XƏBƏR LENTİ

24-02-2017 19:17 Qəbul imtahanları pulsuz olacaq - Prezidentdən sərəncam 24-02-2017 18:29 “Mən qızımın namusundan arxayınam, sən nədən arxayınsan?!” – Floradan Aygünə sərt sözlər… 24-02-2017 16:18 Müəllimə taxta ilə döyülərək öldürülüb - iki uşaq atasının məhkəməsi 24-02-2017 16:13 Roma Papasından Xocalı soyqırımını törədən ermənilərə MƏXFİ MƏKTUB 24-02-2017 16:08 “Veysəloğlu” qanvermə aksiyası keçirdi 24-02-2017 16:00 Milli Qəhrəmanlar haqqında məlumatlar bir neçə dildə Vikipediyada yerləşdirilib 24-02-2017 15:53 İsa Qəmbər və Arif Hacılı prokurorluğa çağırıldı 24-02-2017 15:48 Sərkisyanın əleyhinə imza atmamaqda ittihamlanan QHT sədri açıqlama verdi 24-02-2017 15:31 DTX iki azərbaycanlı casusu həbs edib 24-02-2017 15:27 "Yeni Azərbaycan"da Azərbaycan-Qazaxıstan dostluğundan danışılıb 24-02-2017 15:22 Müharibə etməliyik - Zeynəb Xanlarova 24-02-2017 13:41 Azərbaycan Yerevan-Kreml tandemini qıcıqlandırır - Politoloq 24-02-2017 13:35 Səbaildə Xocalı faciəsinin 25-ci ildönümü anılıb 24-02-2017 12:53 Əli Mirəliyev: “İlhamənin goru çatlayır” 24-02-2017 12:23 İtlə cinsi əlaqəyə girdi və həbs edildi 24-02-2017 12:05 ALDP Xocalı şəhidlərini andı - FOTO 24-02-2017 11:55 “Lotu Quli”nin yeznəsinin məhkəməsi başladı və... baş tutmadı 24-02-2017 11:48 Düşmənin təxribat törətmək cəhdlərinin qarşısı alındı - VİDEO 24-02-2017 11:46 Moskva Bakıya bu qorxunc silahdan sata bilər 24-02-2017 11:27 AŞPA Ermənistanın parlament seçkilərində qanun pozuntularının təkrarlanacağından ehtiyat edir 24-02-2017 11:07 Trampın İrəvanı səksəkəyə salan “Ermənistan PLANI” 24-02-2017 10:49 İki uşaq anası özünü öldürmək istədi 24-02-2017 10:43 ABŞ-ın daha bir ştatı Xocalı soyqırımını tanıdı 24-02-2017 10:40 “Hakimiyyətdən getməyim, Qarabağın itirilməsinə səbəb oldu” 24-02-2017 07:22 22 yaşlı oğlan 7 yaşlı uşağı öldürüb yedi - FOTO 24-02-2017 07:16 Ərdoğanı öldürmək istəyən əsgərlər Yunanıstana qaçdı 24-02-2017 07:05 Şəhidlərin məzarını su basdı - FOTO 24-02-2017 06:52 General özünü yandıracağını dedi - Məhkəmədə 24-02-2017 06:50 Bakıda 23 yaşlı oğlan dəm qazından öldü 24-02-2017 06:47 Həkimin ruhu xəstəxanada göründü - VİDEO 24-02-2017 06:45 Qadın satıcı müştərini bıçaqladı 24-02-2017 06:38 Bərzanidən Yaxın Şərq çağırışı: Yeni dövlət yaradaq 24-02-2017 06:37 Bakıda həkimlər gənc ananı 2 ardıcıl əməliyyatla şikəst etdi - VİDEO 23-02-2017 19:27 Baş katibi Azay Quliyevə təşəkkür etdi 23-02-2017 19:15 15 yaşlı ruhi xəstə anasını bıçaqladı 23-02-2017 19:05 RÜSVAYÇI HADİSƏ: qayınata ilə gəlin intim münasibətdə olarkən yaxalandı... - TƏFƏRRÜAT 23-02-2017 19:04 İranın təhsil verdiyi mollanın Masallıda qeyri-qanuni fəaliyyəti aşkarlandı - FOTO 23-02-2017 18:56 Sərkisyanın əleyhinə imza atmaqdan imtina edən QHT sədrləri - SİYAHI 23-02-2017 17:39 İki polkovniki əsir götürüldü - Müəmma 23 Fevral 2 23-02-2017 16:32 Deputat oğurlandı 23-02-2017 16:24 "Ərini bacısı ilə yataqda tutdu" - VİDEO 23-02-2017 16:14 Ermənistan 4 ədəd İsgəndər-M raket kompleksi alıb 23-02-2017 16:12 Usubov işdən çıxardığı generallara vəzifə verdi 23-02-2017 15:28 "Qeyrətsiz çıxır qeyrətdən danışır, namussuz namusdan" 23-02-2017 14:48 Ermənilər Laçın rayonunu minalardan təmizləyir - VİDEO 23-02-2017 14:43 Azərbaycan-Ukrayna parlamentlərarası əlaqələr daha da genişlənir 23-02-2017 14:37 Şəhid övladlarını sevindirməkdən qürur hissi duyuruq 23-02-2017 14:10 Arvadının gizlətdiyi telefonu tapdı, kişilərlə yazışmasını tutdu... - Bakıda 23-02-2017 14:04 Aqil Nəzərli sakinləri dinlədi - FOTO 23-02-2017 14:00 Azərbaycan diasporunun rəhbəri tutulub 23-02-2017 13:33 Lerikdə qar uçqunu: Ailənin 5 üzvü öldü 23-02-2017 13:27 General: "Vəziyyət yenidən gərginləşəcək" 23-02-2017 13:26 Sərxoş sürücü Müdafiə Nazirliyinə girdi 23-02-2017 12:12 Qonşusunun çeçələ barmağını qoparıb uddu – ŞOK 23-02-2017 12:09 Banklarda dolların qiyməti düşür 23-02-2017 12:08 "Azərbaycanda kişi yoxdur" - VİDEO



