XƏBƏR LENTİ

17-01-2017 21:35 Eektron siqaret damağında partladı: 7 dişi töküldü - FOTO 17-01-2017 20:29 Bakıda uşaq tərbiyəçi tərəfindən amansızcasına döyüldü - VİDEO 17-01-2017 20:22 İnternetdə tanış olduğu azərbaycanlı qızlar ərəbi döydülər 17-01-2017 19:30 "Reina" qətliamında İsrail izi: Bir həftə əvvəl bəlli idi 17-01-2017 16:48 100 milyonu yeyib Azərbaycana qaçan Riyad Qafarov kimdir? 17-01-2017 16:24 Şagirdini döyən müəllim xəstəxanalıq oldu - VİDEO 17-01-2017 15:40 Nəvəsinin cinsiyyət orqanını kəsən babadan DƏHŞƏTLİ ETİRAF 17-01-2017 15:38 Qalmaqallı direktor qovuldu, işi prokurorluğa göndərildi 17-01-2017 14:26 Özündən 11 yaş böyük iş yoldaşını niyə öldürdü? - Bakıdakı cinayətin TƏFƏRRÜATI 17-01-2017 14:24 Eks-nişanlısı azərbaycanlı Nazı döydü - VİDEO 17-01-2017 14:06 Bakıda gecə klubunda qan töküldü 17-01-2017 14:00 Universitetdə tələbə öldü - Azərbaycanda 17-01-2017 13:57 Akademikin yeni kitabı təqdim olundu 17-01-2017 13:57 “Reina” qatili haqqında dəhşətli - Fakt 17-01-2017 13:56 Sərkisyana hücum olunub 17-01-2017 12:05 “Azərbaycan hakimiyyətində 1000-ə yaxın ABŞ agenti var...”- Rusiyalı hərbi ekspert 17-01-2017 11:54 Dünya bu FOTOdan danışır: Hamısını lüt soyundurub sıraya düzdülər, sonra isə... 17-01-2017 11:50 Ramil Usubovdan SƏRƏNCAM: Polkovniklər işdən qovuldu 17-01-2017 11:41 Azərbaycanlı iş adamı həbs edildi 17-01-2017 11:08 Bakıda 14 yaşlı oğlanı zorlayaraq videoya çəkdilər – CİNAYƏT 17-01-2017 11:04 Şəmkirdə maskalı şəxslər evə basqın edib – “Lampanı söndürdü, bıçağı boğazıma dirədi” 17-01-2017 10:53 Qarabağda erməni əsgəri yaralandı 17-01-2017 10:49 Gövhər Baxşəliyevadan ŞOK AÇIQLAMA: "O, 180 nəfərə saxta sənəd verib" 17-01-2017 10:48 "Reina" terrorçusu ilə birlikdə tutulan 3 QADININ SİRRİ AÇILDI 17-01-2017 10:45 Bu gün Davos forumu başlayır 17-01-2017 10:44 Millimizin sabiq baş məşqçisi axtarışa verildi 17-01-2017 10:27 Reina terrorçusu həbs edildi + VİDEO 17-01-2017 10:26 İŞİD terrorçuları üzərindən Azərbaycan pasportu tapılıb - VİDEO 16-01-2017 22:48 Erməni oğlanla evlənən azərbaycanlı qız ailəsinin FOTOLARını paylaşdı 16-01-2017 22:45 Sverdlovsk alverçiləri bu dəfə Lotu Quliyə xərac verəcəklər 16-01-2017 22:43 Məsud Bərzani istefa verdi 16-01-2017 21:11 Akif Çovdarov jurnalist ovunu davam etdirdi 16-01-2017 21:06 Ağdamda 56 yaşlı qadın intihar etdi 16-01-2017 21:05 9 ay hamiləliyindən xəbərsiz olub - Bakıda qəribə hadisə - VİDEO 16-01-2017 18:46 60-a yaxın Azərbaycan vətəndaşı terrorçulara qoşulub 16-01-2017 18:37 Prezident Elman Rüstəmova “2” verdi – baş bankir üçün geriyə sayım başladı 16-01-2017 18:33 General-leytenant: “Şəhidimizin qisası alındı” 16-01-2017 18:26 Bişkekdə qəzaya uğrayan “Boeing-747” haqda şok sirlər üzə çıxdı 16-01-2017 17:25 "Təfəkkür" universiteti fəaliyyətini dayandırdı 16-01-2017 17:14 İdmançıdan şok açıqlama: “Onların nəslində bir kişi yoxdur” - VİDEO 16-01-2017 17:11 Lənkəranskini dəfn edən axund danışdı: “Mərhumun üzünü görməsəydim...” 16-01-2017 16:56 Qüdrət Həsənquliyev 2016-cı ilin ən fəal deputatı oldu 16-01-2017 15:58 Qusarda kişi hər iki qolunun damarlarını kəsdi 16-01-2017 15:56 Bərdədə məscidə polis hücumu? – İmam və dindarlar şöbəyə aparıldı? 16-01-2017 15:55 Bakıda kafe işlədən qadın iş başında bıçaqlandı 16-01-2017 15:43 Valideynlərin uşaqlarla ünsiyyəti yerli və Avropa məhkəmə təcrübəsinin müqayisəli təhlili 16-01-2017 15:38 Partiya sədri: "Bütün gücümüz səfərbər olunmalıdır" 16-01-2017 15:28 Sərkisyan öldürüldü 16-01-2017 15:26 RƏZALƏT: Ağır xəstə təcili yardımla xəstəxanaları dolaşdı, heç biri qəbul etmədi 16-01-2017 15:21 «Leyla Şıxlınskaya» klinikasında biabırçılıq – İki körpənin həyatı ilə oynadılar 16-01-2017 15:09 Moskva metrosunu partladan 3 erməni - VİDEO 16-01-2017 14:53 Lənkəranskinin 5 metrlik heykəli Azərbaycana gətirildi 16-01-2017 14:48 25 yaşlı kişi intihar etdi - Bakıda 16-01-2017 12:59 Arvadını yandıran polis ''odnaklasnik'' şəkilinə görə işdən çıxarlbmış... 16-01-2017 12:56 Daşkəsəndə kütləvi dava 16-01-2017 12:55 Gənc oğlan 42 yaşlı sevgilisini və qızını güllələdi





