indidən proqnozlaşdırmaq çətindir. Amma müxtəlif aspektlərdən ehtimallar söylənilməkdədir. Hətta o da iddia olundu ki, Süleymaninin öldürülməsindən sonra baş verən hadisələr hazırlanan ssenarinin bir tərkib hissəsidir.

Avrasiya.net İranın Azərbaycandakı sabiq səfiri Əfşar Süleymani ilə söhbəti də bu ehtimallar və proqnozlar üzərində qurdu.

- Əfşar bəy, ABŞ-ın Qasim Süleymanini öldürməsi niyə bu qədər İranı qəzəbləndirib. Axı Yaxın Şərqdə İran çox generalını itirdi. Amma heç birinə bu qədər yas saxlamadı...


- O səbəbdən ki, Qasim Süleymani regionda İŞİD-lə mübarizədə və Suriyada, İraqda, Livanda, Yəməndə, Fars körfəzində, Asiyanın qərbində, Afrikada İranın siyasətinin əsas aparıcısı və maraqlarının qorunmasının başında olan, plan hazırlayan, strateji bir komandan idi.

- Süleymaninin öldürülməsinə cavab olaraq İranın ABŞ hərbi bazalarını raket atəşinə tutması, Trampın isə bu iddiaları rədd etdiyi söylənildi. Əgər doğrudan da zərbələr nəticəsində 80 amerikalı əsgər məhv olubsa nədən Pentaqon susdu?

- Bu suala cavab vermək çətindir, çünkü dəqiq məlumat bizim əlimizdə yoxdur. Amma bir şey tam qətidir ki, iki tərəf də müharibə istəmir, çünkü bilirlər ki, muharbənin ziyanlari iki ölkə, region və dünya üçün hesabsız və bitməzdir. Əlbəttə, İrana da daha çox ziyan vura bilər. Ona görə də region ölkələri bunu istəmir.

- Dünya birliyi ABŞ-ı bu olaylarda ittihamladı, amma ona dəstək verən ölkələr də oldu. İranın ABŞ-ı dəstəkləyən ölkələrə münasibəti dəyişəçəkmi?

- İran ümumiyyətlə, ölkələrlə diplomatik əlaqələrini itirmək istəmir. Hətta ABŞ-ın müttəfiqlərini də, o cümlədən Səudiyyə Ərəbistanını da danışıqa dəvət edir. Avropanın bəzi ölkələri də İranın mövqeyini dəstəkləyir və dünya səviyyəsində nüfuza malikdilər. BMT Təhlükəsizlik Şurasında olan iki ölkə ilə də İranın əlaqələri mövcuddur. İran xarici siyasətində əslində siyasi və hərbi imkanlarından paralel və balansdırılımış şəkilində bəhrələnmək istəyir.

- İran-ABŞ müharibəsini istəyən ölkələrin əsas maraqları nə ola bilər? Və daha çox hansı ölkələr müharibənin başlanmasını arzulayırlar?

- Ümumiyyətlə, o ölkələr ki, regiondan uzaqdadırlar, regionda hansısa hərbi və iqtisadi bazaları və maraqları yoxdursa, özlərinin iqtisadi, hərbi və enerji imkanları vardır belə müharibələrdən istifadə və su-istifadə edə bilələr. Bu müharibənin başlanmasından sui-istifadə edib silah, neft və qazını daha baha qiymətə satmaqda maraqlı olarlar. Onların əsas marağı müharibə aparan ölkələrin geriləməsi, zəifləməsi, özlərinin isə inkişaf etməsi, irəliyə getməsidir. Bunlardan biri Rusiya ola bilər.

- Müharibə başlayarsa, fikrinizcə, NATO üzvü olan Türkiyənin mövqeyi necə ola bilər?

- Baxmayaraq ki, artıq müharibə ehtimalı son hadisələrdən sonra azalıb, amma əgər baş verərsə Türkiyə ona qarışmaz, nə öz adıyla, nə də NATO naminə.

- İki ölkə arasında müharibə ehtimalı İrana düşmən mövqeyində duran ərəb dövlətlərinə nə qazandıra bilər?

- Heç nə verməz, əksinə onlara ziyan vurar. Onlar bunu yaxşi bilirlər və müharibənin başlanmasını istəmirlər.

- Necə fikirləşirsiz, ABŞ-la İran arasında "sülh" razılaşması hansı hallarda əldə oluna bilər?

- Təbii ki, ABŞ regiondan uzaqlaşmalıdır, amma bunun tezliklə və tam şəkildə olmasi hələlik şübhə altındadır. Trampın NATO-ya Orta Şərqdə daha da aktiv olması mesajı o deməkdir ki, ən azından o ABŞ naminə regionda qalmaq istəmir. Hərçənd, NATO-nun bu çağırışa tam şəkildə razılıq verməsi güman olunmur. Əslində əgər Tramp regiondan çıxacağı ilə bağlı verdiyi vədələrinə öncədən əməl etsəydi son hadisələr də baş veməzdi. İran elan edib ki, ABŞ sanksiyaları dayandırsa, danışıqlara hazırdır. Əlbəttə, danışıqlar başlasa belə, problemlərin həlli üzün çəkər, amma tədricən məsələlərin çoxunu həll edə bilərlər.

- İraq hakimiyyəti də ölkəsində xarici hərbi qüvvənin olmaması qərarını verdi. Bu qərar İraqa nə verəcək?

- Əgər İraqda xalqın əksəriyyəti tərəfindən bir parlament və dövlət qurulsa və o dövlət demokratiyanı, ədaləti təmin edə bilsə İraqın problemləri ardıcıl olaraq öz həllini tapar və xarici həri quvvələrin ordan getməsinə zəmin yaradar. Bir ölkənin ərazi bütövlüyünün, milli hakimiyyətinin tam təmin olması üçün xarici quvvələr oradan çıxarılmalıdır.

- ABŞ-ı Yaxın şərqdən çəkmək üçün hansı addımlar atılmalıdır?

- Bunu əldə etmək üçün bütün ölkələr və dövlətləri demokratik olmalıdırlar, xalqların istəklərini təmin etməlidirlər, ölkəni ətraflı inkişafa aparmalıdırlar. Regionda əməkdaşlıq etməlidirlər, aralarındakı ixtilafları çözməlidirlər.

- İran dünyanın hegemonu olan ABŞ qarşısında duruş gətirə bilərmi?

- Əlbəttə ki, ABŞ öz və müttəfiqlərinə dəyəcək ziyanları göz önünə aldığından İranla müharibəyə girmək istəmir. Çin və Rusiya Amerika ilə düşmən olduğu halda onunla əlaqələrini kəsmirlər, qarşısında da durmurlar. Avropanın da ABŞ-la bəzi ixtilafları olmasına baxmayaraq onun yanındadır. Bu o deməkdir ki, hələ çox ölkələr inanmırlar ki, ABŞ-ın qarşısında duruş gətirə bilərlər. Amerika İrana qarşı sanksiyalarını onlara tətbiq etsəydi və bu vəziyyətdə ayaq üstə dura bilsəydilər, bəlkə o zaman bir ümid yarana bilərdi ki, ABŞ-ın qarşısında duranlar da var.
"Güclə hesablaşmamaq odla oynamaq deməkdir"
Qüdrət Həsənquliyev: "Müasir müharibələrin nəticələrini vətənpərvərlik, şəxsi qəhrəmanlıq, cəsarət, qəzəb və düşmənə nifrət yox, güclü iqtisadiyyat və müasir silahlar həll edir"

Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Pariyasının sədri Qüdrət Həsənquliyevin partiyanın mətbuat xidmətinə müsahibəsi

- Qüdrət bəy, öncə deputatlığa namizədliyinizin qeydə alınması münasibətilə Sizi təbrik edirik. Yeni ili necə qarşıladınız? 2020-ci ilin ikinci günü İran generalı Qasım Süleymani ABŞ tərəfindən öldürüldü. Bu hadisə regionda müharibənin alovlanmasına yol aça bilərmi?