Oğlanlar niyə incəliyə meyillənir? – Metroseksuallıq? – ARAŞDIRMA

17-11-2016 09:42Sosial
Oğlanlar niyə incəliyə meyillənir? – Metroseksuallıq? – ARAŞDIRMADemokratik quruluşda yaşayan insanların bir sıra sərbəstlikləri olduğu kimi onlar geyim, fərdi davranış, ifadə tərzlərində də azaddır. Bu müstəvidə bir şəxsin digərini bu fərqliliyinə görə sıxışdırmağa, təzyiq göstərməyə, lağ etməyə haqqı yoxdur. Bu araşdırmaya cəmiyyətin önəmli kəsimini təşkil edən yeniyetmə və gənc oğlanların jestlərində, geyim və ifadələrindəki dəyişikliyin kütləvi hal aldığına görə ehtiyac duyulub. Məqsəd ənənəvi kişi obrazının qısa müddət ərzində başqalaşmasını sərgiləmək, bu inqilabın topluma təsirini öyrənməkdir. Çünki toplumun jest dəyişikliyi, başqalaşması inqilabi hadisədir.

KİV olaraq A24.Az bu prosesə müdaxilə etməyi deyil, bu yöndə mütəxəssilərin proqnoz və fikirlərini cəmiyyətə çatdırmağı rəhbər seçir.

Nobel mükafatlı türk yazıçı Orxan Pamuk “Qara kitab”da cumhuriyyətdən sonra Türkiyə insanında baş verən obraz dəyişikliyini insanların plaş geyib, şlyapa taxması ilə bitmədiyini, onların əl-qol, üz cizgilərinin də qəribə şəkildə qeybə çəkildiyini, əvəzində şəkillərdən, filmlərdən, ölkəyə gələn xarici qonaqlardan götürdüyü ifadələrlə metro-5əvəzləndiyini qəribə kədərlə qələmə alır.