Məktəblərdəki gizli təhlükə: oğlanların cinsi oriyentasiyasını dəyişən SƏBƏB - ARAŞDIRMA

19-02-2016 15:07Sosial
Məktəblərdəki gizli təhlükə: oğlanların cinsi oriyentasiyasını dəyişən SƏBƏB - ARAŞDIRMAQırmızı şalvar, qırmızı kəmər, rəngbərəng köynək, incə əl-qol hərəkəti, fərqli yerişli oğlanlar...
Kobud davranışlı, dili söyüşlü, başı papaqlı qızlar...
Bakı küçələrində yeri dəyişik düşmüş gənclərin sayı artıb.

Ekspertlər hesab edir ki, bunlar yeniyetmə yaşlarında cinsiyyəti tanımada yaşanan problemlər, mühit və cinsi balansın pozulması ilə bağlıdır. Amma bu, bir az ümumi yanaşmadır. Biz isə bir qədər dərin qatlara enmək, problemin kökünü araşdırmaq fikrindəyik.

Əvvəlcə statistikaya nəzər salaq. Rəsmi rəqəmlərə görə, 2015-ci ilin yanvar-noyabr ayları ərzində ölkədə 152,4 min uşaq doğulub. Onların 53,2 faizini oğlan, 46,8 faizini qızlar təşkil edir. Son bir neçə ildir oxşar tendensiya müşahidə edilir: ildən-ilə qızların sayı azalır. Ölkədə oğlanların çoxluq təşkil etdiyi məktəblərdə - sinif otaqlarında daha qabarıq görünür.