- Təbrikə görə çox sağ olun. Mən də fürsətdən istifadə edib namizədliyimin qeydə alınması üçün zəhmət çəkmiş və imza vermiş hər kəsə öz dərin minnətdarlığımı bildirirəm. Çalışacam ki, onların etimadını doğruldum. Yeni ili isə ailəmizlə birlikdə evdə qarşıladıq. Televiziyada atəşfəşanlığı və müxtəlif musiqi proqlamlarını dinlədik, qohumlarla, dostlarla, həmkarlarla telefon vasitəsilə bayramlaşdıq. 2020-ci il həm rəqəmlərin yuvarlaq olması, həm də insanlarımızın Yeni ili yüksək əhval-ruhiyyə ilə qeyd etmələri ilə əlamətdar oldu. Mən 20 Yanvar facəsindən sonra Bakı küçələrində bu qədər insan görməmişdim. Yüzminlərlə insanın küçələrdə, parklarda əylənməsi və şənlənməsi mənim ovqatımı xüsusilə yüksəltdi. Çünki insanlar kütləvi şəkildə əylənirsə, bu, onların yaxşı əhval-ruhiyyəsindən və gələcəyə inamlarından xəbər verir. İstərdim ki, 2019-cu ildə, 70 yaşında bığ çıxarması ilə yadda qalan, YouTube ulduzu, Milli Şura "sədri" Cəmil Həsənli 2020-ci ildə bir az da sosial psixologiyanı öyrənsin və aldatdıqları ilə birlikdə radikallıqdan imtina etsin. Siasəti dərindən bilməyən insanları cılız qisasçılıq hisslərinə və hakimiyyət ehtiraslarına görə mərhumiyyətlərlə üz-üzə qoyub, özləri də vanna otağına qədər gedib çıxmasınlar. Qasım Süleymaninin öldürülməsi isə sözsüz ki, regionda vəziyyəti daha da gərginləşdirəcək. Amma düşünürəm ki, İran rəsmilərinin müdrikliyi çatacaq ki, nəticəsi bəlli olan böyük müharibədən qaçmaq mümkün olsun. .Müasir müharibələrin nəticələrini vətənpərvərlik, şəxsi qəhrəmanlıq, cəsarət, qəzəb və düşmənə nifrət yox, güclü iqtisadiyyat və müasir silahlar həll edir. Qarabağın "göz çıxardan" işğalını İran görməli və nəticə çıxarmalı idi. Güclə hesablaşmamaq odla oynamaq deməkdir. Buna görə də, soyuq düşüncənin zəfər çalacağına, İranın dövlət adamlarının daha realist olacaqlarına ümid edirəm. Günahsız insanları ölümə göndərmək qəhrəmanlıq deyil. Hazırkı mərhələdə Rusiya, Çin və Avropa İttifaqı kimi böyük güclərin, o cümlədən, qonşu ölkə kimi Türkiyənin vasitəçiliyinə böyük ehtiyac var. Regionda müharibənin alovlanması Azərbaycanın milli maraqlarına cavab vermir. Çünki qonşu ölkə olmaqla yanaşı, İran həm də Azərbaycan türklərinin vətənidir. Ona görə də biz İranın inkişafını və tərəqqisini arzulayırıq. Müharibə itkilər və dağıntılar deməkdir ki, Azərbaycan türkləri də buna məruz qalacaqlar. Qasım Süleymani də türk idi. Məhz həm də buna görə biz zaman-zaman İran rəsmilərini böyük qarşıdurmadan yayınmaq üçün vəziyyəti gərginləşdirməməyə, heç bir şərt qoymadan ABŞ-la danışaqlara başlamağa çağırırdıq.
YTB Başkanı Abdullah Eren azərbaycanlı jurnalistə özəl müsahibə verib -VİDEO
Qardaş Türkiyənin Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar (YTB) Başkanı Abdullah Eren Diasporpress.az-ın bir neçə suallarını cavablandırıb.

O, Türkiyənin paytaxtı Ankarada səfərdə olan diasporpress.az-ın baş redaktoru Toğrul Allahverdiliyə verdiyi açıqlamasında Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinin bütün sahələrdə inkişaf etdiyini deyib. YTB rəhbəri Türkiyədə yaşayan azərbaycanlıların bütün problemlərinin daim diqqət mərkəzində olduğunu qeyd edib. Bildirib ki, azərbaycanlılar Türkiyədə öz Vətəni kimi yaşayırlar.

YTB Başkanı ilə geniş videomüsahibəni təqdim edirik :
Zəngilan və qubadlılara verdiyim sözün üstündə duracağam - Emin Əliyev2020-ci ilin 9 fevralına təyin olunmuş növbədənkənar parlament seçkilərində 125 saylı Zəngilan-Qubadlı seçki dairəsindən namizədliyinin irəli sürən Ekoloji Təmiz Məhsul İstehsalçıları və İxracatçıları İctimai Birliyinin sədri Emin Əliyev ölkənin sayılıb, seçilən potensiallı gənclərdən biridir. Fəaliyyəti və amalı dövlət və dövlətçiliyin möhkəmlənməsinə və Azərbaycan həqiqətlərinin dünyada yayılmasına istiqamətlənib. Çalışdığı bütün sahələrdə ancaq uğurlara imza atıb, xarici ölkələrdə, beynəlxalq konfranslarda Azərbaycanı layiqincə təmsil edib.

Avrasiya.net-in onunla söhbəti fəaliyyəti və millət vəkili seçiləcəyi təqdirdə planları ilə bağlı oldu.

- Emin bəy, sosial olaraq aktiv insansınız. Aktivliyiniz haradan qaynaqlanır?

- Əslində bu mənim təxminən 15 il əvvəl qarşıma qoyduğum məqsədlər istiqamətində gerçəkləşən fəaliyyətimin bir hissəsidir. Bunu xüsusi bir aktivlik hesab edə bilmərəm. Sadəcə çalışıram ki, cəmiyyətimiz, millətimiz, dövlətimiz, hətta dünyamız üçün faydalı bir fərd olum. Müstəqilliyimizi əldə etdikdən bu günə qədər kifayət qədər rəngarəng, keşməkeşli yol keçmişik. Bu yolda ağır günlər də görmüşük, xoş günlər də. Amma nəticədə 3000-ədək millətin içərisində müstəqil bayrağı, himni olan 200 dövlətdən birinin vətəndaşıyıq. Bizim nəslin bu dövlətin müstəqilliyinin əldə edilməsi uğrunda çalışmaq, onun ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizələrdə iştirak etmək imkanı olmayıb. Biz o dövrlərdə cəmi 10-15 yaşlı uşaqlar olmuşuq. Lakin bu gün bizim çox böyük şansımız var ki, dövlətimizin inkişaf etdirilməsində, əhalimizin rifah halının yüksəldilməsində, ərazi bütövlüyünün təmin edilməsində fəal iştirak edək və bunlara nail olaq. Dünyanın 21 ölkəsinin 50-ədək şəhərində olmuşam. Yaponiya, Almaniya, İsrail, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində müxtəlif təlim və seminarlarda iştirak etmişəm.

Getdiyim hər ölkənin müsbət tərəflərinin ölkəmizdə tətbiq edilməsinə çalışmışam. Aqrar idarəetmə sahəsində kursda iştirak etmək məqsədilə 2017-ci ildə yenə İsraildə idim. İsrail Azərbaycandan təxminən dörd dəfə kiçik bir ölkədir. Əhalisi təxminən 10 milyondur. Ərazisinin 60%-i səhradan ibarətdir. Lakin İsrail hal-hazırda istehsal etdiyi kənd təsərrüfat məhsullarının 95 faizini xaricə ixrac edir. O zaman düşündüm ki, gör, biz bu qədər zəngin təbii resurslarla, insan və gənc əhali potensialı ilə hansı nailiyyətlər əldə edə bilərik?! Düşünürəm ki, biz bu nailiyyətləri əlçatan etmək üçün durmadan irəliləməliyik. İnkişafın davamlılığını təmin etmək üçün özümüzdən sonrakı nəsillərə özümüzü fəda etməliyik. Əldə etdiklərimizi gələcək nəsillərə sağlam şəkildə ötürməyi bacarmalı, gələcək nəsillərə də bu nailiyyətləri daha da inkişaf etdirmələri üçün tövsiyələr verməliyik. Ömür sürətlə gedir, gərək onu boşa sovurmayaq. İnsan ölüm anında etdiklərinə görə deyil, adətən etmədiklərinə görə peşmançılıq çəkir. Elə yaşamalıyıq ki, peşman olduğumuz şeylərin siyahısı uzun olmasın!