Azərbaycanda bu obraz dəyişikliyinin kökünü, prosesin başlanma anını ustalıqla kitaba yatıran bir yazıçının fikirləri ilə tanış deyilik. Əslində bu araşdırmanın mövzusu ümumi obraz dəyişikliyi deyil, əksər yeniyetmə və gənclərdə rast gəlinən ənənəvi Azərbaycan kişisi obrazının əksinə yönələn incəlik, bilərəkdən formalaşdırlımış zərif bədən quruluşu, bu quruluşu tam ifadə etmək üçün seçilən dar paltarlar, əvvəllər qadınların istifadə etdiyi formada biçilmiş aksesuarlar, saç düzümü və s. məqamlardır.

40-50 il əvvəl cəmiyyətə təqdim olunan kişi və qadın modellərə diqqət yetirsək ilk olaraq həm kişi, həm də qadın obrazları kifayət qədər cüssəli və dolu bədənləri ilə diqqət çəkirdi. Qadının baxışındakı, jestlərindəki zəriflik isə kişinin obrazındakı sərtliyin cəzbi ilə ahəng daşıyırdı.

metro-3Müasir xarici və yerli modellərdə isə bu fərqlilik çox da müşayiət olunmur. Bəzən isə, əksinə, kişi obrazları zərif, incə, qadın ədalı, qadınlar isə əksinə sərt baxışlı, aqressiv obraz kimi təmsil olunur. İdeal kişi obrazları kimi, aksesuar, paltar, təmizlik və digər şirkətlərin reklam lövhələrində müasir estetlərin metroseksual adlandırdığı kişi tipləri nümayiş olunur.

Bu məqamı paltar mağazalarında yeniyetmə oğlan və qızların seçiminə diqqət yetirəndə də görə bilərik; qızlar artıq kobud ayaqqabılara, daha geniş şalvarlara, sərt aksesuarlara üstünlük verdiyi halda, oğlanlar bunun əksini edir.
Yəqin ki, bu dəyişikliyə səbəblərdən biri məhz insanlara məchul qüvvə tətərfindən təqdim olunan bu nümunə və modelləridir. Hansı ki, gənclər də bu modeldən təsirlənmək məcburiyyətində qalırlar. Cəmiyyətdə gedən bu dəyişiklik haqqında qətiyyətli hökm demək biz jurnalistlərin deyil, mütəxəssislərin məsuliyyəti çərçivəsində olduğundan, onların bu yöndə fikirlərini öyrəndik.

Şair, sosioloq, iqtisad elmləri doktoru Əhməd Qəşəmoğlu qeyd edir ki, bu yaxşı əlamət sayılmamalıdır: “Burada iki təsir var. Birincisi, təəssüf ki, gənclərdə müəyyən psixi aşınma gedir. Bu proseslər həmin aşınma nəticəsində baş verir. Digər tərəfdən yer üzərində olan xoşagəlməyən qüvvələr insanların mədəniyyət sistemində bu şəkildə dəyişiklik olmasında maraqlıdır. Əvvəllər qüvvələr başqa ölkəyə topla, tüfənglə girirdisə, indi artıq bu yol mümkün olmadığından ölkələrə bu üsulla girir, mədəniyyətlərini bu formada dəyişir. Yəni elə şərait yaradılır ki, cəmiyyət özü, öz dəyərlərini aşındırır. Özününz fikir verin, şəxsiyyətli adama xoşagəlməz bir şey təklif olunanda o, buna riayət eləmir, çünki öz şəxsiyyəti, qənaətləri var. Şəxsiyyətsiz adamın isə mövqeyi olmur. Ona nə desən, eləyir. Xalqın mənəviyyatı, mədəniyyəti güclü olanda o şəxsiyyətli insan kimi olur, hər meylə uymur. Amma elə ki, onun mənəvi, mədəni sistemi dağılır, onda o xalqı əldə etmək asan olur. Bu məslənin siyasi tərəfidir”.