Dövlət Statistika Komitəsinin ötən əsrin 90-cı illərindən indiyə qədər olan rəqəmlərinə nəzərə saldıq. Məlum oldu ki, əyani ümumtəhsil müəssisələrində 2015-2016-ci illərdə birinci sinfə 156 877 nəfər qəbul edilib ki, onların 85 275 -i oğlan, 71 602 -si qızdır. Bu rəqəmlər göstərir ki, qızlarla oğlanlar arasında 13 minə qədər fərq var, halbuki 1990-cı illər ərzində bu fərq orta hesabla 2-4 min nəfər olub. Hətta bəzi illərdə bu fərq qızların xeyrinə artıb. Məsələn, 1994-95-ci illərdə qızlar oğlanlardan 4 min, 1995-96-cı illərdə 2 min, 1996-97-ci illərdə min nəfərə qədər çox olub.
Bu rəqəmləri şərh edən ekspertlər hesab edir ki, oğlan və qız nisbətinin pozulmasının ilkin səbəbi selektiv abortlardır. Övladı cinsinə görə ayıranlar, deyəsən, gələcək üçün necə bir bomba hazırladıqlarının fərqində deyillər...

Son illər isə məktəbə qəbul edilən oğlanlarla qızlar arasında təxminən 11 minə qədər olan fərqi ən çox hiss edənlər müəllimlərdir. Belə ki, məktəblərdə bir vaxtlar müşahidə olunan ənənə çoxdan itib. Artıq parta arxasında bir oğlan-bir qız oturmasına az hallarda rast gəlinir. Qızların azalması oğlanları öz həmcinsləri ilə oturmaq məcburiyyətində qoyub.

Bəs bu məcburiyyət hansı fəsadlara səbəb ola bilər?

Bəzi yanaşmalara görə, girişdə qeyd etdiyimiz məsələ - yəni, oğlanların qarşı cinsə yox, öz həmcinslərinə meyillənməsi, qızların oğlan kimi davranmasının səbəbi məhz tədris mühitindən başlayır.

Oğlanın oğlanla oturması...

H.Aslanov adına 175 saylı tam orta məktəbin direktoru Qələndər Qələndərov Publika.az-a rəhbərlik etdiyi məktəbdə 648 qız, 721 oğlanın təhsil aldığını deyir. Bu saya baxanda məktəbin oğlan-qız nisbətində ciddi fərq hiss olunmasa da, direktor bəzi siniflərdə oğlanların öz həmcinsləri ilə oturmaq məcburiyyətində qaldığını vurğulayır: “Bunun bir neçə səbəbi var. İlk növbədə, qızlar kobud və hərəkətini tənzimləyə bilməyən oğlanlarla oturmaq istəmirlər. Bəzən də valideynlər istəmir ki, qızları hansısa oğlanla otursun. Buna müəyyən qədər müdaxilə edə bilərik. Lakin digər səbəb qızların ümumiyyətlə, az olmasıdır. Yəni, məktəbə qəbul edilən şagirdlər arasında qızların sayı azdır. Bu tədris ilində birinci sinfə 165 şagird qəbul edilib, onların 73-ü qızdır. Siniflər üzrə bölgü aparanda çalışırıq ki, qızlarla oğlanların sayı arasında ciddi fərq olmasın”.

Bu rəqəmlərə əsaslansaq, görünür ki, bu il 175 saylı məktəbdə birinci sinfə qəbul edilən oğlanlardan 19-u qızla oturmur. Direktorun sözlərinə görə, bu da oğlanların qızlarla davranışına təsir edir: “Oğlanlar qızlarla oturanda davranışlarına nəzarət edirlər. Lakin belə olmayanda şagirdlərin dərsi dinləməməsi həm müəllimin dərsinə, hım də ümumilikdə keyfiyyətə təsir edir. Bu həm də oğlanların qadına hörmət anlayışına, münasibətinə, danışıq tərzinə təsir göstərir. Nə məktəbdaxili, nə də nazirlik tərəfindən bununla bağlı hər hansı təlimat yoxdur. Ona görə də bu məsələni tənzimləməkdə çətinlik çəkirik”.

Bir sinifdə 18 oğlan, 8 qız...

Rəhbərlik etdiyi məktəbdə 823 oğlan, 669 qızın təhsil aldığını deyən 310 saylı məktəbin direktoru Rəsmiyyə Quliyeva bəzi siniflərdə oğlan-qız nisbətinin pozulduğunu deyir: “Xüsusən də ibtidai siniflərdə və V-VII siniflərdə bu problemi müşahidə edirik. Məsələn, 5-ci siniflərin birində 26 şagirdin 18-i oğlan, 8-i qızdır. Bir neçə il əvvəl hətta müəllimlər xahiş edirdilər ki, qız uşağı gəlsə, onların sinfinə göndərək. Əsasən, son illər bu hallar müşahidə edilir”.