- Ölkəmizi və insanımızı sevdiyinizi bariz şəkildə görmək mümkündür. Bəs, faydalı olmaq üçün nə kimi işlər görmüsünüz?

- İnsan öz etdikləri barədə danışmağı çox sevər (gülür). Amma düşünürəm ki, müsbət nümunə olsun deyə bu cür fəaliyyətlər barədə danışıb, insanlara məlumat vermək heç də pis şey deyil. Mən əldə etdiyim uğurları mənə əziz olan insanlarla, dostlarla birlikdə qazanmışam. Yaşadığım müddətdə bir çox işdə çalışmışam. Bakı Dövlət Universitetində 4 il, Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetində 2 il dərs demişəm. Tələbələrimlə görüşüb onların mənə xoş münasibətini görəndə, uğurlarını eşidəndə fərəhdən özümə yer tapa bilmirəm. Hətta dostlarım küçədə kimləsə rastlaşıb səmimi söhbət etdiyimi görəndə zarafatla deyirlər ki, “Emin, tələbəndir?” (gülür) Tələbələrim mənə əzizdir və onlara ümidlərim böyükdür! Daha sonra Dövlət Miqrasiya Xidmətində 2 il xidmət etdim. Dövlətim üçün əhəmiyyətli olan və yüksək qiymətləndirilən çox sayda işlərim olub. Dövlət Miqrasiya Xidmətinin qurulması prosesində fəal iştirak etmişəm. Bu günədək bu orqanda “Emin Əliyev” adı ancaq pozitiv keyfiyyətlərlə - vətənpərvər, sadiq, çalışqan olaraq xarakterizə edilmişdir. Dövlət Miqrasiya Xidmətindəki fəaliyyətimdən sonra 8 illik biznes fəaliyyətim olmuşdur. 6 il kommersiya subyektlərində müxtəlif vəzifələrdə çalışmışam. Sonrakı 2 ildə isə şəxsi biznesimi qurmuşam və idarə etmişəm. 2018-ci ildən isə yenidən dövlət orqanında işləmək üçün dəvət almışam.

Çalışdığım hər bir yerdə özümdən sonra müsbət mənada iz qoymağa və insan yetişdirməyə çalışmışam. Hesab edirəm ki, buna nail olmuşam. Bu il isə mənim üçün xüsusilə əlamətdar hadisələrlə zəngin olmuşdur. Belə ki, təxminən 8 illik fəaliyyətimizin nəticəsi olaraq bu ilin yayında “Ekoloji Təmiz Məhsul İstehsalçıları və İxracatçıları” İctimai Birliyini təsis etdik və hal-hazırda bu birliyin sədriyəm. Düşünürəm ki, millətimiz və dövlətimiz üçün bu birlik vasitəsi ilə bir çox faydalı işə imza atacağıq. Bundan başqa, bir tarixçi olaraq elmi fəaliyyətlə məşğul olmuşam. 30-adək elmi məqalənin, 1 kitabın müəllifiyəm. Əlimdən, dilimdən və qəlbimdən gəldiyi qədər erməni terroru, onun soyqırım və qətliam əməlləri, Dağlıq Qarabağ problemimiz barədə yerli və beynəlxalq səviyyədə tədbirlər təşkil etmiş, konfranslarda iştirak etmişəm Hətta bir nümunə çəkmək istərdim: 2017-ci ildə İsraildə təhsil alarkən Belorusiyadan olan bir kənd təsərrüfatı üzrə fəlsəfə doktoru ilə dostluq etməyə başladıq. Biz onunla Qarabağ problemi barədə ətraflı müzakirələr aparırdıq və bu əsnada onun tam məlumatlı olması üçün problemin ən kiçik detalları barədə onu məlumatlandırırdım. Bir tədbirdə bir erməni Azərbaycanın ərazi bütövlüyü barədə xoşagəlməz ifadələr səsləndirməyə cəhd edərkən bu belorus dostum həmin ermənini dərhal susdurmuşdu. Ən əsası da odur ki, dəlillərlə və tutarlı şəkildə onu yerində oturtmağı bacarmışdı. Bütün bu fəaliyyətləri özümə borc bilirəm, etməliyəm və edəcəyəm.
Zəngilan və qubadlılara verdiyim sözün üstündə duracağam - Emin Əliyev
- Emin bəy, bunlar kifayət qədər faydalı fəaliyyətlərdir. Bəs nə üçün bu fəaliyyətləriniz mediada az işıqlandırılıb? Ümumiyyətlə niyə bu cür aktiv insanlar gündəmdə olmur. Əsasən faydasız məişət məsələləri gündəmə çevrilir?

- Dünyanın hər yerində medianın “dərdi” eynidir. Media hər zaman sensasiya, şou, cəlbedici xəbər axtarışındadır. Buna görə də ciddi xəbərlər, fəaliyyətlər mediada daha çox populyar ola bilmir. 2012-ci ildə mən erməni terroru ilə bağlı populyar portalların birində silsilə məqalələr verməyə başladım. 3-cü yazıdan sonra portalın rəhbəri zəng edib dedi ki, məqalələriniz oxucu sayı yığa bilmir, onları daha çox elm sahəsinin adamları oxuyur. Buna görə də yazıları dayandırdım. Lakin incimədim, küsmədim. Bu günədək xoş məramla edilən işlər onsuz da az işıqlandırılıb. Çünki səmimi fəaliyyət göstərən insanlar işlərini və özlərini piar etməyə, gözə soxmağa can atmırlar və media da onları “görmür”. Amma onu da demək istərdim ki, son zamanlar mediada ciddi dəyişikliklər hiss olunur. Bu günədək fəaliyyətlərimizin işıqlandırılması üçün bir media orqanının belə qapısını döyməmişik. Özləri müraciət edib, müsahibələr alıb, verilişlər hazırlayıblar. Bu hallar cəmiyyətimizin daha çox pozitiv ruha köklənməsini təmin edir. O ki, qaldı faydasız məlumatların mediada işıqlandırılmasına, gəlin qəbul edək ki, hər cəmiyyətdə faydasız məlumatları istehlak edən “faydasız insanlar” olur. Yəqin ki, həmin materiallar bu tip insanların da “maraqları”nın təmin edilməsinə xidmət edir (gülür).

- Haqqınızda yazılan bir çox yazıdan görürük ki, sizin də millət vəkilliyinə namizədliyinizi irəli sürməyinizi istəyən insanlar var. Bu barədə planınız varmı?

- Yuxarıda qeyd etmişdim ki, bu il mənim üçün əlamətdar hadisələrlə zəngin bir il olmuşdur. Ölkəmizdə növbədənkənar parlament seçkilərinin keçirilməsi ilə bağlı qərar veriləndən dərhal sonra sosial şəbəkələr, telefon zəngləri, ismarışlar və digər bütün vasitələrlə mənə müraciətlər oldu. İlk vaxtlarda bütün bu müraciətlərə görə təşəkkürümü bildirib, bu münasibətlə sevincimi qeyd edib insanlarla sağollaşırdım. Lakin proses get-gedə ciddiləşməyə başladı, Zəngilan və Qubadlı camaatından ibarət təşəbbüs qrupu yaradıldı, onların müraciəti sosial şəbəkələrdə və mətbuatda dərc edildi. Daha sonra hər zamankı kimi dostlarımla, böyüklərimlə məsləhətləşmələr etdim və bütün bunların nəticəsində qərar verdim ki, bu prosesdə iştirak edim. Əgər belə bir fürsət vardırsa və biz Milli Məclisdə - daha ali bir meydanda millətimizə fayda verə biləriksə bu bizi daha da xoşbəxt edər və insanlara xidmət etmək sahələrimizi daha da genişləndirər. Hal-hazırda bu sahədə işlərimiz sürətlə davam edir və ümid edirəm ki, imzatoplama kampaniyasını uğurla başa vurub namizədliyimizi təsdiq etdirəcəyik. Bu prosesdə ən vacib məqam və qarşıma qoyduğum hədəf bundan ibarətdir ki, çox şəffaf, insanların qəlbinə, ruhuna yaxın, heç bir halda heç kəsi incitməyəcək, qucaqlayıcı bir təbliğat-təşviqat kampaniyası aparaq. Qarşıma çıxan hər kəsə demişəm və bu fürsətdən də istifadə edərək digər bütün deputatlığa namizəd qardaş və bacılarımıza müraciət edərək bildirirəm ki, gəlin, siyasi etika çərçivəsində kampaniya aparaq və elə edək ki, siyasi mübarizədə biz - rəqiblərin yüksək səviyyəli rəqabəti hər kəsə nümunə olsun. 125 saylı Zəngilan-Qubadlı seçki dairəsindən olan namizədlərin müvəffəqiyyət qazanmaq uğrunda mübarizəsi layiq olan şəxsin qələbəsi ilə nəticələnsin. Bu məqsədlə bütün namizədlərə uğurlar arzu edirəm!
Zəngilan və qubadlılara verdiyim sözün üstündə duracağam - Emin Əliyev
- Millət vəkili seçilsəniz nə edəcəksiniz?