Sosioloqun fikrincə bu marağa ən tez uyanlar həm cinsi ariyentasiyasını dəyişənlər, həm də cinsi, psixoloji xəstəliyi olan insanlardır. Bu insanlar da artıq ətrafındakı insanlara könüllü şəkildə eyni xüsusiyyətləri ötürməkdə meyilli olurlar: “Cəhənnməmə gedən özünə yoldaş axtarar. Necə ki, pozğun qadın normal qadınlar arasında özünü narahat hiss edir, onları da öz yoluna çəkmək istəyir, beləcə bu insanlar da öz “mədəniyyət”lərini yaymağa ehtiyac duyurlar”.

Əhməd Qəşəmoğlu onu da qeyd edir ki, kənar müdaxilələr bir neçə vasitə ilə olunur. Vasitələrdən biri qidalardır: “Digəri barədə açıq danışmaq bir az düzgün çıxmaz, amma örtülü formada onu deyə bilərəm ki, yeni nəslin yaranmasında, doğulmasında xoşagəlməyən yeni faktorlar əmələ gəlib. Bu barədə Qurani-Kərimdə hətta qadın ilə kişi arasında yataq münasibəti ilə bağlı da tövsiyyə var. Hansi ki, bu da Allahın göstərdiyi yol ilə olmalıdır. Bu konkret ayədir. Ancaq sosial şəbəkələrin təsiri ilə formalaşan gənclərə bu vasitələr xoşagəlməz təsir edir. Yeni doğulan nəsildə kişilik xüsusiyyətini zəiflədir. Bu çox ciddi məslədir. Mütəxəssislər bu məsələləri araşdırmalıdır”.

Sosisoloq əlavə edir ki, bu dəyişiklik cəmiyyətdə müxtəlif fomalarda inkişaf edir. Bunlardan ən çoxu gənclərdəki yamsılamaq istəyində təzahür edir: “Az əvvəl qeyd elədiyim tiplər cəmiyyət arasında çoxaldıqca, televiziya ekranlarında tez-tez göründükcə gənclərdə də o tipləri yamsılamaq, bir növ dəblə ayaqlaşmaq həvəsi yaradır. Belə olanda bir qisim gənc, yeniyetmə özləri sağlam olsa, psixoji, cinsi baxımdan problemləri olmasa da, bu dəbə uyurlar. Ancaq yekunda bu dəb həmin insanlara da psixoloji cəhətdən təsir edir. Çünki, geyim, hərəkətlər, davranış sonda insanın şəxsiyyətini formalaşdırır.

Yekun olaraq, bu çox xoşagəlməz haldır, bu prosesin sonu heç də yaxşı nəticələnməyə bilər. Ona görə də bunun qarşısı elmi yolla alınmalıdır. Təəssüf ki, biz hələ bu məsələlərin nə qədər ciddi olduğunu hiss etmirik.

metro-1Bu yöndə gənc nəsildən olan araşdırmaçıların fikirləri ilə də tanış olmaq maraqlı görünür. Gənc psixioloq, şair Elşad Səfixanov yuxarıda qeyd olunanlarla yanaşı məsələnin fərqli tərəfini də qabartdı. Onun fikrincə yeniyetmə və gənclərdə qadın jestlərinin formalaşmasına səbəb cəmiyyətdə dirçələn gizli matriarxatizmdir (ana xaqanlığı).