Direktorun sözlərin görə, qızların sayının az olması bir tərəfə, bəzən valideynlərin seçimi də siniflərdə qız-oğlan nisbətinə təsir edir: “İbtidai siniflərdə valideynlər müəllimi özləri seçir. Bu zaman da bəzi siniflərdə qız olmurdu. Seçimin elektron formada aparılması zamanı da valideynlər istədikləri müəllimi seçə bildilər. Lakin gələcəkdə bu seçimin müəllimə uyğun aparılmaması planlaşdırılır. Bu zaman bölgü kompüter vasitəsilə aparılacaq, insan müdaxiləsi olmayacaq. Əvvəl idman, əmək dərslərində qızlar və oğlanlar ayrı olurdu. İndi belə bölgü aparmırıq, jurnalda sıranı tən yarı bölürük. Mümkün qədər çalışırıq ki, oğlan qızla otursun. Amma say çox az olanda bunu etmək çətindir”.

Ümid yenə müəllimlərədir...

Təhsil eksperti Əjdər Ağayev hesab edir ki, məktəblərdə aşağı siniflərdən oğlanın oğlanla, yaxud da qızın qızla oturması qarşı cinslə münasibətdə vərdişlərin formalaşmasına mənfi təsir edir: “Birinci sinfə qəbul zamanı şagirdlərin bölgüsü aparılanda bu məsələ nəzərə alınmalıdır. Bunun mümkün olmadığı təksinifli məktəblərdə çıxış yolu görünmür”.

Ekspertin sözlərinə görə, hazırkı durumda məsələdən çıxış yolu çətindir: “Bu gün məktəblərdə qızların sayının az olduğu siniflərdə oğlanların qızlarla münasibətinə müəllimlər təsir edə bilər. Bunun üçün müəllimlər yönləndirə bilərlər. Bu məsələ ilə bağlı şablon və ya hər hansı standart yoxdur. Bu məqamda məktəbin pedoqoji heyətinin psixoloji və pedoqoji meyarlar üzrə öz yanaşması olmalıdır. Ümumiyyətlə, sinifdə şagirdlərin yerləşməsi zamanı anatomik, fizioloji göstəricilər nəzərə alınmalıdır. Məsələn, gözü zəif görənlər, yaxşı eşitməyənlər ilk sıralarda oturduqları kimi, qızlarla oğlanların yanaşı oturma nisbəti də gözlənilməlidir”.

“Uşaq daha çox hansı cinslə ünsiyyətdə olursa, ona da marağı artır”

Psixoloq Narınc Rüstəmovanın sözlərinə görə, qızlarla oğlanlar arasında nisbət pozulması həmcinslərə marağı artırır: “Ən çox meyil pozuntuları, konfliktli situasiyalar koloniya kimi bircinsiyyətli qruplarda, qızlar seminariyası, oğlanlar yataqxanasında yaşanır. Cinslər arasında fərqi uşaqlar əks cinslə olan təmasla öyrənir. Oğlanların çox olduğu qruplarda kobud, səliqəsiz, söyüş söyülən mühit olacaq. O qrupa bir qız daxil olanda artıq onlar davranışlarına, sözlərinə daha ciddi fikir verəcəklər. Eyni proses qadınların çox olduğu qruplarda da müşahidə edilir. Kişinin kişi xüsusiyyətlərini daşıması üçün ətrafında qadının olması mütləqdir. Eynilə uşaqlar mühitində bu, özünü göstərir. Bu uşaq yaşlarından cinsiyyətini kəşf etməyə, cəmiyyətdə rolunu dərk eləməyə kömək edir. Ona görə də siniflərdə çox zaman bir qız-bir oğlan oturmasına diqqət yetirilir. Çünki sinifdə şagirdlərin yerləşməsi zamanı cinslər arasında bərabərlik qorunmalıdır”.