- Bu günədək nə etmişəmsə bundan sonra da onu edəcəyəm. Faydalı işlər görmək üçün çalışacağam. Bizim camaat işgüzar camaatdır. Öz dərdini, problemini öz gücünə arxalanaraq həll etmə yollarını bilən camaatdır, cəsarətli camaatdır, sözü harda və necə deməyi bacaran camaatdır. Bu sadaladıqlarım Zəngilan-Qubadlı camaatının, eyni zamanda bir zəngilanlı olaraq mənim də xarakterimə çevrilmiş keyfiyyətlərdir. Düşünürəm ki, Zəngilan və Qubadlı seçiciləri mənim daim doğru yolda olmağımı, irəliləməyimi istəyəcəklər və bu yolda mənə dəstək olacaqlar. Mənim isə qapım daim onların üzünə açıq olacaq. Hal-hazırda bir neçə planım vardır ki, düşünürəm onu Zəngilan və qubadlılılar üçün etmək mənəvi borcumdur. Bilirəm ki, çox potensiallı gənclərimiz vardır, imkanlı həmyerlilərimiz vardır. Bunları bir yerə cəlb edib potensiallı övladlarımızın yüksək təhsil almaları üçün lobbiçilik etməyi düşünürəm. Milli Məclisdə də sizin təbirinizcə desək aktiv olacağam. Həm ümummilli məsələlərdə, həm lokal məsələlərin, problemlərin həllində operativ, səmimi, ədalətli və cəsarətli olcağam. Hərəkətin iki forması var: ya irəli, ya geri. Dayanmaq hərəkət deyil, heç hərəkətsizlik də deyil, dayanmaq geriyə getməkdir. Buna görə də olduğumuz yerdə dayana bilmərik. Daim hərəkət, inkişaf, millətə xidmət, dövlətə qulluq əsas amalımdır.

Onu da deyim ki, hal-hazırda komandamız araşdırmalar edir, sorğular aparırlar ki, Zəngilan və Qubadlı camaatının hansı qayğıları vardır ki, onlar həll edilməlidir. Bütün bu araşdırmalar tamamlandıqdan sonra seçki platformasını hazırlayıb təqdim edəcəyik. Ümid edirik ki, xalqın arzu və istəklərindən xəbər verən bir seçki platforması, seçki strategiyası hazırlayacağıq. Millət vəkili icra orqanı əməkdaşı deyil. Buna görə də o, hansısa sosial, məişət, infrastruktur məsələlərini həll edə bilməz. Lakin millət vəkili aidiyyəti qurumlarda millətin lobbiçiliyini etməlidir ki, problemlər sürətlə həll edilsin! Bir də ictimai fəal şəxs kimi özümün şəxsi Facebook profilimdən Zəngilan camaatına bir söz vermişəm, onu reallaşdırmaq üçün hər şeyi etməyə çalışacağam: Zəngilan şəhərində Sakura ağacı parkı salacağam! Təxminən 3 ildir ki, Yaponiyanın məşhur Sakura ağacını ölkəmizə gətirib gözəl bir park salınması layihəsi üzərində işləyirdim. Eşidəndə ki, Vaşinqtonda - Ağ Evin qarşısında Sakura parkı var, dedim, bu parkdan Azərbaycanda da niyə olmasın ki?! Bu ağac vizual olaraq gözəl ağacdır və bu ağacın gözəlliyi turistlərin də marağına səbəb olur. Bu yaxınlarda - 24 dekabr tarixində Şamaxı şəhərində biz Sakuranın 3 növündən ibarət 1000 ağaclıq park saldıq. Yaponiyadan olan dostlarımıza da dedik ki, biz də Yaponiyanın hər hansı bir şəhərində bizim milli ağac sortlarından ibarət bir park salacağıq.

Bu parkda isə Zəngilanın Xan çinarı mütləq olmalıdır! Və ən əsası isə Zəngilanda Sakura parkının salınmasını təmin edəcəyik! Ümid edirəm ki, çox yaxın zamanlarda biz Zəngilan və Qubadlımıza geri qayıdacağıq və mən bu parkı orada salacağam!!!
Sonda bütün xalqımızı Dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi günü və yeni il münasibəti ilə təbrik edirəm. Hər kəsə xoşbəxtlik, uğurlar, sağlam həyat arzu edirəm. İnanıram ki, 2020-ci il Dövlətimiz və xalqımız üçün uğurlu il olacaqdır.
İstəyirik ki, Azərbaycan özünü tam təhlükəsiz hiss eləsin - Səfirİran Azərbaycanın ən yaxın qonşusudur. Minillər boyu xeyrimiz də bir olub, şərimiz də. Bəlkə də bu səbəbdəndir ki, başa vurmaqda olduğumuz 2019-cu ili məhz İranın ölkəmizdəki səfiri Cavad Cahangirzadə ilə müzakirə etmək istədik. Hər sahədə söhbətləşdik, hətta üzümüzə gələn 2020-ci il üçün gözləntilərdən də söz açdıq. Gəlin qara misralara çevrilən müsahibəmizə birlikdə nəzər yetirək.

- Biz hazırda elə bölgədə yaşayırıq ki, xeyli həll olunası problemləri var. İranla Azərbaycanın tarixən müştərək əlaqələri olub ki, bunlar din, dil, məişət, mədəniyyət, ədəbiyyat, idman və sair sahələri əhatə edir. İran Azərbaycanın müstəqilliyini ilk tanıyan dövlətlərdəndir. Azərbaycan müstəqilliyini bərpa edəndən sonra İrah tərəfi çalışıb ki, iki ölkə arasında qardaşlıq səviyyəsində münasibətlər yaransın. Bu gün dünyada çox az sayda ölkələr tapılar ki, İranla Azərbaycan qədər bir-birinə yaxın olsun. Ölkələrimizin bir-birinə münasibətində səmimi maraqları da rol oynayır. Bu gün İranda istər hökumət olsun, istərsə də sadə xalq, hər kəs Azərbaycanda sabitliyin hökm sürməsini arzulayır. Biz istəyirik ki, Azərbaycan özünü tam təhlükəsiz hiss eləsin. İran hər zaman Azərbaycanın sevincinə sevinib, kədərinə kədərlənib.

- Ölkə başçılarımızın şəxsi əlaqələri də əladır...

- Bu gün çoxları istəyir ki, İranla Azərbaycanın arasında problem olsun, münasibətlərimizin yaxşı olmasını istəməyənlər var. Amma onlar istədiklərinə nail olmayacaqlar. İran və Azərbaycan prezidentlərinin qarşılıqlı münasibətləri xalqlarımız üçün simvoldur. Təsəvvür edin ki, son altı il ərzində İran və Azərbaycan prezidentləri 12-13 dəfə görüşüb, danışıqlar aparıblar. Bu da ölkələrimiz arasında əlaqələrin necə geniş olduğunu göstərir.

- Əvvəlki illərdə Azərbaycan-İran ticarət əlaqələrinin digər ölkələrlə müqayisədə az olmasından gileylənmişik. Bu gün necədir vəziyyət?

- Son illər ikitərəfləi iqtisadi əlaqələrdə yüksəliş nəzərə çarpmaqdadır. Bu il isə iqtisadi-ticarət əlaqələrini rekord səviyyədə artıb. Arzu edirəm ki, 2020-ci ildə bu sahədə daha böyük rekordlara imza ataq və daha sonra gələn illər də sürətli inkişafın axarında irəliləsin.