“Gender bərabərliyi uğrunda gedən mübarizə, uşaqların ananın təsiri altında böyüməsi və s. qeyd etdiyiniz dəyişikliyə səbəblərdəndir. Düzdür, bu 40-50 il əvvəldə belə idi. Amma baxçalarda qadın müəllimlərin tədrisi, ardınca uşaqların 4 il ibtidai sinifdə qadın müəllimin təsiri altında olması həm dərsi, həm də qadın müəllimlərin hərəkətlərini mənimsəməsi ilə nəticələnir. Ardınca yenə də orta məktəbdə kişi müəllimlərin qadınlara nisbətən azalması, qadın müəllimlərin cəza formaları, məsləhətləri, uşaq evə gələndən sonra gecə saatlarına qədər – müəyyən səbəblərdən, kişinin işdə olması, uzun iş rejimi – atanın üzünü görməməsi uşaqlarda, yeniyetmələrdə qətiyyətlilik, comərdlik və digər sərt kişi xüsusiyyətlərini azaldır. Eyni zamanda ailədə atanın sözünün də əvvəlki qədər kəsərli olmadığı bir dönəmdə yaşayırıq. Uşağın ata, əmi və digər kişi qohumlarla müqayisədə daha çox, qadın qohumlarını görməsi, onlarla kontaktda olması uşaqların bütün sferalarda anaya meyl eləməsinə gətirib çıxarır. Bu təsirlərlə özünü öz istiqamətində ifadə eləyə bilməyən gənclər özünütəsdiq üçün, diqqət naminə qəribə saç düzümünə, aksesuarlara, geyimlərə meyilənnir.

Təbii ki, cəmiyyətdə bir dəyişiklik artıq kütləvi hal alırsa, buna qarşı çıxmaq həm mümkün, həm də başadüşülən deyil. Lakin bütün estetik, sosial, siyasi, ictimai cərəyanlar o zaman cəmiyyətə xeyirli olur ki, o mədəniyyətə insanların hansısa səbəbinini anlamadıqları amillərlə deyil, daxili tələbatla, ehtiyacla, dövrün vacib sifarişi ilə sirayət edir.

Ən çox oxunan

Qanuni oğru Masallı Rafiqin dəhşətli döyülmə anı – ŞOK VİDEO/23+
Qanuni oğru Masallı Rafiqin dəhşətli döyülmə anı – ŞOK VİDEO/23+
Azərbaycanlı milyarderin ŞOK fotoları yayıldı - FOTOLAR (+ 18)
Azərbaycanlı milyarderin ŞOK fotoları yayıldı - FOTOLAR (+ 18)
13 yaşlı qızın girovluqda başına gətirilən dəhşətlər - VİDEO
13 yaşlı qızın girovluqda başına gətirilən dəhşətlər - VİDEO
18 yaşlı azərbaycanlı terrorçu Həmzə Əliyev haqqında sensasion məlumatlar - FOTOLAR
18 yaşlı azərbaycanlı terrorçu Həmzə Əliyev haqqında sensasion məlumatlar - FOTOLAR
Rafael Cəbrayılov: “Xalqa məxsus olan dövləti məmur layiqincə təmsil etməlidir”
Rafael Cəbrayılov: “Xalqa məxsus olan dövləti məmur layiqincə təmsil etməlidir”
Gəncədə kollec müdiri belə həbs edildi - VİDEO
Gəncədə kollec müdiri belə həbs edildi - VİDEO
Azərbaycanlı müğənni lüt soyunmağa razı oldu - FOTOLAR
Azərbaycanlı müğənni lüt soyunmağa razı oldu - FOTOLAR
Afaq Aslan yenə bədənini nümayiş etdirdi: “Baxın, hər yerim təbiidir” – VİDEO
Afaq Aslan yenə bədənini nümayiş etdirdi: “Baxın, hər yerim təbiidir” – VİDEO
Rəşad Quliyev ittihamlara cavab verdi - Bu, Əlövsət Əliyevin işidir
Rəşad Quliyev ittihamlara cavab verdi - Bu, Əlövsət Əliyevin işidir
Elza Seyidcahandan yeni şeir: “Soyunsun mənim kimi...”
Elza Seyidcahandan yeni şeir: “Soyunsun mənim kimi...”