Psixoloqun sözlərinə görə, oğlan və ya qız olmasından asılı olmayaraq hər bir şəxs ən çox hansı cinslə ünsiyyətdə olursa, ona maraq da artır: “Yetkinlik dövründə yalnız oğlanların məşğul olduğu idman qrupları var. Bu qruplardakı oğlanlarda öz cinsinə meyllilik, cinsi zorakılıq halları çox baş verir. Həmçinin, qızlar üçün voleybol, futbol klublarından bu problemlərlə bağlı müraciətlər çox olur. Çünki eynicinslilər arasında ünsiyyət nə qədər çox olursa, öz cinsindən olana maraq daha da artır. Bu, doğru hal deyil və artıq bu problem qarşısında SOS siqnalı verilməlidir. Əks halda, cəmiyyətdə bircinslilik yaranır”.

N.Rüstəmova deyir ki, uşaqların cinsiyyətlərini kəşf etmələri, qarşı cinslə bağlı münasibətləri məktəb yaşlarında formalaşır. Ona görə bu məsələyə diqqət edilməlidir: “Uşaqlar cinsiyyətlə bağlı məlumatları 6 yaşdan ana və ata üzərində öyrənir. Daha sonra cəmiyyət üzərində öyrənir. Bu haqda informasiyaları öz dostlarına danışırlar. Hətta cinsiyyətlə bağlı müəyyən hekayələr, söhbətlər edə bilirlər. Buna normal yanaşmaq lazımdır. Çünki uşaqlar tədricən cinsiyyəti kəşf edirlər. 9-10 yaşlarında isə bu maraqlar azalır və artıq cinsiyyətlə bağlı söhbətləri açıq şəkildə dilə gətirməkdən çəkinirlər”.

Problemin həllinə gəldikdə isə psixoloq hesab edir ki, siniflərdəki uşaqlarla qrup terapiyası aparıla bilər. Lakin ən əsas həll yolu qızların sayının təbii olaraq artması üçün cəmiyyətin maariflənməsidir.

Görünən isə odur ki, cinslər arasında pozulan balans bərpa olunana qədər məsuliyyət məktəblərin üzərinə düşür...
Loading...

Ən çox oxunan

TÜKÜRPƏDİCİ CİNAYƏT: 57 yaşlı salyanlı kürəkəninin 16 yaşlı bacısını dəfələrlə zorladı – KOLLUQDA
TÜKÜRPƏDİCİ CİNAYƏT: 57 yaşlı salyanlı kürəkəninin 16 yaşlı bacısını dəfələrlə zorladı – KOLLUQDA
Metroda biabırçılıq - Özlərini saxlaya bilmədilər - VİDEO
Metroda biabırçılıq - Özlərini saxlaya bilmədilər - VİDEO
Bakıda gənc qızı ikinci görüşdə zorladılar
Bakıda gənc qızı ikinci görüşdə zorladılar
Altı ayda ''Piter Elçin''in iki qardaşının qətlinə səbəb olan Lənkəranski kimdir? - QƏTL ANININ VİDEOSU
Altı ayda ''Piter Elçin''in iki qardaşının qətlinə səbəb olan Lənkəranski kimdir? - QƏTL ANININ VİDEOSU
Oğlu restoranda itinə ad günü keçirdi - Ona görə Elmar Məmmədov işdən çıxarıldı
Oğlu restoranda itinə ad günü keçirdi - Ona görə Elmar Məmmədov işdən çıxarıldı
Avtoritet Elçin və güllələnən qardaşının - VİDEOsu
Avtoritet Elçin və güllələnən qardaşının - VİDEOsu
İstanbulu qana boyayan terrorçu “Şaxta baba” belə görüntüləndi - 39 ölü, 69 yaralı - VİDEO
İstanbulu qana boyayan terrorçu “Şaxta baba” belə görüntüləndi - 39 ölü, 69 yaralı - VİDEO
İstanbulu qana boyayan şəxs - FOTO
İstanbulu qana boyayan şəxs - FOTO
Əli avtomatlı azərbaycanlı qadın deputatı təhdid etdi: ” Gəlib bu avtomatla…” – VİDEO
Əli avtomatlı azərbaycanlı qadın deputatı təhdid etdi: ” Gəlib bu avtomatla…” – VİDEO
Quli Rövşənin adamlarına belə işgəncə verdirir - VİDEO/18+
Quli Rövşənin adamlarına belə işgəncə verdirir - VİDEO/18+