- Təxmini demək olarmı ki, ölkələrarası ticarətin həcmi nə qədər olub?

- 2019-cu ilin 10 ayı ərzində İran-Azərbaycan iqtisadi-ticarət əlaqələrinin həcmi 420 milyon dollar olub. Bu ancaq gömrükdə qeydə alınan ticarətin həcmidir. Nəzərə alaq ki, “çemodan ticarəti”, enerji, elektrik və sair bura daxil deyil və 420 milyon dollar yalnız qeyri-neft bölməsini əhatə edir. Bütün sahələrdə ticarəti üst-üstə gəlsək, məncə mövcud rəqəm iki, bəlkə də üç dəfə yüksələr.

- Bu il ölkənizə qarşı sanksiyalar ağırlaşdırılsa da, İrandan Azərbaycana mütəmadi şəkildə rəsmi səfərlər baş tutub, zavodların təməli atılıb...

- Bu il İrandan Azərbaycana həm rəsmi, həm də beynəlxalq təşkilatların iclaslarında iştirak etmək məqsədilə bir neçə yüksək səviyyəli hökumət rəsmisinin səfərləri olub. Bu müddətdə Azərbaycanda yük avtomobili, avtobus zavodu və sair açılıb. Bütün bunların baş verməsi bizim üçün çox əhəmiyyətlidir. Arzu edərdik ki, gələcəkdə belə iri müştərək layihələrimizin sayı daha da çoxalsın.

- Gediş-gəlişin səviyyəsi necədir? Xüsusilə də rayonlarda kiminlə həmsöhbət oluram, deyir İrana gedib, xüsusilə də tibbi müayinəyə...

- 2019-cu ildə Azərbaycandan İrana gedən turistlərin sayında da rekord nəticə qeydə alınıb. Aldığımız məlumata görə, Azərbaycandan xarici ölkələrə səfər edən vətəndaşların 36 faizi məhz İrana gedib. Bu da təxminən 1,7 milyon nəfər deməkdir. Bunun da səbəbi aydındır: İran həm coğrafi müstəvidə Azərbaycana çox yaxındır, gediş-dönüş ucuz başa gəlir, alış-veriş edirlər və sair. Azərbaycanın özündə də bu il çox əhəmiyyətli keçib. Nə qədər beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi edib Bakı. Bu konfranslardan ən vacibi kimi Qoşulmama Hərəkatının Zirvə toplantısını qeyd edmək istəyirəm. Bu toplantıda məhz Azərbaycanın belə mötəbər təşkilata sədrliyi öz üzərinə alması bizi sevindirir. Tək bizi yox, bütün region ölkələrini sevindirir Azərbaycanın təşkilata sədrlik etməsi. Hesab edirik ki, təşkilatın sədri qardaş ölkədir...

- Bu il Azərbaycanda hamını heyran edən islahatlar keçirilib və güman ki, 2020-ci ildə də davam edəcək. Bir səfir olaraq bunu necə qiymətləndirirsiniz?

- 2019-cu ildə Azərbaycanda həyata keçirilən islahatlar hər birimiz tərəfindən maraqla qarşılanıb. Hər bir ölkə öz daxilində müəyyən islahatlar aparır. Amma Azərbaycan çox az sayda ölkələrdəndir ki, son 15-16 ildir məhz apardığı islahatlar nəticəsində birmənalı şəkildə inkişaf edir. Azərbaycan prezidentinin keçirdiyi islahatlar həm iqtisadi, həm siyasi, həm mədəniyyət, həm söz azdlığı – bütün sahələri əhatə etməkdədir. Bütün bunlar isə nəticə etibarı ilə region ölkələrinə də öz müsbət təsirini göstərməkdədir.

- İqtisadi əlaqələrin inkişafında özəl sektorun rolu həmişə böyük olub. Bu müstəvidə ölkələrimiz arasında əlaqələr necə tənzimlənir?

- Bu gün ikitərəfli əlaqələrimiz bizə həm öz bazarlarımıza, həm də üçüncü bazara açılmaq imkanı verir. Məsələn, biz çalışırıq ki, İran istehsalı olan məhsullar Azərbaycanın vasitəçiliyi ilə Rusiya və digər ölkələrin bazarlarına ixrac edilsin. Bu gün Şimal-Cənub Dəhlizi həm İran, həm də Azərbaycan üçün əlaqələri inkişaf etdirmək, ixracın həcmini artırmaq üçün böyük fürsətdir. Ölkələrimiz arasında enerji, sənaye, kənd təsərrüfatı, elm, səhiyyə və sair sahələrdə müqavilələrimiz mövcuddur. Allaha şükürlər olsun ki, bu müqavilələrin əksəriyyəti yerinə yetirilib. Bu gün 1500-dən artıq İran şirkəti Azərbaycanda iş qurmaqdadır. İndiyədək İran tərəfi Azərbaycan iqtisadiyyatının müxtəlif sahələrinə 3 milyard dollardan artıq sərmayə yatırıb. Ölkələrimiz arasında əlaqələrinin potensialı imkan verir ki, daha böyük işlər görək. İran şirkətləri Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə 10 milyardlarla dollar sərmayə qoyub və mümkündür ki, həmin vəsaitin bir hissəsini Azərbaycana köçürsünlər.

- Təəsüflə deyək ki, başa vurmaqda olduğumuz il İrana bir sıra çətinliklər də gətirdi. Bayaqdan sözarası toxunduğumuz sanksiyaları nəzərdə tuturam...

- Həqiqətən də, başa vurmaqda olduğumuz bu il İrana bəzi çətinliklər yaşatdı. Təsəvvür edin ki, düşmənimiz tərəfindən ölkəmizə tətbiq edilən sanksiyaların acı-ağrısını sadə insanlar - uşalar, qadınlar və qocalar yaşamaqdadırlar. Bu sanksiyalar ilk növbədə xəstələrə mənfi təsirini göstərdi. Axı bəzi dava-dərman növlərinin idxalında problem yaşanır. Amma heç də ruhdan düşmürük. Çünki dövlətimiz var qüvvəsi ilə xalqımıza rifah gətirməyə, təhlükəsizliyini təmin etməyə çalışır.

- Gələn il üçün hansı planların həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub?

- İlk növbədə ticarətin həcmini artırmağı hədəf seçmişik. Bunun üçün isə məhsulların gömrükdən keçirilməsi qaydalarının asanlaşdırılmasını istəyirik. Daha sonra, çalışacağıq ki, biznes təmsilçiləri gəlib danışsınlar, ortaq layihələr icra edilsin və bir də istəyirik üçüncü bazarlara çıxış əldə edək. Üçüncü bazar dedikdə, hesab edirik ki, İran məhsulları Azərbaycanın, Azərbaycan məhsulları isə İranın vasitəsilə başqa ölkələrin bazarlarına ixrac edilə bilər. Bundan əlavə, inşallah sərhəd bölgəsində müştərək sənaye parkının qurulması da nəzərdə tutulub.

- Culfada yerləşən Araz Azad zonasında cəmi bir Azərbaycan şirkəti görmüşdüm, əksəriyyəti Türkiyənin idi...

- Tikiləcək müştərək Sənaye Parkında ancaq İran və Azərbaycan şirkətləri yer alacaq. Çünki bu iki ölkənin ortaq layihəsi olacaq. Çalışırıq ki, 2020-ci il yanvarın əvvəllərində həmin sənaye parkının təməli qoyulsun.

- Yeri gəlmişkən, indiyədək Azərbaycanda açılan və ya tikilməkdə olan maşınqayırma zavodlarından nə xəbər var? Məsələn, ilin əvvəlində Hacıqabul rayonu ərazisində avtobus zavodunun təməli atılmışdı...

- Bütün işlər layihədə nəzərdə tutulduğu qaydada gedir, heç bir axsama yoxdur.

- Axı ABŞ-ın sanksiyaları İranla əlaqə quran bütün ölkələri və şirkətləri hədələyir. Bu, İran-Azərbaycan əlaqələrinə təsir etmirmi?

- Çalışırıq əlaqələrdə qırılma olmasın. Çünki İran olaraq istər Azərbaycanla, istərsə də digər qonşu ölkələrlə bütün əlaqələrimizi rəsmi müqavilərlər əsasında həyata keçirməkdəyik. Həm də Azərbaycan Avropada filanda yerləşmir, bizi birbaşa sərhəd ayırır. Qonşuyuq, mütəmadi gediş-gəlişimiz var və sair. Bu gün həm İranda, həm də Azərbaycanda bu qənaətdədirlər ki, qarşılıqlı münasibət qurarkən başqa böyük ölkələrin rəyini nəzərə almırlar. Əksinə, bütün əlaqələr hər iki ölkənin milli maraqlarına uyğun şəkildə, müstəqil qurulur. Özü də İran - Azərbaycan münasibətləri heç bir ölkəyə qarşı deyil, əksinə bütün qonşulara sülh və əminamanlıq gətirir.

- Bu yaxınlarda İran 2020-ci il üçün dövlət büdcəsini qəbul edib. Ancaq hesab edirəm 80 milyon əhalisi olan dövlət üçün büdcə bir qədər kiçikdir. Xarici mətbuatda bu 37 milyard dollar göstərilib...

- Rəqəm təhrif olunub. İran sanksiyalara baxmayaraq, öz daxili imkanları hesabına 165 milyard dollarlıq büdcə formalaşdırıb. Bu məncə o qədər də kiçik məbləğ deyil. Sansksiyalar əsasən neft ixracını əngəllədiyi üçün biz uzun müddətdir çalışırıq ki, büdcə neftdən asılılıqdan qurtulsun və əksərən buna nail olmuşuq.

- Son aylar İran şəhərlərində başlayan nümayişlər barədə nə deyərdiniz, nə baş verdi, nəticə nə oldu?

- İran böyük dövlətdir və insanların fikir bildirmə azadlığına da həmişə hörmət göstərilib. Benzinin qiyməti üç dəfə qaldırıldı, vətəndaşlar da bəzi şəhərlərdə buna öz etirazlarını bildirdilər. Amma kimlərsə ara qarışdırmaq, ölkə daxilində qarışıqlıq yaratmaq istədi, bu da alınmadı.

- Ümumiyyətlə, İranda benzinin litri bahalaşmadan sonra nə qədər olub?

- Azərbaycan pulu ilə götürsək 38 qəpikdir indi. Məncə qonşu ölkələrlə müqayisədə yenə də çox aşağıdır.

- Xarici işlər nazirlərinin üçtərəfli görüşləri daha keçirilməyəcəkmi, nəsə heç danışılmır...

- Bilirsiniz ki, İran, Azərbaycan və Rusiya prezidentlərinin görüşü olacaqdı, amma qeyri-müəyyən vaxtadək təxirə salındı. Hesab edirəm ki, həmin görüş 2020-ci ildə mütləq keçiriləcək. Eləcə də, İran, Azərbaycan və Türkiyə Xarici işlər nazirlərinin görüşünün keçirilməsi planda nəzərdə tutulub.

- Siyasi məsələlərdə söz açmışkən, Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı prosesləri 2020-ci ildə necə görürsünüz?

- Bu elə münaqişədir ki, sülh yolu ilə həll olunması uzun illər tələb edir. İran dövləti olaraq biz bu mövqedəyik ki, Qarabağ münaqişəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyü pozulmadan, danışıqlar yolu ilə həllini tapmalıdır. Nəzərə alaq ki, Azərbaycan bizim sıradan qonşumuz deyil, yaxın qohum, əziz qardaşımızdır.

Vüsal Tağıbəyli
"Rəqiblərimə nəzərən mən daha şanslı namizədəm" - Əhməd Şahidov
"Seçicilərin ayağına gedərək, hətta qapı-qapı gəzərək vətəndaşlarla şəxsən ünsiyyətdə olacam"

Əslən Qaxdan olan tanınmış hüquq müdafiəçisi, Azərbaycan Demokratiya və İnsan Haqları İnstitutunun rəhbəri Əhməd Şahidov növbədənkənar parlament seçkisində iştirak edəcəyini bəyan edib. Ə.Şahidov 112 saylı Qax seçki dairəsindən deputatlığa namizəd olacağını açıqlayıb.

Hüquq müdafiəçisi ilə söhbətə keçməzdən öncə bildirək ki, Əhməd Şahidov 2015-ci il parlament seçkilərində də namizəd olub və ciddi dəstək görüb. Bu baxımdan hüquq müdafiəçisinin şansı yüksək dəyərləndirilir. Xüsusən, xarici ölkələrdə, beynəlxalq təşkilatlarda Azərbaycan dövlətini müdafiə edən çıxışları seçkidə qələbə qazanmaq ehtimalını artırır. Şübhəsiz, yekun qərarı qaxlılar verəcək.
.
- Əhməd bəy, seçkiyə müstəqil namizəd kimi qatılırsız, yoxsa hansısa siyasi təşkilatı təmsil edirsiz?

- Seçkiyə bitərəf namizəd kimi qatılıram. Heç bir siyasi partiyanın üzvü olmamışam, hazırda da partiya mənsubluğum yoxdur. Sənədlərimi 112 saylı Qax seçki dairəsinə təqdim etmişəm. Yaxın günlərdə imza vərəqələrimi alacam və imza toplamağa başlayacam. Bilirsiz ki, seçki ilə bağlı namizəd olanların sayı çoxdur. Bu aktivlik son aylar Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uğurlu islahatlar fonunda gənc nəslin müəyyən vəzifələrə çəkilməsi və yeni yaranmış ictimai-siyasi mühitlə bağlıdır. Kifayət qədər gənc idarəetməyə və qanunverici hakimiyyətə iddialıdır. Azərbaycanda yüksək potensiala sahib, xaricdə təhsil almış istedadlı gənclər çoxdur. Seçkidə güclərini sınamaq qərarına gəlmələri isə təqdirəlayiqdir.

- Parlament seçkisində təcrübəniz var. Seçki marafonuna ikinci dəfə qoşulmağınız qalib olmaq şansınızı artırırmı?

- 2015-ci il noyabr ayının 1-də keçirilən parlament seçkilərində 112 saylı Qax seçki dairəsinə namizədliyimi vermişdim. İlk dəfə olaraq Qaxda yeni, innovativ, canlı təmaslarla müşahidə olunan seçki kampaniyası aparmışdım və uğurlu nəticələr əldə etmişdim. MSK-nın rəsmi nəticələrinə görə, 2-ci yerdə qərar tutmuşdum. Bu, mənim üçün böyük uğur idi. Qaxlılar o vaxtdan sonra Əhməd Şahidovu daha yaxından tanımağa başladı. Lakin mən digər namizədlər kimi seçkidən-seçkiyə rayona getmirəm. Sosial şəbəkələri və mətbuatı izləyənlər bilir ki, hüquq müdafiəçisi Əhməd Şahidov hər ay müntəzəm Qaxa gedir, rayonda görülən işlərlə, problemlərlə bağlı paylaşımlar edir. Müxtəlif məsələlərlə bağlı sosial video-çarxlar çəkib yayıram, sakinlərin xeyir-şər mərasimlərində yaxından iştirak edirəm. Bakıda və dünyanın başqa ölkələrində yaşayan qaxlılarla ünsiyyət qururam. Ən əsası isə odur ki, rayon sakinləri xarici ölkələrdə və beynəlxalq təşkilatlarda fəaliyyətimi yaxından izləyir. Dövlətimizin milli maraqları, əsir və girovlarımızla, o cümlədən Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı beynəlxalq tribunalarda etdiyim çıxışları qiymətləndirirlər. Hesab edirəm, Qax rayonunda Əhməd Şahidovun xüsusi təqdimata ehtiyacı yoxdur. Bu da mənə əlavə güc, üstünlük verir. Rəqiblərimə nəzərən məni daha şanslı namizəd kimi meydana çıxarır.

- Yəni Qaxda seçki təbliğatı aparmayacaqsınız?

- Təbii ki, təbliğat aparacam. Yanvarın 17-dən fevralın 8-nə kimi 23 günlük təbliğat-təşviqat kampaniyasını dəyərləndirməyə çalışacam. Seçicilərin ayağına gedərək, hətta qapı-qapı gəzərək vətəndaşlarla şəxsən ünsiyyətdə olacam. Amma hava şəraitini və qış mövsümünü nəzərə alaraq daha innovativ və müasir təbliğat-təşviqat metodlarına üstünlük verəcəm.

- Parlamentin gəncləşməsi, qocalardan “təmizlənməsi” ətrafında geniş polemikalar aparılır. Bəziləri iddia edirlər ki, yaşlı deputatlar namizəd olmamalıdır. Gənc kimi bu məsələyə münasibətiniz necədir?

- Hamımız qəbul edirik ki, müasir dövrlə uyğunlaşmaq, dünyanın çağırışlarına ayaq uydurma lazımdır. Son islahatlar da məhz bu fonda həyata keçirilir. Bu mənada gənc kadrların yüksək postlara təyin olunması zəruridir. Lakin birmənalı fikir söyləmək doğru deyil. Müstəqil dövlətimizin qurulmasında və inkişafında mühüm rol oynamış təcrübəli şəxslərin sırf yaşından dolayı qəfil çıxdaş edilməsi, kənara atılması yanlışdır. Parlamentdə bütün sosial təbəqələrin təmsil olunmaq hüququ var. Ağsaqqal dediyimiz kifayət qədər yaşlı adam var ki, onların dövlət təcrübəsi biz gənclərdən qat-qat çoxdur. O cür yaşlıların nüfuzundan və dünyagörüşündən yararlanmaq lazımdır. Ancaq mən də qəbul edirəm ki, üstünlük gənclərə verilməlidir. Gənc dedikdə, 18 yaşlı vətəndaşları nəzərdə tutmuram. Parlamentə iddialı olan gənclər yeni təfəkkürə malik, dinamik, çalışqan olmalı və bir neçə xarici dil bilməlidir. Milli Məclisin çevik bir quruma çevrilməsi üçün bu şərtdir.

Sherq.az
“Mənim Azərbaycanda siyasi iddialarım yoxdur”
“Bütün diasporu birləşdirəcək mövzu Azərbaycan dövlətçiliyidir ki, onun da təməlində işğaldakı Azərbaycan ərazilərinin azadlığı durur!”

Bu sözləri Eurasia Diary-ə eksklüziv müsahibəsində Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqının prezidenti Fizuli Məmmədov bildirib. Musavat.com RAİ Mətbuat Xidmətinin xahişi ilə həmin müsahibəni təqdim edir:

- Fizuli Məmmədovu dəstəkləyənlər onu Azərbaycan Parlamentində millət vəkili qismində görmək istəyirlər. Bəs, Siz özünüz bu barədə nə düşünürsünüz?

- İnanıram ki, fevral ayında keçiriləcək parlament seçkiləri Azərbaycan dövlətçiliyi tarixində əlamətdar hadisə olacaq. Çünki bu siyasi proses dövlət idarəçiliyi sistemindəki siyasi islahatlar və dəyişikliklərin olduğu dövrdə baş verəcək. Odur ki, seçkilərin nəticələri Azərbaycanın gələcək taleyinə təsir edəcək.

Mənim seçkilərdə iştirakıma qaldıqda onu deyə bilərəm ki, Azərbaycan vətəndaşı olmadığımdan parlament seçkilərində iştirak edə bilmərəm. Əslində belə bir iddiam da yoxdur. Amma hesab edirəm ki, Azərbaycan diasporunun nüfuzlu və istedadlı üzvlərinin seçkilərdə iştirakını təmin edəcək qanunvericilik bazasına ehtiyac var. Konstitusiyamız dünyadakı soydaşlarımıza bu imkanı yaratsa bu dövlətimizin və cəmiyyətimizin xeyrinə ola bilər. Təklifim Azərbaycanın inkişafına diasporun resurs və imkanlarını sərf etmək məqsədi daşıyır. Ölkə hüdudlarından kənarda elə həmvətənlərimiz var ki, uzun müddət xaricdə yaşamaqla biznes, ictimai və beynəlxalq sahələrdə müəyyən təcrübə, dünyada təsir gücünə malik əlaqələr əldə edib ki, bu imkanları dövlətimizin və xalqımızın maraqları naminə istifadə edə bilərlər. Şəxsən mən, 30 ildir ki, şəxsi biznes və ictimai fəaliyyətimlə Vətənimə faydalı olmağa çalışmışam. Düşünürəm ki, diaspor Azərbaycanın siyasi həyatına daxil olmaqla dövlətimizin və cəmiyyətimizin inkişafına daha effektiv yardım edə bilər. Niyə də iqtisadi və siyasi mövqeləri dünya miqyası ilə ölçülən azərbaycanlılar öz imkanlarından müasir Azərbaycanımız üçün istifadə etməsin?

Prezident İlham Əliyev də çıxışlarında dəfələrlə Azərbaycanın məhz diasporla birgə daha qüdrətli olduğunu deyib. Odur ki, dünyadakı nüfuzlu və istedadlı azərbaycanlıların Azərbaycan parlamentində təmsil olunması, məncə ümumdünya azərbaycanlılarının əməkdaşlığı baxımından səmərəli olardı.

- Tutaq ki, diaspor üzvlərindən kimlərsə seçkilərə qatıldı və qalib gəldi. Həmin namizədlər sizcə hansı istiqamətlər üzrə parlament fəaliyyəti göstərməlidirlər?

- Namizəd deputat mandatı qazandığı təqdirdə Azərbaycanın işğaldakı torpaqlarının azad edilməsi ilə bağlı məsələnin daim gündəmdə olması üçün təkliflər paketi ilə çıxış etməlidir. Azərbaycanın Xarici İşlər naziri Elmar Məmmədyarovun Bratislavadakı son müsahibəsi də sübut etdi ki, Ermənistan Qarabağın Azərbaycan tərkibində olmasını, azərbaycanlıların oraya geri qaytarılmasını qırmızı xətt sayır. Başqa sözlə, qaradan tünd rəng yoxdur ki, Elmar müəllim də çıxışı ilə anlatdı ki, danışıqlar Ermənistan tərəfindən imitasiya xarakterlidir. Ermənistan rəhbərliyi siyasi dünya görüşündən asılı olmayaraq işğal etdiyi əraziləri qaytarmayacaq. Deməli ki, torpağımızı azad etmək üçün bütün dünya azərbaycanlılarının resursları səfərbər edilməlidir. Deputatın vacib missiyasından biri qanunvericilik təşəbbüsləri göstərməkdir. Eyni zamanda, deputat konstitusiyamızda yazılan “hakimiyyətin mənbəyi – xalqdır” müddəasının birbaşa subyektidir, parlamentdə məhz xalqı təmsil edir. Dövlətimizin siyasi həyatında vətəndaşların iştirak formalarını genişləndirən, vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına yardım edən təşəbbüs və qanun layihələri ilə çıxış etməlidir. Hesab edirəm ki, parlament tribunası vasitəsi ilə iqtisadi sahə ilə bağlı kiçik və orta biznesin inkişafına təkan verən qanunvericilik təkmilləşdirilməli, monopoliyaya qarşı mübarizə aparılmalıdır. Azərbaycan iqtisadiyyatına diasporun investisiya qoyulması işi sürətlənməlidir. Gündəmin vacib mövzusu kimi rüşvətxorluğa qarşı mübarizə aparılmalıdır. Beynəlxalq əlaqələr baxımından Azərbaycan – Rusiya – Türkiyə iqtisadi, siyasi, hərbi əməkdaşlığının müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldilməsi üçün çalışılmalıdır.

- Rusiya Azərbaycanlılarının Birinci Moskva Forumunda Sizə 56 diaspor təşkilatı rəhbəri etimad göstərərək vahid diaspor qurumunun rəhbəri olmanıza səs verdi. Bu aylar ərzində bir diaspor rəhbəri kimi hansı dəyişikliklərə nail oldunuz?

- Mənim Rusiyadakı Azərbaycan diasporuna ən böyük ismarıcım odur ki, xalq olaraq assimilyasiyaya uğramamağımız, müxtəlif qüvvələrin detalına çevrilməməyimiz üçün ancaq birləşməliyik. Birliyin modelini mən Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqı müstəvisində görürəm ki, bu təşkilatda siyasi mövqeyindən asılı olmayaraq bütün həmvətənlilərimizə yer var. İdarəetmə strukturunda Ali Şura və yaxud Federal Şura yaradılmalı və həmin instansiyaya səsvermə yolu ilə ən nüfuzlu və vətənpərvərlərin seçilməsi təmin edilməlidir ki, məhz həmin Şura təşkilatın həlledici strukturu olmalıdır. Təşkilatın prezidentini də məhz Ali Şura seçməlidir. Bu yolda danışıqlar aparırıq, amma diasporumuz elə xəstəliyə düçar olub ki, onun müalicəsi, əfsus olsun ki, uzunmüddətlidir. Problemi dərinləşdirən xalqı üçün cüzi, bəzən isə heç bir iş görməyən, iddiası ilə imkanları arasında tərs mütənasiblik olan fərdlərin liderlik xülyasıdır. Digər tərəfdən, müəyyən qüvvələrin və xalqımıza yad ideologiyanın aləti olan kəslər də diasporun taleyüklü məsələsinə istiqamət vermək istəyir. Biz bu işdə səbr nümayiş etdirsək də, amma əmin ola bilərsiniz ki, bütövlükdə diasporu milli müqəddəratı şübhə altına qoyacaq kəslərin ümidinə buraxası deyilik. Şəxsən mənim üçün bütün diasporu birləşdirəcək qayə Azərbaycan dövlətçiliyidir ki, onun da təməlində işğaldakı Azərbaycan ərazilərinin azadlığı durur!

- Fizuli müəllim, Siz Azərbaycanda və onun hüdudlarından kənarda xeyriyyəçi və ictimai xadim kimi xalqımızın böyük rəğbətini qazanmısız. Ermənistanla Azərbaycan arasında davam edən informasiya qarşıdurmasında iştirakınız haqda nə deyə bilərsiz?

- Qazilərimizə yardımı məncə dünyadakı bütün azərbaycanlı iş adamları vacib saysaydı, bununla dövlətimizə və cəmiyyətimizə böyük yardım etmiş olardılar. Dövlətimizin iqtisadi imkanlarından asılı olmayaraq diaspor dövlətin və cəmiyyətin həyatında iştirak etməlidir. Diaspor dövlətə kömək etməlidir və dövlətdən maddi yardım gözləməməlidir. Mənim Azərbaycan vətəndaşlarına, xüsusən də Ermənistan-Azərbaycan müharibəsi qazilərinə yardımımın ölkə daxilində və yaxud onun hüdudlarından kənarda kimlərisə qıcıqlandırmasından asılı olmayaraq, faydalı və nümunəvi iş gördüyümə əminəm. İstərdim ki, digər imkanlı şəxslər də başlatdığım xeyriyyə aksiyalarını davam etdirsinlər.

Erməni təbliğatına qarşı ardıcıl və sistemli mübarizə aparması ilə hələlik heç bir diaspor təşkilatı öyünə bilməz. Düzdür, müəyyən təxribatlara qarşı reaksiyamız operativ olsa da hələlik məhəlli xarakter daşıyır.

Rusiya azərbaycanlıları İttifaqı bəyanatlar, açıq və ünvanlı məktublar, müraciətlər, tədbirlərdə çıxışlar və mətbuat vasitəsilə Qarabağ həqiqətlərini işıqlandırır. Rusiyada təsis etdiyimiz “Mübariz” idman döyüşçü klubu hərbi vətənpərvərlik nümunəsidir desəm, yəqin ki, mənimlə razılaşarsınız.

- Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqının adı bir ara Mahaçqaladakı Azərbaycan icmasının rəhbəri Rakif Əzizovun oğlu Rauf Əzizovun cinayəti işinə xitam verilməsində hallandı. Bu işin uğurla bitməsində RAİ nin konkret xidməti nə idi?

Rakif Əzizov Dağıstanda Azərbaycan naminə çox iş görür. Onun oğlunun işində qaranlıq və müəmmalı məqamlar var idi. Odur ki, RAİ olaraq gücümüzü səfərbər edib, işlə bağlı ölkə rəhbərliyini məlumatlandırmaq üçün kampaniyaya başladıq. Dəfələrlə mətbuatda çıxış etdik, Rauf Əzizovun maraqlarının müdafiəsi komitəsini yaratdıq və s.. Düşünürəm ki, kompaniyamız nəticəsini verdi və Azərbaycan rəhbərliyinin məsələni nəzarətə götürməsi ilə iş ədalətli həllini tapdı. Əfsuslar olsun ki, diaspor təşkilatı rəhbərlərinə və ölkə hüdudlarından kənarda nüfuz qazanmış soydaşlara qarşı Azərbaycanın bəzi qurumları tərəfindən müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq edilir. Biz demirik ki, Azərbaycanın maraq müdafəçilərini vətənə gələndə hava limanında qırmızı xalı, duz-çörəklə qarşılasınlar, amma vətən naminə iş görənlərə vətəndə məhdudiyyət yaratmaq da dövlətə qarşı sabotaj və Prezident İlham Əliyevin diaspora olan dərin hörmət və ehtiramına qarşı hərəkətdir.

- Rusiyadakı Azərbaycan diasporu təşkilat rəhbərlərinin yekdilliklə sizi diasporun rəhbəri kimi gördüyünü ərz edən bir məktubun hazırlandığı haqqında məlumat almışıq. Sizin bu təşəbbüsə münasibətiniz necədir?

- Diasporda ara-sıra özünü yekdil rəhbər kimi qələmə verən müxtəlif fiqurlar peyda olur. Bəzən bu insanlar gülüş doğurur, bəzən onların gəlişi və gedişi elə surətlə baş verir ki, adları belə xatırlanmır.

Mən 30 ildir ki, diaspor təşkilatlarında rəhbər vəzifələri bölüşürəm və əgər Rusiyadakı soydaşlarım məni yekdilliklə çoxmilyonlu diasporumuzun rəhbəri kimi qəbul edir və bu haqda fikrini açıq ifadə edirsə, mən ömrümün qalan hissəsini də onun maraqlarına həsr etməyə hazıram. Onu da qeyd etməliyəm ki, aprelin 27-də 56 diaspor təşkilatı birgə Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqını təsis etməklə və məni o quruma rəhbər seçməklə artıq etimad göstərmiş olub.

- Qarşıda Dünya azərbaycanlılarının Həmrəylik və Yeni İl bayramı gəlir. 2020 -ci ildən nə gözləntiləriniz var, xüsusən də diaspor və bu sahəyə aidiyyatı olan qurumlara ismarıcınızı eşitmək istərdik..

- Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqı diasporun pərakəndə və böhran vəziyyətində olduğu bir dövrdə yarandı. Biz illərlə bir masa ətrafına toplaşa bilməyən regionları bir araya gətirdik, ünsiyyət və diskussiya meydanı yaratmaqla ümumrusiya azərbaycanlılarının əməkdaşlığına şərait yaratmış olduq. Yuxarıda qeyd etdiyim aprel forumuna qədər son 3 ildə diasporda bir nəfər ortaya çıxıb 10 regionu Moskvada bir masa arxasına yığa bilmirdi. Ünsiyyət ancaq sosial media vasitəsilə idi ki, virtual ünsiyyətlə gerçək ünsiyyətin fərqinin yəqin ki, izaha ehtiyacı yoxdur. Biz regional görüşlərin də keçirilməsinə yardım etdik və bu işi davam etdiririk. Ola bilsin bu gün bu missiyanı anlamasınlar, amma işimizə qiyməti zamana buraxaq. Biz bağlı qapılar arxasında bəyanat verməklə işimizi məhdudlaşdıran təşkilat deyilik, ya da xalqımızın maraqları naminə fəaliyyətimiz üçün vəsait axtarışında deyilik. Əksinə, ciddi materiya sayılan sağlamlıq, vaxt və vəsaitimizi millət yolunda xərcləyirik ki, heç kəsdən maddi yardım gözləmirik.

Diasporumuzun ən böyük arzusu Azərbaycanın işğaldakı ərazilərinin azadlığına nail olmaqdır ki, diasporun köməyi olmadan bu olduqca ağır başa gələr. Bu baxımdan Azərbaycan diplomatiyası və müvafiq dövlət qurumları fayda verə biləcək hər bir qrup və qurumla əməkdaşlıq etməlidir. Əməkdaşlıq üçün süni sədlər yaradanlar bilməlidir ki, milli marağa zərbə vurmuş olurlar.

Fəqan MUXTARLI, Eurasia Diary
Bakı-Moskva-Bakı